RIS314160 Afdoening motie Aanpak criminele ronselaars verbeteren

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

BSD/10471115 RIS314160 Contactpersoon

Suze Hageman Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Veiligheid Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

21 maart 2023

suze.hageman@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Aanpak criminele ronselaars verbeteren’

Uw raad heeft bij de bespreking van het gewijzigde voorstel van het college inzake programmabegroting 2023-2026 (RIS313463) op 21 en 22 december 2022 de door het raadslid de heer De Mos ingediende motie ‘Aanpak criminele ronselaars verbeteren’ (RIS314160) aangenomen. Deze motie luidt als volgt: Constaterende dat, • uit een rapport van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel is gebleken dat de aanpak van criminele ronselaars rammelt en dat de (echte) daders buiten schot blijven, • het Openbaar Ministerie dit rapport erkent, • ronselpraktijken vooral plaatsvinden op straat, openbare hangplekken, online via social media en bij scholen, Van mening dat • de aanpak van criminele uitbuiting, waarbij slachtoffers worden gedwongen tot illegale praktijken, beter moet, zodat de politie slachtoffers herkent en de (echte) daders worden gepakt, Verzoekt het college om naar voorbeeld van het Verenigd Koninkrijk de handen ineen te slaan met scholen, jongerenwerkers en strafrechtelijke organisaties om ronselpraktijken beter te signaleren en jongeren te behoeden voor een leven in de criminaliteit. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van deze motie. In het Verenigd Koninkrijk wordt sinds een aantal jaar een groot aantal Britse jongeren gesignaleerd dat vermoedelijk slachtoffer is van criminele uitbuiting.

Volgens het Centrum tegen Kinderhandel en mensenhandel (CKM) is door verhoogde aandacht vanuit beleid en onderzoek een beter beeld verkregen van zowel de aard als omvang van criminele uitbuiting. Ook in Den Haag is aandacht voor criminele uitbuiting als vorm van mensenhandel. Deze categorie van (vermoedelijke) slachtoffers wordt apart geregistreerd bij SHOP, zodat er een actueel beeld is van het aantal vermoedelijke slachtoffers van deze uitbuitingsvorm dat in zicht is bij de hulpverlening.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10471115

Ook in het Ondermijningsbeeld van de gemeente Den Haag (RIS304166) werd criminele uitbuiting gesignaleerd, onder meer bij hennepteelt en bij vermogens- en drugsmisdrijven waartoe een categorie jongeren wordt gedwongen. Het zicht op aard en omvang en modus operandi is echter nog beperkt. Daarom is in het Actieprogramma mensenhandel Den Haag 2020-2023 (RIS305595) een doelstelling opgenomen om het zicht op criminele uitbuiting in de gemeente te vergroten. Specifiek minderjarige slachtoffers en daders zijn daarin een bijzonder kwetsbare doelgroep. Goed zicht op de problematiek vraagt met name om goede signalering door verschillende partijen, niet alleen door organisaties in de strafrechtketen, maar ook bijvoorbeeld op scholen en in het sociaal domein. Het Actieprogramma zet daarom in op het versterken van herkenning en signalering van criminele uitbuiting bij verschillende doelgroepen. Zo maakt het onderwerp deel uit van de trainingen van aandachtsfunctionarissen mensenhandel binnen de gemeente die dit fenomeen zouden kunnen signaleren, waaronder professionals werkzaam rondom het onderwijs, zoals leerplichtambtenaren en casemanagers vroegtijdig schoolverlaten. Daarnaast verzorgen SHOP en SHOP Jeugd trainingen voor professionals in het herkennen en signaleren van criminele uitbuiting, ook in relatie tot seksuele uitbuiting.

Het gaat daarbij om professionals in het sociaal domein, zoals jongerenwerkers, jeugdwerkers, en hulpverleners, maar ook in het onderwijs, waaronder schoolmaatschappelijk werkers en docenten. In de zorgsector worden ten slotte via de zorgcoördinatoren van SHOP inmiddels ook organisaties die werken met de doelgroep licht verstandelijk beperkten betrokken bij de signalering van criminele uitbuiting. Eerstelijns politiemedewerkers zijn de afgelopen jaren getraind in het herkennen van mensenhandel, waaronder criminele uitbuiting. Momenteel heeft de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel van de regionale eenheid Den Haag een lokale aanpak ontwikkeld op criminele uitbuiting met het doel de informatiepositie op criminele uitbuiting te verbeteren en tot een effectieve aanpak te komen. Hierbij gaat het onder andere om het vergroten van het bewustzijn onder politiemedewerkers dat een dader ook een slachtoffer kan zijn. Volgens het CKM zijn in het Verenigd Koninkrijk de aanpak van ondermijnende criminaliteit en jonge criminele aanwas en de aanpak van criminele uitbuiting nauw met elkaar verweven, en zijn de lessen opgedaan op het gebied van mensenhandel geïntegreerd in de bredere aanpak tegen ondermijnende criminaliteit. Van zo’n verwevenheid in aanpak is ook sprake in Den Haag. In Den Haag is de aanpak van mensenhandel onderdeel van de aanpak van ondermijning.

Hierbij is ook aandacht voor preventie, onder meer ten aanzien van rekrutering van jongeren voor bijvoorbeeld drugscriminaliteit. Zo is, om te voorkomen dat jeugdigen en jongvolwassenen in de (ondermijnende) criminaliteit terecht komen of hier verder in afglijden, de gemeente Den Haag samen met politie en het Openbaar Ministerie gestart met de integrale aanpak Preventie met gezag in Den Haag Zuidwest (zie brief aan de raad d.d. 8 december 2022, RIS313880). Binnen dit programma wordt onder andere ingezet op het weerbaar maken van kinderen en jongeren in het onderwijs, perspectief bieden, een persoonsgerichte aanpak en het sneller, passend en zichtbaar afdoen van strafzaken. Het programma onderscheidt verschillende doelgroepen waarop preventieve interventies worden ingezet, via scholen, jongerenwerkers en straatcoaches. Zo richt het programma zich op de preventie van jonge aanwas, maar ook op bijvoorbeeld risicojongeren. Het tegengaan van ronselen is bij die doelgroep een van de specifieke doelstellingen, die op dit moment verder wordt uitgewerkt. Bij de uitvoering van Preventie met gezag in Den Haag Zuidwest zal nauw worden samengewerkt met o.a. scholen, welzijnsorganisaties, Reclassering, Raad voor de Kinderbescherming en het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10471115

Daarnaast loopt het Breed Offensief tegen Ondermijnende Criminaliteit (BOTOC). Het BOTOC richt zich op het voorkomen van jonge aanwas in de ondermijnende (drugs)criminaliteit, en wordt – tot eind 2023 – gefinancierd met rijksmiddelen van het ministerie van Justitie en Veiligheid. De projecten in Den Haag zijn met name gericht op preventie, waaronder de ontwikkeling van weerbaarheidstrainingen en het vergroten van bewustwording van leerlingen in de bovenbouw op basisscholen. Specifiek voor de preventie van criminele uitbuiting is in december 2020 door SHOP de campagne Boef je? gelanceerd. Deze laagdrempelige website is bedoeld om jongeren te informeren over criminele uitbuiting. Ook zijn er Boomerangkaarten verspreid op verschillende locaties in de stad. Daarnaast is in april 2021 een online tafelgesprek georganiseerd voor professionals. Tijdens het online tafelgesprek is er gepraat over de signalen van criminele uitbuiting, de mindset van jongeren op straat en hoe jongeren kijken naar anderen die slachtoffer worden maar ook hoe slachtoffers worden geronseld. Ten slotte verzorgt ook SHOP jaarlijks ten minste twee weerbaarheidstrainingen voor cliënten over criminele uitbuiting. Wij blijven ons inspannen om jongeren en jongvolwassenen in Den Haag te beschermen tegen criminele uitbuiting en ronselen voor criminele activiteiten.

Daarbij wordt doorlopend en in verschillende verbanden door partijen uit de strafrechtketen, de hulpverlening en het onderwijs nauw samengewerkt. Het huidige beleid, waaronder het Actieprogramma mensenhandel, wordt doorlopend gemonitord (zie Voortgangsbrief d.d. 1 februari 2022, RIS311443). Het gehele Actieprogramma zal bovendien naar verwachting in Q2 van 2023 worden geëvalueerd. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de locosecretaris, de burgemeester, René van Kuilenburg

Jan van Zanen

3/3