RIS314060 Actualisatie uitvoeringsplan regiovisie en GR evaluatie
Tekst van het document
Typ tekstTyp tekstTyp tekst
060
Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag
Ons kenmerk
Aan: de Gemeenteraad
OCW/10434836 RIS314060 Contactpersoon
Sara Ismaili Dienst
Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling
Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer
14070 Datum
E-mailadres
20 december 2022
Sara.ismaili@denhaag.nl
Onderwerp
Actualisatie uitvoeringsplan regiovisie en GR evaluatie
In het eerste deel van deze brief wordt ingegaan op het proces rond het actualiseren van het uitvoeringsplan van de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden. In het tweede deel van deze brief informeren wij u over de uitkomsten van de evaluatie van de Gemeenschappelijke Regeling Servicebureau Haaglanden (hierna de GR). 1.
Actualisatie uitvoeringsplan Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden
In 2021 is de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden vastgesteld (RIS309874). Deze is voor 2022 een eerste keer vertaald naar een uitvoeringsplan (RIS311060). Het uitvoeringsplan wordt jaarlijks geactualiseerd en met de 10 gemeenteraden gedeeld. In het plan worden activiteiten beschreven die in gezamenlijkheid van de 10 gemeenten, in aanvulling op lokaal beleid, worden uitgevoerd, De actualisatie van het uitvoeringsplan 2023 vraagt meer grondigheid en tijd. Daarvoor zijn een aantal redenen. Allereerst zijn er veel ontwikkelingen op regionale vraagstukken, zoals de ontwikkelingen rondom Jeugdbescherming en de JeugdzorgPlus. Daarnaast wordt op een aantal doelstellingen van de Regiovisie – onder meer vanuit de ambities ‘zo thuis mogelijk’, ‘normaliseren’ en ‘onderwijs-zorg’ – een nadere inventarisaties uitgevoerd om te bepalen waar de regio van meerwaarde is in aanvulling op lokaal beleid. De inventarisaties bevinden zich momenteel in de afrondende fase. Verder is de gemeente alsmede de regio goed betrokken bij en proactief aan het inspelen op de landelijke Hervormingsagenda die nog in ontwikkeling is. Tot slot is er de noodzaak om tot verdere focus en meer samenhang te komen met andere lokale en regionale programma’s, zoals Huiselijk Geweld en Voortijdig Schoolverlaten. Alle genoemde zaken behoeven extra aandacht en tijd.
Het concept uitvoeringsplan 2023 wordt in Q1 van 2023 met een oplegbrief aangeboden aan de gemeenteraad, waarna het geactualiseerde uitvoeringsplan vastgesteld wordt door de 10 colleges in de regio Haaglanden. Tot deze tijd werken de 10 gemeenten door vanuit het uitvoeringsplan 2022. Het regionale Servicebureau en programmabureau Jeugdhulp Haaglanden zullen desgewenst begin 2023 een ronde doen langs de 10 gemeenteraden om de raden nader te informeren over de regionale samenwerking en actuele ontwikkelingen.
Gemeente Den Haag
Spui 70 Den Haag
Postbus 12600 2500 DJ Den Haag
T 14070 www.denhaag.nl
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10432281
2. Evaluatie Gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Haaglanden Voor de administratieve processen en contractmanagement van de jeugdhulp in Haaglanden is in 2015 een gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoeringsorganisatie ingericht1. Deze GR werd in 2017 ook verantwoordelijk voor de inkoop van jeugdhulp, op basis van een door de gemeenten opgesteld en door de gemeenteraden vastgesteld inkoopkader. Bij de vaststelling van de 4e wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (RIS303921), in november 2019, is bepaald dat een evaluatie plaatsvindt naar het organisatie- en samenwerkingsvermogen van deze GR. De evaluatie, onder begeleiding van een extern onderzoeksbureau, heeft in opdracht van het GR bestuur in het eerste kwartaal van 2022 op een interactieve wijze2 plaatsgevonden. De opdracht, alsmede de uitkomst is afgestemd met het Bestuurlijk Overleg Jeugd en conform afspraak uitgevoerd vóór de lokale verkiezingen van 2022. Het onderzoeksrapport is recentelijk door het nieuwe bestuur van de GR aan het Bestuurlijk Overleg Jeugd aangeboden3. De eindrapportage is in de bijlage van deze brief toegevoegd. Conclusies en aanbevelingen Er is in het kader van de evaluatie van de GRonderzoek gedaan naar het organisatie- en samenwerkingsvermogen van het Servicebureau en de hierin deelnemende gemeenten.
Hierover is door alle betrokkenen een gedeeld beeld naar voren gekomen, namelijk: Alle jeugdhulp is op een doeltreffende en rechtmatige wijze gecontracteerd. Productomschrijvingen en tarieven zijn beschreven en vastgelegd. Relatie-, contract- en kwaliteitsbeheer zijn adequaat ingericht. Er is stabiliteit en rust in de relatie met aanbieders van jeugdhulp gecreëerd. Het Servicebureau heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld van een inkooporganisatie naar een serviceorganisatie met een grotere rol dan alleen de inkoop van de jeugdhulp. Dit heeft meerwaarde, maar die meerwaarde kan nog beter worden benut door zowel het Servicebureau als door een beter samenspel tussen gemeenten en aanbieders. Het gaat dan met name om het verbeteren van de beleidscyclus, het verhelderen van de rol, positie en handelingsruimte van het Servicebureau, het verbeteren van de prognoses door het Servicebureau en een nog duurzamere samenwerking met aanbieders. Het ontbreken van een structurele reflectie op de doeltreffendheid van beleid en uitvoering wordt ook benoemd. Het onderzoeksbureau doet tot slot een tweetal aanbevelingen over hoe de opgebouwde meerwaarde beter kan worden benut en beveelt aan om tot een gedeeld beeld te komen over de volgende ontwikkelstap van het Servicebureau. Reactie op de conclusies en aanbevelingen Het college kan zich vinden in de conclusies uit het rapport.
Het college beaamt dat het Servicebureau zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld van een inkooporganisatie naar een serviceorganisatie die meerwaarde biedt ten opzichte van het enkel inkopen van jeugdhulp en herkent dat er nog ruimte is om de opgebouwde meerwaarde beter te benutten.
1
Aanvankelijk onder de naam Inkoopbureau en later vanwege de brede rol ‘Servicebureau’.
2
Het onderzoeksbureau heeft het onderzoek gezamenlijk met het Servicebureau, gemeenten en jeugdhulpaanbieders
van uitgevoerd. 3
Na de gemeenteraadsverkiezingen is het bestuur van de GR van samenstelling gewijzigd. Gewacht is met aanbieden
van het rapport totdat het nieuwe bestuur zich kon buigen over de evaluatie.
2/5
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10432281
Zeker gezien de uitdagingen waar de gemeenten voor staan en de samenwerking die nodig is om de gewenste transformatie en kostenbeheersing te realiseren. Het onderzoeksbureau doet een tweetal aanbevelingen die kunnen bijdragen aan het organisatie- en samenwerkingsvermogen van de GR Servicebureau. De aanbevelingen In de eerste aanbeveling wordt aangegeven dat het Servicebureau met name meerwaarde zou kunnen bieden wanneer zij als ‘’punt van permanente reflectie fungeert, als smeder van vitale integrale samenwerkingsverbanden en als makelaar en marktmeester voor het leggen van goede verbindingen’’. Ook het meer data gestuurd werken wordt als belangrijke pijler genoemd. In het verlengde van de eerste aanbeveling, wordt in de tweede aanbeveling geadviseerd om het vervolgproces in te richten op het ontwikkelen van een gedeeld beeld over de volgende ontwikkelstap van het Servicebureau (t.a.v. de positie, rol, handelingsruimte van het Servicebureau en de samenwerking onderling ten behoeve van de transformatiedoelstellingen en kostenbeheersing). De aanbevelingen neemt de H10 regio ter harte. Het is echter van belang om te onderstrepen dat het antwoord op de vraag ‘Wat is de gewenste vervolgstap en positie van het Servicebureau in Haaglanden?’ niet direct voorhanden ligt.
Niet alleen het voeren van een dialoog tussen gemeenten, Servicebureau en jeugdhulpaanbieders is hiervoor nodig, ook zijn een aantal externe ontwikkelingen van invloed op het realiseren van de aanbevelingen. Op dit moment zijn het Rijk, de VNG en de gemeenten in overleg over de inhoud van de Hervormingsagenda Jeugd. Hierin zullen onder andere afspraken worden gemaakt over de (vormgeving van de) verplichte regionale samenwerking en de reikwijdte van de jeugdwet. De hervormingsagenda wordt naar verwachting begin volgend jaar afgerond. Hierna zal een nadere uitwerking nodig zijn alvorens een nog scherper beeld gevormd kan worden over de exacte toekomstige governance binnen de H10 regio en de rol van het Servicebureau hierin. Met deze ontwikkelingen in achtgenomen, kan op termijn fundamenteler gekeken worden naar de exacte positionering van het Servicebureau (in relatie tot gemeenten en aanbieders). De raad wordt in de loop van dit proces inhoudelijk geïnformeerd hierover. Verbetermaatregelen Ondertussen is er niet stilgestaan. Sinds de uitvoering van deze evaluatie, welke vóór de gemeenteraadsverkiezingen heeft plaatsgevonden, zijn er namelijk al verbetermaatregelen in gang gezet. Hieronder zijn de belangrijkste maatregelen genoemd: Ten aanzien van de regionale samenwerking
Het verbeteren van de beleidscyclus Het gezamenlijke beleid van gemeenten is vastgelegd in de ‘Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026’ en uitgewerkt in een Uitvoeringsplan. Het regionale Programmabureau coördineert voor en met de 10 gemeenten de regionale activiteiten die nodig zijn om, bovenop alle lokale inzet, de in de regiovisie opgenomen doelstellingen te bereiken. Afgelopen zomer is de eerste monitor verschenen, waarin, indien mogelijk, de doelstellingen zijn vertaald naar meetbare indicatoren. De monitor wordt met alle betrokkenen (Servicebureau, gemeenten, gemeenteraadsleden, aanbieders, jongeren, ervaringsdeskundigen etc.) de komende jaren steeds verder verfijnd. Uiteindelijk moeten alle lokale en regionale inspanningen ertoe bijdragen dat ‘’alle kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk opgroeien - thuis, bij hun eigen ouders - waarbij ze zich ontwikkelen tot veerkrachtige (jong)volwassenen die naar vermogen actief meedoen in de samenleving’’. In de kwaliteitscyclus kan “plan” gekoppeld
3/5
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10432281
worden aan de regiovisie, “do” betreft de vertaling naar de uitvoering, de monitor moet “check” mogelijk maken en “act” betreft de (bij)sturing van de uitvoering van de jeugdhulp. De resultaten van de monitor zijn ook input voor de actualisatie van het uitvoeringsplan dat aan de Regiovisie gekoppeld is (zoals hiervoor beschreven). Hiermee zijn belangrijke stappen gezet in het navolgen c.q. ontwikkeling van de beleidscyclus. Ondanks deze ontwikkelingen blijft dit een belangrijk aandachtspunt. De gemeenten hebben het Programmabureau en Servicebureau gevraagd om met nadere voorstellen te komen hoe beleid en inkoop op elkaar aansluiten en de beleidscyclus verbeterd kan worden. Denk bijvoorbeeld aan een betere aansluiting tussen het uitvoeringsplan van de Regiovisie en de instrumenten die door het Servicebureau worden ingezet.
Strategisch partnerschap met jeugdhulpaanbieders op bestuurlijk niveau Met de vaststelling van de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden vorig jaar, is ook vastgesteld om structureel via bestuurlijk overleg gesprekken te voeren met bestuurders van aanbieders gericht op de ontwikkeling van het zorglandschap. Ook het Servicebureau en Programmabureau neemt hieraan deel. Hiermee versterken we het duurzame karakter van de samenwerking waarbij de kennis en ervaring van gemeenten, Servicebureau en aanbieders nog beter kunnen worden benut.
Pilot ‘meten van de outcome’ Voortvloeiend uit de door de gemeenteraden vastgestelde inkoopstrategie wordt in samenwerking met een vijftal aanbieders op basis van data, de landelijke geharmoniseerde outcome criteria (uitval, klanttevredenheid en doelrealisatie) gemeten. Hierdoor ontstaat een beter beeld over de maatschappelijke effecten van de inzet van jeugdzorg. Er wordt met aanbieders afgesproken hoe data aangeleverd dient te worden op het gebied van de outcomecriteria en hoe op termijn toegewerkt kan worden naar het meten van het (maatschappelijk) resultaat op een uniforme wijze. De pilot draagt bij aan het data gestuurd werken.
Ten aanzien van de inzet van het Servicebureau
Het verbeteren van de beleidscyclus Met het Servicebureau worden, vanuit onze rol als opdrachtgever, nadere afspraken gemaakt over hoe zij nog beter ingezet kunnen worden bij het realiseren van de beschreven ambities en doelen zoals vastgelegd in de Regiovisie. Denk bijvoorbeeld aan een betere aansluiting tussen het uitvoeringsplan van de Regiovisie en de instrumenten die door het Servicebureau worden ingezet (bijvoorbeeld de ontwikkeltafel met gemeenten en aanbieders). Het Servicebureau is verzocht om hiervoor een plan van aanpak op te stellen.
De verdere doorontwikkeling van de ontwikkeltafels met jeugdhulpaanbieders Jeugdhulpaanbieders, gemeenten en Servicebureau hebben grote stappen gezet met de start van de ontwikkeltafels in het kader van de inkoop 2021 e.v. Aan de ontwikkeltafels wordt met name gewerkt om inkoopafspraken te operationaliseren dan wel door te ontwikkelen richting de dagelijkse uitvoering. Hernieuwde afspraken krijgen jaarlijks een plek in de herziene contracten. Inmiddels zijn ook de eerste resultaten zichtbaar. Denk bijvoorbeeld aan de recente productherzieningen en aanpassingen in tarieven. De meerwaarde van het Servicebureau kan via het doorontwikkelen van de ontwikkeltafels nog beter worden ingevuld. Ook ten aanzien van de meer beleidsmatige vragen. Het Servicebureau is verzocht hier, in overleg met de gemeenten, nadere invulling aan te geven.
4/5
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10432281
Betrouwbare prognoses In het rapport wordt gesteld dat gemeenten ontevreden zijn over de (financiële) prognoses. Er zijn inmiddels afspraken gemaakt tussen gemeenten en het Servicebureau die moeten bijdragen aan betrouwbare prognoses. Ook wordt onderzocht hoe de financiële prognoses doorontwikkeld kunnen worden naar zorgprognoses. Daarnaast wordt er gewerkt aan de automatisering van de prognoses die het gemakkelijker moeten maken om analyses uit te voeren en data te ontsluiten.
Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx
Jan van Zanen
5/5