RIS314028 Verzoek om informatie van het raadslid de heer De Mos

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

BSD/10435135 RIS314028 Contactpersoon

Robin Aerts Dienst

Bestuursdienst Afdeling Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

16 december 2022

robin.aerts@denhaag.nl

Onderwerp

Verzoek om informatie van het raadslid de heer De Mos

Geachte voorzitter, Bij mail van 5 oktober jl. heeft het raadslid de heer De Mos verzocht om, conform de Wet open overheid (hierna: Woo), voor de begrotingsbehandeling informatie te ontvangen met betrekking tot de volgende onderwerpen: • • • •

accresraming en meicirculaire; stukken coalitieakkoord 2022-2026; lobby Rijksgelden, en betrokkenheid bestuursadviseurs bij de agenda van commissievergaderingen.

Deze onderwerpen worden in het hiernavolgende achtereenvolgens behandeld. Accresraming en meicirculaire Het raadslid de heer De Mos verzoekt om, volgens de richtlijnen van de Wet open overheid (Woo), aan de raad alle communicatie – schriftelijk en digitaal, dus ook communicatie via SMS en WhatsApp tussen de onderhandelaars en de heer Donner over de meicirculaire en de accresraming te doen toekomen. De onderhandelaars, noch de heer Donner, maken deel uit van de gemeente. Evenmin zijn zij vanuit hun rol ondergeschikt aan een daartoe behorend bestuursorgaan. De door u genoemde communicatie valt daarom buiten de reikwijdte van de Woo. Wel kan in z’n algemeenheid het volgende worden opgemerkt als antwoord op de drie concrete vragen van de heer De Mos: 1) wanneer zijn deze cijfers voor het eerst gepresenteerd aan de onderhandelaars? 2) waarom is de raad niet ingelicht over de miljoenen meevaller, sterker nog waarom is er bij monde van de heer Donner gedaan alsof dat de stad er in financieel oogpunt zeer slecht voorstaat? 3) waarom weigerde de bij de onderhandelingen betrokken ambtenaar bij de technische vragen over de financiële paragraaf van het coalitieakkoord antwoord te geven op de apolitieke vraag wanneer het accres bekend was bij de onderhandelaars?

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10435135

Een dag na de gemeenteraadsverkiezingen, op 17 maart 2022 heeft het college de Staat van financiën 2022 aan de gemeenteraad aangeboden (RIS311789). Deze staat van financiën bood een geobjectiveerd inzicht hoe de gemeente er, op dat moment financieel voor stond. Er werd een beschrijving gegeven van de belangrijke (exogene) ontwikkelingen van de algemene onderdelen van de begroting en de reservepositie. Hierbij dienden de laatst vastgestelde programmabegroting en het regeerakkoord van december 2021 als basis. In Paragraaf 3.1 van dat document wordt uitgebreid ingegaan op de accresraming gemeentefonds. Kortheidshalve wordt hiernaar verwezen. Via jaarlijkse meicirculaires informeert de rijksoverheid de gemeenten over de omvang en de verdeling van de algemene uitkering, de integratie-uitkeringen en de decentralisatie-uitkeringen uit het gemeentefonds voor de jaren 2022 en verder. De circulaire bevat ook informatie over de gevolgen voor gemeenten van de invoering van het nieuwe verdeelmodel per 1 januari 2023. Daarnaast gaat de circulaire in op andere financiële onderwerpen die voor gemeenten van belang zijn. De meicirculaire is een openbaar document. Voor het jaar 2022 is de meicirculaire op 31 mei 2022 gepubliceerd 1. Uit het vorenstaande volgt dat de financiële situatie van de gemeente openbaar bekend was gedurende de coalitieonderhandelingen.

Het is aan de onderhandelaars, en enkel aan hen, om inzicht te geven in de wijze waarop deze informatie is betrokken bij de onderhandelingen. Stukken coalitieakkoord 2022-2026 In zijn mail van 5 oktober 2022 verzoekt het raadslid de heer De Mos, conform de Woo, om alle stukken die geleverd zijn ten behoeve van het tot stand komen van het coalitieakkoord 2022-2026. Op 9 december 2022 zijn de stukken rond het coalitieakkoord 2022-2026 actief openbaar gemaakt door de onderhandelaars. Deze stukken zijn gepubliceerd op het RIS. De gevraagde stukken treft u daar aan. Wij merken het volgende op met betrekking tot het verzoek van het raadslid de heer De Mos om conform het bepaalde in de Woo alle gespreksverslagen en overige communicatie – schriftelijke en digitale, dus ook communicatie via SMS en WhatsApp – te verstrekken die heeft plaatsgevonden tussen de onderhandelaars, de formateur/gespreksleider en de bij de onderhandelingen betrokken ambtenaren. Zoals hiervoor is aangegeven onder het kopje “accresraming en meicirculaire” maken de onderhandelaars en de formateur/gespreksleider geen deel uit van de gemeente. Evenmin zijn zij vanuit hun rol ondergeschikt aan een daartoe behorend bestuursorgaan. Hetzelfde geldt voor de kleine groep ambtenaren die de organisatie ter beschikking heeft gesteld om, eveneens vanuit een nietondergeschikte rol, het onderhandelingsproces te ondersteunen.

Aldus berusten de documenten waarover zij beschikken niet onder bestuursorganen van de gemeente. Dit betekent dat deze informatie buiten de reikwijdte van de Woo valt. Het verzoek om de door het raadslid de heer De Mos genoemde stukken te verstrekken, kan daarom niet gehonoreerd worden.

1

https://open.overheid.nl/repository/ronl-

9528bb4b938268dc0fafc1f4b2ba6e543cd70cdf/1/pdf/meicirculaire%20gemeentefonds%202022%20definitieve%20versie%20met%20omsl ag.pdf

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10435135

Los daarvan wijzen wij op de noodzaak dat coalitie-onderhandelingen in alle vertrouwelijkheid moeten kunnen plaatsvinden. Hetzelfde geldt voor de verkennende besprekingen en onderhandelingen die in dat kader hebben plaatsgevonden. Dit betekent dat verstrekking van de gevraagde stukken die inzicht geven in dit vertrouwelijke onderhandelingsproces geweigerd kan worden, aangezien openbaarmaking –ook na voltooiing van de onderhandelingen– de belangen van de daarbij betrokken partijen en individuele personen onevenredig kan schaden. Dit gaat ten koste van het goed functioneren van de gemeente. Lobby Rijksgelden Het raadslid de heer De Mos verzoekt om conform het bepaalde in de Woo om alle communicatie – schriftelijke en digitale, dus ook communicatie via SMS en WhatsApp – te verstrekken die heeft plaatsgevonden tussen de gemeente Den Haag en het Rijk met betrekking tot de lobby van de afgelopen drie jaar inzake het verkrijgen van meer Rijksgelden. Het gaat daarbij nadrukkelijk ook om de communicatie tussen de leden van het college en het kabinet. Naar aanleiding van dit verzoek merken wij het volgende op. Actief lobbybeleid De gemeente Den Haag voert een actief lobbybeleid. Kansen en risico’s bij kabinet, parlement en ministeries worden dagelijks bestuurlijk en ambtelijk gemonitord en afgezet tegen de (strategische) ambities en opgaven van de gemeente Den Haag.

Het coalitieakkoord, het regeerakkoord, de Miljoenennota en de Rijksbegroting vormen de belangrijkste ingrediënten voor de lobbyprioriteiten op korte en lange termijn. Naast deze prioriteiten, die regelmatig worden herijkt, acteert de lobby op wat zich aan (onverwachte) ontwikkelingen en calamiteiten voordoet. Vanuit kansen en risico’s richt de lobby zich in hoofdzaak op vier thema’s: (aanpassing van) wet- en regelgeving, (toetsing en eventuele aanpassing van) kabinetsbeleid, het vergaren van (extra) Rijksmiddelen voor de ambities en opgaven en toetsing van (her)verdeling van middelen (waaronder gemeentefonds en BUIG). Lobbyinstrumenten Lobby is een combinatie van strategie, tact, timing en (stille) diplomatie gebaseerd op inhoud, feiten, inschattingen, (politiek) gevoel, (mensen)kennis en ervaring waarbij ieder lobbyvraagstuk een eigen strategie en aanpak kent. De lobby kent diverse lobbyinstrumenten zoals brief/mail, position paper, werkbezoek, fysiek gesprek/overleg, bijeenkomsten, telefoon, (partij)congressen, aanbieding van een petitie of manifest of eventueel een oploop van bestuurders voor het gebouw van de Tweede Kamer. In de gereedschapskist van de lobby behoort ook het gebruik van de media, zoals een interview, opinieartikel, een ingezonden brief en/of deelname aan talkshows.

Ook worden mogelijke Kamervragen besproken, wordt consultatie aangevraagd en geleverd, wordt deelgenomen aan hoorzittingen en Ronde Tafel Gesprekken, wordt via de juiste kanalen aangedrongen op spoedige behandeling van wetgeving en wordt meegedacht over mogelijke moties en amendementen. Allianties & samenwerkingen Van groot belang voor het succes van de lobby is het bouwen van samenwerkingen en allianties met anderen (gemeenten, stakeholders, koepels, sectoren en branches). Hoe groter de massa is (lees: het aantal -gezaghebbende- stakeholders), hoe meer impact de boodschap heeft. In vrijwel alle gevallen opereert de lobby van de gemeente Den Haag in allianties of samenwerkingen, behalve als het een specifiek Haags onderwerp betreft. Den Haag lobbyt veel samen met of via G4, VNG, IPO, G40, MRDH, Economic Board Zuid-Holland, Verstedelijkingsalliantie Zuidelijke Randstad, Bureau Regioburgemeesters, PO/VO raad, veiligheidsregio, veiligheidsketen, Manifeststeden, MIRT, en NOVI-gebieden. Soms wordt een speciale alliantie opgezet voor een specifiek vraagstuk.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10435135

De G4, de VNG en de MRDH zijn belangrijke bondgenoten omdat vele vraagstukken en opgaven gedeeld worden. De G4 is een merknaam die korte lijnen heeft met kabinet en Kamer. Zo wordt bij kabinetsformaties de G4 steevast uitgenodigd door de informateur en is er jaarlijks de G4 conferentie met de Minister-President, meerdere bewindspersonen en de ambtelijke top van de ministeries, en fungeert de G4 regelmatig als gesprekspartner voor het kabinet. De lobby die de gemeente Den Haag voert vindt daarom voor een heel groot deel plaats in G4 en/of VNG verband. Bijvoorbeeld voor kansengelijkheid, herijking gemeentefonds of verstedelijking. Ook heeft de G4, mede door de verschillende samenstellingen van de vier colleges, vele directe ingangen bij bewindspersonen en Kamerleden, waardoor veel boodschappen op persoonlijke wijze via bilaterale gesprekken worden overgebracht. Den Haag en de G4 zijn sterk vertegenwoordigd in de commissies en hoofdbestuur van de VNG waardoor onze boodschappen veelal resoneren in de lobby van de VNG. Intensief contact, overleg en ontmoetingen Lobby is niet voorbehouden aan bestuurders, politici of lobbyisten. Vanuit de gehele ambtelijke organisatie worden continue contacten onderhouden met ministeries en andere stakeholders. Die ambtelijke contacten zijn hecht en intensief, op talrijke en diverse dossiers op verschillende niveaus, en in verschillende fases.

Er vindt regelmatig en veelvuldig ambtelijk overleg plaats met de ministeries om ontwikkelingen te delen, problemen en mogelijke oplossingen te adresseren maar vooral ook als investering in de relatie. Juist in een vroeg stadium, lang voordat er bestuurlijke of politieke besluiten worden genomen. Bestuurders hebben regelmatig bestuurlijk overleg (BO) met de bewindspersonen. Deze BO’s vormen de ruggengraat van overleg met het kabinet om problematiek en opgaven te adresseren, standpunten te delen, oplossingen aan te reiken en afspraken te maken over aanpassing van beleid, wet- en regelgeving en inzet van middelen. Naast BO’s hebben leden van het college van B&W ook persoonlijk, zakelijk contact met bewindspersonen van het kabinet en Kamerleden via partijcongressen, speciale georganiseerde ontmoetingen en bijeenkomsten en deelname aan forums en panels. Veel lobby vindt plaats en marge van ontmoetingen en overleggen en gaat persoonlijk en mondeling. Zelden is sms en whatsapp het (lobby)middel voor zakelijk contact met bewindspersonen en Kamerleden. De gemeente organiseert vele werkbezoeken. Deze fungeren als een ideaal platform om de praktijk, zowel in termen van problemen als oplossingen, dichter bij de politiek te brengen.

Zo hebben de afgelopen jaren vele bewindspersonen en Kamerleden Den Haag Zuidwest, de Binckhorst en het CID bezocht en hebben ze deelgenomen aan de activiteiten van het Haags Economisch Interventieteam (HEIT). Met het beschrijven van hoe de gemeente Den Haag lobby voert, hebben we in het vorenstaande inzage gegeven in de veelheid en diversiteit aan lobbyinzet en -activiteiten. Zoals beschreven zijn de (ambtelijke) contacten tussen gemeente en Rijk heel intensief. De veelheid aan contacten maakt dat we, gezien de proportionaliteit, het tijdsbestek en de haalbaarheid een keuze hebben moeten maken in de aan te leveren stukken. Bijgaand treft u de officiële documenten aan waar de gemeente Den Haag of de G4 als afzender fungeert en waarin een finale vraag, verzoek, reactie, oordeel, voorstel of claim is geadresseerd. De lobbyinbreng via andere gremia en allianties, zoals die zijn benoemd en toegelicht in deze raadsmededeling en betrekking hebben op Rijksmiddelen van de gemeente Den Haag, zijn niet meegenomen in bijgaande overzicht. Ook zijn Rijksformats van project- en subsidieaanvragen waar via het merendeel op basis van projectplannen Rijksmiddelen worden vergaard achterwege gelaten. Denk aan de regiodeal Zuidwest, MIRT, Volkshuisvestingsfonds en de Woningbouwimpuls.

Standaard rondom elke aanvraag vinden diverse lobbyactiviteiten plaats zoals werkbezoeken en fysieke (bilaterale) contacten met bewindspersonen en Kamerleden. Het informatieverzoek betreft stukken gericht op het vergaren van Rijksmiddelen. Overige stukken, voor bijvoorbeeld lobby voor wetgeving of beleid, zijn daarom buiten beschouwing gelaten.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10435135

In het informatieverzoek wordt nadrukkelijk ook gevraagd om andere vormen van communicatie tussen leden van het college en leden van het kabinet zoals communicatie via SMS en WhatsApp. Het college heeft daarvoor een zoekslag uitgevoerd gericht op dergelijke communicatie, voor zover deze betrekking heeft op het verkrijgen van meer Rijksmiddelen ten behoeve van specifieke Haagse lobbypunten. Er zijn geen berichten aangetroffen die binnen deze afbakening vallen. Zoals in het vorenstaande is omschreven, worden voor deze lobby juist andere ontmoetingen en communicatiemiddelen ingezet. Betrokkenheid bestuursadviseurs bij de agenda van commissievergaderingen Het raadslid de heer De Mos wil opheldering over de mail die op maandag 19 september 2022 (14.30 uur) vanuit de Griffie Algemeen is verstuurd. Gevraagd wordt waarom bestuursadviseurs betrokken worden bij de agenda van commissievergaderingen. Volgens de heer De Mos is het niet aan hen, maar aan de raad om vergaderingen uit te schrijven en de controlerende taak uit te oefenen. De heer De Mos merkt terecht op dat de raad over de eigen agenda gaat. Aangezien deze vraag zich richt op een mail die verzonden is vanuit de Griffie Algemeen, is beantwoording daarvan opgepakt door de Griffier. Navraag leert dat de Griffier de vraag op 14 oktober 2022 heeft beantwoord.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5