RIS314022 Zuidwestlandcorridor - status en vervolgstappen

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Anne Mulder Wethouder van Mobiliteit, Buitenruimte en Scheveningen

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitters van de commissies Ruimte en Leefomgeving

DSO/10433427 RIS314022 Contactpersoon

Sjoerd Krijnen Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Mobiliteit Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

23 december 2022

sjoerd.krijnen@denhaag.nl

Onderwerp

ZuidWestlandcorridor, status en vervolgstappen

Geachte voorzitter, Met deze brief informeer ik u over de stand van zaken van de ZuidWestlandcorridor en de vervolgstappen die momenteel voorbereid worden. Ik licht u in over de uitkomsten van de eerste onderzoeken en de plannen van aanpak voor vervolgonderzoek. Ook ga ik in op de planning en financiering. Met de geplande vervolgstappen wordt invulling gegeven aan het Coalitieakkoord (RIS313189), p.39, voor zover het betreft ‘Toegankelijk en hoogwaardig OV’: “Zonder hoogwaardig openbaar vervoer slibt de groeiende stad dicht. We streven naar toegankelijk, betaalbaar en fijnmazig openbaar vervoer. (…) Om te kunnen blijven bouwen voor wonen en werken blijft investeren in dat hoogwaardig openbaar vervoer noodzakelijk. (…) Ook willen we de ZuidWestland corridor versnellen samen met gemeente Westland, zodat de reistijd naar de Haagse binnenstad korter wordt. We beginnen de voorbereiding voor dit traject deze raadsperiode.” Ook wordt invulling gegeven aan de motie ‘Versnel de lightrail verbinding met het Westland’ (RIS311607). In het vervolgonderzoek wordt onderzocht onder welke voorwaarden lightrail versneld kan worden. Twee hoofdopgaven Uit de uitgevoerde onderzoeken destilleert het college twee hoofdopgaven.

1) De schaalsprong OV die nodig is om de groei van Den Haag mogelijk te maken, voor het deel van de Zuidwestlandcorridor 2) Het vergroten van kansen voor bewoners van Den Haag Zuidwest. Onder deze hoofdopgaven ligt een scala aan onderliggende opgaven, gerelateerd aan geïnventariseerde problemen in dit deel van de Zuidwestlandcorridor en specifiek in Zuidwest. De onderscheidende thema’s hierbij zijn de economische vitaliteit, de verstedelijkingsopgave, ontplooiingskansen van mensen, een gezonde en veilige leefomgeving en klimaat- en milieuopgaven. Zo is er een grote woningbouwopgave voor Den Haag Zuidwest, waardoor het aantal woningen met 30% toeneemt, inclusief meer werkgelegenheid en hogere onderwijsambities. Vraagt de economische verbreding Zuidwest een betere (OV-)bereikbaarheid.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10433427

-

-

Is er sprake van vervoersongelijkheid in Den Haag. Mensen met een hoger inkomen hebben een veel groter bereik aan geschikte arbeidsplaatsen dan mensen met een lager inkomen. In Den Haag Zuidwest heeft 32 tot 62 procent van de huishoudens een laag inkomen. Relevante banen voor praktisch opgeleide inwoners van Zuidwest zijn te vinden in Den Haag, Zoetermeer, Westland en Delft. En tot slot is het OV binnen Zuidwest qua reistijd beperkt concurrerend ten opzichte van de auto. Het OV in Zuidwest kenmerkt zich door de relatief lange reistijd, met name naar “eindgebied” Bouwlust/Vrederust. De oriëntatie van het OV vanuit Zuidwest is vooral gericht op het noordoosten van de stad waardoor een aantal verbindingen hier haaks op ontbreken. De auto is daarmee aanzienlijk sneller naar bestemmingen als Delft en Rotterdam.

Wat is de ZuidWestlandcorridor? De Zuidwestlandcorridor is naast de Koningscorridor en de Oude Lijn een van de drie corridors die onderdeel is van de Schaalsprong OV. Deze schaalsprong is bedoeld om een comfortabel, frequent en toegankelijk OV te realiseren; hét OV van de toekomst, en belangrijke drager van de woningbouwopgave en mobiliteitstransitie in de regio. De corridor loopt van Zoetermeer via Leidschendam-Voorburg, het centrum van Den Haag, Den Haag Zuidwest en Westland tot aan Maassluis (met de koppeling naar Rotterdam en Hoek van Holland). Zie ook het kaartje op de volgende pagina. De ZuidWestlandcorridor moet woningen, arbeidsplaatsen, scholing en voorzieningen beter bereikbaar maken. Zo wordt bijgedragen aan een aantrekkelijke woon-werk omgeving en aan de economische ontwikkeling van de regio. Centraal in de corridor ligt Den Haag Zuidwest. De corridor moet dus ook nadrukkelijk bijdragen aan het vergroten van kansen voor de huidige en toekomstige bewoners van Zuidwest. De OV-verbinding bestaat niet uit één OV-lijn, maar is een slimme combinatie en bundeling, waarbij meerdere lijnen samenkomen op logische overstappunten, zoals bij het Haga Ziekenhuis (halte Leyenburg) en station Den Haag Centraal. Ook goede verbindingen naar de OV-haltes, zoals voet- en fietspaden en voorzieningen bij haltes zoals fietsenstallingen en deelmobiliteit horen hierbij.

De ZuidWestlandcorridor is onderverdeeld in drie delen met verschillende problematiek en betrokkenen. Er wordt gelijktijdig en in samenhang gewerkt aan de drie delen. -

-

-

Het noordelijke deel loopt van Zoetermeer tot Den Haag Centrum. Hier gaat het om het oplossen van onvoldoende infrastructuurcapaciteit op het Samenloopdeel (het traject van Leidschenveen tot Laan van NOI, waarop metrolijn E van hetzelfde spoor gebruik maakt als de lijnen 3 en 4). De oplossing wordt voorzien in gekoppeld rijden op lijn 4 voor de korte termijn en het realiseren van een innovatief beveiligingssysteem voor de middellange termijn. Het middendeel loopt van Den Haag Centraal naar Zuidwest tot aan de grens met Westland en omvat naast het Haagse centrum geheel Zuidwest en de bedrijventerreinen ZKD. Hier gaat het over capaciteitsknelpunten, lange reistijden, regionale bereikbaarheid en het vergroten van kansen voor de inwoners van Zuidwest om de sociale functie van het OV te verbeteren. Het zuidelijke deel betreft de verbinding van Den Haag Zuidwest via Westland en de Greenport naar Maassluis en Rotterdam. Hier gaat het met name over het verbeteren van de bereikbaarheid die nodig is in verband met toekomstige woningbouw en de doorontwikkeling van de Greenport Westland.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10433427

Kaartbeeld is bewerkt: de verbinding via Westland richting Maassluis is schematisch aangegeven met de gele stippellijn, en de drie verschillende delen van de Zuidwestlandcorridor zijn aangegeven.

Voor het middendeel en het zuidelijke deel zijn afgelopen anderhalf jaar onderzoeken gedaan zijn waar nu een vervolg aan wordt gegeven. Middendeel (Den Haag centrum - Den Haag Zuidwest) Begin 2022 is een eerste onderzoek, een zogenaamde pre-preverkenning gedaan naar het middendeel Den Haag Centraal – Zuidwest (zie bijlage A). Hierbij is onderzocht welke opgaven er zijn en welke oplossingen denkbaar zijn. De uitkomsten van dit onderzoek onderscheiden twee hoofdopgaves: 1. de schaalsprong van het OV die nodig om groei mogelijk te maken; 2. het vergroten van kansen voor bewoners in Den Haag Zuid West. Voor deze opgaves zijn verschillende mogelijke oplossingen aangedragen met daarbij een aantal aanbevelingen voor vervolgonderzoek. De oplossingsrichtingen variëren van beter benutten wat er al is tot suggesties voor vergaande maatregelen waar ongelijkvloerse oplossingen ook onderdeel van zijn. De kosten voor de verschillende oplossingsrichtingen variëren van ca. €100 mln. tot meer dan €1 mld. De ideale oplossing draagt bij aan zowel de schaalsprong OV als het vergroten van kansen voor bewoners van Zuidwest, is betaalbaar, heeft genoeg draagvlak, is technisch haalbaar én is tijdig gereed. De totaalopgave is daardoor ingewikkeld en dat betekent dat er lastige keuzes gemaakt moeten worden. In het onderzoek zijn de hoeken van het speelveld aan oplossingen bekeken.

De volgende stap is daarom om te kijken welke oplossingen voor welk probleem op welke locatie het beste werkt. Voor het vervolgonderzoek, de pre-verkenning, is een plan van aanpak opgesteld, zie bijlage B. Het onderzoek wordt uitgevoerd onder de paraplu van OV NEXT. Den Haag, HTM en MRDH zijn hierbij gezamenlijk opdrachtgever en financier. In Q2 2023 wordt gestart met de pre-verkenning.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10433427

De opgaven voor het OV in de structuurvisie/omgevingsprogramma Den Haag Zuidwest (RIS312245) vallen ook onder dit middendeel de Zuidwestlandcorridor. De planning is dat de structuurvisie voor Den Haag Zuidwest in het eerste kwartaal van volgend jaar wordt vastgesteld. Met de beoogde onderzoeken wordt een nadere uitwerking gegeven aan deze structuurvisie. Daarbij wordt naast lange termijn investeringen ook nadrukkelijk gekeken naar korte- en middellange termijn maatregelen die bijdragen aan verbetering van het Ov-systeem in Zuidwest. Zuidelijke deel (Den Haag Zuidwest – Westland – Rotterdam) In 2021-2022 is een eerste onderzoek naar verbetering voor het OV tussen Zuidwest, Westland en de Rotterdamse regio onderzocht. (Verkenning HOV Westland, RIS310716, zie bijlage C). Westland, Den Haag, Maassluis en de MRDH waren hierin gezamenlijke opdrachtgevers. Verschillende vervoerssystemen zoals metro, tram en bus zijn onderzocht en er is gekeken naar mogelijke routes (tracés). Dit heeft geleid tot een voorkeursvariant die het beste aansluit op de voorziene ontwikkelingen in het gebied: een tracé met een Bus Rapid Transit (BRT) systeem tussen Den Haag Zuidwest (Haga-hub)-Naaldwijk-Maassluis. Een BRT is een snelle en comfortabele busverbinding op een zoveel mogelijk vrij liggende busbaan. Deze voorkeursvariant is vastgesteld door de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit van de MRDH.

Daarbij is ook aangegeven dat een vervolgonderzoek nodig is om de voorkeursvariant verder te onderzoeken en uit te werken. Hiervoor is met Westland, MRDH en Maassluis een plan van aanpak opgesteld, zie bijlage D. In Q2 van 2023 wordt gestart met het uitvoeren van dit vervolgonderzoek, de verdiepende verkenning. Intentie is dat ook Provincie Zuid Holland hier aan deel gaat nemen. Planning en financiering De Zuidwestlandcorridor bestrijkt een groot gebied. Binnen dat gebied zijn er veel specifieke opgaven. Het gaat dus ook om een hoeveelheid aan oplossingen en ingrepen die samen zorgen voor een beter OV systeem en betere bereikbaarheid. Sommige ingrepen kunnen al op korte termijn doorgevoerd worden, zoals het verbeteren van haltes en overstappunten (hubs) en gekoppeld rijden. Voor andere (zwaardere) ingrepen, zoals ongelijkvloerse kruisingen is meer tijd nodig voor onderzoek en afspraken over financiering. Met de hierboven beschreven vervolgonderzoeken die binnenkort starten wordt hier een volgende stap in gezet. Momenteel is het Rijk nog niet betrokken. Betrokkenheid van het Rijk is nodig om grotere investeringen samen te kunnen dragen. Doel is de ZuidWestlandcorridor voor het Rijksprogramma MIRT te agenderen. Daar moet een zorgvuldig proces aan voorafgaan, waarmee we met de regio het belang van de Zuidwestlandcorridor onderbouwen.

Het is daarom belangrijk om als regio een sterk en eenduidig verhaal over de ZuidWestlandcorridor uit te dragen en het landelijk belang onder de aandacht te brengen: de ZuidWestlandcorridor is noodzakelijk om de woningbouwopgave en economische ontwikkeling (waaronder de Greenport Westland) in de regio mogelijk te maken. Voor de Koningscorridor is dit proces de afgelopen vier jaar succesvol doorlopen en zijn in het BO MIRT in november afspraken over financiering met het Rijk gemaakt over het deel CID-Binckhorst. Naast dit proces van de lange adem wordt ook gezocht naar verbeteringen op de korte termijn. Zo lopen er onderzoeken naar OV knooppunt Moerwijk, betaalbaar OV, hubs en maatwerkvervoer in Zuidwest. Met de inzet Enecomiddelen voor duurzame mobiliteit is voor een deel hiervan geld gereserveerd (RIS313569). Zo wordt stap voor stap gewerkt aan beter OV op de ZuidWestlandcorridor. Ik zal u op de hoogte houden van uitkomsten van de deelonderzoeken en voorgestelde oplossingen.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10433427

Het college is bereid tot het geven van een technische toelichting over de Schaalsprong OV en het MIRT proces om met het Rijk tot afspraken over financiering te komen. Met vriendelijke groet, de wethouder van Mobiliteit, Buitenruimte en Scheveningen Anne Mulder

5/5