RIS314022 Bijlage B PvA pre-verkenning middendeel ZWLC

PLAN VAN AANPAK

PRE-VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLANDCORRIDOR

Datum

Opdrachtnaam

Status

oktober 2022

ntb

concept

Versie

Opdrachtgever

1

DSO Mobiliteit

Auteur

Opdrachtnummer

Michiel van der Zanden

ntb

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................ 2 1. Achtergrond ZuidWestlandcorridor ........................................................................ 3 Schaalsprong OV als onderdeel van de Mobiliteitstransitie.................................... 3 De ZuidWestlandcorridor en de drie onderdelen .................................................... 3 Pre-preverkenning middendeel ............................................................................... 4 Advies tot zes vervolgonderzoeken ........................................................................ 4 2. Projectdefinitie .......................................................................................................... 6 2.1. Probleem ................................................................................................. 6 2.2. Doelstelling pre-verkenning ..................................................................... 6 2.3. Resultaten/producten............................................................................... 7 2.4. Afbakening ............................................................................................... 7 2.5. Risico’s .................................................................................................... 8 2.6.

Afhankelijkheden ..................................................................................... 9 2.7. Werkzaamheden.................................................................................... 10 3. Projectbeheersing ................................................................................................... 12 3.1. Geld ....................................................................................................... 12 3.2. Organisatie ............................................................................................ 12 3.3. Tijd ......................................................................................................... 13 3.4. Informatie/ participatie ........................................................................... 13 3.5. Kwaliteit ................................................................................................. 13

2/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

1. Achtergrond ZuidWestlandcorridor S ch aa ls pr ong O V al s ond e rd ee l v an de Mo bil ite it st ra ns iti e Het openbaar vervoer speelt een belangrijke rol in de bereikbaarheid van stad en regio. Steden zijn in trek en wereldwijd groeien stedelijke regio’s in inwonertal. Ook Den Haag groeit en blijft naar verwachting de komende jaren groeien van 553.000 inwoners in 2022 tot circa 600.000 inwoners in 2030 (bron: Den Haag in cijfers). Met de groei aan inwoners, arbeidsplaatsen en bezoekers neemt ook de vraag naar mobiliteit toe. Er is een transitie noodzakelijk naar een mobiliteitssysteem dat in de toekomst alle bewoners, bezoekers en bedrijven bedient. Het gaat hierbij om de noodzakelijke doorontwikkeling van dit systeem, zodat de Haagse regio en de stad Den Haag de komende decennia bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig blijven. Als leidraad is hiervoor de Strategie Mobiliteitstransitie 2022 – 2040 ontwikkeld en in januari 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. De eerder door de gemeenteraad vastgestelde Schaalsprong OV maakt met de drie corridors (Koningscorridor, Oude Lijn en ZuidWestlandcorridor) onderdeel uit van deze mobiliteitstransitie. De sprong is bedoeld om een comfortabel, frequent en toegankelijk OV te realiseren; hét OV van de toekomst. De Zu id W est l and co rr ido r en d e d r ie ond e r del en Dit plan van aanpak gaat over de ZuidWestlandcorridor.

Deze corridor omvat de zone van Zoetermeer via Leidschendam-Voorburg, het centrum van Den Haag, Den Haag Zuidwest en Westland tot aan Maassluis/Schiedam (met de koppeling naar Rotterdam en Hoek van Holland). In het centrum van deze corridor ligt Den Haag Zuidwest. De OV-verbinding hoeft niet te bestaan uit één OV-lijn, maar kan een slimme bundeling zijn, waarbij meerdere lijnen samenkomen op strategisch gekozen overstappunten, zoals bij het HagaZiekenhuis (halte Leyenburg) en station Den Haag Centraal. Ook de first-/last-mile oplossingen naar de OV-haltes horen hierbij. De ZuidWestlandcorridor bevat drie onderdelen met elk een eigen problematiek. Het noordelijke deel loopt van Zoetermeer tot Den Haag Centrum. Hier gaat het om het oplossen van onvoldoende infrastructuurcapaciteit op het Samenloopdeel. De groei van het personenvervoer maakt het noodzakelijk om de frequentie van de E-lijn (metro tussen Den Haag, Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland en Rotterdam) en de Randstadrail lijnen 3 en 4 vanuit Zoetermeer te verhogen. De oplossing wordt voorzien in het koppelen van rijtuigen (gekoppeld rijden) op Randstadrail lijn 4 voor de korte termijn (5 jaar) en het realiseren van een innovatief beveiligingssysteem voor de middellange termijn (10 – 15 jaar). De aanpak wordt voor het Samenloopdeel en gekoppeld rijden binnen het samenwerkingsverband OV Next uitgewerkt.

Onder de vlag van de Schaalsprong OV worden de lange termijnontwikkeling voor het middendeel (Tram Tunnel Grote Marktstraat (TTGM) tot aan Westland) en het zuidelijk deel (HOV Westland en Greenport) naar verwachting uitgewerkt onder het Rijk-Regio programma MoVe ter voorbereiding op besluiten in de Bestuurlijke Overleggen MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport). Het middendeel loopt van Den Haag Centraal naar Zuidwest tot aan de grens met Westland en omvat naast het Haagse centrum geheel Zuidwest alsmede de bedrijventerreinen ZKD. Het OV stuit hier op vele fysieke belemmeringen waaronder het capaciteitsknelpunt van de tramtunnel Grote Marktstraat (TTGM) en het complexe verkeersknooppunt De Zevensprong. Voor de aanpak van De Zevensprong loopt een onderzoek. Ook andere versnellingsmaatregelen voor onder meer Randstadrail lijn 4 worden onderzocht. Voorts is voor dit deel (inclusief Zuidwest) een eerste zeer

3/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

globale pre pre-verkenning uitgevoerd naar de mogelijke invulling van OV-maatregelen die de kansen voor de bewoners moet vergroten en een invulling geeft aan de Schaalsprong OV met regionale bestemmingen als Delft, Rijswijk en Westland. Het gaat hierbij zowel om eenvoudige en op korte termijn te realiseren OV- en andere maatregelen (5-10 jaar) als om grote investeringen voor de middellange (10-15 jaar) en lange termijn (15-20 jaar). Op basis van het resultaat van de zeer globale pre pre-verkenning zal een verdiepend onderzoek volgen. Dit plan van aanpak is daarvoor bedoeld. Het zuidelijke traject betreft de verbinding van Den Haag Zuidwest via Westland naar Maassluis/Schiedam en Rotterdam. Het gaat hier om een combinatie van woningbouw en de doorontwikkeling van de Greenport Westland met veel personenverkeer van en naar Den Haag en goederenvervoer van en naar A4 en A20. Er is een pre-verkenning HOV Westland uitgevoerd en het eerste resultaat van de Gebiedsuitwerking Greenport 3.0 is opgeleverd. Samen met de gemeente Westland, PZH en MRDH wordt gewerkt aan een ruimtelijk-economische toekomstvisie op Westland. Deze visie is belangrijk voor het vervolg op de Gebiedsuitwerking en de verdiepende verkenning HOV Westland.

Er is immers een duidelijke relatie tussen economie, verstedelijking en OV-mobiliteit, die bepaalt welk ambitieniveau voor de HOV-verbinding door het Westland haalbaar is. P re- pr e v er k enn ing m idd end e el In uitwerking op de Strategie Mobiliteitstransitie en de Schaalsprong OV is door Studio Bereikbaar een globaal verkennend onderzoek verricht naar toekomstbestendige OV-verbindingen in de ZuidWestlandcorridor en de bereikbaarheid van Den Haag Zuidwest. Het betreft een prepreverkenning. Het gaat hierbij om een inventarisatie en eerste analyse van problemen in het gebied en een zeer globale indicatie van oplossingsvarianten. De globale lijst van oplossingsvarianten vraagt nader uitzoekwerk om ze beter op waarde te kunnen schatten. In het uitgevoerde onderzoek is gekeken naar de tramlijnen 2, 3, 4, 6, 9 en 16 en de buslijnen in, van en naar Zuidwest. Belangrijke aandachtspunten waren hierbij het gebrek aan capaciteit voor trams in de TTGM, diverse fysieke belemmeringen zoals bijvoorbeeld het complexe verkeersknooppunt De Zevensprong en de verbindingen met de regio. Er is specifieke aandacht besteed aan de sociaal-economische problematiek en de beoogde gebiedsontwikkeling in Zuidwest.

De probleemschets is uitgevoerd op twee schaalniveaus: op het schaalniveau van de gemeente Den Haag langs de diverse OV-verbindingen van de ZuidWestlandcorridor enerzijds en het gebied Den Haag Zuidwest anderzijds. De ‘pre-preverkenning’ is eind 2021 gestart. In april 2022 is het rapport opgeleverd. Het opdrachtgeverschap lag bij de gemeente Den Haag. Er is intensief samengewerkt met de HTM en in dit stadium in iets mindere mate met de MRDH. Met de gemeente Westland heeft frequente afstemming plaatsgevonden; ook in verband met de relatie met de Gebiedsuitwerking Greenport 3.0 als HOV Westland. Een tussentijdse notitie is gedeeld met de partijen van OV NEXT. Zoals aangegeven zijn de resultaten van deze studie in april 2022 opgeleverd (zie bijlage – Eindrapport studie pre-preverkenning ZWLC def. Hi-Res – 06-04-2022.pdf).

Adv i es t ot z e s v e rv ol gond erz oe k en De pre-preverkenning bevatte twee hoofdopgaven. Allereerst de Schaalsprong OV, die nodig is om de groei van Den Haag mogelijk te maken voor het deel van de ZuidWestlandcorridor en ten tweede het vergroten van de kansen voor bewoners van Den Haag Zuidwest. Onder deze hoofdopgaven ligt een scala aan onderliggende opgaven, gerelateerd aan geïnventariseerde problemen in dit deel van de ZuidWestlandcorridor en specifiek in Zuidwest. De onderscheidende

4/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

thema’s hierbij zijn de economische vitaliteit, de verstedelijkingsopgave, ontplooiingskansen van mensen, een gezonde en veilige leefomgeving en klimaat- en milieuopgaven. De oplossingsrichtingen voor de twee hoofdopgaven bestaan uit de volgende typen: -

Verkorten van reistijden van bestaande verbindingen; Betere ontsluitingen en nieuwe verbindingen in Den Haag en Regionale verbindingen.

Voorbeelden van oplossingen die genoemd worden in het rapport zijn het verkorten van de reistijd van lijn 2, 4 en 9 door kleine maatregelen, diverse tunnelvarianten om de reistijd te verkorten, ontwikkeling van knooppunt Leyenburg en een tangentiële verbinding tussen Kijkduin, Zuidwest, Rijswijk – Delft. Daarnaast is er ook gekeken naar niet OV-maatregelen, zoals gedrags- en (beleidsmatige) mobiliteitsmaatregelen, om te laten zien dat er meer mogelijk is om bij te dragen aan de hoofdopgaven. Studio Bereikbaar adviseert een zestal min of meer afzonderlijk uit te voeren onderzoeken. Het gaat daarbij om: 1. 2. 3. 4.

Onderzoek naar de mogelijkheden voor pilot OV-bereikbaarheid lage inkomens; Participatietraject fietsstimulering; Integraal onderzoek naar de corridor Den Haag centrum – Leyenburg; Integraal onderzoek naar OV-bereikbaarheid Bouwlust/Vrederust in relatie tot de verstedelijkingsopgave; 5. Onderzoek naar stad-regio-overstap en 6. Onderzoek naar nieuwe tangentiele OV-corridor Kijkduin – Leyenburg – Delft. De onderzoeken (1) en (2) kennen een sociale gedragscomponent. De onderzoeken (3), (4), (5) en (6) zijn meer gericht op (opties voor) de toekomstige vorming van het Openbaar Vervoer netwerk en OV-infrastructuur langs en binnen ZuidWestlandcorridor. Met de voor Den Haag Zuidwest belangrijke sociaal-culturele vervolgonderzoeken wordt aansluiting en afstemming gezocht bij reeds lopende en/of nog op te starten initiatieven. Specifiek gaat het om het onderzoek naar de betaalbaarheid van het OV (uitvoering aangenomen motie van gemeenteraad) en “bijvoorbeeld lopende projecten op het gebied van het Programma Fiets en de realisatie van de twee regionale fietsverbindingen met Westland. Belangrijk is ook gedragsonderzoek en het doen van pilots. Ook moet hierbij aandacht zijn voor betere inrichtingen en situering van OV-haltes en deelmobiliteit. Vanuit het project Pre-verkenning moeten de onderzoeken (1) en (2) worden geborgd.

De onderzoeken (3), (4), (5) en (6) kunnen worden gebundeld en gezamenlijk worden geanalyseerd. Hiervoor wordt een projectteam geformeerd en wordt een aanbesteding gestart om een onderzoeksbureau voor de pre-verkenning in te huren.

5/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

2. Projectdefinitie 2.1.

Probleem

De ruimte in de Haagse regio en de stad Den Haag is beperkt. Wil de stad bereikbaar en leefbaar blijven dan moet de groei van de mobiliteit voor een groot deel opgevangen worden door het meer faciliteren van andere modaliteiten dan de auto (modal shift). Het gaat om ruimte voor de voetganger, fiets, het OV en deelmobiliteit. Het gaat om het uitvoeren van de Strategie Mobiliteitstransitie 2022-2040 door onder meer het realiseren van de Schaalsprong OV. Het nadere onderzoek van de uit te voeren pre-verkenning is het vervolg op de uitgevoerde globale inventarisatie in de pre-preverkenning. Oók in de pre-verkenning van dit middendeel van de ZuidWestlandcorridor staan de twee hoofdopgaven centraal: 1. De Schaalsprong OV die nodig is om de groei van Den Haag mogelijk te maken voor het middendeel van de ZuidWestlandcorridor. 2. Het vergroten van kansen voor bewoners van Den Haag Zuidwest.

2.2.

Doelstelling pre-verkenning

Het nadere onderzoek moet erop gericht zijn om een bijdrage te leveren aan het oplossen van de onderliggende knelpunten die in de twee hoofdopgaven zijn vervat. Voor de Schaalsprong OV gaat het om het nader onderzoeken en analyseren van de volgende verbeterpunten langs de verbindingen van de ZuidWestlandcorridor: 1. Toekomstige capaciteitsknelpunten (groei van het OV-gebruik) in het OV-netwerk beperken of oplossen; 2. Reistijd van het OV verkorten; 3. Kwaliteitsverbetering van het OV op de bestaande lijnen; 4. Toekomstige verdichtingslocaties aansluiten op het OV-netwerk; 5. Bereikbaarheid verbeteren van Bouwlust/Vrederust, station Moerwijk (aantakking Oude Lijn), Haagse Markt, Vroondaal, Uithofslaan, Kijkduin en verbinding met de regio (Delft, Rijswijk en Westland); 6. Leefbaarheid en sociale veiligheid langs de verbindingen van de corridor en 7. Multimodale en comfortabele overstapplekken creëren inclusief first- en lastmile oplossingen, zoals bij de HagaHub bij halte Leyenburg. Rijk en gemeente werken binnen het Programma Leefbaarheid en Veiligheid en de Regiodeal Den Haag Zuidwest samen aan de leefbaarheid van Den Haag Zuidwest: “De opgave in Den Haag Zuidwest is grootschalig, meervoudig, langdurig en zeer urgent (..). Het gebied kent een grote sociaal-economische multi-problematiek gekenmerkt door o.a.

langdurige werkloosheid, armoede, schulden, toenemende (gevoelens van) onveiligheid, verloedering, gezondheidsproblemen en opgroeiende kansarme jongeren in een sociaal zwakke omgeving. Bijna de helft van de bewoners heeft moeite om rond te komen. Ambitie van deze Regiodeal Den Haag Zuidwest is om deze neerwaartse spiraal aan te pakken en de sociaal-economische positie en leefbaarheid van Den Haag Zuidwest op te stuwen in de richting van het gemiddelde van Den Haag.” Er ligt daarmee een gezamenlijke ambitie om de kansen van mensen die in Zuidwest wonen, te vergroten. Het nader onderzoek (de pre-verkenning) binnen de ZuidWestlandcorridor moet gefocust zijn op het verbeteren van de bereikbaarheid van relevante banen en onderwijs vanuit Zuidwest naar de regio en de mogelijkheid om werkgelegenheid mogelijk te maken in Zuidwest. Daarbij wordt er enerzijds

6/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

gekeken naar een reistijdverkorting op de bestaande OV-lijnen en het toevoegen van nieuwe lijnen om relevante verbindingen te realiseren. Samengevat focust de hoofdopgave “Vergroten kansen voor bewoners Zuidwest” zich op de volgende verbeterpunten: 1. 2. 3. 4.

Verbeteren van bereikbaarheid van relevante banen met OV en/of fiets; Verbeteren van bereikbaarheid van onderwijslocaties met OV en/of fiets; Sociale veiligheid van OV-haltes en routes daartoe; OV verbeteren door: het verbeteren (OV) bereikbaarheid Bouwlust/Vrederust, Reijstijdverkorting van bestaande lijnen naar centrum, CS en HS en Westland, Tangentiële verbinding tussen Kijkduin – Zuidwest – Rijswijk – Delft (bus 23 en 26) beter benutten en Kwaliteitsverbetering van bestaande lijnen: verbindingen naar de Haagse Markt, Scheveningen en CID/Binckhorst.

De pre-verkenning moet nadrukkelijk de relatie leggen met lopende initiatieven, projecten en beleidsvoornemens binnen de gemeenten Delft, Den Haag, Rijswijk en Westland. Het gaat hier bijvoorbeeld om de Strategie Mobiliteitstransitie (als kapstok), De Zevensprong, Gekoppeld Rijden, Aanpak station Moerwijk in Den Haag, de Beatrixlaan in Rijswijk, bereikbaarheid TU/Delft en de Gebiedsuitwerking Greenport 3.0 en de verdiepende verkenning HOV Westland. Het gaat niet uitsluitend over OV-oplossingen. Oók de modaliteiten lopen en fietsen zijn relevant. Het resultaat van de pre-preverkenning (initiatieffase) moet in de pre-verkenning (onderzoeksfase) nader worden afgebakend, verdiepend worden geanalyseerd en gekoppeld worden aan de opgaven van de Strategie Mobiliteitstransitie, Structuurvisie Den Haag, de OV-netwerkvisie, Programma Leefbaarheid en Veiligheid Zuidwest en de Regiodeal Den Haag Zuidwest. Tenslotte is de doelstelling van de pre-verkenning om na afronding gereed te zijn voor een startbeslissing MIRT-verkenning. De pre-verkenning moet daarom rekeninghouden met de MoVe en MIRT-eisen.

2.3.

Resultaten/product en

Het resultaat en eindproduct van de pre-verkenning zullen bestaan uit een rapportage en alle documenten die nodig zijn om een startbeslissing voor de MIRT-verkenning te kunnen nemen. Het resultaat moet een antwoord geven op de complexe vraagstukken die in de afzonderlijke geadviseerde vervolgonderzoeken zijn genoemd. Hierbij gaat het niet uitsluitend over de modaliteit OV, maar ook om de combinatie met overige modaliteiten waaronder in ieder geval lopen en fietsen. Het gaat hierbij om een goede afstemming met Delft, Rijswijk en Westland. Uiteindelijk volgt een voorkeursscenario dat verder moet worden uitgewerkt in de MIRT-verkenning. Onder werkzaamheden (paragraaf 2.7) worden de vervolgonderzoeken verder uitgewerkt.

2.4.

Afbakening

De scope van de uit te voeren pre-verkenning richt zich op het middendeel van de ZuidWestlandcorridor. Het gaat om de zone vanaf de TTGM tot aan de grens met de gemeente Westland. De scope is breder dan enkel het tracé van RandstadRail lijn 4. Het gaat om een ruimer gebied en netwerk. Om de zone van de pre-verkenning nader te duiden: het omvat de gebieden en wijken van Zuidwest, Schilderswijk, Transvaal, Valkenbos, Regentessekwartier en het bedrijventerrein ZKD.

7/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

Deze gebieden zijn ook in de pre-pre verkenning meegenomen. Het heeft te maken met de busen tramlijnen die van en naar deze wijken lopen en een bestemming hebben binnen het gebied van de ZuidWestlandcorridor. Ook de verbindingen van en naar Delft, Rijswijk en Westland zijn van belang.

2.5.

Risico’s

Op het niveau van Plan van Aanpak is onderstaande eerste globale risicoanalyse uitgevoerd. Na opdrachtverlening wordt het risicodossier door de PL en het kernteam bijgesteld en bijgehouden. Risico Organisatorisch Onvoldoende capaciteit Technisch Tegenstrijdige ontwerpkeuzes tussen gemeenten, HTM en MRDH Onvoldoende consensus HOV Westland

Kans

Effect

Beheersmaatregel

Hoog

Vertraging

Ambtelijk opschalen

Onvoldoende consensus Gekoppeld Rijden

Middel Vertraging

Juridisch/wettelijk ntb Financieel/economisch Onvoldoende budget voor uitvoering

Geografisch/ruimtelijk ntb Maatschappelijk Vertraging door onderzoek participatie

Middel Vertraging

Middel Vertraging

Knelpunten vroegtijdig inzichtelijk maken Keuzes voorleggen aan opdrachtgever Bestuurlijk opschalen Knelpunten vroegtijdig inzichtelijk maken Keuzes voorleggen aan opdrachtgever Bestuurlijk opschalen Knelpunten vroegtijdig inzichtelijk maken Keuzes voorleggen aan opdrachtgever Bestuurlijk opschalen

Hoog

Show stopper

Laag

Onvoldoende In deze fase wordt participatie nog niet financiële nodig geacht, indien dit verandert dan dekking resulteert dat in out-of-scope werk en daarmee een vertragende factor. Inzichtelijk maken keuzes Keuzes voorleggen aan opdrachtgever Vertraging Goed communiceren en maatschappelijk kader betrekken bij planvorming

Geen draagvlak bij stakeholders/partners Politiek/bestuurlijk Vertraging in besluitvorming

Laag

Maatschappelijke druk wanneer niet alle werkzaamheden geïntegreerd kunnen worden

Middel

Middel Vertraging

Commitment opdrachtgevers; Beheersmaatregel tijdens verkenning nog niet van toepassing; Vroegtijdig inzichtelijk maken;

Deadlines ruimer inplannen en actualiseren Goed communiceren en uitleggen Keuzes goed documenteren

8/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

2.6.

Afhankelijkheden

In en rondom de ZuidWestlandcorridor worden momenteel projecten opgestart en/of uitgevoerd. Het is voor de samenhang van belang inzicht te krijgen in lopende en op handen zijnde projecten voor de diverse modaliteiten. Projecten die nu al in scope liggen en waar afstemming mee is gevonden zijn HOV Westland en Gekoppeld Rijden.

HOV Westland De verkenning HOV Westland richt zich op het zuidelijke deel van de ZuidWestlandcorridor, de verbinding Den Haag Zuidwest – Naaldwijk – Rotterdamse regio. Om in te kunnen spelen op de opgaven op het gebied van woningbouw, economie en klimaatadaptatie in Westland en de omliggende regio, waaronder Den Haag Zuidwest is op de middellange termijn (ca. 2030) een OV schaalsprong noodzakelijk. Daarom wordt onderzoek gedaan naar hoogwaardig openbaar vervoer in Westland. De opdrachtgevers van deze verkenning zijn de gemeenten Den Haag, Maassluis en Westland en de MRDH. Deelnemende partijen zijn onder meer de gemeenten Rotterdam, Delft, Schiedam, en vervoerders RET, HTM en EBS. In een eerste verkenning (pré-verkenning) in 2021 is tot een voorkeursvariant gekomen. Een HOVbackbone met een Bus Rapid Transit (BRT) systeem tussen Den Haag CS-NaaldwijkMaassluis/Schiedam in combinatie met een snelle HOV-busverbinding tussen Naaldwijk en Delft en een geoptimaliseerd busnetwerk levert op basis van de eerste verkenning het beste resultaat op dat aansluit op de voorziene ontwikkelingen in het gebied. Deze voorkeursvariant wordt nu verder onderzocht en geconcretiseerd in een verdiepende verkenning.

Ruimtelijk gezien sluiten beide verkenningen op elkaar aan en er zit zelfs een overlappend deel: zowel vanuit de verkenning HOV Westland als vanuit de verkenning naar het middeldeel van de Zuidwestland corridor wordt het tracédeel Haga ziekenhuis-Uithof onderzocht. Tussen beide projecten is daarom structureel afstemming over proces en inhoud. Zo wordt in samenhang gewerkt aan beide delen van de ZuidWestlandcorridor.

Gekoppeld Rijden Voor het oplossen van het capaciteitsknelpunt op het zogenoemde Samenloopdeel tussen Leidschenveen en het station Laan van NOI wordt samen met de HTM gewerkt aan het invoeren van “Gekoppeld Rijden” voor in elk geval RandstadRail lijn 4. Voor de lijnen 2 en 3 worden de consequenties nagegaan bij het eventueel Gekoppeld Rijden op deze lijnen of juist het afzien daarvan.

Budget Gezien de complexiteit wordt verwacht dat de pre-verkenning ongeveer een jaar in beslag zal nemen. De hoop is om nog in het eerste kwartaal van 2023 te kunnen starten. De startdatum zal afhankelijk zijn van de nog te doorlopen aanbestedingsprocedure. De integrale aanpak maakt dat het nodig is om gebruik te maken van diverse disciplines binnen de gemeentelijke organisatie. Naast mobiliteit worden bijvoorbeeld ook Economie, Grondzaken en S&P betrokken. Het gaat om ongeveer 3000 uren en € 325.000 (ex btw). Het onderzoek (de onderzoeken) zal (zullen) worden uitgevoerd door een onderzoeksbureau/onderzoeksbureaus. Er wordt rekening gehouden met zo’n € 200.000 (ex btw). Totaal is zo’n € 525.000 (ex btw) benodigd.

9/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

Medewerking van stakeholders Voor de pre-verkenning is de inzet van diverse stakeholders, zowel intern als extern, noodzakelijk. Het is belangrijk de stakeholders van meet af aan goed te betrekken, te informeren en gebruik te maken van hun kennis. De interne stakeholders zijn de vertegenwoordigers van de diverse disciplines en organisatieonderdelen binnen de gemeente Den Haag. Het gaat om de disciplines Communicatie, Economie, Grondzaken, Mobiliteit, S&P en Wonen. Het Gebiedsteam Zuidwest en het ODO Zuidwest moeten eveneens goed worden aangehaakt. De externe stakeholders zijn de vertegenwoordigers van de opdracht gevende partijen (naast de gemeente Den Haag, de MRDH en de HTM) en de betrokken gemeenten Delft, Rijswijk en Westland. Naast deze overheidsvertegenwoordigers is het van belang om ook organisaties als METROCOV, Regionale OV vertegenwoordiging en het georganiseerde bedrijfsleven te betrekken. Het gaat bij de laatste categorie bijvoorbeeld om MKB, VNO NCW West en het bestuur van het bedrijventerrein ZKD. Ook het onderwijs, de zorgsector (HagaZiekenhuis) en wijkverenigingen moeten worden aangehaakt of in ieder geval geïnformeerd. Hierbij wordt ook aansluiting gezocht met de partnerraad Zuidwest.

2.7.

Werkzaamheden

Zoals eerder aangegeven heeft Studio Bereikbaar op basis van de pre-preverkenning geadviseerd een zestal vervolgonderzoeken te doen. In het kader van dit plan van aanpak wordt de insteek gemaakt om de onderzoeken (1) en (2) binnen de gemeentelijke organisatie op te pakken. Er is aansluiting gezocht met de bestaande organisatie. Specifiek actiepunt moet zijn om de integraliteit van de zes onderzoeken te bewaken. De vorm en inhoud hiervan zullen verder worden uitgewerkt. Voor de onderzoeken (3), (4), (5) en (6) zal een extern onderzoeksbureau door middel van een aanbesteding worden geselecteerd. De werkzaamheden van dit bureau zullen worden begeleid door een projectteam onder voorzitterschap van een door de gemeente Den Haag te leveren projectleider. Voor de betrokkenheid van de gemeenten Delft, Rijswijk en Westland wordt het projectteam uitgebreid tot een projectteam plus.

Onderzoeken (1) en (2) 1. Onderzoek naar de mogelijkheden OV-bereikbaarheid lage inkomens Voor de lage en middellage inkomensgroepen valt nog veel te winnen bij goedkoper OV. Daarom wordt door Studio Bereikbaar een onderzoek voorgesteld naar een pilot tariefmaatregelen OV voor de doelgroepen met een kleine portemonnee. Het is daarbij van belang dat zo’n pilot samen moet gaan met specifieke marketing en communicatie. Aangezien de gemeenteraad de Motie van de PvdA heeft aangenomen over betaalbaarheid van het OV kan hier aangesloten worden bij het binnenkort te starten interne onderzoek vanuit de afdeling Mobiliteit hiernaar. 2. Participatietraject fietsstimulering Er liggen veel banen en voorzieningen binnen fiets- e-bike en scooterafstand van Zuidwest. Maar hoe kan ervoor worden gezorgd dat bewoners kunnen profiteren van deze kansen? Dit vraagt om een integrale benadering tussen (de sociale veiligheid van) fiets- en wandelroutes, OVbereikbaarheid en haltekwaliteit, plekken van verstedelijking, stallingsmogelijkheden en beschikbaarheid van deelmobiliteit. Wat is de onderliggende oorzaak van het verminderde fietsgebruik in Zuidwest? Hier kan en zal worden aangesloten bij lopende projecten of nog op te starten projecten vanuit de discipline “Fiets” binnen de afdeling Mobiliteit.

10/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

Te selecteren onderzoeksbureau voor de onderzoeken (3), (4), (5) en (6): 3. Integraal onderzoek naar de corridor Den Haag centrum – Leyenburg Hoe moet worden omgegaan met de steeds drukker wordende kruispunten in Den Haag? Met name langs de S100 en S104 (Zevensprong e.a.) komt de groei van automobiliteit, fiets, OV en lopen samen met vragen vanuit klimaatadaptatie, veiligheid en leefbaarheid. Hier ligt een integrale opgave, die in samenhang bekeken moet worden waarbij naast een andere inrichting ook ongelijkvloerse oplossingen (zoals een onderdoorgang bij de Zevensprong en een korte of lange tramtunnel) onderzocht kunnen worden. Een tweede knelpunt dat hier mee samenhangt is de capaciteit van het tunneltracé in relatie tot de OV-versnellingsopgave op de corridor Leyenburg - Den Haag Centrum (focus ligt hierbij in de routing van de tramlijnen 2, 3, 4 en 6), bij eventuele inpassing van tunneltracés en de impact daarvan op het tramnetwerk en de dekking van haltes. Ook is er aandacht nodig voor de bereikbaarheid van Transvaal, de Haagse Markt en Westland. 4. Integraal onderzoek naar OV-bereikbaarheid Bouwlust/Vrederust in relatie tot de verstedelijkingsopgave De ambitie voor de wijken Bouwlust en Vrederust is om er 5.000 woningen te bouwen. Dat is de helft van de totale opgave voor Zuidwest en een tiende van de gehele Haagse opgave.

Tegelijkertijd wordt geconstateerd dat de huidige OV-bereikbaarheid van Bouwlust en Vrederust door de perifere ligging en de relatief lange reistijden richting het Haagse centrum matig tot slecht is. De oplossingen om hierin substantieel verandering in aan te brengen zijn beperkt. Een integraal onderzoek is daarom nodig. Belangrijke aandachtspunten daarbij zijn: A. Het vraagstuk rondom versnelling corridor Vrederust - Den Haag Centrum (tram 9); B. De locatiekeuze van de verstedelijkingsopgave (bouwen op slecht bereikbare plekken met OV of juist de goed bereikbare locaties veel beter benutten - bijvoorbeeld: de RR4 corridor / Meppelweg / of biedt een routering via de Hengelolaan betere mogelijkheden?); C. De verbinding met de Leyenburg-Hub en kwaliteitsopgave/stedelijke inbedding van deze plek.

5. Onderzoek naar stad-regio-overstap Hoe wordt de overstap gerealiseerd tussen de stedelijke (fiets+OV) en regionale (auto) mobiliteit? Dit gaat over een systeem van overstapknopen/hubs, mede in relatie tot OV-ontsluiting en de rol van station Moerwijk (Oude Lijn). Hierin moeten ook de functie en omvang van eventuele hubs Uithof, Erasmusweg/De Dreef, eindpunt lijn 9, en Leyenburg in hun onderlinge samenhang worden bekeken. 6. Onderzoek naar tangentiele OV-corridor Kijkduin – Leyenburg – Delft Het gaat hier om een onderzoek naar een tangentiële verbinding Kijkduin - Leyenburg Moerwijk/HS - Rijswijk - Delft. Met nadrukkelijke aandacht voor aantakking op TU Delft en het strand van Kijkduin (en de relatie met lijnen 23 en 26). Welke route biedt de beste meerwaarde voor het netwerk en de verstedelijkingsopgave van Den Haag/Rijswijk/Delft? Hier ligt eventueel een koppeling met onderzoek 4 naar Bouwlust/Vredelust.

11/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

3. Projectbeheersing 3.1.

Geld

Het totaal benodigde budget is geraamd op € 524.394 (ex btw). Dit bedrag is opgebouwd uit € 324.394 voor interne uren (apparaatskosten) en €200.000 (ex btw) voor externe onderzoeken/inhuur (onderzoeksbureau; programmakosten). De programmakosten worden naar rato gedragen door de opdracht gevende partijen i.c. MRDH, HTM en gemeente Den Haag. Aparaatskosten Afdeling

Mobiliteit

Mobiliteit Planologen Projecten S&P

GZ

Planecon. Economie JPO

GEO-I&E Monumentzorg IbDH

Communicatie

Tarief Aantal uren Totale kosten

€ 108,00

€ 108,00

€ 108,00

€ 107,00

€ 113,00

€ 114,00

€ 112,00

€ 92,00

€ 102,00

2138,4 € 324.394

162

162

162

162

67,5

135

€ 109,00

€ 104,00

€ 120,00

Advies- en Ingenieursdiensten Aanbesteding € 200.000 € 524.394

Totaal

De drie opdrachtgevers MRDH, HTM en gemeente Den Haag vormen OV NEXT. Het is daarom efficiënt en effectief de overlegstructuur en de budgetten van OV NEXT ook voor de pre-verkenning te gebruiken. De programmalasten worden onder deze partijen verdeeld. Twee derde van het benodigde budget van €200.000 komt uit het budget van OV Next, de Gemeente Den Haag legt het resterende 1/3e deel in. De bijdrage per opdrachtgever bedraagt ca. €67.000. De gemeente Den Haag levert de projectleider.

3.2.

Organisatie

Het project wordt ingebracht in de overleg- en organisatiestructuur van OV NEXT. De organisatie is als volgt: Bestuurlijke stuurgroep (BO OV Next) -

MRDH HTM GDH

Vacature Gerard Boot/Jaap Bierman Anne Mulder

Ambtelijke stuurgroep (AO OV Next) -

MRDH HTM GDH

Marc Rosier Erik Beenen Marco Zeeman/David van Keulen

Projectteam (2-wekelijks) Begeleiding onderzoeksbureau, advisering en bewaken integraliteit, kwaliteit en voortgang. -

MRDH HTM GDH

Esra Broekhof Johan van den Berge Stefan Talen (Projectleider) Sjoerd Krijnen (PL HOV Westland GDH) Marloes van der Poel-Blik (Adviseur Mobiliteit) Lilian Oskamp (Strateeg Mobiliteit) Marije Stelloo (Stedenbouw en Planologie)

12/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

Projectteam Plus (1 keer per 4 á 8 weken) -

Delft Rijswijk Westland HTM EBS GDH

3.3. A B C D E F G H I J K L

Robert Möhring/André Boon Ruben Loendersloot Remco de Bruijn Hans van der Stok Robin Berghouwer Ingrid den Heeten (Adviseur Economie) Frans Botma (Beleid DSB/ Advies Buiten Ruimte)

Tijd

Opstellen PvA PvA naar MT, DT en ODO Zuidwest PvA naar Wethoudersstaven PvA naar OV NEXT Stukken aanbieden aan college Ter info aanbieden aan de raad Voorbereiden en doorlopen aanbesteding in te huren onderzoeksbureau Pre-verkenning Ambtelijk en Bestuurlijke besluitvorming DO en Programmaraad MoVe Voorbereiden BO MIRT BO MIRT – Startbeslissing Pre-verkenning

3.4.

Juli – oktober 2022 Oktober – november 2022 Oktober – november 2022 Oktober – november 2022 November 2022 November 2022 Q4 2022 – Q1 2023 Q1 2023 – Q1 2024 Q2 2024 Q2 2024 Q2 2024 – Q3 2024 Q4 2024

Informatie/ participatie

De genoemde in – en externe stakeholders zijn in meer of mindere mate betrokken bij de vervolgonderzoeken. Het is van belang naast deze stakeholders ook alvast externe belangenorganisaties te informeren en te betrekken waar dat nuttig en nodig is. Het gaat dan om reizigersorganisaties, werkgeversorganisaties en wijkverenigingen. Ook al contact worden gelegd met de recentelijk ingestelde partnerraad Zuidwest.

3.5.

Kwaliteit

Randvoorwaarden De onderzoeken worden uitgevoerd door een gekwalificeerd onderzoeksbureau dat zal worden begeleid door een projectteam en een projectteam plus. Het is van belang dat de hiervoor benodigde in- en externe disciplines beschikbaar zijn. Binnen de gemeente Den Haag volgt daartoe een Project Opdracht om de Haagse disciplines tijdig beschikbaar te krijgen.

Uitgangspunten Belangrijk uitgangspunt voor het resultaat van de pre-verkenning is dat recht moet worden gedaan aan de twee hoofopgaven. Het gaat dus om een integraal resultaat waarbij resultaat volgt op de te maken Schaalsprong OV en het vergroten van de kansen voor de bewoners van Zuidwest. Het gaat hierbij om zowel een antwoord op de grote investeringsvraagstukken als bijvoorbeeld de

13/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

TramTunnel Grote Marktstraat en het OV-netwerk (óók regionaal) als om bijvoorbeeld gedragsmaatregelen.

Kwaliteitsborging Het projectteam en het projectteam plus bewaken mede de kwaliteit waarvoor het externe onderzoeksbureau aan de lat staat. Het onderzoek moet bovendien voldoen aan de eisen van een MoVe- en MIRT-traject.

14/15

Plan van Aanpak PRE VERKENNING MIDDENDEEL ZUIDWESTLAND CORRIDOR

Bijlage 1: Eindrapport studie pre-preverkenning ZWLC def. Hi-Res - 06-04-2022.pdf

15/15