RIS314014 Doorontwikkeling veiligheidscluster

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economie

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

DSO/10399439 RIS314014 Contactpersoon

Saïda van Kalsbeek Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Economie Telefoonnummer

14070 Datum

Bijlagen

13 december 2022

2

Onderwerp

Doorontwikkeling veiligheidscluster

Geachte voorzitter, Den Haag werkt sinds 10 jaar aan de ontwikkeling en versterking van het veiligheidscluster, The Hague Security Delta, om de economische ontwikkeling van Den Haag te stimuleren. Dit past binnen de ambitie van Den Haag om structurele banengroei en economische groei te bewerkstelligen zoals vastgelegd in de Economische Visie 2030 (RIS303550). De ontwikkeling van het Haagse veiligheidscluster heeft voor een belangrijk deel via stichting HSD plaatsgevonden. Deze stichting is naast de HSD Campus een van de belangrijkste instrumenten voor de gemeente om haar doelstellingen binnen het veiligheidscluster te realiseren. Zij levert een significante bijdrage aan een veiligere digitale wereld, economische waarde en groei van banen in Den Haag. Dat doet stichting HSD enerzijds door economische bedrijvigheid te stimuleren en anderzijds door activiteiten waar de Haagse inwoners direct profijt van hebben bijvoorbeeld door jongeren een toekomst te bieden via het stimuleren van banen. Hiermee levert de stichting een belangrijke meerwaarde voor de toekomst- van het veiligheidscluster. De afgelopen jaren heeft Gemeente Den Haag financieel bijgedragen aan stichting HSD door een meerjarige subsidie te verlenen tot 2022.

Omdat de huidige subsidierelatie met stichting HSD na 2022 afloopt is aan het onafhankelijke adviesbureau Berenschot de vraag voorgelegd om een beleidsevaluatie uit te voeren. Dit om een goede afweging te kunnen maken over het voortzetten van de subsidierelatie. Aanleiding hiervoor is de commissiebrief uit 2018 ‘Clusterontwikkeling binnen de sector Veiligheid en relatie ten opzichte van HSD’ (RIS300840). In deze evaluatie is het effect van de grootste gemeentelijke interventies in de ontwikkeling van het veiligheidscluster om de beleidsdoelen te behalen onderzocht, met in specifiek de subsidierelatie met stichting HSD.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10399439

Daarnaast is tijdens de vergadering van de Algemene Raadscommissie (Bestuur) van 14 september 2022 door de fractie van Hart voor Den Haag bij de procedurevergadering een reactie van het college gevraagd op de mail van HSD (Security Delta) waarin de Halfjaarrapportage: strategische ontwikkelingen en status uitvoeringjaarplan 2022 is opgenomen. De resultaten uit de beleidsevaluatie van Berenschot en de voortgangsrapportage van stichting HSD geven aanleiding om de subsidierelatie met stichting HSD de komende jaren voort te zetten. Dit is nodig voor behoud van de continuïteit van stichting HSD en het door ontwikkelen van het veiligheidscluster. Hieronder een uitgebreide toelichting op beide documenten, die u tevens in geheel in de bijlage aantreft. 1. Beleidsevaluatie naar positie en rol van stichting HSD binnen het veiligheidscluster in Den Haag Den Haag is het kloppend hart van het grootste veiligheidscluster van Europa en een van de leidende veiligheidsclusters in de wereld: The Hague Security Delta.

Den Haag huisvest veel nationale en internationale organisaties met een duidelijke veiligheidscomponent zoals het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en de Cyber Security Raad (CSR), maar ook het NATO Communications and Information Agency, Europol en de Organization for the Prevention of Chemical Weapons (OPCW). Daarnaast zijn er vele security bedrijven gevestigd in Den Haag zoals EYE Security, Threadstone en Cybersprint. Bovendien kent de Haagse regio kennis en -onderwijsinstellingen met veel aandacht voor security zoals de Haagse Hogeschool, Universiteit Leiden/Haagse Campus, Technische Universiteit Delft en TNO, HCSS en ENCS. Het nationale veiligheidscluster is ontwikkeld om de maatschappelijke uitdagingen aan te gaan en de werkgelegenheid en het verdienvermogen in Den Haag verder te stimuleren. Er is ingezet op het veiligheidscluster om de teruglopende werkgelegenheid te compenseren en om de stad nóg aantrekkelijker te maken voor jong talent en innovatieve bedrijven. In dit cluster werken bedrijven, overheden en kennisorganisaties samen aan innovaties en kennisontwikkeling op het gebied van veiligheid. Met als gezamenlijke ambitie meer bedrijvigheid, meer banen en een veilige wereld te creëren. De afgelopen jaren heeft het veiligheidscluster in Den Haag een flinke ontwikkeling doorgemaakt.

Het cluster groeide tussen 2016 en 2020 met 1500 nieuwe banen tot 16.700 banen. De werkgelegenheidsgroei in de deelsector Cybersecurity is over de periode 2016-2020 met meer dan 31,52% gestegen. Het regionale veiligheidscluster is goed voor 24% van de totale werkgelegenheid binnen het Nederlandse Veiligheidsdomein. Het aantal vestigingen in de regio is met 50% gestegen naar ruim 600 bedrijven. De totale omzet van het veiligheidscluster in de regio Den Haag is tussen 2016 en 2020 met 28% gestegen naar 2,94 miljard euro. En de economische impact en de economische toegevoegde waarde van het cluster blijven toenemen. Om alle partijen binnen het veiligheidscluster te helpen hun gezamenlijke ambities te realiseren is in juli 2013 stichting HSD opgericht. De stichting heeft als taak het veiligheidscluster sterker te maken door het faciliteren, organiseren en initiëren van toegang tot relevante kennis en informatie, financiering, innovatieprogramma’s en projecten, talent, samenwerkingspartners en internationale promotie. Zo’n 275 bedrijven, overheidsorganisaties en kennisinstellingen werken er momenteel samen om het verschil te maken in de veiligheid van onze digitaliserende samenleving. Door hun kennis te delen en samen te werken aan innovatieve veiligheidsoplossingen, die ook (inter)nationaal uitgerold kunnen worden.

2/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10399439

Het bestaan van stichting HSD is cruciaal om het veiligheidscluster te versterken en verder uit te bouwen. Naast een faciliterende rol, waarin onder andere infrastructuur ter beschikking wordt gesteld en praktische adviezen worden gegeven aan bijvoorbeeld MKB’ers, is er ook een inhoudelijke/ procesmatige rol weggelegd voor stichting HSD waardoor effectieve resultaten geboekt kunnen worden. De stichting tracht haar doel te bereiken door het: 1. Stimuleren en faciliteren van kennisdeling en het verbinden van overheden, bedrijven en kennisinstellingen. 2. Opzetten van innovatieprogramma’s waar partijen vanuit het gehele veiligheidsdomein in mogen participeren via het HSD-samenwerkingsmodel: vraaggestuurd, doelgericht en op basis van vertrouwen. 3. Bouwen van (inter)nationale kennis- en handelsbruggen. 4. Bieden van toegang aan HSD-partners tot kennis, innovatie, markt, talent en financiering en kapitaal. 5. Aantrekken van (inter)nationale talenten, investeerders, congressen, bedrijven en organisaties, mede door het positioneren van HSD. Stichting HSD is een interventie waarmee actief verbinding tussen bedrijven, onderwijs en kennisinstellingen kan worden gelegd en die met haar initiatieven inzet op het wegnemen van groeibelemmeringen. Hiermee is stichting HSD een belangrijk instrument voor de gemeente om haar doelstellingen binnen het veiligheidscluster te realiseren.

Gemeente Den Haag heeft vanaf 2014 een subsidierelatie met stichting HSD om haar doelstellingen op het gebied van het veiligheidscluster verder te realiseren. Het subsidiëren van een centrale actor in innovatiesamenwerking is een erkende interventie om een cluster te versterken Een ander voorbeeld in Nederland waarbij dit gebeurt is Brainport in Eindhoven. Door het verlenen van een meerjarige subsidie, een belangrijke financieringsbron voor stichting HSD, kan zij haar activiteiten binnen het veiligheidscluster uitvoeren. Om een goede afweging te kunnen maken in het besluit om de subsidierelatie, die in 2023 afloopt, met stichting HSD wel of niet voort te zetten is aan het onafhankelijke adviesbureau Berenschot de vraag voorgelegd om een beleidsevaluatie uit te voeren naar de interventies van de gemeente. Deze beleidsevaluatie geeft een beeld van de grote interventies (of maatregelen) die de gemeente heeft gepleegd in het veiligheidscluster, welke effecten dit heeft gehad en hoe de belangrijkste stakeholders hiernaar kijken. De conclusies uit het rapport geven voldoende aanleiding om door te gaan met het huidige beleid en het stimuleren van het veiligheidscluster voort te zetten. Het college geeft graag een korte toelichting op de bevindingen van Berenschot.

Voordat wordt ingegaan op de bevindingen van Berenschot naar de rol van stichting HSD wordt eerst kort gekeken naar de opdrachtformulering en de reikwijdte van het onderzoek. De gemeente Den Haag heeft de volgende onderzoeksvragen geformuleerd die in de evaluatie worden beantwoord: 1. Welke grote interventies heeft de gemeente gepleegd in het veiligheidscluster? 2. Welk effect heeft dat gehad? 3. Hoe kijken de belangrijkste stakeholders naar het gevoerde beleid? Bevindingen Berenschot onderzoek naar een effectief veiligheidscluster Uit het onderzoek van Berenschot blijkt dat de wijzigingen die sinds 2019 zijn doorgevoerd in sturing en governance binnen stichting HSD zijn vruchten heeft afgeworpen. Het herzien en verzakelijken van de subsidierelatie sloten goed aan bij de volgende volwassenheidsfase van de stichting.

3/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10399439

In de nieuwe structuur heeft de gemeente enkel een subsidierelatie en stuurt de gemeente via de subsidievoorwaarden op de toegevoegde waarde van stichting HSD voor de Haagse economie. Er zijn afspraken gemaakt over financiering, activiteiten, te behalen resultaten, doelstellingen, communicatie en verantwoording ten aanzien van de uitdagingen. Er wordt zowel op output als op outcome niveau gekeken of de doelstellingen en activiteiten van stichting HSD aansluiten bij de doelstellingen, actielijnen en projecten van gemeente Den Haag. Op basis van (een samenstelling van) de activiteiten die de gemeente gedurende de evaluatieperiode heeft ontplooid, zijn de zes grootste gemeentelijke beleidsinterventies geïdentificeerd. Deze gemeentelijke interventies zijn gericht op het realiseren van verdere groei van het veiligheidscluster. Hieronder worden de bevindingen over deze gemeentelijke interventies weergegeven. 1. Bevorderen van kennis en innovatie in de stad leidt tot kleinschalige effecten die breed gewaardeerd worden. Brede spin-off en robuust effect in wegnemen groeibelemmering lijkt vooralsnog beperkt. Het bevorderen van kennis in de stad is een samengestelde interventie waar verschillende activiteiten onder vallen.

Het betreft acties om het delen van kennis en innovaties tussen publieke en private partijen te versterken, de innovatieketen op lokaal, regionaal en internationaal niveau te verbeteren en onderzoek en field labs voor kennis-, innovatie- en productontwikkeling rond nieuwe veiligheidsvraagstukken, technologieën en crossovers te stimuleren. In de komende jaren zal de gemeente nog meer inzetten op innovatiesamenwerking met internationale organisaties, kennisinstellingen, overheden en instituties. 2. ONE Conference heeft positief effect op uitstraling Den Haag met toegevoegde waarde en kansen voor deelnemers vanuit veiligheidscluster. De gemeente Den Haag organiseert samen met het Ministerie van Economische Zaken en Koninkrijksrelaties en het Ministerie van Justitie de internationale ONE Conference. Met deze interventie maakt de gemeente (internationaal) zichtbaar welke onderscheidende samenwerkingen en oplossingen in de stad en regio tot stand komen en draagt dit actief uit. De ONE Conference blijkt een positief effect te hebben op de uitstraling van Den Haag met toegevoegde waarde en kansen voor deelnemers vanuit het veiligheidscluster.

Deze conferentie geeft in bredere zin een impuls aan het verdiepen van het imago van de internationale stad van vrede en recht en de brede economische bloei van de stad staat in verband met bestedingseffecten en effecten op de economische (aantrekkings) kracht van de regio. Het is een evenement met (inter)nationale allure, wat positief afstraalt op de stad Den Haag en op vele fronten zorgt voor meer verbinding. In de komende jaren zal de gemeente de samenwerking om de ONE Conference te organiseren voortzetten. 3. Inzet op cyberweerbaarheid mkb beperkt economische schade en biedt kleinschalige mogelijkheden voor cyberbedrijven. De gemeente zet in op het bevorderen van de cyberweerbaarheid van ondernemers en inwoners in de stad en regio. Daarin richt de gemeente zich in het bijzonder op het midden- en kleinbedrijf binnen verschillende sectoren, om zo het ondernemersklimaat te versterken. Het bevorderen van cyberweerbaarheid bij het MKB heeft een potentieel (indirect) effect op het realiseren van de economische (groei) doelstellingen, doordat advies- en softwarebedrijven hiermee omzet creëren. Het draagt ook in directe zin bij aan doelstellingen rond een (digitaal)

4/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10399439

veiligere stad. Het bevorderen van de cyberweerbaarheid van het MKB speelt proactief in op potentiële belemmeringen in de economische groei van Den Haag. De gemeente zal in de komende jaren verder inzetten op het bevorderen van cyberweerbaarheid van ondernemers en inwoners in de stad en regio. Daarvoor heeft de gemeente een cyberweerbaarheidsstrategie en een regionale Roadmap Cyberweerbaarheid opgesteld en zal er worden ingezet op kennisdeling en awareness programma’s. 4. Internationale acquisitie, accountmanagement en financiering hebben positief effect op groei en mogelijkheden van (cyber)bedrijven en startups in Den Haag. De gemeente Den Haag richt zich op het aantrekken van nieuwe bedrijven, en (in omgekeerde richting) Haagse bedrijven helpen actief te worden in het buitenland. Daarnaast wil de gemeente groei bevorderen van bedrijven die in Den Haag gevestigd zijn. Dit heeft als doel om het aantal bedrijven in het Haagse veiligheidscluster, de omzet en de werkgelegenheid te vergroten. Internationale acquisitie, accountmanagement en financiering hebben positief effect op groei en mogelijkheden van (cyber)bedrijven en startups in Den Haag. 5. HSD Campus: een fysieke ontmoetingsplek en bedrijfslocatie. De gemeente beheert de HSD Campus en positioneert deze actief als innovatiecentrum voor veiligheid.

Fysieke nabijheid wordt gezien als een belangrijke succesfactor van een sterk cluster. De waarde van de HSD campus wordt onderschreven en de campus kan in potentie een goede bijdrage leveren aan de gemeentelijke doelstellingen voor clusterontwikkeling, omdat deze de ‘nabijheid’ en het onderlinge netwerk bevordert. De effectiviteit van deze interventie heeft de afgelopen jaren wel onder druk gestaan. De oorspronkelijke opzet (met corporates, rijksoverheid en kennisinstellingen) is niet tot wasdom gekomen, waardoor de focus is veranderd. De campus is vooral een plek voor kleine bedrijven, startups en ontmoeting. De bezetting van de campus heeft na een dalende lijn door de effecten van Covid19, in het afgelopen jaar weer een opgaande lijn gevonden. De huurbezetting is flink toegenomen waardoor de campus bijna vol is. 6. Stichting HSD heeft als centrale netwerkactor positieve effecten rond groei van het veiligheidscluster op verschillende onderdelen versterkt. Toegevoegde waarde zit in het goed meebewegen en verbinden van behoeften van partners in het veiligheidscluster. De gemeente subsidieert stichting HSD voor het opzetten en uitvoeren van activiteiten die bijdragen aan de doelstellingen voor doorontwikkeling van het veiligheidscluster.

Uit verschillende evaluaties, waaronder die van Berenschot, naar de positie en rol van stichting HSD dat de stichting HSD een belangrijke rol speelt in, en een positieve bijdrage levert aan, het veiligheidscluster. De stichting wordt door de belangrijkste stakeholders gezien als een sterke netwerkactor binnen het veiligheidscluster en speelt een sleutelrol in het cluster door het verbinden van partijen, het initiëren van samenwerkingen en het aanjagen van kennisdeling en innovatie. Krachtige samenwerkingen komen hieruit tot stand die leiden tot valorisatie en veiligheidsinnovaties. Bij elk van de bovenstaande gemeentelijke interventies constateren we dat de gemeente deze (grotendeels) conform plan heeft uitgevoerd of heeft laten uitvoeren. Over de hele linie is het dan ook zeer aannemelijk dat de mix van gemeentelijke interventies een positief effect heeft gehad op de

5/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10399439

mogelijkheden van het veiligheidscluster om zich te ontwikkelen. De gemeentelijke interventies hebben elk op eigen wijze een bijdrage geleverd aan het verbeteren van de randvoorwaarden van het veiligheidscluster. De mate van effect verschilt daarin per interventie. Naast de bevindingen over de gemeentelijke interventies zijn er uit het Berenschot rapport nog een aantal bevindingen gekomen die relevant zijn voor de verdere ontwikkeling voor het veiligheidscluster. •

Gemeentelijke interventies zijn, in lijn met bestaande inzichten over clusterversterking, gericht op wegnemen groeibelemmeringen veiligheidscluster en versterken randvoorwaarden.

Geconstateerd in het Berenschot rapport wordt dat de gemeentelijke beleidskeuzes in lijn zijn met de bestaande literatuur over clusterontwikkeling met de economische benadering van vooraanstaande wetenschappers die de overheid een relevante rol toedichten bij de economische ontwikkeling. •

Het is mogelijk om de gemeentelijke doelen voor en beoogde effecten van doorontwikkeling veiligheidscluster scherper en meer eenduidig te formuleren.

Vanwege de complexiteit bij clusterontwikkeling is altijd sprake van (enige mate van) onvoorspelbaarheid, onzekerheid en onherkenbaarheid van het effect van interventies. Om deze reden is het van belang scherp te stellen wat de gemeente beoogt te realiseren. Het belang van een scherpe(re) formulering is, omdat daarmee ook beter te bepalen is of de gemeentelijke interventies de gewenste effecten teweeg brengt. Hier ligt nog een rol voor de gemeente weggelegd de komende tijd. •

De gemeente kan verhelderen hoe de gemeentelijke interventies tegemoetkomen aan/inspelen op de belemmeringen van het veiligheidscluster.

De gemeente kan verhelderen en expliciteren wat het ‘mechanisme van effect’ is van de gemeentelijke interventies in relatie tot de gemeentelijke doelstellingen (in de trant van: gemeentelijke interventie X leidt tot een bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling Y om reden Z). De komende jaren zal de gemeente meer aandacht moeten geven aan het belichten van die doelstellingen Door te verhelderen welke bijdrage een interventie naar verwachting teweeg brengt ten aanzien van een groeibelemmering, ontstaat meer duidelijkheid waarom deze interventie is gekozen. •

Sturing op en verantwoording over interventies focussen sterk op output en kwantitatieve indicatoren.

De gemeente heeft haar interventies en actielijnen zeer gedetailleerd opgenomen in haar beleidsstukken en in de sturing(svoorwaarden) richting stichting HSD. Ook de eigen inzet en activiteiten van de gemeente zijn aan de voorkant strak vastgelegd. Geconstateerd wordt dat daarmee in de gemeentelijke interventies de nadruk ligt op outputsturing en in mindere mate op proces— en outcomesturing. Naar aanleiding van de bevindingen uit de beleidsevaluatie van Berenschot kan geconcludeerd worden dat het huidige beleid op het stimuleren van het veiligheidscluster tot effecten leidt die er anders niet zouden zijn. De interventies en investeringen die de gemeente in het veiligheidscluster doet en heeft gedaan, dragen bij aan het veiligheidscluster als geheel.

6/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10399439

Voor het bepalen van het voortzetten van de subsidierelatie wordt hieronder verder ingegaan op stichting HSD als gemeentelijke interventie. Meerwaarde stichting HSD binnen het veiligheidscluster Maatschappelijke meerwaarde Stichting HSD levert meerwaarde voor de jongeren in de stad door hun talent te ontwikkelen en te verzekeren van een baan. Ook levert het voor internationale studenten en hun carrière meerwaarde op. Jaarlijks worden er cursussen georganiseerd waar internationale studenten, PhD’s en jongprofessionals op af komen om hun kennis op cybersecurity te vergroten. Een voorbeeld hiervan is de International Cyber Security Summer School waarbij verschillende organisaties gevestigd in Den Haag zoals Europol, NCI Agency en Universiteit Leiden en stichting HSD met elkaar samenwerken. Eveneens levert stichting HSD opleidingen op en zijn er meerdere opleidingen opgezet voor de Universiteit Leiden en het ROC Mondriaan. Stichting HSD heeft samen met elf aangesloten HSDpartners het ROC Mondriaan geholpen met het opzetten en ontwikkelen van een cybersecurityopleiding. Daarnaast levert de stichting meerwaarde op voor MKB-bedrijven, zoals die op het industrieterrein Kerketuinen/Zichtenburg en snelgroeiende bedrijven als EYE Security, Cybersprint en MeldEenVermoeden.

Studenten van het ROC Mondriaan hebben voor diverse MKB-bedrijven op het bedrijventerrein Kerketuinen/Zichtenburg een cybersecurity-analyse gemaakt. Vervolgens hebben zij via gesprekken en een rapport deze bedrijven cyberweerbaar gemaakt. Economische meerwaarde In de afgelopen drie jaar zijn veertien bedrijven naar onze stad gekomen waarbij stichting HSD een rol heeft gespeeld. Deze bedrijven verwachten na drie jaar vestiging in Den Haag zo’n 215 banen te creëren en 20 miljoen euro te investeren. Ook helpt de stichting bij het vinden van sprekers en sponsoren, het promoten van conferenties en het werven van deelnemers binnen het gunstige vestigingsklimaat van terugkerende internationale congressen op het gebied van digitale veiligheid zoals ONE Conference, Hack The Hague en Hackaton4Good. Deze congressen resulteren in het delen van nieuwe kennis, wat innovatie in de hand werkt. Tot slot is er sprake van economische spin-off van aan stichting HSD gerelateerde bedrijven, congressen en events voor onze stad. Lokale Haagse bedrijven profiteren hiervan, zoals congrescentra en hotels, de cateraar, taxichauffeur en horecaondernemer, communicatiebureaus en makelaars voor huisvesting. ➢ Conclusie: In de beleidsevaluatie van Berenschot worden de bevindingen van de zes gemeentelijke interventies binnen het veiligheidscluster weer gegeven.

Ook zijn er meerdere bevindingen uit het rapport naar voren gekomen die relevant zijn voor de verdere ontwikkeling van het veiligheidscluster en zijn gericht op het realiseren van verdere groei van het cluster. Uit de beleidsevaluatie van Berenschot blijkt dat de gemeentelijke interventies een positief effect hebben op het veiligheidscluster. Ook constateert Berenschot dat de gemeente de interventies (grotendeels) conform plan heeft uitgevoerd of laten uitvoeren. Op basis van de bevindingen naar de gemeentelijke interventie, stichting HSD, is de conclusie dat de stichting een positieve bijdrage levert aan het veiligheidscluster in Den Haag en hierin een belangrijke sleutelrol speelt. De stichting HSD trekt nieuwe bedrijven en investeringen aan, creëert banen, ontwikkelt talent en opleidingen, is een meerwaarde voor het MKB en stimuleert samenwerkingen en innovaties.

7/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10399439

De stichting is daarmee een belangrijk vehikel voor de gemeente om haar doelstellingen binnen het cluster te realiseren. Uit het rapport kan geconcludeerd worden dat de gemeente met het huidige beleid op de goede weg zit. 2. Halfjaarrapportage: strategische ontwikkelingen en status uitvoeringjaarplan 2022 Met name op het gebied van opleidingen, innovaties en het aantrekken van bedrijven en financiering speelt stichting HSD een belangrijke rol in het veiligheidscluster. De stichting heeft meerdere bedrijven naar de stad getrokken. Een goed voorbeeld is het eerder naar Den Haag halen van het gerenommeerde Amerikaanse cybersecuritybedrijf Booz Allen Hamilton. Dit bedrijf heeft zich op de HSD Campus gevestigd. In de afgelopen drie jaar zijn zo meerdere bedrijven naar onze stad gekomen die zorgen voor het creëren van banen en investeringen in de stad. Ook levert de stichting een belangrijke toegang tot financiering en kapitaal voor bedrijven door activiteiten te organiseren zoals de European STARTup Award die in Den Haag plaats heeft gevonden. Dit evenement biedt (Europese) cybersecurity startups en MKB de unieke kans om hun innovatieve oplossingen te pitchen en toonaangevende investeerders en corporates te ontmoeten. Daarnaast werkt de stichting aan een structurele aanpak van cyberweerbaarheid o.a.

door samen te werken met de verschillende partijen naast gemeente Den Haag zoals de Haagse Hogeschool, DTC, NCSC, Connect2Trust, InnovationQuarter en gemeente Rotterdam. Een van de projecten op dit gebied, het cyberweerbaarheidscenter Greenport, is opgezet door stichting HSD en Greenport WestHolland en richt zich op de cyberweerbaarheid van de tuinbouw sector. Verder werkt stichting HSD aan toegang tot kennis. Hiervoor organiseren ze verschillende opleidingen en activiteiten. Onder andere voor de jongeren in de stad die hun talent kunnen ontwikkelen waardoor zij verzekerd zijn van een baan. Ook levert het voor (internationale) studenten en hun carrière meerwaarde op. Jaarlijks worden er cursussen gevolgd waar (internationale) studenten, PhD’s en jongprofessionals op af komen om hun kennis op cybersecurity te vergroten. Voorbeelden hiervan zijn het SecurityTalent.nl platform (jaarlijks ca. 67.000 bezoekers) en de International Cyber Security Summer School. Tot slot speelt de stichting een rol in de internationalisering. Zij heeft verschillende Nederlandse security partijen geholpen met hun internationaliseringsambities. Bijvoorbeeld door het organiseren van verschillende meerjarige Partners for International Business (PiB) programma’s en roadmaps waarvoor wordt samengewerkt met andere publieke, private en kennis organisaties.

Ook is de stichting officieel erkend uitgever geworden van het ‘ECSO Cyber Security Made in Europe label’. Het label vergroot het bewustzijn van de strategische waarde van cybersecurity bedrijven met een oorsprong in Europa en hun bedrijf ontwikkelen op basis van Europese waarden. ➢ Conclusie: Stichting HSD levert aantoonbaar maatschappelijke meerwaarde en economische bedrijvigheid voor de regio Den Haag. Zij organiseert programma’s en activiteiten die een belangrijke bijdrage leveren aan het veiligheidscluster in Den Haag, de stad en de inwoners en bedrijven. Uit de halfjaarlijkse voortgangsrapportage blijkt dat de conclusies die uit de beleidsevaluatie van Berenschot zijn getrokken kloppen.

8/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10399439

3. Voortzetten subsidierelatie stichting HSD Vanaf 2014 heeft de gemeente jaarlijks een financiële bijdrage verleend aan stichting HSD als zogenaamde exploitatiesubsidie. Vanaf 2019 heeft er een afbouw plaatsgevonden van het subsidiebedrag en is de afhankelijkheid van de gemeente flink afgenomen namelijk van 100% naar 25%. Deze teruggang van de gemeentelijke investering heeft de stichting kunnen opvangen met extra inkomsten uit regionale, nationale en EU-programmafinanciering. Een belangrijke kanttekening hierin is dat de overige financieringsbronnen die stichting HSD de afgelopen jaren heeft weten aan te trekken zijn gebaseerd op basis van projecten en programma’s zoals MKB Cyberweerbaarheid, Nationale AI Coalitie en Smart Cities. Overheadkosten zoals ICT en personeelskosten mogen niet in deze gelden worden meegenomen waardoor de overheadkosten op een andere manier gedekt moeten worden. Eerder is geprobeerd om het aandeel uit externe bijdragen te verhogen door het verhogen van de partnerlidmaatschappen van stichting HSD, maar dat is in deze fase moeilijk gebleken. Door het verhogen van de partnerlidmaatschappen neemt de kans op uitstroom van de partners flink toe en dit heeft in ieder geval op dit moment niet het gewenste effect gehad. Behoud continuïteit Voor behoud van de continuïteit van stichting HSD is een verdere afbouw van de subsidie niet wenselijk.

Het subsidiebedrag zit op een punt waarop deze in deze fase van de ontwikkeling niet meer verder kan worden afgebouwd. Het bekostigen van de basisinfrastructuur van stichting HSD kost minimaal € 500.000,- per jaar. De Haagse investering van € 500.000,- aan de stichting is het minimum dat nodig blijft voor de continuïteit van stichting HSD. Zonder dit bedrag wordt het fundament onder de hefboomwerking weggehaald, wat negatieve gevolgen heeft voor het personeel, de outcome-waarde van de stichting en de rol die zij speelt in de economie van onze stad. Zonder publieke basisfinanciering zal er een implosie plaatsvinden omdat de overheadkosten niet meer kunnen worden betaald. Deze kosten kunnen niet vanuit het private geld betaald worden omdat voor de inkomsten uit project- en programmagelden dit private geld nodig is in de cofinanciering. Als er geen geld is voor cofinanciering kunnen namelijk ook de gewenste project- en programmagelden niet worden binnengehaald. Dit betekent dat de inkomsten uit privaat geld niet op een andere plek kan worden ingezet zoals voor het bekostigen van de overheadkosten. Hierdoor is er noodzaak voor publieke financiering. Daarvan heeft het college besloten om als Gemeente Den Haag een financiële bijdrage te verlenen aan stichting HSD omdat het bekostigen van de overheadkosten in deze fase niet door de markt wordt opgepakt.

➢ Conclusie: De resultaten uit de beleidsevaluatie van Berenschot en de voortgangsrapportage van stichting HSD geven aanleiding om de subsidierelatie met stichting HSD de komende jaren voort te zetten. Dit is nodig voor behoud van de continuïteit van stichting HSD en het door ontwikkelen van het veiligheidscluster.

9/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10399439

Blik op de toekomst van het veiligheidscluster in Den Haag Door een jarenlange succesvolle inzet staat er een stevig fundament voor het Haagse veiligheidscluster en is dit een van de kroonjuwelen van de nieuwe Haagse economie, dat ook verdere groeikansen biedt. Door in te zetten op de toegang tot innovatie, kennis, markt, talent en kapitaal worden groeibelemmeringen die er binnen de veiligheidssector zijn aangepakt en verdere groei gestimuleerd. Diverse toonaangevende internationale onderzoeken wijzen uit dat de zakelijke markt voor digitale veiligheid blijft groeien; mede omdat de schade van cybercrime nog steeds toeneemt. Daarmee is digitale veiligheid of cybersecurity een toekomst vast thema met een groot maatschappelijk belang en daarmee een blijvend onderdeel van onze Haagse economie en ons stedelijke verdienmodel als internationale stad van Vrede, Recht en Veiligheid. Daarnaast biedt het veiligheidscluster de mogelijkheid om de stad Den Haag te helpen om veiliger online te werken. Een cyberweerbaar Den Haag is van belang, omdat digitale systemen het ‘zenuwstelsel’ zijn van onze maatschappij. Cyberincidenten , zoals ransomware-aanvallen, zijn orde van de dag geworden. We willen open, vrij, stabiel en veilig online blijven werken waarin burgers en bedrijven kunnen participeren.

Cybersecurity is daarom een investering in de toekomst om publieke waarden te blijven waarborgen. Stichting HSD levert een belangrijke meerwaarde voor de toekomst- van het veiligheidscluster. In een constructief gesprek met stichting HSD zullen de toekomstscenario’s verder worden uitgewerkt en zal de rol van de stichting hierin worden besproken. Ook zal worden meegenomen op welke manier stichting HSD haar aandeel in het realiseren van de gemeentelijke doelstellingen de komende jaren verder kan vergroten. Om de voortgang hierop te monitoren is onderdeel van de subsidievoorwaarden dat na twee jaar een rapportage door stichting HSD wordt uitgevoerd. Daarbij wordt getoetst of er concrete stappen zijn gezet naar een volgende groeifase van het veiligheidscluster. Er wordt gekeken naar wat er is gedaan in deze twee jaar en naar het plan van aanpak met concrete acties voor de volgende twee jaar. Hopende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, de wethouder van Financiën, Cultuur en Economie Saskia Bruines

10/10