RIS313868 Beantwoording SV Ondersteuning aan mensen met blokverwarming

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

11 april 2023

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Klokkenburg-Reedeker, luidend: ‘Ondersteuning aan mensen met blokverwarming’

SZW/10460937 RIS313868

Het raadslid Klokkenburg heeft op 5 december 17 schriftelijke vragen gesteld met betrekking tot de ondersteuning aan mensen met blokverwarming. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Aan de voorzitter van de gemeenteraad, De Rijksoverheid komt voor de maanden november en december burgers tegemoet met een toeslag van 190 euro per huishouden om de grootste prijsstijging van gas- en energie te dempen. Echter, mensen die afhankelijk zijn van blokverwarming ontvangen deze toeslag niet, omdat er bij blokverwarming één energieaansluiting is. De woningcorporatie sluit het energiecontract af en huurders nemen dan weer energie af van de woningcorporatie. 1)

Heeft het college zicht op hoeveel huishoudens in Den Haag aangesloten zijn op blokverwarming? Zo ja, hoeveel huishoudens betreft dit en om hoeveel inwoners gaat dat?

Het precieze beeld heeft de gemeente op dit moment zelf niet. De netbeheerder (Stedin) weet hoeveel locaties er in Den Haag zijn met blokverwarming, en de woningbouwcorporaties weten hoeveel huishoudens er blokverwarming hebben. Volgens een onderzoek uit 2016 van Stedin zijn er 731 locaties met blokverwarming in Den Haag.1 Hieronder vallen corporatiewoningen, maar ook andere woningen zoals koopappartementen met blokverwarming. Om een beeld te hebben van het aantal huishoudens met blokverwarming zijn de 3 grootste corporaties gevraagd om hier inzicht in te geven. 2 van de 3 hebben tot op heden gereageerd. De corporaties hebben elk ongeveer 2000 huishoudens met blokverwarming. 2)

Deelt het college de zorgen van de ChristenUnie/SGP dat mensen met blokverwarming in de problemen dreigen te komen, omdat zij geen compensatie voor de hogere energieprijzen ontvangen?

Het college deelt de zorgen, maar is van mening dat het aan de rijksoverheid is om deze groep huishoudens te compenseren in lijn met het prijsplafond voor energiekosten. Hier heeft het kabinet gehoor aan gegeven. Er wordt op dit moment gewerkt aan een regeling voor huishoudens met blokverwarming. Deze huishoudens ontvangen een forfaitair bedrag in de 1 e en 2e helft van het jaar via de verhuurder of VvE. De hoogte van het bedrag is afhankelijk van het type aansluiting (blokgas en/of blokelektriciteit) en van de woonvorm (zelfstandig of onzelfstandig). 2 1

Blokverwarming Den Haag | Data overheid

2

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2023/01/18/tegemoetkoming-hoge-energie-prijzen-voor-huishoudens-met-blokaansluiting-

bekend

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10460937

3)

Ziet het college mogelijkheden om bijvoorbeeld met de bijzondere bijstand deze huishoudens, die een extra steun in de rug kunnen gebruiken bij hoge energieprijzen én die door blokverwarming geen landelijke compensatie krijgen, als stad tegemoet te komen?

Inmiddels is duidelijk dat er wel een compensatie komt voor deze groep. Voor alle huishoudens die financieel in de knel komen door hoge energiekosten bestaat de mogelijkheid om bijzondere bijstand aan te vragen als de kosten niet uit de eigen financiële draagkracht betaald kunnen worden. Voorwaarde hierbij is wel dat op alle voorliggende voorzieningen aanspraak is gemaakt, zoals de compensatie zoals beschreven bij de beantwoording van vraag 2. 4)

Zo nee, heeft het college wel in beeld hoeveel mensen met een inkomen rond het minimum afhankelijk zijn van blokverwarming? En zo ja, zou de suggestie in bovenstaande vraag technisch uitvoerbaar zijn?

Nee, het college heeft niet in beeld hoeveel mensen met een inkomen rond het minimum gebruik maken van blokverwarming. Wel is het zo dat veruit de meeste woningen met blokverwarming in bezit zijn van wooncorporaties waar, door de bank genomen, meer huishoudens met een lager inkomen wonen. Bijzondere bijstand is een individuele voorziening die op basis van aanwezige draagkracht en noodzakelijkheid wordt verstrekt. Bijzondere bijstand voor aantoonbaar gestegen energiekosten is mogelijk en technisch uitvoerbaar. De woningcorporaties die actief zijn in Den Haag zijn aangesloten bij de vroegsignalering van de gemeente Den Haag. Op basis van vroegsignalering bij betaalachterstanden ontvangen huishoudens een passend hulpaanbod. 5)

Is bij het college bekend hoeveel meldingen het afgelopen half jaar via de vroegsignalering komen van huishoudens aangesloten op blokverwarming?

Nee, dit wordt niet separaat bijgehouden. 6)

Haalt het college de termijn van een passend hulpaanbod binnen vier weken voor elk signaal van vroegsignalering? Zo ja, op welke manier wordt dit gecommuniceerd?

Ja, deze termijn wordt gehaald. Het hulpaanbod wordt aangeboden via een kaart, een telefoongesprek, een e-mail of een huisbezoek. De omvang van de achterstand, de aard van de achterstand en een eventuele samenloop met andere achterstanden bepalen de communicatie inzet van het hulpaanbod. 7)

Wat is de follow-up als iemand het passende hulpaanbod niet accepteert?

Het staat een inwoner vrij om geboden hulp te accepteren of te weigeren. Het is niet afdwingbaar. Als iemand het hulpaanbod niet accepteert dan mag de gemeente dit gegeven niet delen met de aanmeldende instantie. Privacywetgeving laat dit niet toe. Als de huurder na het hulpaanbod nog steeds niet de huur betaalt en er geen contact mogelijk is gebleken zal uiteindelijk een procedure uithuiszetting worden gestart. De gemeentelijke schuldhulpverlening zal dan samen met de corporatie nogmaals in contact proberen te komen met de huurder. Uiteindelijk lukt het om in meer dan 95% van de gevallen een ontruiming te voorkomen.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10460937

8)

Is bij het college bekend dat de gas- en energiekosten van blokverwarming meestal via de servicekosten worden verrekend? Is dat ook bij Haagse blokverwarming het geval?

Ja, daar is het college mee bekend. Dat is ook hier het geval. Binnen de schuldhulpverlening is er het zogeheten vrij te laten bedrag, de vltb, het inkomen wat mensen gedurende de schuldregeling overhouden om van te leven. Daar worden woonlasten in meegenomen die buiten de schuldregeling vallen. Voor servicekosten is er een wettelijk bepaald maximaal bedrag per maand wat in het vltb kan worden meegenomen. Wat de ChristenUnie/SGP betreft kan dit maximale bedrag per maand niet betekenen dat energiekosten, ook al worden die als servicekosten verrekend, buiten het vrij te laten bedrag worden gehouden. 9)

Is het college dit met de ChristenUnie/SGP eens? En kan het college toelichten of de gas- en energieprijzen die in de servicekosten worden verrekend buiten de woonlasten vallen van een huishouden?

Ja, daar is het college het mee eens en dit wordt ook toegepast in de praktijk. Bij het berekenen van het vrij te laten bedrag (vtlb) wordt er rekening gehouden met energiekosten die verrekend worden als servicekosten en vallen hiermee onder de woonlasten. 10) Worden de gas- en energieprijzen wanneer die verrekend zijn in de servicekosten altijd in het vrij te laten bedrag meegenomen? En zo nee, waarom niet? Als er door betaalachterstanden moet worden overgegaan tot afsluiting van gas en energie, ontvangt de gemeente een afsluitingssignaal. Ja, hier wordt rekening mee gehouden. Het huidige vtlb laat toe dat er kan worden afgeweken van de bestaande norm op de servicekosten waardoor deze worden meegenomen in dit vrij te laten bedrag. De gemeentelijke schuldhulpverlening benut deze mogelijkheid. 11)

Worden afsluitingssignalen gekoppeld aan bekende vroegsignaleringen, zodat er een compleet beeld ontstaat van de betalingsproblemen die in het huishouden spelen? Zo nee, waarom niet?

Een afsluitsignaal is een urgent signaal. Allereerst wordt afsluiting voorkomen. Vervolgens wordt er in de breedte gekeken welke andere schulden er zijn. Hiertoe kunnen ook andere vroegsignalen behoren. Woningcorporaties met blokverwarming hebben één aansluiting met een energieleverancier en belasten de energiekosten door aan hun huurders. Wanneer te veel huurders betaalachterstanden krijgen dreigen er voor woningcorporaties grote financiële risico’s, omdat zij hun verplichting aan de energieleverancier dan niet na kunnen komen. De vereniging van woningcorporaties Aedes heeft daar recent de noodklok over geluid in een brief1 . Op basis van onder andere die signalen is er in de Tweede Kamer een motie aangenomen waarbij het Rijk met een oplossing moet komen, zodat het prijsplafond óók geldt voor blokverwarming. 12) Is het college op de hoogte van de brandbrief van Aedes en voert de gemeente zelf ook een lobby om mensen met blokverwarming niet in de kou te laten staan?

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10460937

Het college is hiervan op de hoogte en dit is inmiddels ook landelijk opgepakt. Aanvullende lobby op dit specifieke punt is niet noodzakelijk aangezien hier al voldoende aandacht voor is. Het kabinet werkt met spoed aan een regeling om deze groep tegemoet te komen. Er zijn al indicatieve bedragen vastgesteld en er wordt nog gewerkt aan extra compensatie voor huishoudens die de compensatie van 190 euro in november en december zijn misgelopen.3 Het college volgt de ontwikkelingen op de voet, als blijkt dat het te lang gaat duren kan alsnog overwogen worden om een signaal af te geven en het kabinet tot spoed te manen. 13) Herkent het college signalen van de in Den Haag actieve woningcorporaties over de financiële risico’s die zij momenteel lopen door blokverwarming? Er is nauw contact met de corporaties met betrekking tot huurachterstanden en vroegsignalering. Zij delen hun zorgen wat betreft huurachterstanden en zagen de afgelopen periode meer verzoeken om betalingsregelingen, beginnende achterstanden etc. 14) Ziet het college mogelijkheden om de in Den Haag actieve woningcorporaties te ondersteunen, bijvoorbeeld door betaalachterstanden van gas en energie van Haagse inwoners bij woningcorporaties over te nemen ? Nee, waar mogelijk helpen we de inwoners om de rekening te betalen.

Daar zijn middels de aanpak vroegsignalering en huisuitzetting voldoende mogelijkheden voor om dit gericht te doen. De corporaties voeren zelf een actief sociaal incassobeleid waarbij ook tijdig gemeentelijke ondersteuning wordt ingeschakeld. Medewerkers van de Helpdesk Geldzaken en het team Vroegsignalering werken hiervoor nauw samen met medewerkers van de corporaties. Het college vindt het niet opportuun om als overheid de achterstanden bij een bedrijf over te nemen. Een manier om de energieprijzen te drukken buiten landelijke regelingen is om huizen die aangesloten zijn op blokverwarming te verduurzamen. Echter, veel subsidieregelingen bedoeld voor verduurzaming, zoals voor warmtepompen of isolatie, zijn voor huurders met blokverwarming niet beschikbaar. 15) Heeft het college zicht op de status van de energielabels van de huishoudens die aangesloten zijn op blokverwarming? Nee, daar heeft het college geen zicht op. 16) Wordt er in de isolatie- en verduurzamingsopgave extra ingezet om huizen met blokverwarming te verduurzamen? Zo ja, op welke manier? Bij de verduurzamingsopgave van corporaties wordt er primair gekeken naar energielabels, de aanwezigheid van enkel glas, etc. Blokverwarming is hierin geen criterium.

17) Welke andere manieren ziet het college en zet het college in om mensen die blokverwarming hebben en als huurder afhankelijk zijn van hun woningcorporatie om te verduurzamen te helpen hun woning te isoleren?

3

Tegemoetkoming hoge energieprijzen voor huishoudens met blokaansluiting bekend | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10460937

De bekende maatregelen, zoals waterbesparende douchekop, ledverlichting, isolatiefolie, tochtstrips en energiecoaches worden ingezet. Daarnaast heeft de huurder de mogelijkheid om energiebesparende maatregelen aan te vragen, waarbij vervolgens gekeken wordt of dat haalbaar is. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen