Document · PDF

RIS313626 Bijlage

Gemeenteraad 19 januari 2023, gemeente Den HaagBij agendapunt: Verkeersveiligheid kruispunt Waldorpstraat/Viaductweg (RIS313626)5.839 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Rapport

VERKEERSVEILIGHEID KRUISPUNT WALDORPSTRAAT-VIADUCTWEG Gemeente Den Haag

COLOFON

Titel: Subtitel:

Rapport

Verkeersveiligheid kruispunt Waldorpstraat-Viaductweg Gemeente Den Haag

Opdrachtgever:

Gemeente Den Haag Ewout Nieuwenhuijs

Opdrachtnemer:

DTV Consultants B.V. Lindy van Scharrenburg en Hans Godefrooij

Datum:

17 maart 2022

Kenmerk:

210424/LSc

Status rapport:

DEFINITIEF

INLEIDING

1.1

Aanleiding

1.2

aanpak van het onderzoek

1.3

Leeswijzer

BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE

RESULTATEN VERKEERSVEILIGHEIDSANALYSE

3.1

Gedrag

3.2

Conclusie

MOGELIJKE VERBETERMAATREGELEN

4.1

Korte termijn

4.2

Lange termijn

4.2.1

Aanpassen kruispuntvorm

4.2.2

Maatregelen op fietsoversteek

4.2.3

Andere maatregelen

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

5.1

Conclusies

5.2

Aanbevelingen

INLEIDING

1.1

AANLEIDING Het kruispunt Waldorpstraat – Viaductweg stond meerdere jaren op het lijstje met verkeersonveilige locaties in Den Haag. Daarom heeft de gemeente Den Haag begin 2019 het kruispunt heringericht (zie afbeelding 1). Hoewel het aantal ongevallen sindsdien lijkt te zijn afgenomen, komen er bij de gemeente, meer dan in het verleden, klachten binnen over de verkeersveiligheid op het kruispunt. De gemeente wil daarom dat de verkeerssituatie tegen het licht gehouden wordt, om te bepalen of het kruispunt op de juiste manier is ingericht en of er aanleiding is om maatregelen te nemen om de verkeersveiligheid (verder) te verbeteren. Aan DTV Consultants is daarom gevraagd om de huidige situatie in kaart te brengen en te adviseren over mogelijke maatregelen.

Afbeelding 1. Kruispunt Waldorpstraat - Viaductweg

1.2

AANPAK VAN HET ONDERZOEK Om een beeld te hebben van welke klachten er nu precies spelen op het kruispunt Waldorpstraat-Viaductweg, is allereerst een klachtenanalyse uitgevoerd. Daarnaast is met behulp van ViaStat inzichtelijk gemaakt of er sinds de herinrichting een verandering is opgetreden in het aantal ongevallen dat plaatsvindt op dit kruispunt en of er specifieke aandachtspunten waren voor tijdens de locatieschouw en het cameraonderzoek. Vervolgens is op het kruispunt een locatieschouw uitgevoerd. Daarna is bij het kruispunt een camera geplaatst om de situatie gedurende een week in beeld te brengen. De camerabeelden zijn uitgekeken door videoanalisten, welke filmfragmenten hebben verzameld van conflictsituaties en andere opvallende gebeurtenissen. De filmfragmenten zijn door een verkeersveiligheidsauditor en verkeerspsycholoog voorzien van een oordeel. Op basis van de onderzoeksresultaten zijn verbetermaatregelen voor de verkeerssituaties opgesteld. Hierbij is

gekeken naar zowel maatregelen die op korte termijn kunnen worden genomen (quick wins) als eventuele meer omvangrijke maatregelen.

1.3

LEESWIJZER In hoofdstuk 2 wordt een omschrijving gegeven van de huidige situatie, waarin ook de resultaten van de klachtenanalyse en ongevallenanalyse worden besproken. Hoofdstuk 3 gaat in op de onderzoeksresultaten uit de locatieschouw en het cameraonderzoek. In hoofdstuk 4 worden mogelijke verbetermogelijkheden omschreven. Tot slot sluit Hoofdstuk 5 het rapport af met conclusies en aanbevelingen.

BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE

BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE Op maandag 20 december is er tussen 09.00 en 10.00 uur een locatieschouw uitgevoerd op de kruising van de Waldorpstraat met de Viaductweg. Zowel de Waldorpstraat als de Viaductweg betreft een gebiedsontsluitingsweg met een maximum toegestane snelheid van 50 km/u. Ten noorden van de kruising ligt een tweerichtingsfietspad aan de westelijke zijde en ten zuiden van de kruising gaat het tweerichtingsfietspad door aan de oostelijke zijde van de weg (zie afbeelding 2.1). Daarnaast sluit op het kruispunt het tweerichtingsfietspad langs de Viaductweg aan op het tweerichtingsfietspad langs de Waldorpstraat.

Afbeelding 2.1: Kruispunt gezien vanaf de noordwestkant

Ter hoogte van de Viaductweg hebben fietsers de mogelijkheid om over te steken (zie afbeelding 2.2). De voorrangssituatie is zo geregeld dat fietsers voorrang moeten verlenen aan verkeer op de Waldorpstraat. De voorrangssituatie is kenbaar gemaakt met haaientanden. Op het wegdek zijn kanalisatiestrepen aangebracht om de fietsoversteekplaats aan te geven. Voor voetgangers zijn er op dit kruispunt geen voorzieningen om de Waldorpstraat over te steken.

Afbeelding 2.2: Fietsoversteek gezien vanaf de zuidoostkant

Ter hoogte van de Viaductweg sluit vanuit de oostelijke richting een uitrit aan op de Waldorpstraat, die de Calandkade verbindt met de Waldorpstraat (zie afbeelding 2.3). Vanaf de westelijke kant van de Waldorpstraat kan de Viaductweg door voetgangers worden

overgestoken bij de kruising (zie afbeelding 2.4). Hierbij is een middeneiland aanwezig, waardoor voetgangers de Viaductweg in twee etappes over kunnen steken.

Afbeelding 2.3: verbinding Calandkade met Waldorpstraat middels uitritconstructie

Afbeelding 2.4: Voetgangersoversteek Viaductweg

Tijdens de schouw kwam het meeste verkeer uit de Viaductweg. Het grootste deel van het verkeer sloeg vanuit de Viaductweg linksaf de Waldorpstraat op, waarbij de fietsoversteekplaats werd gekruist en fietsers vaak lang moesten wachten voordat ze konden oversteken. Doordat verkeer op de Viaductweg vanuit een bocht komt, is dit verkeer pas laat zichtbaar en daarnaast dienen fietsers ver over hun schouder heen te kijken om het verkeer waar te kunnen nemen. Snelheid en intensiteit De gemeente Den Haag heeft in juli 2021 tellingen uitgevoerd op de Waldorpstraat en de Viaductweg. De resultaten zijn weergegeven in tabel 2.1. Op een werkdag rijden gemiddeld circa 12.300 motorvoertuigen per etmaal op het noordelijke gedeelte van de Waldorpstraat, 8.400 op het zuidelijke gedeelte van de Waldorpstraat, en 11.200 op de Viaductweg. Gemiddeld rijden er dus meer motorvoertuigen op het noordelijke gedeelte dan op het zuidelijke gedeelte van de Waldorpstraat. De avondspits is op alle meetlocaties gemiddeld drukker dan de ochtendspits. Tijdens de avondspits is op de Viaductweg de hoofdstroom van het oosten naar het westen en in de ochtendspits is dit precies andersom. Op de Waldorpstraat is tijdens de avondspits geen duidelijke hoofdstroom terug te zien. Tabel 2.1. intensiteiten Waldorpstraat en Viaductweg juli 2021 (Bron: gemeente Den Haag)

Waldorpstraat Noord Doorsnede

Waldorpstraat Zuid

Ri. Noord 6.366

Doorsnede

Viaductweg

Etm.

12.287

Ri. Zuid 5.921

Ri. Noord 3.866

Doorsnede

8.407

Ri. Zuid 4.541

11.162

Ri. Oost 5.829

Ri. West 5.333

OS (7-9) AS (16-18)

1.314

497

818

699

368

331

1.230

762

468

1.552

780

772

1.481

763

717

1.729

822

907

De snelheidsmetingen van november en december 2021 laten zien dat de V85 op de Waldorpstraat in beide richtingen op 53 km/u ligt in november en op 54 km/u in december. In

tabel 2.2 zijn de V85 en maximum snelheid weergegeven. Deze gegevens laten zien dat in beide richtingen uitschieters van meer dan 100 km/u zijn gemeten. Tabel 2.2.Snelheidsgegevens Waldorpstraat (Bron: Viastat)

V85 Max. snelheid

November 2021 Richting Zuid Richting Noord 53,0 53,0 101 85

December 2021 Richting Zuid Richting Noord 54,0 54,0 98 113

Objectieve verkeersveiligheid In de periode 2019 –2021 vonden er in totaal 7 ongevallen plaats op het kruispunt Waldorpstraat-Viaductweg (Bron: ViaStat). In de periode 2016-2018, toen het kruispunt nog niet was heringericht, hebben er op het kruispunt 26 ongevallen plaatsgevonden. Het totaal aantal ongevallen lijkt dus te zijn afgenomen. De periode 2016-2018 is echter niet één op één te vergelijken met de periode na de herinrichting in verband met COVID-19. Daarnaast zijn de cijfers te laag om statistisch verantwoorde conclusies te trekken. In tabel 2.3 zijn de ongevalgegevens van de twee periodes weergegeven. Hierin is terug te zien dat ook het aantal ongevallen met (snor)fietsers lijkt te zijn afgenomen. Echter, volgens het politiesysteem hebben er in de periode 2019-2021 in totaal 12 ongevallen plaatsgevonden, waarvan bij 10 ongevallen een (snor)fietser betrokken was (zie tabel 2.3). Op basis van deze gegevens zou het aantal ongevallen onder snorfietsers zijn toegenomen. Bij 7 van de 10 ongevallen verleende de (snor)fietser geen voorrang aan gemotoriseerd verkeer (auto, motor of bromfiets). Dit ligt in lijn met de aard van de ongevallen in Viastat, die laten zien dat met name flank ongevallen gebeuren. De registratie van ongevallen is vaak niet volledig dekkend.

Het werkelijke aantal ongevallen ligt hierdoor in beide periodes mogelijk hoger dan in ViaStat en het politiesysteem is geregistreerd. Tabel 2.3.Verschil aantal ongevallen Waldorpstraat-Viaductweg oude en nieuwe situatie (Bron: ViaStat) 2016-2018 Totaal ongevallen

Ongevallen met (snor)fietsers

Ongevallen met bromfietsers

Ongevallen met voetgangers

Flank ongevallen

Frontale ongevallen

Kop/staart

Eenzijdig

Onbekend

Totaal (bron: ViaStat)

9 2019-2021*

Totaal ongevallen

Ongevallen met (snor)fietsers

Ongevallen met bromfietsers

Ongevallen met voetgangers

Flank ongevallen

Frontale ongevallen Totaal (bron: ViaStat)

1 7

1 4

0 2

0 1

Totaal (politieregistratie)

* deze periode is mogelijk niet representatief vanwege verschillende lockdowns i.v.m. Covid-19

Subjectieve verkeersveiligheid Bij de gemeente zijn na de herinrichting meerdere klachten binnengekomen over het kruispunt Waldorpstraat-Viaductweg. In de klachten wordt aangegeven dat het kruispunt, voor met name fietsers, een stuk onveiliger is geworden sinds de herinrichting. Daarnaast wordt aangegeven dat er vaak (bijna) ongelukken plaatsvinden op het kruispunt, welke vaak een aanrijding tussen een auto en fietser betreft. Men ervaart het dan ook als een gevaarlijk en onoverzichtelijk kruispunt voor zowel fietsers als voetgangers. Door de volgende zaken wordt het kruispunt als onveilig ervaren: •

•

• • •

Het kruispunt is onoverzichtelijk door: o De vele verkeersstromen waar de fietser rekening mee dient te houden. In totaal komt van 3 kanten verkeer; o De hoge intensiteit op het kruispunt. Hierdoor is het onveilig en stressvol om over te steken. De fietsoversteek kent geen middeneiland, wat in de oude situatie nog wel het geval was. Hierdoor moeten fietsers vaak lang wachten en dienen daarbij rekening te houden met verkeer van 3 kanten. Dit verkeer kruist elkaar ook nog; Fietsers menen voorrang te hebben en autoverkeer ook, wat elke ochtend tot risicovolle situaties leidt; Het verlaagde voetpad, waar eerder de fietsoversteek lag, zorgt voor fietsers voor een onduidelijke situatie; De drempels die zijn geplaatst hebben geen snelheidsremmende werking.

RESULTATEN VERKEERSVEILIGHEIDSANALYSE

3.1

GEDRAG Van dinsdag 18 januari t/m maandag 24 januari 2021 zijn 24 uur per dag cameraopnames gemaakt van het kruispunt Waldorpstraat-Viaductweg. Deze camerabeelden zijn gebruikt voor het in beeld brengen van de huidige situatie en het uitvoeren van een conflictobservatie. Op het kruispunt zijn de volgende type conflicten en gedragingen geconstateerd: • • • • • • • • •

Fietser neemt voorrang/auto verleent voorrang; Fietser rijdt verder over voetpad; Fietser steekt schuin over; Conflict fietser-auto vanuit Viaductweg; Conflict fietser-auto Waldorpstraat; Fietser steekt over vóór oversteekplaats; Onduidelijke voorrangssituatie voetgangersoversteek; Fietser op voetgangersoversteek; Voertuig staat stil op voet- of fietspad.

Onderstaand worden deze nader beschreven. Fietser neemt voorrang/auto verleent voorrang Regelmatig is geconstateerd dat automobilisten voorrang verleenden aan fietsers of dat fietsers voorrang namen. Door de lange wachttijd voor fietsers komt het regelmatig voor dat fietsers een kleiner hiaat als acceptabel zien om over te steken. De fietser op afbeelding 3.1 moet eigenlijk voorrang verlenen aan verkeer op de Waldorpstraat, maar door de lange wachttijd heeft deze besloten alsnog over te steken. Als de auto al stilstaat om een aanrijding bij het kruispunt te voorkomen wordt in sommige gevallen in pelotons overgestoken (zie afbeelding 3.2).

Afbeelding 3.1: Fietser neemt voorrang

Afbeelding 3.2: Fietsers steken in peloton over

Fietser rijdt verder over voetpad Regelmatig rijden fietsers vlak voor de oversteek rechtdoor over het voetpad (zie afbeelding 3.3). Dit kan zijn omdat ze de nabijgelegen Waldo Tower als bestemming hebben, maar ook wanneer ze hun weg willen vervolgen over de 1e Lulofsdwarsstraat, waarvoor de Waldorpstraat

anders twee keer moet worden overgestoken. Dit gedrag kan eventueel tot conflicten tussen voetgangers en fietsers leiden.

Afbeelding 3.3: Fietser rijdt rechtdoor over het voetpad

Fietser steekt schuin over Regelmatig is geconstateerd dat (snor)fietsers via de uitrit schuin oversteken om hun weg te vervolgen in noordelijke of zuidelijke richting (zie afbeeldingen 3.4 en 3.5). Doordat (snor)fietsers bij het schuin oversteken minder zicht hebben op het overig verkeer en in conflict kunnen komen met gemotoriseerd verkeer uit drie richtingen kan dit tot conflicten leiden.

Afbeelding 3.4: Fietser steekt schuin over

Afbeelding 3.5: Snorfietser steekt schuin over

Conflict fietser-auto vanuit Viaductweg Doordat fietsers rekening moeten houden met verkeer uit 3 verschillende richtingen komt het regelmatig voor dat ze verkeer over het hoofd zien. De fietser in afbeelding 3.6 keek eerst of er verkeer van rechts kwam en focust vervolgens op het verkeer van links. De fietser steekt vervolgens over maar heeft daarbij het verkeer vanuit de Viaductweg over het hoofd gezien (zie afbeelding 3.7). Doordat verkeer op de Viaductweg vanuit een bocht de kruising op komt, is dit verkeer pas laat zichtbaar en is ook pas laat waar te nemen welke kant het verkeer op gaat. Dit maakt het voor fietsers moeilijk om in te schatten of zij wel of niet kunnen oversteken.

Afbeelding 3.6: Fietser kijkt rechts of er genoeg tijd is om over te steken

Afbeelding 3.7: Auto rijdt vanaf Viaductweg de Waldorpstraat in terwijl fietser nog moet oversteken

Conflict fietser-auto Waldorpstraat Doordat fietsers rekening moeten houden met verkeer uit 3 verschillende richtingen komt het regelmatig voor dat ze verkeer over het hoofd zien. De fietser in afbeelding 3.8 focust op het verkeer van rechts en moet hard remmen wanneer de auto voorlangs rijdt. Om de fietser niet te raken moet de automobilist hier uitwijken. Dit kan tot gevaarlijke situaties leiden.

Afbeelding 3.8: Auto wijkt uit voor fietser

Fietser steekt over vóór oversteekplaats Het komt regelmatig voor dat fietsers proberen over te steken vóór de oversteekplaats bij het waarschuwingsbord (zie afbeelding 3.9). In sommige gevallen wordt dit gedaan om het gebouw aan de overkant te bereiken en in andere gevallen om de weg af te snijden (zie afbeelding 3.10). Vooral bij het afsnijden kan dit tot gevaarlijke situaties leiden omdat de fietser gedeeltelijk tegen het verkeer in moet fietsen om het tweerichtingenfietspad te bereiken.

Afbeelding 3.9: Fietser wacht om over te steken

Afbeelding 3.10: Fietser steekt schuin over

Onduidelijke voorrangssituatie voetgangersoversteek Op de voetgangersoversteek zijn voetgangers rechtdoorgaand verkeer op dezelfde weg. Dit betekent dat afslaand verkeer vanaf de Waldorpstraat de voetganger voor moet laten gaan. Regelmatig is geconstateerd dat afslaand autoverkeer de voetganger niet voor laat gaan en dat dit voor gemotoriseerd verkeer niet duidelijk is (zie afbeelding 3.11). Daarbij komt dat voetgangers zelf het afslaande verkeer regelmatig voor laten gaan, maar wanneer de wachttijd te lang wordt toch de oversteek gaan maken. Dit leidt tot conflictsituaties tussen voetgangers en afslaand verkeer (zie afbeelding 3.12). Daarnaast is meerdere keren geconstateerd dat op de voetgangersoversteek verkeer stil staat en voetgangers zich tussen de stilstaande voertuigen door manoeuvreren (zie afbeelding 3.13).

Afbeelding 3.11: Bus laat voetganger niet voor gaan

Afbeelding 3.12: Voetganger steekt na wachten over, waardoor busje onverwacht moet remmen en weg blokkeert

Afbeelding 3.13: Voetganger manoeuvreert zich tussen stilstaande voertuigen door

Fietser op voetgangersoversteek Regelmatig is geconstateerd dat fietsers vanuit het noorden hun weg vervolgen over het voetpad aan de westelijke zijde van de Waldorpstraat (zie afbeeldingen 3.12 en 3.13). Los van het feit dat er aan deze kant van de weg geen fietspad ligt om de weg te vervolgen is het middeneiland op de Viaductweg te smal voor fietsers om stil te staan. Ook is het voor fietsers die hun weg op deze manier vervolgen lastig om het gemotoriseerd verkeer dat vanuit noordelijke richting rechtsaf de Viaductweg inslaat waar te nemen. Daarnaast is ook eenmalig een conflict waargenomen, tussen een fietser die vanaf het zuiden de oversteek op gingen en een fietser die vanaf het noorden de oversteek op ging (zie afbeelding 3.14). Door het stilstaande verkeer zagen de twee fietsers elkaar niet, waardoor de fietser vanuit het zuiden op het laatste moment nog moest uitwijken via de rijbaan.

Afbeelding 3.12: Fietser steekt over bij voetgangersoversteek

Afbeelding 3.13: Fietser steekt over bij voetgangersoversteek

Afbeelding 3.12: Bijna botsing tussen twee fietsers op voetgangersoversteek

Voertuig staat stil op voet- of fietspad Het komt regelmatig voor dat voertuigen stil staan op het voet- en/of fietspad aan de oostelijke zijde van de Waldorpstraat (zie afbeelding 3.14). Dit verslechtert het zicht voor fietsers die de Waldorpstraat willen oversteken. In sommige gevallen blokkeert het verkeer het fietspad (zie afbeelding 3.15) waardoor het voor fietsers onmogelijk is om de Waldorpstraat over te steken zonder gebruik te maken van de uitrit. Dit kan mogelijk tot gevaarlijke situaties leiden.

Afbeelding 3.14: Auto staat stil op voetpad

Afbeelding 3.15: Vuilniswagen blokkeert fietspad

Fietsers op rijbaan Viaductweg Meerdere keren zijn er fietsers op de rijbaan van de Viaductweg geconstateerd (zie afbeelding 3.16 en 3.17). Dit ondanks dat er een tweerichtingsfietspad langs de Viaductweg is gelegen. Fietsers gingen hierbij zowel richting het noorden als zuiden van de Waldorpstraat. Doordat gemotoriseerd verkeer hier geen fietsers verwacht en daarnaast op de andere weghelft tegen het verkeer in moet rijden om de fietser(s) in te halen, kunnen er onveilige situaties ontstaan. Onduidelijk is wat de reden is dat fietsers op de rijbaan rijden.

Afbeelding 3.16. Fietsers op de rijbaan

3.2

Afbeelding 3.17. Fietser op de rijbaan, verkeer moet uitwijken naar andere weghelft

CONCLUSIE Het grootste verkeersveiligheidsknelpunt op het kruispunt Waldorpstraat-Viaductweg betreft de fietsoversteek. Door de vele verkeerstromen waar fietsers rekening mee moeten houden, de hoge intensiteit en afslaand verkeer vanaf de Viaductweg ontstaat er een onoverzichtelijke situatie. Daarbij komt dat het zicht regelmatig wordt geblokkeerd door voertuigen op het voetpad of fietspad. Voor fietsers is het dan ook moeilijk inschatten of zij de oversteek veilig kunnen maken, waardoor zij op sommige momenten (onbedoeld) voorrang nemen terwijl dit niet kan. De beelden verklaren dan ook dat bij de meeste ongevallen, sinds de herinrichting, (snor-)fietsers betrokken zijn. In de meeste gevallen was het niet verlenen van voorrang de oorzaak.

MOGELIJKE VERBETERMAATREGELEN

MOGELIJKE VERBETERMAATREGELEN In dit hoofdstuk wordt gekeken naar mogelijke maatregelen die de verkeerssituatie kunnen verbeteren. Hierbij is zowel gekeken naar quick-wins die op korte termijn de verkeersveiligheid kunnen verbeteren als maatregelen welke op de lange termijn gerealiseerd kunnen worden ter verbetering van de verkeersveiligheid. De belangrijkste aspecten waarop verbeteringen wenselijk zijn, zijn: • • • • •

4.1

De overzichtelijkheid van het kruispunt. Nu moet men rekening houden met vele verkeersstromen met een hoge intensiteit. Het zicht. Op dit moment blokkeren voertuigen op het voetpad/fietspad regelmatig het zicht voor fietsers op de oversteek. De snelheid op de Waldorpstraat. De snelheidsgegevens laten zien dat hoge snelheden behaald worden en de snelheidsverschillen groot zijn. De voorrangssituatie op de voetgangersoversteek. Op dit moment is deze onduidelijk voor voetgangers en verkeer dat afslaat richting de Viaductweg. Gebruik voetgangersoversteek door fietsers. Op dit moment gebruiken ook fietsers de voetgangersoversteek vanaf beide kanten.

KORTE TERMIJN Mogelijke quick wins om de verkeersveiligheid op het kruispunt te verbeteren, zijn als volgt: • • •

Het nemen van maatregelen om het blokkeren van het voetpad te voorkomen; Het plaatsen van drempels om de snelheid te verlagen; Het plaatsen van een hek om tegen te gaan dat fietsers de Viaductweg oversteken.

Het nemen van maatregelen om het blokkeren van het voetpad te voorkomen Uit de camerabeelden is naar voren gekomen dat gemotoriseerd verkeer regelmatig parkeert op het gedeelte voor de Waldo Tower. Op deze plek blokkeren voertuigen het zicht voor overstekende fietsers waardoor gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Om dit te voorkomen kan ervoor worden gekozen om bijvoorbeeld paaltjes neer te zetten op de afscheiding tussen het voetpad en het fietspad zodat gemotoriseerd verkeer niet meer het voetpad op kan rijden. Om het laden en lossen bij de Waldo Tower te faciliteren kan er eventueel voor worden gekozen om (een deel van) de fietsenstallingen te verplaatsen zodat het laden en lossen op een aparte strook ter plaatse van de fietsbeugels kan plaatsvinden. Op deze manier wordt voorkomen dat het plaatsen van de paaltjes ertoe leidt dat verkeer op de rijbaan gaat stilstaan. Het plaatsen van drempels om de snelheid te verlagen Een andere quick win is om een lagere snelheid van het gemotoriseerd verkeer af te dwingen door het toepassen van een snelheidsremmer in de vorm van een drempel. De V85 en de maximum gereden snelheid laten zien dat er soms hard wordt gereden op de Waldorpstraat en dat er grote snelheidsverschillen zijn. Dit maakt het voor de fietsers lastig om in te schatten of ze over kunnen steken.

Drempels zorgen ervoor dat gemotoriseerd verkeer vaart mindert waardoor het voor fietsers makkelijker in te schatten is wanneer er kan worden overgestoken. Daarnaast vermindert een lagere snelheid van het gemotoriseerd verkeer de kans op ongevallen. De huidige drempels hebben een onvoldoende snelheidsremmende werking. Het realiseren van een forse drempel, heeft een groter snelheidsremmend effect. Het nadeel van

een forsere drempel is dat de bus en nood- en huldiensten hier meer hinder van ondervinden. Daarom kan overwogen worden om een busvriendelijke verkeersdrempel (Berlijns kussen) toe te passen. Een dergelijke drempel kan wel gevaar opleveren voor motoren en bromfietsers (ASVV, 2021). Het plaatsen van een hek om tegen te gaan dat fietsers de Viaductweg oversteken Uit de camerabeelden is gebleken dat fietsers regelmatig hun weg vervolgen over de voetgangersoversteek op de Viaductweg. Omdat dit conflicten kan opleveren met voetgangers en gemotoriseerd verkeer, die hier geen fietsers verwachten, en tussen fietsers onderling, is het een optie om een zigzag-hek (bajonet) te realiseren bij de oversteek. Dit hek moet fietsers ervan weerhouden gebruik te maken van de oversteek, maar het moet uiteraard mogelijk blijven dat voetgangers met kinderwagen en mensen die gebruik maken van een rolstoel de Viaductweg oversteken.

4.2

LANGE TERMIJN

4.2.1

Aanpassen kruispuntvorm Volgens de Ontwerpwijzer Fietsverkeer zijn er op een kruispunt tussen twee gebiedsontsluitingswegen die elkaar kruisen, los van het bekende voorrangskruispunt, de volgende drie oplossingen mogelijk om het verkeer veilig af te wikkelen: • • •

Een rotonde; Verkeersregelinstallatie (VRI); Ongelijkvloerse oplossing.

Op basis van de beschikbare ruimte vallen een rotonde en een ongelijkvloerse kruising op deze locatie af. Bij een VRI zijn voor een geloofwaardige regeling en adequate afwikkeling van het verkeer, voorsorteervakken nodig voor afslaand verkeer. Hierdoor ligt het niet voor de hand dat een VRI binnen de huidige beschikbare ruimte gerealiseerd kan worden. Nader onderzoek kan hier definitief uitsluitsel over geven.

4.2.2

Maatregelen op fietsoversteek Een andere maatregel die zou kunnen bijdragen aan de verkeersveiligheid is het realiseren van een middeneiland op de Waldorpstraat. Zowel vanuit de richtlijnen als vanuit verkeersveiligheidsoogpunt is dit wenselijk, omdat fietsers dan in twee etappes over kunnen steken. Op deze manier hoeven fietsers met minder richtingen in één keer rekening te houden, waardoor de situatie voor fietsers overzichtelijker is. Ook verbetert dit de oversteekbaarheid voor fietsers, waardoor de kans op risicovol oversteken (door het accepteren van korte hiaten) afneemt. Daarnaast heeft een middeneiland ook een licht snelheid remmend effect. Volgens de ontwerpwijzer Fietsverkeer dient een middeneiland voor fietsers minimaal 2,5 meter breed te zijn. Echter ontbreekt ook voor een middeneiland de beschikbare ruimte om deze zonder rigoureuze maatregelen in te kunnen passen. Het omdraaien van de voorrang (waarbij de fietsoversteek over de Waldorpstraat in de voorrang wordt gebracht) is een maatregel die sterk afgeraden wordt. Het is juridisch niet mogelijk om de oversteek (als deze bij het kruispunt blijft liggen) in de voorrang te brengen,

omdat de Viaductweg ook uit te de voorrang ligt. Daarnaast zou het in de voorrang brengen van de fietsoversteek naar verwachting leiden tot grote aantallen conflicten tussen fietsers en gemotoriseerd verkeer. Het is voor bestuurders op de Waldorpstraat namelijk nauwelijks mogelijk om te anticiperen op overstekende fietsers, omdat deze eerst parallel aan de rijbaan van de Waldorpstraat rijden en dan opeens een draai naar de oversteek maken. Bovendien is het maar de vraag of de fietsers juridisch gezien niet alsnog het gemotoriseerde verkeer voor zouden moeten laten gaan, omdat dat in deze situatie rechtdoorgaand verkeer op dezelfde weg is.

4.2.3

Andere maatregelen De meest voor de hand liggende oplossingen zijn voor het kruispunt Waldorpstraat – Viaductweg dus niet geschikt. Andere mogelijke lange termijn maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren, zijn als volgt: • • •

het opsplitsen van het tweerichtingenfietspad in twee eenrichtingsfietspaden het doortrekken van het tweerichtingenfietspad aan de westelijke zijde van de Waldorpstraat; Knip op Viaductweg leggen en verkeer via alternatieve route sturen.

Opsplitsen van het tweerichtingenfietspad Doordat de conflictsituaties zich met name concentreren op de fietsoversteek op de Waldorpstraat, is een mogelijke lange termijn oplossing het geheel opheffen van de oversteek op het kruispunt. Dit kan worden bewerkstelligd door het tweerichtingsfietspad op te splitsen in twee eenrichtingsfietspaden aan beide zijden van de Waldorpstraat. In dit scenario moet het fietsverkeer in de zuidelijke richting nog wel de Viaductweg oversteken op de locatie waar zich nu een voetgangersoversteek bevindt. Door het fietspad op te splitsen kan het fietsverkeer in noordelijke richting de weg vervolgen aan de oostelijke zijde van de Waldorpstraat waardoor het de Waldorpstraat niet meer hoeft over te steken. Om dit te bewerkstelligen moet ruimte voor het fietspad worden gemaakt aan de voorkant van de Waldo Tower. Daarnaast kan, in combinatie met het opsplitsen van het tweerichtingsfietspad, overwogen worden om de fietsers in noordelijke richting verderop de Waldorpstraat alsnog over te laten steken richting het tweerichtingenfietspad aan de westkant. Dit al dan niet in combinatie met een andere oversteek. Hiervoor dient op de gekozen locatie een middeneiland, waar fietsers zich veilig op kunnen stellen, gerealiseerd te worden, zodat fietsers de oversteek veilig kunnen maken.

Het is wel de vraag of een veilige oversteek met middeneiland verderop op de Waldorpstraat inpasbaar is. Dit dient nader onderzocht te worden.

Afbeelding 4.1: Weergave oplossingsrichting met splitsing fietspaden

Doortrekken tweerichtingenfietspad westelijke zijde Waldorpstraat Een andere oplossingsrichting is het doortrekken van het tweerichtingsfietspad over de oversteek bij de Viaductweg en fietser verderop ten zuiden van het kruispunt met de Viaductweg de Waldorpstraat te laten oversteken. Dit komt overeen met de situatie tot 2019. Voor de oversteekbeweging kan de oude oversteekplaats op de brug gebruikt worden, waar al een oversteekplaats met middeneiland aanwezig is. Echter is het middeneiland op dit punt te smal voor fietsers om zich veilig op te kunnen stellen en er is geen ruimte om het middeneiland hier te verbreden. Overwogen kan worden om de oversteek meer richting het kruispunt te verplaatsen ter hoogte van de huidige drempel. Hier dient dan een fietsoversteekplaats gerealiseerd te worden met een middeneiland van minimaal 2,5 meter breed, zodat fietsers zich veilig kunnen opstellen en in twee fasen kunnen oversteken. Voor de fietsoversteek in de voorrang over de Viaductweg adviseert de Ontwerpwijzer Fietsverkeer om deze op een verhoging te leggen, zodat de snelheid van gemotoriseerd verkeer op de oversteek zo laag mogelijk ligt.

Daarnaast dient er tussen de fietsoversteek en de Waldorpstraat minimaal een ruimte van 5 meter aanwezig te zijn, waar gemotoriseerd verkeer zich op kan stellen en wordt geadviseerd om pijlmarkering aan te brengen ter attentie dat fietsverkeer vanuit twee richtingen komt.

Afbeelding 4.2: Weergave oplossingsrichting met oversteek elders

Knip op Viaductweg en verkeer via alternatieve route sturen Tot slot is een mogelijke oplossingsrichting om op de Viaductweg een knip aan te brengen en hier eventueel een uitzondering te maken voor de bus en nood- en hulpdiensten. Op deze manier wordt het kruispunt veel minder zwaar belast en wordt het aantal afslagbewegingen sterk gereduceerd. Hierdoor wordt de situatie ook veel overzichtelijker. Echter dient het huidige verkeer dat op de Viaductweg rijdt zich dan via andere wegen te gaan verplaatsen. Onderzocht dient te worden waar dit verkeer zich naartoe zal gaan bewegen, om te kijken of deze maatregel niet leidt tot problemen op andere locaties. Mogelijk zijn ook op andere wegen in de omgeving van het kruispunt ingrepen in de verkeerscirculatie mogelijk die zorgen voor een afname van de hoeveelheid verkeer op het kruispunt. Nader onderzocht zou moeten uitwijzen wat de mogelijkheden hiervoor zijn.

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN In dit hoofdstuk worden de belangrijkste conclusies op een rij gezet en worden aanbevelingen gedaan voor verbetering van de verkeersveiligheid.

5.1

CONCLUSIES Het kruispunt Waldorpstraat-Viaductweg kent verschillende verkeersveiligheidsrisico’s, welke zich met name centreren op de fietsoversteek op de Waldorpstraat en de voetgangersoversteek op de Viaductweg. De belangrijkste aspecten die verkeersveiligheidsrisico’s met zich meebrengen, zijn: • • • • •

Fietsoversteek Waldorpstraat Op het kruispunt Viaductweg-Waldorpstraat komen vier verkeersstromen bij elkaar. De combinatie van de vele verkeersstomen en de intensiteit, maken dat het voor fietsers moeilijk in te schatten is of zij de oversteek wel of niet veilig kunnen maken. Daarbij komt dat het verkeer vanaf de Viaductweg vanuit een bocht het kruipunt op komt rijden. Hierdoor is het verkeer vanuit de Viaductweg voor overstekende fietsers pas laat zichtbaar en is ook pas laat waar te nemen welke richting dit verkeer op gaat. Daarnaast ligt de snelheid op de Waldorpstraat met een V85 van 54 km/h (en een enkele uitschieter tot boven de 100 km/u) hoog en zijn de snelheidsverschillen groot. Dit bemoeilijkt de taak voor fietsers, om te bepalen of zij veilig kunnen oversteken, nog verder. De huidige drempels lijken dan ook niet het gewenste snelheidsremmende effect te hebben. Dat fietsers moeilijk kunnen inschatten of zij de oversteek veilig kunnen maken, is ook terug te zien in hun gedrag. Zo is op de beelden terug te zien, dat fietsers regelmatig verkeer vanaf de Viaductweg over het hoofd zagen en twijfelen of zij kunnen oversteken. Hierdoor remmen fietsers vaak op het laatste moment nog (hard) af.

Daarbij komt dat regelmatig voertuigen op het voetpad voor de Waldo Tower geparkeerd staan, waardoor het zicht voor fietsers wordt geblokkeerd en de situatie nog moeilijker te overzien is. De hoge intensiteiten en het ontbreken van een middeneiland op het kruispunt leiden er ook toe dat fietsers op bepaalde momenten een relatief lange wachttijd hebben, waardoor zij een kortere hiaat als acceptabel zien om over te steken. Hierdoor moet gemotoriseerd verkeer regelmatig remmen om een aanrijding te voorkomen, waarna vervolgens in sommige gevallen in pelotons wordt overgestoken en verkeer op de Waldorpstraat stil staat.

Tot slot nodigt de uitritconstructie op de tak met de Calandkade uit, dat (snor)fietsers schuin de oversteek op en af gaan. Dit is onverwacht voor andere weggebruikers en kan leiden tot onveilige situaties. Voetgangersoversteek Viaductweg Op de plek van de huidige voetgangersoversteek op de Viaductweg, was voor de herinrichting een fietsoversteek gelegen. In de huidige situatie wordt de oversteek nog steeds regelmatig door fietsers gebruikt. Een mogelijke verklaring hiervoor kan zijn, dat fietsers de oversteek over de Waldorpstraat als onveilig ervaren en het niet prettig vinden om hier over te steken. Echter leidt het oversteken van fietsers op de voetgangersoversteek tot onveilige situaties tussen zowel fiets en auto als tussen fietsers onderling. Zo wordt het zicht op eventueel tegemoet komend verkeer op de oversteek regelmatig geblokkeerd door stilstaande voertuigen en is de huidige opstelruimte niet berekend op fietsers, waardoor zij zich niet veilig op kunnen stellen om de oversteek hier te maken. Daarnaast hebben fietsers van noord naar zuid hier slecht zicht op verkeer dat vanaf het noorden van de Waldorpstraat rechtsaf de Viaductweg op gaat en remmen soms pas laat voor dit verkeer af. Daarnaast is de voorrangssituatie op de voetgangersoversteek onduidelijk voor zowel het afslaande verkeer van de Waldorpstraat richting de Viaductweg als voor de voetgangers zelf.

Dit leidt tot conflictsituaties tussen voetgangers en afslaand verkeer. De verschillende aspecten waar klachten bij de gemeente over zijn binnen gekomen, worden bevestigd in dit onderzoek. Echter laten de ongevalscijfers sinds de herinrichting geen toename in het aantal ongevallen zien. Hierbij dient wel te worden vermeld dat de registratie van ongevallen vaak niet volledig dekkend is. Het werkelijke aantal ongevallen ligt hierdoor mogelijk hoger. Daarnaast is de periode voor de herinrichting mogelijk niet één op één te vergelijken met de periode na de herinrichting in verband met COVID-19.

5.2

AANBEVELINGEN Gezien de verkeersveiligheidsrisico’s die spelen, is het wenselijk om maatregelen te nemen. Om de verkeersveiligheid op het kruispunt te verbeteren, is gekeken naar zowel quick win maatregelen als maatregelen voor op de lange termijn. De volgende maatregelen worden aanbevolen: • • •

Quick win: Het nemen van maatregelen om het blokkeren van het voetpad te voorkomen; Lange termijn: Doortrekken tweerichtingenfietspad westelijke zijde Waldorpstraat; Nog langere termijn: Knip op Viaductweg en verkeer via alternatieve route sturen.

Om te voorkomen dat het zicht van fietsers ter plaatse van de oversteek wordt beperkt, is het van belang dat er voor de Waldo Tower geen gemotoriseerd verkeer op het voetpad kan stilstaan. Daarom wordt aanbevolen om op de korte termijn, bijvoorbeeld met behulp van paaltjes op het voetpad, het voor gemotoriseerd verkeer onmogelijk te maken om op dit punt stil te gaan staan. Hierbij kan overwogen worden om op iets grotere afstand van het kruispunt een laad- en losplaats te realiseren, om het tijdelijk parkeren voor dit verkeer te faciliteren en te voorkomen dat men nabij het kruispunt gaat stil staan. Hierbij dienen de fietsbeugels (gedeeltelijk) verplaatst te worden naar de andere kant van de Waldo Tower.

Andere maatregelen die voor de korte termijn kunnen worden overwogen, zijn het toepassen van extra snelheidsremmende maatregelen op de Waldorpstraat en het realiseren van een zigzag-hek (bajonet) dat fietsers moet tegenhouden om via het voetpad de Viaductweg over te steken. Voor op de lange termijn wordt aanbevolen om de fietsoversteek te verplaatsen richting de huidige drempel aan de zuidkant van de Waldorpstraat en hier een middeneiland te realiseren. Om deze oversteek te kunnen bereiken, dient het tweerichtingsfietspad aan de westkant van de Waldorpstraat een stuk doorgetrokken te worden en een fietsoversteek in de voorrang op de Viaductweg gerealiseerd te worden. Aanbevolen wordt om de fietsoversteek verhoogd aan te leggen en pijlmarkering op het asfalt aan te brengen ter attentie dat fietsverkeer vanuit twee richtingen komt. Daarnaast wordt aanbevolen om tussen de fietsoversteek en de Waldorpstraat minimaal een ruimte van 5 meter te realiseren, waar gemotoriseerd verkeer zich op kan stellen. Om nog meer winst te boeken op het gebied van verkeersveiligheid, is het wenselijk dat de hoeveelheid verkeer op het kruispunt beperkt wordt. Een mogelijke maatregel waarmee dit kan worden bewerkstelligd, is het aanbrengen van een knip in de Viaductweg. Op deze manier wordt het kruispunt veel minder zwaar belast en wordt het aantal afslagbewegingen sterk gereduceerd.

Hierdoor wordt de situatie ook veel overzichtelijker. Aanbevolen wordt om de haalbaarheid van deze maatregel te onderzoeken en te kijken of deze maatregel niet leidt tot problemen op andere locaties. Mogelijk zijn ook op andere wegen in de omgeving van het kruispunt ingrepen in de verkeerscirculatie mogelijk die zorgen voor een afname van de hoeveelheid verkeer op het kruispunt. Nader onderzocht zou moeten uitwijzen wat de mogelijkheden hiervoor zijn.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12017440/1