RIS313609 Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen 2023

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

020

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DPZ/10413103 RIS313609 Contactpersoon

Arjan Brak Dienst

Publiekszaken Afdeling

Verkiezingen Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

7 november 2022

arjan.brak@denhaag.nl

Onderwerp

Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen 2023

Op woensdag 15 maart 2023 vinden de verkiezingen plaats voor de Provinciale Staten van ZuidHolland én voor het Algemeen Bestuur van het Hoogheemraadschap van Delfland. Daarnaast vindt de verkiezing voor het kiescollege niet-ingezetenen plaats voor Nederlandse kiezers in het buitenland; de gemeente Den Haag organiseert deze verkiezing naast de twee reeds genoemde verkiezingen. Bij de organisatie van deze verkiezingen is er bovendien sprake van een belangrijk nieuwe ontwikkeling ten opzichte van voorgaande jaren: de centrale stemopneming (CSO). In deze raadsmededeling wordt u op de hoogte gebracht van de belangrijkste veranderingen en een aantal andere relevante onderwerpen. Centrale stemopneming Door een grootschalige wijziging van de Kieswet wordt vanaf 1 januari 2023 bepaald dat bij elk onverklaard telverschil tijdens de telling op de stembureaus, de stembus in zijn geheel opnieuw geteld moet worden. Door deze wetswijziging is het praktisch niet uitvoerbaar om de stemmen op de verkiezingsdag te tellen op partij- én kandidaatsniveau. Daarom kiezen wij in Den Haag voor een zogenaamde centrale stemopneming (CSO). Bij een CSO wordt op het stembureau na het sluiten van de stemming uitsluitend geteld op partijniveau. De dag(en) erna wordt de stembus door een nieuwe ploeg op een centrale locatie geteld op kandidaatsniveau.

De verwachting is dat door deze wijze van tellen er minder fouten worden gemaakt. Er wordt immers geteld door een nieuw telteam de dag erna en niet meer tot diep in de nacht. Door het gemeentelijk stembureau wordt direct opvolgend aan de telling de uitslag op kandidaatsniveau vastgesteld. In totaal zullen er ongeveer 500 mensen aanwezig zijn tijdens de CSO om te tellen en dat doen we in het World Forum. We tellen de stemmen op kandidaatsniveau van de Provinciale Statenverkiezing op de donderdag na de verkiezingsdag en op vrijdag de stemmen op kandidaatsniveau van de Waterschapsverkiezing. Er is een projectteam opgericht dat zorg draagt voor alle nieuwe processen, instructies en de gehele organisatie van CSO van de dag zelf. Kiescollege niet-ingezetenen U bent via de terugblik gemeenteraadsverkiezingen 2022 en vooruitblik Provinciale Statenverkiezingen 2023 (RIS312070) geïnformeerd over de mogelijke uitvoeringstaak die de gemeente Den Haag zou krijgen met betrekking tot het kiescollege niet-ingezetenen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoon : 14070 publiekszaken@denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10413103

Op 18 oktober jl. is er in de Eerste Kamer een wetsvoorstel aangenomen dat uitvoering geeft aan de Grondwetswijziging die regelt dat de leden van de Eerste Kamer mede worden gekozen door de leden van een door niet-ingezetenen gekozen kiescollege. Hiermee is bepaald dat niet alleen de Nederlandse ingezetenen (via de Provinciale Statenverkiezingen in Europees Nederland en de kiescollegeverkiezingen in Caribisch Nederland), maar ook de Nederlanders die in het buitenland wonen invloed krijgen op de samenstelling van de Eerste Kamer. Stemmen Op 1 september is gestart met de pre-registratie van kiesgerechtigden, om voldoende tijd te hebben voor de organisatie ervan. Op 19 oktober zijn politieke partijen geïnformeerd in een webinar over deelname aan de verkiezing. Op www.stemmenvanuithetbuitenland.nl is meer informatie verstrekt over het meedoen aan de verkiezing voor kiesgerechtigden en politieke partijen. De verkiezing voor de leden van het kiescollege niet-ingezetenen vindt plaats op 15 maart 2023, tegelijk met de verkiezing voor de leden van de Provinciale Staten en de verkiezing voor de leden van het Algemeen Bestuur van het Hoogheemraadschap van Delfland. Kiezers kunnen hun stem per brief uitbrengen via de post of hun briefstem afgeven bij een Nederlandse ambassade in het buitenland.

Om te kunnen stemmen voor het kiescollege moet een kiezer zich eenmalig bij de gemeente Den Haag registreren in de permanente registratie voor kiezers buiten Nederland via bovengenoemde site. Kiezers die al staan geregistreerd als kiezer voor de Tweede Kamer- en Europees Parlementsverkiezingen hebben intussen een uitnodiging ontvangen van de gemeente Den Haag om een aanvraag te doen voor de registratie voor de kiescollegeverkiezing. Registreren kan vóór 1 februari 2023. Kiezers ontvangen daarna automatisch de benodigde stemdocumenten om bij de verkiezing te kunnen stemmen. Lidmaatschap Om lid te kunnen zijn van het kiescollege moet men aan dezelfde eisen voldoen die gelden om te kunnen stemmen voor het kiescollege. Dat betekent dat personen alleen in aanmerking komen om lid te worden als zij Nederlanders van 18 jaar of ouder zijn, niet van het kiesrecht zijn uitgesloten én woonachtig zijn in het buitenland. Voor personen die wonen in Aruba, Curaçao of Sint Maarten geldt daarnaast dat zij ten minste 10 jaar ingezetene moeten zijn geweest in Nederland, of in Nederlandse openbare dienst werkzaam zijn (of lid van het huishouden van iemand die in Nederlandse openbare dienst werkzaam is). De dag van kandidaatstelling vindt plaats op 30 januari 2023. De gekozen leden van het kiescollege niet-ingezetenen hebben als enige taak het uitbrengen van een stem bij de Eerste Kamerverkiezing.

Het uitbrengen van deze stem gebeurt in een fysieke zitting in Nederland op 30 mei 2023. Ambtelijke ondersteuning en financiën De organisatie van de kiescollegeverkiezing en de ondersteuning van de leden van het kiescollege wordt gedaan door de gemeente Den Haag. De ambtelijke ondersteuning is formeel belegd bij de griffier van de gemeente Den Haag. De griffier wordt daarbij ondersteund door de Unit Verkiezingen. Het gaat bijvoorbeeld om de organisatie van de vergaderingen. Het aantal kiescollegeleden is afhankelijk van het aantal kiesgerechtigden dat zich heeft geregistreerd voor de kiescollegeverkiezing, en kan variëren van 9 tot maximaal 55 leden. Op grond van de wet vinden alle vergaderingen van het kiescollege digitaal plaats, met uitzondering van de stemming voor de leden van de Eerste Kamer op 30 mei.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10413103

De gemeente Den Haag wordt financieel gecompenseerd voor alle kosten die gemoeid zijn met verkiezingen voor kiezers in het buitenland. Het gaat om structurele kosten voor bijvoorbeeld IT voor de permanente registratie en compensatie voor kosten per verkiezing. Tijdelijke wet verkiezingen Covid-19 ingetrokken Per 1 juli 2022 is de Tijdelijke wet verkiezingen Covid-19 ingetrokken. Deze wet bood de grondslag voor het nemen van coronamaatregelen op de stembureaus, zoals vervroegd stemmen op maandag en dinsdag en het treffen van hygiënemaatregelen. Momenteel is een wetsvoorstel voor toevoeging van een epidemieafdeling in de Kieswet in voorbereiding. Dit hangt samen met de wijziging in de Wet publieke gezondheid. Maatregelen waarin wordt voorzien zijn o.a. het houden van een veilige afstand, hygiënemaatregelen in het stemlokaal en persoonlijke beschermingsmiddelen voor stembureauleden en kiezers. Het wetsvoorstel ligt momenteel bij de Tweede Kamer. Het is op dit moment nog niet duidelijk of deze wet tijdig voor de aankomende Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen inwerking treedt. Of er in 2024 coronamaatregelen zullen gelden bij de verkiezingen is nog niet duidelijk. Uiteraard houden we dit nauwlettend in de gaten.

Geen vervroegd stemmen in 2023 Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 en de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 was het mogelijk om op maandag en dinsdag ‘vervroegd’ te stemmen. Met het intrekken van de Tijdelijke wet verkiezingen Covid-19 is ook de mogelijkheid om vervroegd te stemmen vervallen. Op dit moment ligt het initiatiefwetsvoorstel Wet vervroegd stemmen in het stemlokaal in de Tweede Kamer. Naar verwachting zal dit initiatiefwetsvoorstel niet tijdig vóór de Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen inwerking treden. Het lijkt er daarom op dat het bij de eerstvolgende verkiezingen niet mogelijk is om vervroegd te stemmen. Voorlopige uitslag Op de verkiezingsavond worden de stemmen op partijniveau geteld. Nadat de voorlopige uitslag van de kieskring Den Haag voor de Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen is vastgesteld, publiceren we deze op www.uitslagen.denhaag.nl. Definitieve uitslag Vanwege de eerdergenoemde wijziging in de Kieswet is de termijn waarbinnen de definitieve uitslag moet worden vastgesteld verlengd. Dit heeft te maken met extra controles die uitgevoerd moeten worden en de gegevens van de andere Zuid-Hollandse kieskringen die verwerkt moeten worden. Op 24 maart 2023 stelt het centraal stembureau de definitieve uitslag voor de Provinciale Statenverkiezing van Zuid-Holland vast in een openbare zitting.

Aansluitend maakt het centraal stembureau ook de definitieve uitslag van de kiescollegeverkiezing bekend. Na deze zitting publiceren we de definitieve uitslag op www.uitslagen.denhaag.nl. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3