RIS313578 Beantwoording SV Aanvullende vragen inzake Bestuurlijk Kannibalisme

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

20 december 2022

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van raadsleden de heren Martini en Dubbelaar, luidend: "Aanvullende vragen inzake Bestuurlijk Kannibalisme".

DSB/10440309 RIS313578

De raadsleden de heren Martini en Dubbelaar hebben op 31 oktober 2022 een brief met daarin negen vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. De voorzitter van de gemeenteraad heeft herhaaldelijk gesproken over respectvol met elkaar in de Raad om te gaan. Dit betreft inclusief de wethouders. Wantrouwen moet beslecht worden en er moet vooral worden samengewerkt. Aan de uitingen van de voorzitter van de raad moesten wij denken bij de beantwoording op onze vragen van 12 augustus 2022 RIS312943. De beantwoording getuigt niet van respect voor de raadsleden, wij weten natuurlijk dat het college van B en W de vragen beantwoordt maar het is toch altijd direct een portefeuillehouder die in eerste instantie hiervoor verantwoordelijk is. Met name de beantwoording van de vragen 3 en 4 lijken toch enige minachting in zich te dragen. Wij achten de burgemeester in het bijzonder verantwoordelijk voor een beschaafde omgang met de raadsleden. Wellicht is hier ook een rol weggelegd voor de gemeentesecretaris die toch ook verantwoordelijkheden heeft ten aanzien van de ambtenaren die het college met de beantwoording ten dienste zijn.

Het zou fijn zijn als de dienstbare ambtenaren ook voor ogen houden dat de gemeenteraad het hoogste orgaan is. En geen tegenstander 1

In de bijlage treft het college aan een reactie van een Haagse burger die rechtstreeks te maken heeft met het programma Noord Boulevard. De desbetreffende burger geeft een inzicht over de inhoud van de stand van zaken van dit project. Kan het college de afwijkingen verklaren tussen de gegevens in de bijlage en de beantwoording van de schriftelijke vragen? Zo niet, waarom niet en waar zitten dan de feitelijke onjuistheden?

Het college laat de inleidende beschouwing voor rekening van de indieners van de vragen. De bijlage gaat in op twee aspecten van het raadsbesluit; namelijk 1) het ter beschikking gestelde krediet inclusief de onderbouwing hiervan en 2) geeft een voorbeeld van afwijkingen in het ontwerp. N.a.v. het rekenkameronderzoek (RIS308624) t.a.v. de risico’s bij de realisatie van de ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat - Gevers Deynootweg en de relatie tussen de risico’s en het ter beschikking gestelde krediet, is de toezegging gedaan om voor de raad, in navolging van het advies van de Rekenkamer, eerst deze risico’s goed uit te werken en de impact daarvan op het project inzichtelijk te maken, zowel in tijd als in geld. Het college komt met een raadsvoorstel hierover, inclusief een geactualiseerde projectscope, risico’s en raming. Gelet op de omvang van de nieuwe raming wenst het college een heroverweging van het eerder genomen raadsbesluit in de afwegingen mee te nemen (zie ook RIS313882).

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10440309

Met betrekking tot afwijkingen in het ontwerp en het in de bijlage van de schriftelijke vragen benoemde specifieke onderwerp mogelijkheden voor het inpassen van (een hard element) in het grensprofiel was ten tijde van de besluitvorming in het VO een kerende constructie middels een wand van schotbalken opgenomen in het ontwerp, waarmee zou worden voldaan aan de voorwaarden van het Hoogheemraadschap. In de gesprekken na vaststelling van het VO vond het Hoogheemraadschap deze invulling bij nader inzien onvoldoende en is derhalve een andere oplossing gezocht. Dit is bijvoorbeeld een deel van de scope-uitbreiding vermeld in RIS 312901, Informatie over voortgang ontwikkeling De Kust Gezond. In het proces om te komen van voorlopig ontwerp naar definitief ontwerp kunnen altijd wijzigingen plaatsvinden binnen de door de raad gestelde kaders. In het raadsvoorstel zullen alle scopewijzigingen, zoals het voorbeeld hierboven, zijn opgenomen, aangezien deze van invloed zijn op tijd en geld. Het raadsvoorstel wordt voorgelegd om te kunnen besluiten over de verdere voortgang van dit project. 2.

Waarom verschaft de gemeente niet de gegevens waartoe de rechter de gemeente verplicht heeft?

In het Wob-verzoek wordt onder andere gevraagd naar afspraken tussen de gemeente en Hommerson over werkzaamheden t.b.v. het project ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat. Op basis van intern onderzoek concluderen we dat er geen afspraken tussen de gemeente en andere partijen zijn gemaakt in de periode voorhet originele Wob-verzoek (tot 19 september 2017). 3.

Wil het college aan de raad de gegevens verschaffen welke ondanks de rechtelijke uitspraak niet openbaar gemaakt zijn? Eventueel vertrouwelijk, zo niet waarom niet?

Er is geen sprake van het niet willen verschaffen van informatie. Op basis van de uitspraak van 27 juli 2022 heeft de gemeente op 24 oktober 2022 een herziene beslissing op bezwaar genomen en heeft deze verzonden aan de verzoeker. 3a

Bevinden zich in de niet openbaar gemaakte gegevens ook zaken die niet bekend zijn bij de raad?

Nee. Er is geen sprake van documenten die niet openbaar zijn gemaakt en daarmee ook niet van zaken die niet bij de raad bekend zijn. Zie ook antwoord vraag 1 en 2. 3b. Indien dit het geval zou zijn wil het college de geheimgehouden gegevens onverwijld delen met de raad, opdat de raad zijn controlerende taak kan verrichten. Niet van toepassing. Er is geen sprake van zaken die niet bij de raad bekend zijn. Zie ook antwoord vraag 1 en 2. 4.

In de beantwoording van 20 oktober 2022 op vraag 3, over de hoeveelste kostenoverschrijding aan de orde is, deelt het college mee dat het daarvan geen overzicht heeft.

4.a. Begrijpen de vragenstellers het goed dat de ambtelijke dienst volledig losgeslagen is en geen enkel inzicht of overzicht heeft in wat er gebeurt? Nee, het college kan zich niet vinden in deze stelling. 4.b. Acht het college deze beantwoording in lijn met hetgeen in de gemeentewet artikel 155 staat?

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10440309

Ja. Raadsleden kunnen het college altijd vragen stellen en het college zal zich altijd inspannen de raad zo goed mogelijk te informeren. In dit geval kon het college de gevraagde informatie niet geven, omdat deze niet beschikbaar is. 4.c. Hoe ziet het college de overschrijdingen welke de afgelopen 4 jaar om de haverklap aan/in de Raad gemeld werden met de excuses van de desbetreffende wethouder? Het melden van (mogelijke) overschrijdingen is in lijn met de afspraken met de raad. Het college stuurt op projecten binnen de gestelde kaders, waaronder het budget, uit te voeren. Gelukkig gaat het in veel projecten goed en hoeft het college geen overschrijding te melden. In de gevallen waarin we een overschrijding wel op ons af zien komen, is het college hierover transparant aan de gemeenteraad. 4.d. Is het wellicht beter dat de raadsleden via de WOO aan de informatie komen? De raad wordt over (eventuele) overschrijdingen geïnformeerd, conform de reguliere P&C cyclus zoals in de jaarrekening, en over de grote projecten in de GRIP-rapportages. Dit geeft de Raad, de Rekenkamer en de Accountantsdienst inzicht in de financiële situatie, en dus ook in de (eventuele) overschrijdingen van projecten. Het college is op grond van artikel 169, lid 3, Gemeentewet gehouden raadsleden alle informatie te verschaffen die zij nodig hebben voor de uitoefening van hun taak.

Dit is alleen dan anders, indien het openbaar belang zich daartegen verzet. Gelet hierop is het voor raadsleden niet nodig om via een Wooverzoek aan informatie te komen. 4.e. Heeft de Rekenkamer of de Accountantsdienst ook geen inzicht in de vele overschrijdingen? De Rekenkamer heeft dezelfde informatie als de raad. Daarnaast kan de Rekenkamer gericht onderzoek doen naar projecten. Voor de Accountantsdienst geldt hetzelfde, zij houdt zich overigens primair bezig met de governance en het rechtmatig handelen van de gemeente. 4.f. Waarom houdt het college eigenlijk niet bij hoeveel overschrijdingen er zijn? Het college heeft inzicht in de financiële situatie van projecten. Daarbij acht het college het sturen op financiën een belangrijke taak en in het geval van (mogelijke) overschrijdingen wordt dit gemeld aan de raad. Dit is echter niet gevat in een overzicht waaruit het aantal overschrijdingen blijkt 4.g. Het zou toch normaal zijn - al was het alleen maar om te weten welke dienst of welke portefeuillehouder er een potje van maakt of positief gezegd - dat er een verbeterproces kan worden ingezet? De sturing op en beheersing van projecten vindt het college van groot belang. In 2021 is daarom ook een verbetertraject gestart met betrekking tot projectbeheersing (zie RIS30736). Dat is een verbeterproces in de volle breedte.

Uiteraard is er een aantal portefeuilles waarop dit, vanwege de aard van het werk, meer van toepassing is. Per portefeuille krijgt dit de aandacht die daarvoor nodig is. 5.

Is het college het met de vragenstellers eens dat de beantwoording van 20 oktober op vraag 4 niet anders gezien kan worden als bestuurlijk kannibalisme.

Nee en het college neemt ook afstand van de term bestuurlijk kannibalisme.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10440309

6.

De beantwoording op vraag 4 is een bevestiging voor de inwoners van Den Haag dat het college van burgemeester en wethouders zich niet aan de regels houdt; zich boven de wet en regels stelt. Draagt dit bij aan herstel van vertrouwen in het stadsbestuur? Zo ja, waar uit blijkt dat?

Het college herkent zich niet in deze kwalificatie en is van mening dat integer handelen een voorwaarde is voor het uitoefenen van een bestuurlijke functie in Den Haag en handelt daarnaar. 7.

In de beantwoording (vraag 5) wordt gesproken over gebrek aan capaciteit. Dat is interessant. Hiermee kan voortaan elke gerechtelijke uitspraak door het college naast zich neergelegd worden. Is het college zich bewust dat dit antwoord in een rechtsstaat als de Nederlandse als bestuurlijk kannibalisme gekenschetst kan worden?

In de beantwoording van de betreffende vraag gaat het niet om het naast zich neerleggen van een gerechtelijke uitspraak, maar om het knelpunt van het niet tijdig beantwoorden van het Wob-verzoek bijvoorbeeld als gevolg van o.a. capaciteitsproblemen. 8. a. Bijzonder is dat het collegeakkoord van 2022 – 2026 nog eens voor 9 miljoen op het ambtelijk apparaat gaat bezuinigen, is dat de opmaat naar nog verdere schoffering? De burger kan er dan nog minder van op aan dat een vonnis door de gemeente uitgevoerd zal worden. Immers met het argument capaciteitsproblemen wordt alles afgedekt. In de tussentijd geldt in de rest van Nederland; een vonnis blijft een vonnis. Het college werkt aan minder bureaucratie, kortere lijnen naar bewoners en ondernemers, beter en meer gestroomlijnde dienstverlening, een optimale IT. Deze manier van werken zou er op termijn toe moeten leiden dat er sneller en oplossingsgericht gewerkt kan worden en daarmee dus goedkoper. Tegen die achtergrond werkt het college met een langzaam oplopende taakstelling op het gemeentelijk apparaat ter grootte van de genoemde € 9 miljoen in 2026. Het college zal een rechterlijk vonnis altijd uitvoeren en hier prioriteit aangeven. Dat is niet anders in tijden van een capaciteitstekort. Zie tevens antwoord vraag 7. 8.b.

Capaciteitsproblemen kan geen reden zijn, immers alle gegevens waren bij de behandeling voor de rechter beschikbaar, anders kon men niet beslissen om de gegevens niet openbaar te maken? De reden dat de beantwoording van het Wob-verzoek langer heeft geduurd dan de officiële termijn was onder andere een tekort aan capaciteit. Maar, zoals in de beantwoording van vraag 2 aangegeven, is niet alle gevraagde informatie beschikbaar. Dat staat los van een capaciteitstekort. 9.

Naar aanleiding van het antwoord op vraag 9 deze vervolgvraag. Meer uitgeven dan waarvoor een krediet is aangevraagd is toch niet anders te zien als onrechtmatig verplichtingen aangaan. Meer uitgeven dan je hebt. Het college deelt mede dat zij dit integer vinden. Nu is bekend dat het college als het over Hart voor Den Haag gaat een aparte eigenstandige invulling heeft van de adagia van de rechtsstaat, maar het vooraf aangaan van verplichtingen ten laste van de gemeente zonder dat daar een besluit over is genomen, is toch ten minste in strijd met de regels die in het gemeentelijk recht bestaan. Je kunt geenuitgaven doen zonder dat je daarvoor een besluit hebt gekregen van het bevoegde orgaan. Vindt het college dat bij overschrijdingen van raadskredieten die onvoldoende gedekt zijn er sprake is van niet integer handelen of zelfs direct in strijd met het recht?

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10440309

Zoals in de beantwoording van vraag 4c aangegeven, sturen we er altijd op om een project binnen de gestelde kaders, waaronder het budget, uit te voeren. Overschrijdingen van raadskredieten kunnen zich echter voor doen, bijvoorbeeld door onvoorziene omstandigheden en/of scopewijzigingen. Hiervan maakt het college melding aan de raad. Dat betekent niet dat er niet integer wordt gehandeld of zelfs gehandeld wordt in strijd met het recht. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5