RIS313573 bijlage Geredigeerd

Advocaten en notarissen Beethovenplein 10 Postbus 75640 1070 AP Amsterdam Nederland www.stibbe.com T +31 20 546 06 06 F +31 20 546 01 23 Onze ref.

AaK/OdeC 1040867-26155808

Memorandum Aan

Gemeente Den Haag

Gemeente Den Haag

Stibbe

Stibbe

Van

Datum

4 oktober 2022

Betreft

Memorandum aan het Coördinatiepunt staatssteun van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

1.

INLEIDING

(1)

Voor de herontwikkeling van de woonwijken Dreven, Gaarden & Zichten (“Project”) hebben wij namens de gemeente Den Haag op 29 september 2022 een memorandum (het “Memorandum”) gestuurd naar het Coördinatiepunt staatssteun van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (het “Coördinatiepunt”). Het Coördinatiepunt heeft inmiddels de ontvangst van dit memorandum bevestigd. Hiermee is de vereiste procedure gestart om naleving van het staatssteunrecht – zo nodig – te verzekeren in lijn met eerder gemaakte afspraken. Met deze notitie stellen wij u op de hoogte van het doel en de inhoud van het memorandum aan het Coördinatiepunt en de vervolgstappen in dit staatssteuntraject.

2.

DOEL EN INHOUD VAN HET MEMORANDUM

(2)

Het Project bestaat uit als bekend uit drie onderdelen. Kort samengevat: a) een algemeen deel (bouwrijp maken van het gebied, het aanleggen van openbare infrastructuur), b) een DAEBdeel (realiseren huurwoningen en maatschappelijk onroerend goed) en c) een niet DAEB-deel (het realiseren van koopwoningen en overige huurwoningen). Het algemeen deel (sub a.) behelst geen staatssteun vanwege het ontbreken van een selectief voordeel. Het DAEB-deel (sub b.) is – voor zover al van staatssteun sprake zou zijn – verenigbaar met de interne markt omdat de gemeente een beroep zal doen op het DAEB-besluit waarin de Europese Commissie steun mogelijk maakt voor sociale huurwoningen en aanverwant vastgoed (2012/21/EU). Dit in aanvulling op de bestaande vrijstelling als erkend in de Woningwet voor overheidssteun

Stibbe N.V. is geregistreerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 34198700. Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht met Stibbe N.V. die uitsluitend door Nederlands recht wordt beheerst. De algemene voorwaarden van Stibbe N.V. zijn van toepassing en bevatten een beperking van aansprakelijkheid. Deze algemene voorwaarden zijn beschikbaar op verzoek en via www.stibbe.com/generalconditions.

aan woningcorporaties voor zover zij kortgezegd sociale huurwoningen en aanverwant vast goed realiseren. Het Memorandum zet dit uiteen voor de Europese Commissie. (3)

Ten aanzien van het niet DAEB-deel (sub c.) stelt het Memorandum primair dat de financiële bijdrage van de gemeente Den Haag aan het Project geen staatssteun vormt aan de uitvoerders van dit onderdeel (Heijmans en Staedion). Dit aangezien deze uitvoerders een marktconforme prijs zullen betalen voor de door de gemeente Den Haag (opnieuw) uit te geven erfpachtrechten.

(4)

Subsidiair licht het memorandum toe dat eventuele staatssteun verenigbaar is met de interne markt onder verwijzing naar een bestendige beschikkingenpraktijk van de Europese Commissie. Deze praktijk houdt kortgezegd in dat revitalisering van wijken bijdraagt aan duurzame gemeenschappen en dat het dekken van de niet-rendabele top van dergelijke projecten toegestaan is. Als de Europese Commissie inderdaad meent dat wel sprake is van steun dan moet de gemeente Den Haag een ‘aanmeldingstraject’ starten waarin de Europese Commissie de steun op verenigbaarheid met de interne markt toetst, waarbij de voornoemde beschikkingenpraktijk als vertrekpunt voor de beoordeling zal dienen.

3.

VERVOLGSTAPPEN IN HET STAATSSTEUNTRAJECT

(5)

Het Coördinatiepunt en (daarna) de Europese Commissie gaan het memorandum bestuderen en zullen vervolgens hun eerste staatssteunrechtelijke waardering geven en mogelijk om aanvullende informatie vragen. Een aanmeldingstraject duurt circa zeven maanden als de Europese Commissie in staat is om melding voldoende prioriteit te geven. Met het Coördinatiepunt is besproken om het memorandum en de daaraan ten grondslag liggende informatie vertrouwelijk te houden in lijn met de gebruiken in de lidstaten bij dergelijke staatssteuntrajecten. Op basis van de nu beschikbare informatie verwachten wij binnen circa één maand aan te kunnen geven of de Europese Commissie het starten van een aanmeldingstraject nodig acht. ***

(2)