RIS313497 Beantwoording SV Ontzorg en help bewoners bij het plaatsen van zonnepanelen op hun daken

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

6 december 2022

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden mevrouw De Groot en de heer Thepass, luidend: ‘Ontzorg en help bewoners bij het plaatsen van zonnepanelen op hun daken’

DSO/10419998 RIS313497

De raadsleden mevrouw De Groot en de heer Thepass hebben op 20 oktober 2022 een brief met daarin veertien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Bewoners en bedrijven kunnen een bijdrage leveren aan de energietransitie in Den Haag. Bijvoorbeeld door het aanleggen van zonnepanelen op daken om te voorzien in meer duurzame energiebronnen en van het gas af te gaan. Echter, krijgen we signalen van bewoners uit onder andere wijken als het Zeeheldenkwartier dat het onduidelijk is of zij zonnepanelen kunnen aanleggen en tegen belemmeringen aanlopen bij de gemeente. Een aantal bewoners in Zeeheldenkwartier zou het advies hebben gekregen van de gemeente om eerst een ‘vooraanvraag’ of ‘principeaanvraag’ bij de gemeente in te dienen, en daarna pas een definitieve aanvraag in te dienen voor het plaatsen van zonnepanelen op hun daken. Hiervoor zou de aanvrager 500 tot 1000 euro moeten betalen om de informatie te kunnen krijgen of het überhaupt mogelijk is om zonnepanelen aan te leggen in verband met omgevingsregels en het welstandsbesluit. Dit heeft ertoe geleid dat bewoners in de wijk uiteindelijk hebben afgezien van het verder in gang zetten van een aanvraag voor zonnepanelen.

Deze problematiek is niet nieuw: eerder stelde GroenLinks al onder andere de schriftelijke vragen “schrap vergunningsplicht zonnepanelen” (RIS310129) en werd de motie, “Schrap belemmerende eisen aan verduurzaming” door de Haagse raad aangenomen (RIS306159). 1.

Is het college van mening dat het plaatsen van zonnepanelen op platte daken in wijken waar deze mogelijkheden aanwezig zijn, zo snel en zo veel mogelijk gestimuleerd moet worden in Den Haag?

Ja. In sommige gebieden kunnen er ook andere urgente opgaven zijn, zoals klimaatadaptatie, waterretentie en vergroening. Vaak kunnen de opgaven en doelen gecombineerd worden, in sommige gevallen moeten keuzes worden gemaakt. Beleid hiervoor wordt ontwikkeld in de komende Visie op Haagse daken. 2.

Kan het college (op wijkniveau) aangeven hoeveel Haagse panden rijksbeschermd stadsgezicht zijn en daarmee dus onder de huidige regels onder de vergunningsplicht vallen?

De gemeente Den Haag telt 11 rijksbeschermde stadsgezichten. Van de 157.500 panden in de gemeente liggen circa 18.500 panden in een rijksbeschermd stadsgezicht. Het grootste deel van deze panden, ongeveer 16.500, is geen beschermd monument (gemeentelijk of rijksmonument). Voor deze panden geldt dat het plaatsen van zonnepanelen op het achterdakvlak vergunningvrij is, mits het gebouw geen monument is en het achtererf niet grenst aan de openbare ruimte.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/10419998

3.

Hoe kunnen bewoners op dit moment nagaan of zij in aanmerking komen voor een vergunning om zonnepanelen te plaatsen?

Inwoners van Den Haag kunnen op het spreekuur komen van de afdeling Vergunningen en Toezicht of een collegiaal overleg aanvragen bij de afdeling Monumentenzorg en Welstand. De gemeente heeft verder recentelijk een online vergunningscheck ontwikkeld en ingevoerd, ‘De Zonnewijzer’, die binnenkort van start gaat. Hiermee kunnen bewoners eenvoudig nagaan of er een vergunning nodig is en wat daarvoor nodig is. De beoordeling van de aanvraag moet dan nog wel plaatsvinden. De beoordeling gebeurt volgens het beleid en is afhankelijk van de individuele situatie: de specifieke en verschillende eigenschappen van het gebouw, de ligging, de straat en de buurt zijn daarbij van belang. 4.

Is het college ermee bekend dat bewoners het advies krijgen om eerst een ‘vooraanvraag’ of ‘principeaanvraag’ in te dienen om erachter te komen of het toegestaan is volgens het welstandsbesluit om zonnepanelen te plaatsen? Geldt dit naast het Zeeheldenkwartier ook in andere Haagse wijken?

Hiermee wordt waarschijnlijk de beginselaanvraag bedoeld. Dit kan voorkomen, maar het is ongebruikelijk. Het is altijd mogelijk om een beginselaanvraag in te dienen, maar voor zonnepanelen zijn andere manieren van vooroverleg efficiënter (zie antwoord op vraag 3). In het antwoord op vraag 6 is te zien dat er de afgelopen 5 jaar 10 beginselaanvragen voor zonnepanelen zijn ingediend. 5.

Is het college bekend met de kosten van deze vooraanvraag betreffende het plaatsen van zonnepanelen. Klopt het dat de legeskosten tussen de 500 en 1000 euro bedragen? Zo ja, kan het college toelichten waarom deze bedragen zo hoog zijn?

Dit is onjuist. Het tarief voor het in behandeling nemen van een beginselaanvraag omgevingsvergunning bedraagt 100 euro. In het algemeen is het advies van het college niet om voor zonnepanelen een beginselaanvraag in te dienen. 6.

Kan het college de jaarlijkse cijfers delen over de laatste vijf jaar met betrekking tot respectievelijk (1) het aantal vooraanvragen (2) het aantal principeaanvragen en (3) het aantal vergunningen voor zonnepanelen op rijksbeschermde stadsgezichten?

In onderstaande tabel zijn de aantallen aanvragen voor zonnepanelen weergegeven over de hele stad. De uitsplitsing naar rijksbeschermd stadsgezicht vloeit niet direct voort uit het systeem. De meeste van deze aanvragen liggen wel in rijksbeschermd stadsgezicht, aangezien hierbuiten een zonnepaneel bijna altijd vergunningsvrij is. Een deel van de aanvragen heeft betrekking op monumenten, waarbij het plaatsen van zonnepanelen vergunningplichtig is. Jaar 2017 2018 2019 2020 2021 2022 (t/m 3/11) Totaal

Aantal beginselaanvragen 0 0 2 3 1 4 10

Aantal aanvragen omgevingsvergunningen 21 51 52 74 132 211 541

Aantal verleende omgevingsvergunningen 13 30 31 44 76 116 310

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/10419998

Bij de aantallen is het van belang te beseffen dat er dubbelingen in zitten. Het komt regelmatig voor dat aanvragen de eerste keer nog niet volledig zijn of niet vergunbaar. Dan volgt er een aangevulde of aangepaste tweede aanvraag, die vaak alsnog vergund kan worden. Het college is erop gericht om aanvragers te helpen om tot een haalbaar bouwplan te komen. 7.

Is het college het met de CDA- en GroenLinks-fractie eens dat deze kosten, het papierwerk en de vertraging, een drempel vormen voor bewoners om door te pakken met verduurzaming, ook omdat van tevoren niet duidelijk is of een bewoner toestemming krijgt voor het plaatsen van zonnepanelen en wat een uiteindelijke aanvraag precies kost?

Het college beseft dat het aanvragen van een omgevingsvergunning voor zonnepanelen voor aanvragers lastig kan zijn en papierwerk vereist. Met de online vergunningscheck (de Zonnewijzer) en de mogelijkheid om vooroverleg te plegen wil het college het zo eenvoudig mogelijk maken voor aanvragers. Voor bedrijven biedt de gemeente extra service aan via het ondernemersportaal. Tenslotte zijn er gerichte voorlichtingssessies in de stad (Hou van je huis winkels, energiecoaches, VvE-balie en andere acties). Naast het stimuleren van duurzaamheid is het doel van de aanvraag omgevingsvergunning het voorkomen van excessen in (vooral) het beschermde stadsgezicht en bij monumenten. Het college meent dat de kosten van een aanvraag goed in te schatten zijn als het bouwplan en de bouwkosten voldoende concreet zijn. Als hierover vragen zijn kunnen die gesteld worden aan de vakafdeling, in het spreekuur, via de website of per email. De leges voor een aanvraag activiteit bouwen bedragen 1% van de bouwsom met een minimum van 100 euro. Voor zonnepanelen geldt dat legesvermindering (tot 100%) mogelijk is via de regeling groene leges (Regeling vermindering leges Den Haag 2020 RIS303682). 8.

Deelt het college de mening dat het voor bewoners van tevoren duidelijk moet zijn wat de kosten en mogelijkheden zijn bij een (voor)aanvraag voor het plaatsen van zonnepanelen?

Ja. In de welstandsnota Den Haag 2017 staat: “Zonnepanelen op een plat dak zijn zoveel mogelijk onopvallend in de omgeving. Wanneer zonnepanelen op een plat dak worden geplaatst, moet de afstand tot de dakranden rondom groot genoeg zijn om de zichtbaarheid van de panelen te verkleinen. De panelen zouden geen onderdeel van de dakranden of de gevels moeten worden.” In de beantwoording van de schriftelijke vragen ‘Schrappen vergunningplicht zonnepanelen’ (RIS310129) schrijft het college: “In grote lijnen komt het erop neer dat zonnepanelen vergunningsvrij zijn: 1. op schuine daken als ze in dezelfde hellingshoek als het dak worden aangebracht, en binnen het dakvlak, en 2. op platte daken indien tussen de zonnepanelen en de dakrand een afstand wordt aangehouden minstens zo groot als de hoogte van de zonnepanelen.” 9.

Kan het college aangeven waarom een vergunningsplicht geldt voor het plaatsen van zonnepanelen op daken, ook als zonnepanelen vanaf de straatkant niet zijn waar te nemen? Kan het college duidelijkheid scheppen over de regels rondom zonnepanelen op platte daken, bijvoorbeeld als het gaat om de afstand tot de dakrand en de eventuele vergunningsvrije status van zonnepanelen in dit geval?

De vergunningsplicht geldt op basis van rijksregelgeving voor heel Nederland. Er is veel vergunningsvrij, alleen als er afbreuk kan worden gedaan aan de esthetische kwaliteit of aan monumentale- of cultuurhistorische waarden geldt vergunningsplicht. De afstand tot de dakrand bepaalt de zichtbaarheid vanaf de straat of vanuit tegenoverliggende etages.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/10419998

De rijksregels voor zonnepanelen op platte daken staan in bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (Bor) en zijn te raadplegen op de site van de rijksoverheid. De online vergunningscheck helpt de aanvrager op weg. 10. Is het college bereid om de mogelijkheden van het plaatsen van zonnepanelen op platte daken en de eventuele kosten van een (voor)aanvraag helder te communiceren richting bewoners voordat zij een (voor)aanvraag indienen, zodat kosten en moeite worden bespaard in het geval van een niet-opportune kwestie? De gemeente stuurt brieven aan bewoners om te verduurzamen. In het coalitieakkoord is opgenomen om gemeentelijke regels en procedures soepeler te maken waar dit kan en nodig is voor bijvoorbeeld zonnepanelen op daken of buitenunits van warmtepompen. Ja, zie de antwoorden op de vragen 3, 7 en 9. 11.

Welke mogelijkheden ziet het college om regels te schappen, te vereenvoudigen of om bewoners betere ondersteuning te bieden? Graag een toelichting.

De landelijke regels wettelijk vastgelegd en dienen een duidelijk doel. Het staat een gemeente niet vrij om dergelijke regels te schrappen. Bij rijksbeschermd stadsgezicht is een gemeente wettelijk verplicht om de impact van het plaatsen van zonnepanelen op het beschermd stadsgezicht te beoordelen. Voordat de Omgevingswet in werking treedt zal opnieuw gekeken worden waar extra beleidsvrijheid ontstaat die we in Den Haag kunnen benutten om duurzaam (ver)bouwen te vereenvoudigen. Uit de lopende evaluatie van de welstandsnota ziet het college mogelijkheden om het welstandsbeleid ten aanzien van zonnepanelen verder te vereenvoudigen, specificeren en verduidelijken. Dan valt bijvoorbeeld te denken aan modelbouwplannen voor zonnepanelen op zijdakvlakken en platte daken die niet zichtbaar zijn vanaf de straat, waarvoor de gemeente vergunning verleent. Als zonnepanelen op een plat dak niet zichtbaar zijn vanaf de straat, past dit altijd in het welstandsbeleid. In het 2e kwartaal van 2023 wordt de evaluatie van de welstandsnota afgerond en worden voorstellen om het beleid aan te passen aan de raad voorgelegd. 12. Wat gaat het college doen om bewoners, bedrijven, woningcorporaties en VVE’s te ontzorgen bij het plaatsen van zonnepanelen op de daken van hun bezit? Zie de antwoorden op de vragen 3, 7 en 11. 13.

Welke acties gaat het college nemen om gemeentelijke regels en procedures te versoepelen voor het plaatsen van zonnepanelen op daken of buitenunits van warmtepompen. Zie de antwoorden op de vragen 3, 7 en 11.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/10419998

14. Kan het college toelichten waarom welwillende bewoners die hun huizen willen verduurzamen kosten moeten maken voor een (voor)aanvraag? Is het college bereid om te kijken of deze kosten omlaag kunnen of dat bewoners kunnen worden ontzien van legeskosten voor het plaatsen van zonnepanelen? Zie het antwoord op vraag 7. De leges voor aanvragen om omgevingsvergunning zijn in Den Haag laag, ook in vergelijking met andere gemeente. Voor zonnepanelen geldt dat legesvermindering mogelijk is (tot 100%) via de regeling groene leges (Regeling vermindering leges Den Haag 2020, RIS 303682). Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5