RIS313467 Vervolgstap doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp - selectieleidraad

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

OCW/10407068 RIS313467 Contactpersoon

Kees Ritsema van Eck Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

27 oktober 2022

kees.ritsemavaneck@denhaag.nl

Onderwerp

Vervolgstap doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp: selectieleidraad

De jeugdhulp in Den Haag staat voor een aantal grote uitdagingen. In dat licht heeft uw raad in november 2021 het Toekomstperspectief jeugd- en gezinshulp (RIS309034) besproken en vastgesteld. Dit toekomstperspectief is gebaseerd op zeven jaar ervaring met de gedecentraliseerde jeugdhulp in Den Haag (zie ook verderop, onder Achtergrond). In vervolg op het toekomstperspectief heeft het college, mede op verzoek van de raad, een nadere concretisering van de uitgangspunten van dit toekomstperspectief aan de raad voorgelegd: het raadsvoorstel ‘Doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp’ (RIS312349). In de raadsvergadering van 30 juni 2022 heeft de raad dit voorstel geamendeerd vastgesteld, waarmee de concretisering is vastgesteld en is besloten dat het college de gemeenteraad bij iedere fase van de doorontwikkeling betrekt. Aan dat besluit geven wij graag gehoor. Met deze raadsmededeling informeert het college u dan ook over een volgende stap in de doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp. Die volgende stap, tevens de eerste stap van de aanbestedingsprocedure, bestaat uit het vaststellen van de selectieleidraad waarmee een beperkt aantal aanbieders wordt geselecteerd voor de dialoogfase van de aanbesteding. Het aanbieden van de selectieleidraad is een vervolgstap op het raadsvoorstel ‘Doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp’ (RIS 312349).

De selectieleidraad wordt op 28 oktober 2022 op Tenderned gepubliceerd. Daarna begint de fase waarin de gemeente intern de dialoog met de geselecteerde aanbieders zal voorbereiden. Het college vindt het belangrijk dat de raad steeds goed geïnformeerd is en betrokken wordt. Daarom wil het college graag de raad betrekken in dialoogfase om de wensen van de raad mee te nemen bij de gesprekken met de geselecteerde aanbieders. We stellen voor de raad op korte termijn uit te nodigen voor een technische bespreking, zodat de raad zijn aandachtspunten voor de dialoog onder de aandacht van het college kan brengen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

Het college van burgemeester en wethouders heeft op 27 oktober 2022 het volgende besluit genomen: Overwegende dat: de decentralisatie van de jeugdzorg zeven jaar geleden heeft plaatsgevonden en doorontwikkeling van de jeugdhulp nodig is om ook in de toekomst de goede hulp aan de Haagse gezinnen te kunnen blijven bieden; het belang van het kind en het gezin centraal staat en de jeugdhulp zo goed mogelijk moet aansluiten op de sociale omgeving van het gezin; de gemeenteraad op 30 juni 2022 heeft besloten tot doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp in Den Haag; in het coalitieakkoord 2022-2026 is opgenomen dat we het Haags Toekomstperspectief Jeugd- en Gezinshulp samen met cliënten, ervaringsdeskundigen, jeugdhulpaanbieders en andere maatschappelijke partners gaan ontwikkelen; besluit: I.

de Selectieleidraad Doorontwikkeling Jeugd- en Gezinshulp Den Haag (bijlage I) vast te stellen en te publiceren op TenderNed;

II.

in te stemmen met de in de leidraad vastgelegde selectieprocedure a. waarin vier gebiedsgerichte opdrachten (percelen) zijn opgenomen en de inschrijver op één of meerdere opdrachten kan inschrijven; b. waarin bij gunning van meerdere opdrachten aan één inschrijver de percelen aan elkaar verbonden zullen worden, waardoor de administratieve lasten worden beperkt; c. waarbij maximaal 5 combinaties van jeugdhulpaanbieders per perceel worden geselecteerd voor de dialoogfase; d. waarbij wordt uitgegaan van een contractduur van 8 jaar;

III. het voornemen uit te spreken om de taken van de lokale teams, die in de huidige situatie worden uitgevoerd door de jeugdteams (onderdeel van de JMO), per 1 januari 2024 over te hevelen naar de te selecteren samenwerkingsverbanden van aanbieders, met de personele gevolgen die daaraan zijn verbonden. Toelichting 1.

Aanleiding en achtergrond

1.1 Raadsbesluit Doorontwikkeling jeugd en gezinshulp Met de voorliggende selectieleidraad geeft het college uitvoering aan het Raadsbesluit van 30 juni 2022 Doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp (RIS312349). De gemeenteraad heeft toen het volgende besluit genomen: “I.

De jeugd- en gezinshulp te realiseren volgens de hierboven genoemde kernpunten: a) We geven met aanbieders invulling aan gezinsgerichte hulp met een gemeentelijke gezinsregisseur als er in een gezin sprake is van problematiek binnen het bredere sociaal domein. b) We werken daarbij met gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden van een beperkt aantal aanbieders. c) We nemen de sociale basis/preventie, basiszorg èn specialistische zorg op in de gebiedsgerichte opdrachten.

2/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

d) De triage en op- en afschaling tussen de sociale basis, de basiszorg en de lokale specialistische zorg wordt daarmee bij de gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden belegd. e) We werken met een vaststaand budget per gebied (populatiebekostiging). II. Akkoord te gaan met realisatie van bovengenoemde aanpak en gefaseerde invoering, waarvan de eerste stappen worden gezet in 2023 en die in 2026 zijn definitieve vorm heeft, en de raad per fase van de invoering en bij de financiële uitwerking van de uitgangspunten te betrekken.” In het raadsbesluit van 30 juni 2022 is het volgende opgenomen over de planning van de aanbesteding. “Aanbieders worden in twee stappen geselecteerd. We noemen hieronder de stappen: In het najaar van 2022 worden op basis van geschiktheid per gebied een aantal aanbieders geselecteerd voor de dialoogfase. In deze fase geven gemeente en geselecteerde aanbieders samen vorm aan de gebiedsgerichte aanpak. Het voordeel van een dergelijke aanpak is dat de kennis van de aanbieders en van de gemeente wordt benut voor het formuleren van de opdracht aan het samenwerkingsverband. Bovendien ontstaat er draagvlak bij de aanbieders voor de nieuwe aanpak. In de volgende fase (voorjaar 2023) worden aanbieders uitgenodigd om op basis van een aanbestedingsleidraad een offerte te maken en zich in te schrijven.

Vervolgens wordt op basis van (kwalitatieve) selectiecriteria de beste aanbieder per gebied geselecteerd. De gunning kan voor de zomer van 2023 plaatsvinden en dan resteert er nog een halfjaar voor een zorgvuldige implementatie. Het samenwerkingsverband/consortium die de gunning krijgt, gaat per 2024 de jeugdhulp in het gebied verzorgen, waarbij in de overgangsfase uiteraard de continuïteit van de zorg voor jeugdigen wordt gegarandeerd.” Met het besluit van het college om de selectieleidraad vast te stellen wordt uitvoering gegeven aan de eerste stap: van het huidige totaal van 184 jeugdhulpaanbieders selecteren we een beperkt aantal aanbieders voor de dialoogfase. 1.2 Achtergrond Op basis van zeven jaar ervaring met de gedecentraliseerde jeugdhulp in Den Haag kunnen wij een aantal bevindingen formuleren over de werking van jeugdhulp. Deze vier bevindingen zijn bepalend voor de doorontwikkeling van de jeugdhulp: Problemen van kinderen zijn vaak problemen van hun ouders. Zoals bijvoorbeeld bij relatieproblematiek, bij schulden of armoede. Enkel het kind helpen lost het probleem vaak niet (of maar deels) op. Gezinnen functioneren in de leefomgeving van de kinderen, jongeren en de ouders: daar waar zij wonen, hun vrije tijd doorbrengen, naar school gaan en werken.

Het is belangrijk de jeugdhulp daar goed op te laten aansluiten en niet altijd als zelfstandige interventie in te zetten. Door het open karakter van de Jeugdwet wordt jeugdhulp soms te ruimhartig en te snel ingeschakeld. Dat zien we bijvoorbeeld als een hulpvraag op het snijvlak van diverse wetten valt. Het ruime en open karakter van de Jeugdwet maakt vaak dat de hulp dan vanuit de Jeugdwet ingezet en bekostigd wordt. Zorg in één gezin met meerdere instellingen werkt nu niet goed. Dit wordt in belangrijke mate veroorzaakt door focus van iedere aanbieder op het eigen aanbod. Dit geeft niet altijd het bedoelde resultaat voor het gezin en leidt tot hogere kosten.

3/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

Kenmerkend voor Den Haag is dat er sprake is van grote verschillen tussen de wijken of stadsdelen en de inwoners. Het is een sterk gesegregeerde stad. In de wijken met een lagere Sociaal Economische Status (SES) staan bij veel gezinnen zorgen over bestaanszekerheid centraal. Het gaat om zorgen over wonen, gezondheid, schulden, inkomensonzekerheid en dergelijke.

Ook constateert het Sociaal en Cultureel Planbureau zowel landelijk als in Den Haag een ‘mismatch’ in de jeugdhulp. In Haagse wijken waar je op grond van de aanwezige problematiek veel gebruik van jeugdhulp zou verwachten is het gebruik juist lager, terwijl het gebruik juist hoger ligt in Haagse wijken waar je op grond van de aanwezige problematiek weinig jeugdhulp zou verwachten. Dit vraagt om een gedifferentieerde aanpak voor de verschillende gebieden in Den Haag. Per gebied formuleren we daarom een andere opgave die recht doet aan deze verschillen. Hiermee willen we stimuleren dat alle Haagse kinderen, ongeacht achtergrond, de wijk, of het inkomen van de ouders, een kansrijke start hebben en kansrijk opgroeien. Op basis van bovenstaande vier bevindingen heeft de raad met het raadsbesluit van 30 juni 2022 (RIS312349) de uitgangspunten voor de doorontwikkeling van de Haagse jeugd- en gezinshulp vastgesteld. Het gaat om de volgende uitgangspunten: Gezinsgericht: we geven met aanbieders invulling aan gezinsgerichte hulp met gemeentelijke gezinsregie als er in een gezin sprake is van problematiek binnen het bredere sociaal domein. Gebiedsgericht: we werken daarbij met gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden van een beperkt aantal aanbieders.

Gericht op de sociale omgeving: we nemen (een deel van) de sociale en pedagogische basis, basiszorg en lokale specialistische zorg op in de gebiedsgerichte opdrachten. Toegankelijk: de triage en op- en afschaling tussen de sociale en pedagogische basis, basiszorg en lokale specialistische zorg wordt daarmee bij de gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden belegd. Populatiebekostiging: we werken met een budget per gebied, met minder administratieve lasten (populatiebekostiging). 1.3 Regionaal en landelijk kader De uitgangspunten van het Haags toekomstperspectief jeugd- en gezinshulp zijn in lijn met de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026. Het uitgangspunt is dat jeugdhulp plaatsvindt in de leefomgeving van kinderen, jongeren en ouders, daar waar zij wonen, hun vrije tijd doorbrengen, naar school gaan of werken. De unieke lokale context vraagt om maatwerk. Iedere gemeente investeert op zijn eigen manier in een sterke lokale infrastructuur, met een solide en sociale pedagogische basis en voldoende preventief aanbod.

4/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

Het Haags toekomstperspectief sluit eveneens naadloos aan op de kamerbrief van 13 mei 2022 over de noodzakelijke hervormingen van het stelsel van jeugdzorg. Ook daar zien we de beweging naar meer gezinsgerichte hulp omdat de problemen van kinderen vaak samenhangen met de problemen van hun ouders. 1.4 Coalitieakkoord Den Haag 2022-2026 In het recente coalitieakkoord ‘Voor een stad die tegen een stootje kan’ wordt het raadsbesluit van juni 2022 opnieuw bevestigd. Paragraaf 4.4 gaat over toegankelijke jeugdzorg/jeugdhulp en schetst de achtergrond en het belang van het Toekomstperspectief jeugd- en gezinshulp. “Ieder kind in Den Haag heeft recht op een veilige omgeving om zich te ontwikkelen en op te groeien. Om te leren, huiswerk te maken, buiten te spelen en talenten te ontwikkelen. De meeste kinderen kennen gelukkig zo’n veilige omgeving. Maar dat geldt niet voor ieder kind. Met onze jeugdhulp willen we kinderen en jongeren en hun ouders ondersteunen bij de problemen waar ze tegenaan lopen. Dat doen we op verschillende manieren, van preventieve opvoedondersteuning of de inzet van de jeugdteams op de CJG’s tot hoogspecialistische tweedelijns jeugdhulp. Daarbij gaat er heel veel goed. We zien tegelijk dat het systeem aan alle kanten knelt.

De gemeente krijgt al jaren ontoereikende budgetten van het Rijk voor de uitvoering van de wettelijke taken terwijl het beroep op jeugdhulp blijft groeien en we te maken hebben met onbegrensde reikwijdte van de Jeugdwet. De sector staat onder druk, met wachtlijsten, (onbedoelde) negatieve effecten van de marktwerking en grote tekorten op de arbeidsmarkt. Dit alles bemoeilijkt niet alleen de transformatie, het zorgt er ook voor dat kinderen die het echt nodig hebben, niet altijd tijdig passende hulp krijgen. Om meer grip te krijgen op de groei, de transformatie en de beschikbaarheid van de zorg, moet er veel veranderen, vooral in het systeem. In 2022 hebben we een verandering in gang gezet in de bekostiging. Met het Haags Toekomstperspectief Jeugd en Gezin is de koers uitgezet voor een nieuw (bekostigings)model voor de jeugdhulp per 2024. We nemen het gezin daarbij als uitgangspunt. Alle betrokken instanties binnen een gebied gaan dat samendoen. Op die manier wordt beter aangesloten bij de behoeftes van de wijk. Het Haags Toekomstperspectief Jeugd en Gezinshulp ontwikkelen we samen met cliënten, ervaringsdeskundigen, jeugdhulpaanbieders en andere maatschappelijke partners. Ook andere vormen van gemeentelijke dienstverlening moeten daarop aansluiten (…)” Met het voorliggende voorstel geven we uitvoering aan deze gezinsgerichte en gebiedsgerichte aanpak. 2.

Reikwijdte van de opdracht We willen de jeugdhulp effectiever maken door (een deel van) de sociale en pedagogische basis, basiszorg en lokale specialistische zorg samen te brengen in vier gebiedsgerichte opdrachten. Dit stimuleert de aanbieders om met elkaar tot andere oplossingen te komen en de zorg anders te organiseren.

5/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

2.1 Inhoudelijke componenten van de opdracht De inhoudelijke componenten van de opdracht zijn in de volgende figuur weergegeven.

Preventie/sociale en pedagogische basis Het gaat om een deel van het preventief aanbod dat in de huidige situatie vanuit de subsidieregeling preventie en participatie jeugd Den Haag wordt gefinancierd: Bijdragen aan de vaardigheidsontwikkeling en weerbaarheid van jeugdigen met een licht verstandelijke beperking dan wel jeugdigen met beginnende gedragsproblemen of psychische klachten en hun ouders of opvoeders. Met het verstrekken van informatie en advies aan jeugdigen en hun ouders of opvoeders bijdragen aan een sterk opvoed- en opgroeiklimaat. Met behulp van professionele begeleiding jeugdigen in kwetsbare posities en hun ouders of opvoeders bijdragen aan een sterk opvoed- en opgroeiklimaat dan wel een soepele overgang van jeugd naar volwassenheid. Basiszorg: stevige lokale kind- en gezinsteams Het gaat om de functie van de lokale teams die in de huidige situatie door de jeugdteams (onderdeel van de gemeentelijk JMO) wordt vervuld. Deze teams zullen in lijn gebracht moeten worden met de uitgangspunten van het landelijke toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en het kader veiligheid voor lokale teams van het rijk.

Daarbij gaat het om de inrichting van stevige lokale teams die triage goed op orde hebben, werken aan het herstel van het gewone leven, gezinsgericht werken en zelf hulpverlenen door goed opgeleide professionals, met juiste expertise, ruimte en mandaat en voldoende tijd om te leren en reflecteren. In Den Haag hebben we hier de afgelopen jaren een stevige basis voor gelegd.

6/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

Lokale specialistische zorg Het gaat om de specialistische zorg die op grond van de komende Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) lokaal mag worden georganiseerd.1 De specialistische zorg die binnen de opdracht aanvullend op de sociale en pedagogische basis en/of de basiszorg kan worden ingezet betreft: diagnostiek en behandeling; begeleiding; zowel in groep- als individueel; van enkelvoudig tot multiproblem; opvoedondersteuning, inclusief complexe scheiding, van enkelvoudig tot multiproblem; dagbehandeling en dagbesteding voor jeugdigen die niet volledig mee kunnen doen in het gewone of bijzondere onderwijssysteem of gedurende de dag niet thuis kunnen blijven; lichte woonvoorzieningen, zoals kamertraining (16 – 23 jaar). De veelal intramurale hoog specialistische zorg blijven we regionaal in H10 verband dan wel bovenregionaal inkopen. Zie hieronder de passage ‘niet in de opdracht’. Persoonsgebonden budget Het persoonsgebonden budget (Pgb) in de Jeugdwet biedt ouders van kinderen met een ondersteuningsvraag de mogelijkheid en ruimte om zo goed mogelijk passende zorg voor hun kind in te schakelen. Pgb is een financieringsvorm waarmee het gezin zelf zorg en ondersteuning inkoopt en beheert. Iedereen die vanwege een beperking, aandoening of stoornis meer dan de gebruikelijke zorg, hulp of begeleiding nodig heeft, kan gebruik maken van een persoonsgebonden budget.

Als ouders zich melden bij het Samenwerkingsverband voor een Pgb, dan wordt dit gezien als een gezin met hulpvraag. Gezinsgericht werken De oorzaak van problemen ligt vaak niet bij het kind maar in slechte huisvesting, schulden, armoede, ggz-, verslavings- of problematiek door een verstandelijk beperking van de ouders of relatieproblemen tussen ouders van kinderen. Gezinsgericht werken, met oog voor de brede gezinscontext waarin jeugdproblematiek zich voordoet, vraagt van de samenwerkingsverbanden een andere manier van werken, met oog voor die context en problemen van ouders. Het heeft ook grote betekenis voor ons als gemeente. Want samenwerkingsverbanden kunnen alleen zo werken als wij als gemeente ook in staat zijn om binnen de brede scope van onze gemeentelijke dienstverlening - denk aan schulden, armoede, inkomen, werk, Wmo, leerplicht - gezinsgericht te werken. Van ons als gemeente vraagt dat dat wij nabij zijn en: voor het samenwerkingsverband in het gebied een duidelijk aanspreekpunt hebben dat in staat is de relevante gemeentelijke dienstverlening te ontsluiten; en waar nodig, omdat er zoveel speelt op andere leefgebieden dan jeugd, we als gemeente op het gemeentelijk deel van de dienstverlening en ondersteuning ook echt regie voeren. Hoe deze rollen en nieuwe werkwijze er uit moet komen te zien, werken we de komende periode nader uit.

De diensten OCW en SZW trekken daarin samen op, omdat het zo primair raakt aan (het ontsluiten van) de dienstverlening op het gebied van bestaanszekerheid en het programma Maatwerk en Regie. In dat kader hebben we de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan op het gebied van maatwerk leveren en regie voeren. Daarbij is en blijft het lokale team van het samenwerkingsverband altijd het vaste gezicht voor het gezin. 1 De landelijke overheid werkt aan een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) bij de Jeugdwet waarin wordt

bepaald welke vormen van jeugdhulp op welke niveau (lokaal, regionaal of bovenregionaal) moeten worden ingekocht. Bij het schrijven van dit voorstel was de inhoud van deze AMvB nog niet definitief bekend. Er kunnen op basis van deze maatregel nog wijzigingen komen in de afbakening van de opdracht aan de samenwerkingsverbanden.

7/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

Er is sprake is van een sterke samenhang tussen specialistisch ggz gebruik van de ouders en jeugdzorggebruik van de kinderen. Daarom gaan we de samenwerking tussen het jeugddomein en de volwassenen ggz bevorderen en nemen we waar mogelijk barrières weg. Dit is een voorwaarde voor netwerksamenwerking rondom het gezin. In overleg met de zorgverzekeraars en ggz-partners werken we uit hoe we invulling kunnen geven aan gezinsgericht werken als (één van) de ouders psychiatrische problematiek heeft. Opties We overwegen om een aantal aanvullende diensten af te nemen bij de samenwerkingsverbanden. Onderstaande taken kunnen onderdeel uit gaan maken van de opdracht. Hierover vindt in overleg met aanbieders besluitvorming plaats na de dialoogfase. Een andere mogelijkheid is dat tijdens het lopende contract, in goed overleg met contractpartners, hierover besloten wordt - afhankelijk van het gesprek hierover met de partners van de betreffende aanpalende domeinen. Het betreft de volgende taken: schoolmaatschappelijk werk; onderwijs jeugdhulparrangementen; jeugdhulp expertise in de huisartsenpraktijk (POH); twee stedelijke expertiseteams (team Risicogroepen en keten overstijgende aanpak huiselijk geweld); begeleiding en wonen voor jong volwassenen (16-27 jaar). Niet in de opdracht De volgende vormen van jeugdhulp zijn géén onderdeel van de opdracht aan de samenwerkingsverbanden.

Deze vormen van jeugdhulp blijven onderdeel van de (boven)regionale contractering door het Servicebureau Jeugdzorg Haaglanden van de H10: intramurale jeugdhulp, inclusief jeugdzorgplus; pleegzorg, gezinshuizen en zwaardere woongroepen; dyslexiediagnostiek en dyslexiebehandeling; crisisopvang, zowel ambulant als verblijf; jeugdbescherming en jeugdreclassering; Landelijk Transitie Arrangement. Deze afbakening is gebaseerd op de eerder genoemde aankomende AMvB. Het Landelijke Transitie Arrangement (LTA) wordt landelijk gecontracteerd De inhoud van de opdracht aan de samenwerkingsverbanden wordt in paragraaf 4 van de selectieleidraad uitvoerig en concreet beschreven. 2.2 Financiële doorvertaling De in 2.1 beschreven dienstverlening is in onderstaande tabel financieel vertaald. Segment

Bedrag (2021)

Preventie

€ 7,3 mln.

Specialistische jeugdhulp, exclusief jeugdteams

€ 84,5 mln.

Veel voorkomend specialistische jeugdteams

€ 19,0 mln.

PGB-jeugd

€ 5,1 mln.

Totaal

€ 115,9 mln.

De geraamde waarde van de opdracht bedraagt € 115,9 miljoen per jaar (prijspeil 2021) voor de vier percelen tezamen exclusief eventuele opties en exclusief indexeringen.

8/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

De precieze financiële uitwerking is onderwerp van de dialoog met een selectie van aanbieders in januari en februari 2023. In het voorjaar van 2023 zal deze aan het college voorgelegd worden. Toen in 2015 het kabinet de verantwoordelijkheid voor de jeugdzorg aan de gemeenten overdroeg, is tegelijkertijd fors bezuinigd. Bovendien namen de kosten van jeugdzorg de afgelopen jaren enorm toe. Andersson Elffers Felix (AEF) heeft in 2020 in opdracht van het Rijk en de VNG een onderzoek uitgevoerd naar deze boeggolf. Hieruit blijkt dat gemeenten in 2019 € 1,6 miljard tot € 1,8 miljard meer uitgaven aan jeugdzorg dan dat ze aan middelen vanuit het Rijk hiervoor ontvingen. Ook de ingestelde Commissie van Wijzen kwam in haar arbitrage-uitspraak tot dezelfde conclusie als AEF. Na deze uitspraak heeft het Rijk extra middelen toegezegd en is het Rijk gaan werken aan een landelijke hervormingsagenda jeugd. Het tekort landelijk is structureel € 1,8 miljard. Daarvan moet € 1,0 miljard worden ingevuld door de landelijke hervormingsagenda. Daarnaast is er de extra bezuiniging van € 0,5 miljard uit het regeerakkoord, waarvoor het Rijk uiteindelijk de verantwoordelijkheid heeft genomen. Bij de invulling daarvan wordt gedacht aan het invoeren van een eigen bijdrage en het normeren van de behandelduur.

De extra rijksbijdrage naar aanleiding van de Commissie van Wijzen voor de gemeente Den Haag daalt van circa € 60 mln. in 2022 naar circa € 10 mln. per 2027. Dit betreft de totale jeugdzorg: niet alleen de lokale jeugdhulp waarvoor deze opdracht wordt uitgezet, maar ook de intramurale hoogspecialistische jeugdhulp die regionaal wordt ingekocht. De kostenombuiging moet gerealiseerd worden door maatregelen uit de hervormingsagenda en extra maatregelen van het Rijk zelf. Het is een gezamenlijke opgave van gemeente, jeugdhulpaanbieders en Rijk om deze kostenombuiging te realiseren. De hervormingsagenda Jeugd heeft twee doelen, die nadrukkelijk aan elkaar zijn gekoppeld: 1) betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is en 2) een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. Dit valt onder beleidswijzigingen (en mogelijk wetswijzigingen) die van invloed zijn op het jaarlijkse budget. 3. Aanbestedingsprocedure 3.1 Proces op hoofdlijn Om tot een gedragen opdracht te komen voor de doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp in Den Haag gaan we een intensieve dialoogfase aan met een beperkt aantal geselecteerde aanbieders. Voorliggende selectieleidraad is bedoeld om per perceel maximaal 5 combinaties van jeugdhulpaanbieders te selecteren met wie we deze dialoogfase aan willen gaan.

Belangrijke samenwerkingspartners zoals onderwijs en huisartsen worden eveneens voor deze dialoog uitgenodigd. Gedurende het gehele traject borgen we uiteraard dat het cliëntperspectief goed vertegenwoordigd is, bijvoorbeeld door sterke betrokkenheid van JONG doet mee! Na de dialoogfase wordt de definitieve gunningsleidraad gepubliceerd op basis waarvan de te vormen samenwerkingsverbanden van aanbieders in kunnen schrijven. Een samenwerkingsverband moet in staat zijn om de volledige scope van de opdracht te bieden. Per opdracht contracteren we één samenwerkingsverband van aanbieders dat per 1 januari 2024 verantwoordelijk wordt voor de uitvoering van de opdracht. Om de continuïteit van zorg gedurende deze overgang te borgen, wordt een overgangsregeling uitgewerkt. De komende jaren werken we in partnerschap aan de doorontwikkeling van de jeugd- en gezinshulp in Den Haag. 3.2 Vier gebiedsgerichte opdrachten Om aan te sluiten bij één van de uitgangspunten van de doorontwikkeling - gebiedsgericht werken wordt de stad in vier geografische gebieden (een clustering van stadsdelen) verdeeld die aan verschillende contractpartijen kunnen worden gegund.

9/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

Dit zijn de volgende gebieden: • Escamp (128.808 inwoners) • Centrum (105.995 inwoners) • Kust (Scheveningen, Loosduinen en Segbroek) (171.428 inwoners) • Rand (Leidschenveen-Ypenburg, Laak en Haagse Hout) (142.931 inwoners) In de consultatiefase is ook duidelijk geworden dat sommige jeugdhulpvoorzieningen, gezien de spreiding en de benodigde expertise, alleen op stedelijk niveau kunnen worden aangeboden. Zo zullen de stedelijke jeugdteams (voor speciale doelgroepen) mogelijk onder verantwoordelijkheid van de gemeente blijven worden georganiseerd. In principe kunnen de vier gebiedsgerichte opdrachten aan vier verschillende combinaties worden gegund, maar een samenwerkingsverband zou ook voor meerdere gebieden gecontracteerd kunnen worden. Als aan één inschrijver meerdere percelen wordt gegund, zullen werkafspraken worden gemaakt over de praktische wijze waarop de aan die partij gegunde percelen zich tot elkaar verhouden. Daardoor kunnen administratieve lasten worden beperkt. 3.3 Duur van het contract Deze opdracht voor het verlenen van de jeugd- en gezinshulp in Den Haag betreft een herziening van het Haagse jeugdstelsel en bovendien de doorontwikkeling van de manier van werken in de stad. Dit is een complexe opgave. De ervaring leert dat hiervoor een langjarige contractduur nodig is.

De opdrachtnemers moeten deze langjarige zekerheid hebben om te kunnen investeren in dit nieuwe stelsel en deze nieuwe manier van werken. Daarom wordt in de selectieleidraad uitgegaan van een contractduur van 8 jaar. Dit is langer dan we in Den Haag gewend zijn, maar landelijk gezien geen uitzondering. Bovendien draagt dit bij aan meer rust en stabiliteit in de jeugdsector die, gezien de toenemende tekorten op de arbeidsmarkt, noodzakelijk is. 3.4 Selectieproces In de selectieleidraad wordt de scope van de opdracht uitvoerig beschreven, zodat potentiële inschrijvers een goed beeld krijgen van wat gevraagd wordt, en zij kunnen bepalen of zij willen inschrijven. Daarnaast worden criteria gesteld waaraan de inschrijvers moeten voldoen. Het gaat, naast de uitsluitingsgronden, om de volgende geschiktheidseisen: economische en financiële draagkracht; kerncompetenties op het gebied van preventie, basiszorg, diagnostiek en behandeling, begeleiding, gezins- en opvoedondersteuning, dagbesteding; kwaliteitsmanagement. Inschrijvers moeten de geschiktheid aantonen aan de hand van referentieopdrachten. Tevens zal worden gevraagd twee visies op te stellen, namelijk een visie op de doorontwikkeling van de jeugdhulp in Den Haag en een visie op de integrale opdracht.

Paragraaf 9 en 10 uit de selectieleidraad geven de volledige beschrijving van de geschiktheidseisen en de wijze waarop de beoordeling daarop plaatsvindt.

10/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

3.4 Planning De planning is in onderstaande tabel weergegeven: Selectiefase Publicatie selectieleidraad Uiterlijke ontvangst van aanmeldingen Versturen selectiebeslissing Dialoogfase Dialooggesprekken Gunningsfase Versturen gunningsleidraad aan geselecteerde partijen Uiterlijke ontvangst van inschrijvingen Voorlopige gunning Ingangsdatum overeenkomst(en)

28 oktober 2022 8 december 2022 vóór 10:00 22 december 2022 Januari en februari 2023 15 maart 2023 17 april 2023 18 mei 2023 1 januari 2024

4. Personele gevolgen Met het raadbesluit van 30 juni 2022 is besloten ‘We nemen de sociale basis/preventie, basiszorg èn specialistische zorg op in de gebiedsgerichte opdrachten en De triage en op- en afschaling tussen de sociale basis, de basiszorg en de lokale specialistische zorg wordt daarmee bij de gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden belegd.” Dit betekent dat er taken van de gemeentelijke uitvoeringsorganisatie JMO met betrekking tot de jeugd- en gezinshulp uitbesteed worden aan de te contracteren samenwerkingsverbanden. Door de uitbesteding en dus de overgang van de taken naar de samenwerkingsverbanden betreft het hier een overgang van onderneming (OVO). Het gevolg van overgang van onderneming is dat de werknemers die werkzaam zijn bij (het onderdeel van) de onderneming die wordt overgedragen, van rechtswege overgaan naar de nieuwe werkgever, de nog op te richten samenwerkingsverbanden. Voor de dienst OCW is een inventarisatie gemaakt om inzicht te krijgen in de impact op de verschillende medewerkers, zoals vooralsnog te overzien en te voorzien. Deze inventarisatie is gebaseerd op de opdracht voor de samenwerkingsverbanden zoals die in selectieleidraad wordt beschreven. Maar voor een deel is dit afhankelijk van uiteindelijke keuzes die op basis van de uitkomsten van de dialoogfase worden gemaakt.

Daarom is nog niet met zekerheid te zeggen van welke medewerkers de taken precies over gaan. Op basis van de taken zoals die in de selectieleidraad zijn beschreven zal het gaan om een bandbreedte van 65 tot 147 medewerkers. Op basis van bovenstaande is de volgende tekst opgenomen in de selectieleidraad. “De gemeente is verantwoordelijk voor het voortdurend zorgdragen voor de kwaliteit van de Jeugdzorg. Een belangrijk aspect van continuïteit is in geval van opdrachtwijziging het zoveel mogelijk in stand houden van de relatie tussen cliënt en de hulpverlening. In dit verband verwijzen wij ook naar de inspanningsverplichtingen uit de Jeugdwet (artikel 2.13) waarmee de continuïteit richting cliënten geborgd wordt. Behoud van werkgelegenheid speelt hierin ook een rol. Daarnaast besteden wij als gemeente taken uit die tot op heden worden uitgevoerd door medewerkers van de gemeente (JMO). Deze medewerkers verrichten taken in de toegang tot en verlening van de jeugdhulp. Deze medewerkers hebben voor de uitvoering van de opdracht noodzakelijke kennis en/of kunde opgebouwd. Denk aan kennis van wet- en regelgeving, kennis van de lokale infrastructuur/sociale kaart, positie in lokale netwerken, kennis van en samenwerking met

11/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10407068

andere verwijzers, ervaring met vraagverheldering, indicatiestelling, opstellen van ondersteuningsplannen, etc. We hechten veel waarde aan continuïteit van (de toegang tot) de jeugdhulp. En daarmee aan het behoud van de opgebouwde ervaring, kennis en kunde van de medewerkers van de gemeente (JMO). Opdrachtnemer is verplicht om voor aanvang van de opdracht de dan reeds bekende betrokken werknemers van de JMO van de gemeente een schriftelijke arbeidsovereenkomst aan te bieden tegen tenminste dezelfde arbeidsvoorwaarden.” Wij realiseren ons dat dit een grote impact heeft op de betrokken medewerkers. Daarom doorlopen we dit traject zorgvuldig. Medewerkersbijeenkomsten hebben plaatsgevonden in juni en oktober 2022. Daarin hebben het management, P&O en de directie de medewerkers geïnformeerd en zijn zij met hen in gesprek gegaan. Daarnaast is een adviesaanvraag bij de ondernemingsraad van de dienst OCW gedaan, en zijn de bonden geïnformeerd. Medewerkers worden bij elke vervolgstap betrokken en geïnformeerd.

12/12