RIS313463 Bijlage Programmabegroting 2023-2026

Wat doet de gemeente in 2023? • In 2023 worden activiteiten uitgevoerd uit de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden 2021-2025 (RIS309034). We gaan een deel van de regionaal ingekochte jeugdhulp lokaal aanbesteden in het kader van de integrale lokale opdracht vanuit het toekomstperspectief jeugd. We stimuleren de samenwerking en integraliteit tussen scholen en de gemeente voor jeugdhulp in onderwijstijd, onder meer met de onderwijs-jeugdarrangementen (OJA’s). Deze arrangementen zijn bedoeld voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Hierdoor is hulp sneller beschikbaar, zijn minder zorgprofessionals in de klas aanwezig en werken professionals uit onderwijs en jeugdhulp met elkaar samen. • We zetten in op passende jeugdhulp voor jongeren die dit het hardst nodig hebben. • We zetten de pilot Praktijkondersteuner (PO) Jeugd voort. De samenwerking met huisartsen rond jeugdigen nemen we mee in de voorbereiding van de gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden voor jeugd- en gezinshulp vanuit het toekomstperspectief jeugd. Wat mag het kosten (€1.000) Lasten Baten Saldo 179.183 2.754 176.429

WMO voorzieningen Wat gaan we daarvoor doen?

Wmo-maatwerkvoorzieningen De gemeente biedt maatwerkvoorzieningen voor huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen en woningaanpassingen. Mensen met een minimuminkomen betalen hier geen eigen bijdrage voor. Wat doet de gemeente in 2023? • Met een versterking van de sociale basis en de preventieaanpak voorkomen we dat bewoners grotere problemen krijgen én voorkomen we instroom in duurdere vervolgtrajecten. • We vergroten het inzicht in de klanttevredenheid door continu cliënten te bevragen over de gemeentelijkje dienstverlening en de gegevens te analyseren en te interpreteren. Hierbij houden we rekening met de privacyregels. 95

• •

Goede dienstverlening van het collectief aanvullend vervoer vinden we belangrijk. Daarom zien we toe op stiptheid, aanrijtijden en klanttevredenheid. De gemeente en woningcorporaties gaan aan de hand van de Prestatieafspraken 2022 met woningcorporaties en huurdersorganisaties (RIS311700) in gesprek over de gewenste woonomgeving en het voorzieningenniveau van woningen voor senioren en bewoners met een verminderde mobiliteit. Wat mag het kosten (€1.000) Lasten Baten 62.680 1.252

Beschermd wonen Wat gaan we daarvoor doen?

Saldo 61.428

Beschermd wonen en ambulante ggz Den Haag biedt een beschermende woonomgeving aan mensen die vanwege een psychische aandoening niet in staat zijn zelfstandig te wonen. Het beleid blijft echter gericht op het voorkomen van een verblijf in een beschermende woonvorm. Met de beweging ‘van beschermd wonen naar beschermd thuis’ dragen wij bij aan de opbouw van adequate ambulante ondersteuning, waardoor mensen zelfstandig kunnen blijven of gaan wonen. De 14 integrale ggz-wijkteams bieden ambulante zorg aan mensen met psychische aandoeningen. De ggzwijkteams zijn onderdeel van de integrale aanpak van en zorg voor mensen die worstelen met meerdere problemen. Zij leveren gecoördineerd en onder één regie behandeling vanuit de Zorgverzekeringswet en ondersteuning vanuit de Wmo. Zo wordt zorg en ondersteuning geboden in samenwerking met ggzprofessionals, de mensen met psychische aandoeningen zelf, hun sociale netwerken en andere voorzieningen in de wijk. Daarnaast stelt de gemeente de wijkteams in staat om de wettelijke taak van de gemeente op het gebied van de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz) uit te voeren. Zij gaan actief op zoek naar verborgen problematiek achter de voordeur en in de wijk.

Met inzet van ggz-professionals vanuit de wijkteams op de politiebureaus worden mensen met verward gedrag, psychische stoornissen en/of verslavingsproblematiek, adequaat toegeleid naar de juiste zorg. De inzet van professionals vanuit de wijkteams op de politiebureaus is de afgelopen jaren geïntensiveerd. GGD Haaglanden heeft toestemming om voor de gemeente in het kader van de Wet verplichte ggz (Wvggz) meldingen aan te nemen en het verkennend onderzoek uit te voeren naar mensen die mogelijk geestelijke gezondheidszorg in een gedwongen kader nodig hebben. Wat doet de gemeente in 2023? • In 2023 geeft de gemeente in samenwerking met de betrokken regiogemeenten uitvoering aan het organiseren van beschermd wonen. • Naar verwachting behandelen de ggz-wijkteams van Parnassia ongeveer 3.700 patiënten. en bereiken zij ongeveer 1000 ‘zorgmijders’. • In 2023 zijn ggz-professionals uit de ggz-wijkteams actief op 11 politiebureaus in Den Haag. Wat mag het kosten (€1.000) Lasten Baten Saldo 28.609 0 28.609

Maatschappelijke opvang Wat gaan we daarvoor doen?

Maatschappelijke opvang Bestaanszekerheid begint ook bij een dak boven je hoofd. De inzet van dit college is dat niemand op straat hoeft te slapen. Helaas is het aantal dak- en thuislozen mensen is in Den Haag in de afgelopen jaren enorm gegroeid. De vraag naar opvang vanwege dakloosheid blijft groot. We pakken de problemen achter dak- en thuisloosheid aan. Dit gebeurt door ondersteuning van dak- en thuisloze Hagenaars op de leefgebieden: inkomen, schulden, werk, scholing, huisvesting en zorg. Met iedereen, die dak- of thuisloos is geworden, wordt een plan van aanpak opgesteld. De groep die langdurig afhankelijk is van een daklozenuitkering, krijgt langdurige steun door een speciaal team. Wat doet de gemeente in 2023? • We zoeken een vaste locatie voor de winterkouderegeling en de permanente winteropvang en stellen daarvoor financiële middelen beschikbaar. • We brengen in overleg met betrokken organisaties meer eenduidigheid aan in de verschillende vormen van opvang voor dak- en thuisloze mensen. • We gaan verder met de uitvoering van de ambitie ‘Een toekomst begint met een thuis’ en het plan van aanpak Maatschappelijke Opvang, het Tienpuntenplan Maatschappelijke Opvang (RIS 301432). • We voeren het doorbraakplan Huisvesting zorgdoelgroepen (RIS310115) uit voor de uitstroom uit instellingen naar zelfstandig wonen. 96

•

We gaan verder met succesvolle preventieve projecten, zoals de VerhuisboxPlus, het jongerenbriefadres, de jongerenregisseurs en de daklozen-perspectiefaanpak.

4. Veiligheid en bescherming Wat mag het kosten (€1.000) Lasten Baten Saldo 59.008 18.939 40.069

Kinderbescherming en huiselijk geweld Wat gaan we daarvoor doen?

Jeugdbeschermingstafel De Jeugdbeschermingstafel wordt ingezet bij een verzoek tot onderzoek aan de Raad voor de Kinderbescherming. Aan de Jeugdbeschermingstafel zoeken hulpverleners samen naar de laatste mogelijkheden voor jeugdhulp in het vrijwillig kader. Als hulp in het vrijwillige kader niet mogelijk is of niet voldoende is om de veiligheid te verbeteren, kan de rechter een maatregel in het gedwongen kader opleggen. Wat doet de gemeente in 2023? • In 2023 voeren we ongeveer 200 gesprekken met ouders en hun kinderen onder de 12 jaar, de betrokken hulpverlener en de betrokkenen uit het hulpnetwerk. • In het kader van de herziening van het stelsel van Jeugdbescherming bekijken we de verdere ontwikkeling van de Jeugdbeschermingstafel. Jeugdbescherming en jeugdreclassering De gemeente blijft zich ook in 2023 richten op het verbeteren van de jeugdbescherming en de jeugdreclassering. Samen met onze partners onderzoeken we de mogelijkheden om de veiligheidsketen simpeler te maken. We willen uithuisplaatsingen zoveel mogelijk voorkomen. Wat doet de gemeente in 2023? • Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming van de ministeries van VWS en J&V uit 2021 betekent een fundamentele herziening van de veiligheidsketen. Dit is van groot belang om de bescherming van kind en gezin effectiever en sneller uit te voeren.

We starten een proeftuin om te leren hoe dit scenario in de praktijk functioneert. We werken hierbij samen met partijen zoals de Raad voor de Kinderbescherming, de gecertificeerde instellingen, Veilig Thuis Haaglanden en Perspektief. • We gaan door met de doorbraakaanpak om kinderen met een beschermingsmaatregel tijdig te helpen. We scherpen de doorbraakaanpak verder aan. • We werken aan een eerlijk tarief voor de gecertificeerde instellingen voor de periode tot de invoering van het toekomstscenario. Het Rijk verwacht dat wetgeving voor invoering eind 2024 wordt aangeboden aan de Tweede Kamer. • We onderzoeken de mogelijkheden om kinderen en jongeren dichter bij hun natuurlijke leefomgeving op te vangen. Deze ontwikkeling speelt zowel in de jeugdhulpplus als in de strafrechtelijke sector. Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Complexe scheidingen Kinderen kunnen veel last hebben van een complexe en problematische scheiding van hun ouders. Het aantal scheidingen, waarbij kinderen zijn betrokken, is de afgelopen 20 jaar met 10% gestegen. De gemeente biedt ondersteuning en hecht grote waarde aan de belangen van kinderen. Wat doet de gemeente in 2023? • We bieden informatie en advies aan ouders, kinderen en professionals om een complexe scheiding te voorkomen. Zo nodig verwijzen we door naar goede hulp.

• We zetten voor 3 jaar een leernetwerk op met als doel: samen leren, werken en innoveren rondom scheidingen. Het beperken van schade bij kinderen als gevolg van een (complexe) scheiding is daarbij het uitgangspunt. Dit leernetwerk komt voort uit het regiolab ‘Scheiden zonder schade’. Aanpak huiselijk geweld De gezamenlijke ambities voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling staan in de regiovisie Aanpak huiselijk geweld 2019–2022 (RIS303030 en RIS310346). In de regiovisie ligt de focus op preventie en het aanpakken van risicofactoren en oorzaken van geweld. Het doel is om geweld duurzaam te stoppen. Bij deze aanpak is Veilig Thuis Haaglanden (VTH) de spin in het web, net als het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. Aansturing van Veilig Thuis Haaglanden loopt via de Gemeenschappelijke regeling GGD & Veilig Thuis Haaglanden (GR GGD & VTH).

97

Wat doet de gemeente in 2023? • De gemeente werkt samen met de ketenpartners aan de ontwikkelopgaven. Dit doen we op basis van de regiovisie, het kwaliteitskader ‘Werken aan Veiligheid voor lokale teams’, en het ‘Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming’ uit 2021. • De Wet meldcode en radarfunctie Veilig Thuis 2.0 blijft in 2023 belangrijk. Professionals uit sectoren die verplicht de meldcode volgen, krijgen ondersteuning via training in het gebruik van de meldcode. GGD Haaglanden voert regie op de inzet van regionale scholing en training van professionals en vrijwilligers en laat deze aansluiten op de inzet van Veilig Thuis Haaglanden. • De radarfunctie geeft inzicht in wat speelt bij cliënten en wat wij kunnen doen. Met dat inzicht richten we zowel de cliëntgerichte aanpak als de keten effectiever en efficiënter in. De VTH-monitor laat cliëntstromen op organisatorisch niveau in de regio zien. Daarmee kunnen we leren van elkaar en leren om beter samen te werken. • Nadat VTH bij de melding veiligheidsvoorwaarden heeft gesteld, zorgen we voor een duidelijke rol- en taakverdeling bij het maken van veiligheids-, hulpverlenings- en herstelplannen. We investeren en versterken hiertoe onze lokale teams zodat zij voldoen aan het eerdergenoemde kwaliteitskader voor lokale teams.

Binnen de werkplaats oefenen we met het effectief en efficiënt samenwerken voor de toekomst: met één vast gezicht voor gezinnen die ondersteuning nodig hebben. Deze ervaringen geven inzicht wat nodig is voor de JMO om binnen het toekomstige kind- en gezinsbeschermingssysteem te werken. • Ook in 2023 gaat de gemeente door met de bestrijding van schadelijke praktijken zoals meisjesbesnijdenis, huwelijksdwang en achterlating, eergerelateerd geweld en verborgen vrouwen. Hier voegen we specifieke aandacht voor femicide aan toe. • Acute slachtoffers van seksueel geweld kunnen terecht bij het regionaal Centrum Seksueel Geweld (CSG) Zuid-Holland voor zorg en hulpverlening. De samenwerking tussen het regionaal CSG, GGD Haaglanden, VTH en de politie wordt in de 2023 verder verbeterd. • We versterken de regionale basisvoorzieningen zoals de 24/7 crisisorganisatie, de opvang bij een tijdelijk huisverbod, de begeleiding van slachtoffers van huiselijk geweld bij de vrouwen-, mannen- en ouderenopvang. Waar passend maken we verdere afspraken over de opvang van kwetsbare groepen met maatschappelijke opvang en de dierenopvang voor slachtoffers van huiselijk geweld. Sekswerkbeleid Met het Haagse sekswerkbeleid wil de gemeente dat sekswerkers veilig en gezond kunnen werken. In Den Haag wordt ingezet op de zorg en dienstverlening van sekswerkers.

Dit doen we onder andere door het bieden van adequate (soa-)zorg, het tegengaan van stigmatisering, de verbetering van de positie van sekswerkers en de regulering, de handhaving en het toezicht binnen de seksbranche. Voor een perspectief buiten de seksbranche bieden we sekswerkers integrale uitstaptrajecten (met aandacht voor o.a. wonen, schulden, werk, taal en onderwijs). We ondersteunen een veilige andere manier van werken (in coöperaties, online, etc.), waardoor het aantal ramen kan verminderen, we misstanden beter kunnen tegengaan en we de positie van sekswerkers kunnen verbeteren. Dit gebeurt met inachtneming van de lokale en landelijke wet- en regelgeving. Afbouw en op termijn sluiting van het raamsekswerk is een doel en biedt kansen voor een herontwikkeling in de wijk. We gaan dit aanpakken op een manier die recht doet aan de sekswerkers zelf, de buurt en de ondernemers en op een manier dat het geen negatieve impact heeft op de werkomstandigheden van sekswerkers. Om dit te bereiken denken wij eraan om de bestemmingsplannen te wijzigen. Wat doet de gemeente in 2023? • In 2023 doen we (online) veldwerk om alle groepen te bereiken: mannelijke, transgender en vrouwelijke sekswerkers in zowel de vergunde sector als in de onvergunde sector. • Om de mannelijke groep sekswerkers en transgender sekswerkers meer te bereiken lopen er projecten speciaal voor deze twee doelgroepen.

Daarnaast zetten we extra in op activiteiten om het stigma op sekswerk tegen te gaan. • We betrekken sekswerkers bij het beleid en spelen in op de vraag van sekswerkers. • Sekswerkers die dat willen bieden we integrale uitstaptrajecten. • In 2023 evalueren we het gemeentelijke beleid met partners en partijen uit het veld. • In het voorjaar van 2023 komen we met een integraal procesvoorstel, waarin staat hoe we in overleg met de partners en partijen uit het veld en de gemeenteraad de afspraak uit het coalitieakkoord nader gaan uitwerken. Aanpak van mensenhandel Het doel van de Haagse aanpak mensenhandel is het voorkomen en bestrijden van mensenhandel en het beschermen van slachtoffers. Het gaat om alle vormen van mensenhandel: arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting en seksuele uitbuiting. Deze aanpak staat in het Actieprogramma mensenhandel Den Haag 202098

2023 (RIS305595). Er zijn 6 ambities: meer zicht op aard en omvang, slachtofferschap voorkomen, adequaat signaleren en melden, barrières opwerpen, slachtoffers samenhangende hulp en ondersteuning bieden en de samenwerking versterken. Wat doet de gemeente in 2023? • We vergroten het zicht op de aard en omvang van mensenhandel door informatiedeling, signaleringstrainingen en veldwerk, zowel offline als online. • Rond de 150 slachtoffers van mensenhandel krijgen een samenhangend zorg- en ondersteuningsaanbod. • Arbeidsmigranten krijgen informatie over hun rechten, de risico’s van uitbuiting en de mogelijkheden van ondersteuning. • Slachtoffers kunnen ondersteuning krijgen van een juridisch en/ of sociaal maatje. • We organiseren weerbaarheidstrainingen waardoor jongeren de gevaren van mensenhandel beter kunnen inschatten. Hierbij is aandacht voor de relatie met sociale media. • We organiseren de Week tegen mensenhandel rond de Internationale dag tegen mensenhandel.

5. Volksgezondheid Openbare gezondheidszorg en ambulancedienst Wat gaan we daarvoor doen?

Wat mag het kosten (€1.000) Lasten Baten 54.002 38.703

Saldo 15.299

Preventie en vroegtijdig signaleren De Haagse preventieaanpak wordt verstevigd. Preventie wordt structureel onderdeel van de integrale aanpak op het gebied van gezondheid, sport, werk en inkomen/armoede, jeugdhulp, onderwijs en taal. Wij versterken hierbij de kracht van ouders en jongeren. Het jonge kind krijgt extra aandacht om zo vroeg mogelijk ontwikkelingsrisico’s (zoals problemen in de hechting en achterstanden in de spraaktaal ontwikkeling). te ontdekken en hen tijdig te helpen. Deze preventieaanpak ontwikkelen we om het groeiende beroep op jeugdhulp terug te dringen. Wat doet de gemeente in 2023? • We maken een start met het opstellen van een Haags Preventieprogramma Jeugd. • We passen het aanbod en de structuur van het cursusbureau van het Centrum voor Jeugd en Gezin aan. Zo sluiten we beter aan bij de behoeften van ouders, opvoeders, jeugdigen en professionals. • We versterken de preventieve en pedagogische (basis)infrastructuur in deze centra, inclusief de communicatie over het preventief voorliggende aanbod in een sterkere verbinding met de wijk • We versterken, waar mogelijk, de samenwerking tussen de gesubsidieerde (maatjes)projecten. Zo vinden ze elkaar beter en kunnen ze naar elkaar doorverwijzen. • Het jeugdpreventiemodel geeft op basis van wijkprofielen inzicht in de problematiek van jongeren.

De uitkomsten staan centraal in een dialoog tussen de gemeente, bewoners en zorgaanbieders. Daarna volgen aanbevelingen voor passende interventies. Zo verbeteren we de wijkgerichte aanpak. • We starten met een nieuwe interventie VoorZorg. Deze interventie is bedoeld voor gezinnen in een kwetsbare positie waarbij de huidige ondersteuning niet voldoet. Ongeveer 10 gezinnen komen in aanmerking voor Voorzorg, waarbij zij 40 tot 60 gestructureerde huisbezoeken ontvangen door VoorZorg-verpleegkundigen welke het gezin integraal ondersteunen. • Kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen krijgen hulp met onder andere trainingen op het gebied van weerbaar en sociale vaardigheden. Ook krijgen deze gezinnen het aanbod van zorgcoördinatie. Openbare gezondheidszorg Met de Haagse preventieaanpak verbeteren we onder andere de gezondheid van de Hagenaars en verkleinen we de gezondheidsachterstanden. Dat doen we aan de hand van 6 ambities: kansrijke start en gezonde ontwikkeling, gezonde scholen, genotmiddelengebruik en gezondheid, gezond gewicht in een gezonde omgeving, mentale veerkracht & psychisch gezond en seksueel gezond en weerbaar. Wat doet de gemeente in 2023? • We maken een start met het opstellen van een Uitvoeringsakkoord Preventie op het gebied van gezondheid.

• We bouwen de Haagse coalitie Kansrijke Start verder uit met partijen uit het sociale domein, zoals vooren vroegschoolse educatie (vve), sociale zaken en Veilig Thuis, Hierin werken organisaties samen aan de eerste 1.000 dagen van kinderen. • De Pilot Integrale Gezinspoli wordt voortgezet. Ook oriënteren we ons op het realiseren van een fysieke locatie waarbij gezinnen met zowel medische als sociale problematiek hulp van een integraal team. Ongeveer 500 gezinnen komen in aanmerking voor de Integrale Gezinspoli. 99