RIS313331 bijlage 2

Presidium van de Gemeenteraad d.t.k.v. de Griffie Spui 70 2511 BT Den Haag

RIS304581

Den Haag, 12 februari 2020

Onderwerp

:

Zorgen voor aangepast leerlingenvervoer

Kenmerk

:

YN 2020 LLV

Geachte raadsleden, Hierbij bied ik u mijn rapport “Zorgen voor aangepast leerlingenvervoer” aan. Waarom dit rapport? Kinderen hebben recht om samen met anderen les te krijgen. Daarvoor is het wel nodig dat zij op school kunnen komen. Sommige kinderen zijn daarvoor aangewezen op leerlingenvervoer. In wet en regelgeving is vastgelegd hoe het leerlingenvervoer geregeld moet zijn. De afdeling leerlingenvervoer doet dagelijks haar best om goed leerlingenvervoer voor kinderen te organiseren. Toch ontstaan er in de praktijk knelpunten en gaat er nog teveel mis in de toekenning en uitvoering van het leerlingenvervoer. De jeugdombudsman ontvangt sinds juni 2018 signalen en klachten over knelpunten rondom leerlingenvervoer naar scholen voor speciaal onderwijs. De jeugdombudsman is niet de eerste of enige die knelpunten bij leerlingenvervoer signaleert. In het jaarverslag 2018 van de Gemeentelijke ombudsman is leerlingenvervoer aangemerkt als ‘wicked problem’. Eerder schreven de Nationale ombudsman en Kinderombudsman al rapporten over problemen in leerlingenvervoer. Dit betekent dat problemen rondom leerlingenvervoer hardnekkig zijn en blijven terugkeren, zowel in de toekenning als uitvoering van vervoer. De jeugdombudsman besloot een onderzoek in te stellen om zo knelpunten aan te wijzen in het aangepast leerlingenvervoer en om een bijdrage te leveren aan het oplossen daarvan.

1

Behoefte aan eerder en meer maatwerk Het systeem van leerlingenvervoer gaat ervan uit dat begeleiding en vervoer van leerlingen naar school primair de verantwoordelijkheid is van de ouders. Maar ouders kunnen deze taak steeds minder goed combineren met hun taken op de arbeidsmarkt, andere zorgtaken, of verplichtingen in andere leefdomeinen, waardoor problemen zich opstapelen. Het niet toepassen van maatwerk in het ene leefdomein kan leiden tot uitsluiting van benodigde zorg en ondersteuning in een ander leefdomein. De verhalen uit hoofdstuk 3 in dit rapport tonen aan hoe lastig en soms zelf onmogelijk het is voor opvoeders om tegelijkertijd aan verschillende wettelijke verplichtingen, vanuit verschillende leefdomeinen te kunnen voldoen. Ook zijn niet alle opvoeders bureaucratisch vaardig. In de wetgeving voor leerlingenvervoer gaat men uit van zelfredzame, goed geïnformeerde en bureaucratisch vaardige burgers. Voor wie maatwerk nodig heeft is dit een probleem, omdat de aanvrager daartoe in beginsel zelf het initiatief moet nemen. Bijvoorbeeld door actief een beroep te doen op uitzonderingsmogelijkheden (hardheidsclausule), een klacht in te dienen of door bezwaar aan te tekenen. De groep niet of minder zelfredzame en bureaucratisch vaardige burgers loopt hierdoor het risico op tekortkomingen in de dienstverlening, lange klantreizen en mislopen van maatwerk en tijdige hulp.

In die gevallen is eerder en meer maatwerk vereist in beleid, besluitvorming en uitvoering, concludeert de jeugdombudsman. Aanbeveling Kortere procedures, betere informatiedeling en maximaal gebruik maken van wettelijke (uitzonderings-)mogelijkheden zijn nodig om in specifieke gezinssituaties problemen snel en integraal op te lossen. Om die reden beveelt de jeugdombudsman in haar rapport aan ‘Zorg voor eerder en meer maatwerk om knelpunten in het leerlingenvervoer naar bijzonder onderwijs op te lossen’ Voor huishoudens die meerdere problemen hebben is tijd namelijk vaak de vijand. Iedere dag zonder zicht op een oplossing vergroot de stress. Uitgangspunten De jeugdombudsman formuleert in haar rapport vijf uitgangspunten die de gemeente helpen haar beleid, de besluitvorming en uitvoering van aangepast leerlingenvervoer naar speciaal onderwijs verder te verbeteren. De jeugdombudsman verwacht dat de vijf uitgangspunten bijdragen aan integrale en snelle maatwerkoplossingen, reële verwachtingen en duidelijkheid over procedures, besluitvorming en rechtsbescherming. Maar ook tot minder spanning, meer vertrouwen en acceptatie van besluiten. Met deze uitgangspunten kan de gemeente kinderen die afhankelijk zijn van vervoer naar school geven waar zij recht op hebben.

Leren van klachten Van zowel de opvoeders, schoolmaatschappelijk werkers als gemeente heeft de jeugdombudsman begrepen dat de gesprekken die tijdens het onderzoek zijn gevoerd, positief zijn ervaren en mee hebben geholpen in het herstel van onderling vertrouwen en communicatie. De afdeling leerlingenvervoer van de gemeente Den Haag heeft tijdens de gesprekken getoond een lerende organisatie te zijn, concludeert de jeugdombudsman. Zij heeft zich, naast de al doorgevoerde veranderingen in het leerlingenvervoer, opengesteld voor feedback. Zij is hiermee ook direct aan de slag gegaan om individuele problematiek op te pakken en verdere verbeteringen door te voeren. Ook heeft zij aangegeven bij te willen dragen aan verdere verbeteringen in het leerlingenvervoer.

2

Wat is mijn verzoek? Ik heb het College gevraagd mij vóór 15 maart 2020 haar reactie kenbaar te maken op de conclusies, aanbeveling en uitgangspunten in het rapport. Ik ben verder graag bereid tot een nader gesprek met de verantwoordelijke wethouder over bijgevoegd rapport en ook tot een nadere toelichting op het rapport in de commissie Samenleving. Vragen? Indien u vragen mocht hebben, kunt u contact opnemen met het kantoor van de (jeugd-) ombudsman, via ombudsman@denhaag.nl of 070-7528200.

Hopende u zo voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend,

Y. Nass Gemeentelijke jeugdombudsman Den Haag

3