RIS313317 Bijlage 2 Maatregelen overige Europese steden gas docx

Bijlage 2 Maatregelen overige Europese steden gas- en energiecrisis De onderstaande hoofdlijnen zijn te identificeren in de concrete maatregelen die overige Europese steden treffen om de effecten van de crisis te beperken. Besparingsdoel Meerdere steden stellen voor zichzelf een besparingsdoel, veelal gekoppeld aan een concreet reductiepercentage. Amsterdam, Lahti & Vantaa (Finland), Berlijn (Duitsland) en Nantes (Frankrijk) zetten in op een besparingsdoel/campagne. Veelal is de besparing gekoppeld aan een concreet reductiepercentage. Amsterdam start een gasreductiecampagne van 15% en Berlijn streeft ernaar om 10% energie te besparen in publieke gebouwen. Intensivering energietransitie en isolatiemaatregelen Amsterdam, Utrecht, Kopenhagen (Denemarken), Gotenburg (Zweden) en Wenen (Oostenrijk) onderzoeken net als Den Haag de mogelijkheden voor intensivering van de energietransitie. Lille (Frankrijk) geeft hierbij extra aandacht aan de renovatie van (oude) niet zuinige gebouwen. Verlagen temperatuur publieke gebouwen De temperatuur wordt ook in veel Europese steden in publieke gebouwen verlaagd. Berlijn (Duitsland) heeft de temperatuur verlaagd naar 17 graden. Amsterdam, Oslo (Noorwegen), Lahti & Vantaa (Finland) kiezen ervoor de temperatuur te verlagen naar 19 graden.

Sluiting gebouwen In zowel Lille (Frankrijk) als Lahti en Vantaa (Finland) worden sportaccommodaties en/of publieke gebouwen volledig of gedeeltelijk gesloten om energie te besparen. Hieronder valt ook het verlagen van zwembadwatertemperaturen als verwarming van sportaccommodaties, zoals in Den Haag wordt gedaan bij badwatertemperaturen van zwembaden. Openbare verlichting In verschillende steden worden incidentele besparingsmaatregelen getroffen op het gebied van (sfeer)verlichting. In zowel Berlijn (Duitsland), Lille (Frankrijk), Oslo (Noorwegen), Lahti en Vantaa (Finland) dimmen ze (sfeer)verlichting, schakelen ze deze later aan of eerder uit, of is de (sfeer)verlichting in zijn geheel uitgeschakeld. Dit laatste gebeurt bijvoorbeeld bij de verlichting van monumenten in Berlijn. Ook in Parijs wordt de verlichting van o.a. de Eiffeltoren een uur eerder uitgezet, ondanks kritiek vanwege de symbolische en economische waarde van het monument voor de stad. De maatregelen hangen ook af van de impact op de (verkeers)veiligheid en van wat er technisch mogelijk is. In Den Haag worden meerdere maatregelen getroffen waarmee het verbruik van de verlichting wordt beperkt. Crisisfonds Berlijn (Duitsland) en Enschede richten een energiefonds op om bewoners te ondersteunen die in de schulden geraken. In Berlijn zit 380 miljoen euro in het fonds.