RIS313306 Beantwoording SV Geen kind in Den Haag met honger naar school

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

20 december 2022

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de dames Butt, Peeck en Verduin en de heren Ahraui en Partiman, luidend: ‘Geen kind in Den Haag met honger naar school’

OCW/10429475 RIS313306

De raadsleden de dames Butt, Peeck, Verduin en de heren Ahraui en Partiman hebben op 28 september 2022 een brief met daarin zeven vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Heeft het college ook kennisgenomen van deze verontrustende artikelen, berichten en het voornemen van de Tweede Kamer?

Ja, het college heeft hiervan kennisgenomen en deelt de zorgen die hierover zijn ontstaan. 2.

Deelt het college de mening van GroenLinks, de VVD, D66, de PvdA en het CDA dat het onacceptabel is dat kinderen met honger naar school gaan?

Ja, het college deelt deze mening. 3.

Heeft het college zicht op of, en in hoeverre, het bovengenoemde ook in Den Haag voorkomt? Zo ja, graag een toelichting. Zo nee, waarom niet? Wat zijn de mogelijkheden om hier (beter) zicht op te krijgen?

In november 2022 heeft via een enquête een uitvraag onder Haagse scholen in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs plaatsgevonden om zicht te krijgen op de problematiek in de stad. 30% van de scholen in het primair onderwijs en 35% van de scholen in het voortgezet onderwijs heeft gereageerd. De resultaten van de uitvraag zijn daarmee niet representatief en wij kunnen er dus geen conclusies uit trekken. Uit de reacties die zijn ontvangen komt wel een beeld naar voren dat ook op Haagse scholen het voorkomt dat kinderen zonder ontbijt naar school komen. Dit aantal is groeiende. De schoolleiders in het primair en voortgezet onderwijs die hebben gereageerd geven overwegend aan geen precies beeld te hebben van de problematiek. Dit komt onder andere omdat leerlingen er niet open over praten. In de enquête wordt ook gevraagd naar de reden dat leerlingen zonder ontbijt naar school komen. Armoede wordt veel genoemd, maar er spelen ook meerdere andere oorzaken. Zo is er vaak sprake van andere problemen in de gezinssfeer, of is er ’s ochtends geen tijd om te ontbijten. Daarnaast geven veel respondenten aan dat ouders en/of leerlingen het ontbijt niet belangrijk vinden.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10429475

4.

Zijn er in Den Haag al scholen die een schoolontbijt of schoollunch aanbieden? Zo ja, doen deze scholen dit omdat de kinderen thuis onvoldoende (gezond) eten krijgen of liggen er andere redenen aan ten grondslag? En is dit schoolontbijt of deze schoollunch gratis voor de kinderen?

De meeste scholen in het primair onderwijs die hebben gereageerd op de enquête bieden geen maaltijden aan op school. Zij zijn over het algemeen van mening dat dit geen taak van de school is en geven aan dat ze er ook de capaciteit niet voor hebben. Op enkele scholen krijgen leerlingen in incidentele gevallen iets van de leerkracht, of is er ontbijt of lunch aanwezig voor leerlingen die dat nodig hebben. Eén school biedt ontbijt aan voordat de schooldag begint, gefinancierd door het Jeugdeducatiefonds en georganiseerd door vrijwillige ouders. Uit de enquête blijkt dat veel scholen wel meerdere keren per week gratis fruit verzorgen. Ook sommige scholen in het voortgezet onderwijs bieden gratis fruit aan en in een enkel geval wordt er (onopvallend) voor gratis ontbijt en/of lunch gezorgd. Eén middelbare school geeft aan binnenkort te starten met het aanbieden van gratis maaltijden, ook voor basisschoolleerlingen in de buurt. In Moerwijk wordt op dit moment gestart met het verzorgen van gratis ontbijt voor 90 leerlingen van drie basisscholen. Van deze leerlingen is bekend is dat ze zonder ontbijt naar school komen. Naast de leerlingen krijgen ook hun gezinsleden gratis ontbijt aangeboden.

Er is gekozen voor een oplossing op wijkniveau: de Participatie Keuken verzorgt samen met vrijwilligers uit de wijk kant en klare ontbijtpakketten, die door ouders opgehaald kunnen worden bij de buurtkamers. Dit wordt gefinancierd met subsidie van het Jeugdeducatiefonds. De ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben recentelijk 5 miljoen euro beschikbaar gesteld aan het Jeugdeducatiefonds om op 500 basisscholen in Nederland ontbijt aan te bieden. 5.

Heeft het college zicht op scholen die wel een gezonde lunch of ontbijt aan zouden willen bieden maar door geldgebrek of door andere redenen dit niet voor elkaar krijgen? Zo ja, om hoeveel scholen gaat dit?

In het primair onderwijs geven de scholen overwegend aan dat zij het aanbieden van maaltijden geen taak voor het onderwijs vinden. Daarnaast noemen de scholen praktische belemmeringen, zoals een gebrek aan personele capaciteit of geschikte ruimte in de school. In het voortgezet onderwijs geven meerdere scholen aan dat zij maaltijden op school aan zouden willen bieden of dat zij bereid zijn hieraan mee te werken. Scholen in het voortgezet onderwijs hebben een kantine, waardoor zij met andere belemmeringen te maken hebben dan scholen in het primair onderwijs. Vier scholen noemen financiering als struikelblok, naast een gebrek aan organisatorische capaciteit. Een aantal scholen geeft aan de oplossing te willen zoeken via de bestaande schoolkantine, bijvoorbeeld door middel van het verlagen van de prijzen. 6.

In de gemeente Utrecht heeft de wethouder Onderwijs de schoolbesturen gevraagd om in het najaar met een actieplan te komen om gezonde schoollunches aan te bieden. Heeft het college al contact met schoolbesturen over gezonde schoollunches? Zo ja, ziet het college ook voor de gemeente Den Haag voldoende kansen om er samen mee aan de slag te gaan? Zo nee, is het college wel voornemens om schoolbesturen te spreken hierover?

Het college heeft contact met de besturen in het primair onderwijs over het aanbieden van gratis maaltijden op scholen. De besturen geven aan dat zij het kunnen ontbijten en lunchen als een voorwaarde zien voor goed onderwijs, maar vinden het nadrukkelijk niet een onderwijstaak om ontbijt of lunch te verzorgen. Met het oog op de druk die er is in het onderwijs als gevolg van het lerarentekort, moeten kinderen en gezinnen volgens de besturen op andere wijze ondersteund worden.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10429475

Tegelijkertijd zijn er scholen die vanuit eigen beweging, laagdrempelig en vaak onder de radar of als onderdeel van een vast curriculum, dit organiseren voor leerlingen op hun school. Dit moet volgens de besturen ook mogelijk blijven. 7.

Heeft het college in beeld om welk deel van de 100 miljoen euro het voor Den Haag zou gaan en wat de voorwaarden zijn om hiervoor in aanmerking te komen? Zo ja, hoe wil Den Haag aanspraak maken op dit deel van de 100 miljoen euro van het Rijk en hoe gaat het college zich inzetten om dit geld ook naar onze stad te krijgen?

In de Kamerbrief betreft ‘Uitvoering motie schoolmaaltijden’ zet de minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs uiteen hoe hij opvolging geeft aan de motie die oproept om € 100 miljoen te investeren in het aanbieden van een maaltijd op school aan leerlingen in kwetsbare wijken.1 Het ministerie is voornemens om met het Jeugdeducatiefonds en het Rode Kruis de organisatie hiervan verder vorm te geven. Gemeenten zullen geen rol spelen in de besteding van de beschikbare middelen. Scholen kunnen middels een ‘menukaart’ kiezen voor de aanpak en ondersteuning die het beste bij hen past. Zij kunnen financiële steun aanvragen, waarbij bestaande lokale initiatieven versterkt worden, of zij kunnen voedselhulp aanvragen in de vorm van vrijwilligers in en rond de school. Daarnaast bestaat er de optie om te kiezen voor individuele hulp. Verder kijken de organiserende partijen naar mogelijkheden voor publiek-private samenwerking. Het Jeugdeducatiefonds en het Rode Kruis zetten hun bestaande ervaring in om ervoor te zorgen dat de maaltijden terecht komen bij mensen die de hulp het hardst nodig hebben. Hierbij werken ze samen met partnerorganisaties (in de wijk) en zullen de richtlijnen rondom gezonde voeding gevolgd worden. Het ministerie voert daarnaast gesprekken met het Centraal Bureau voor de Statistiek over hoe de leerlingen die de hulp het hardst nodig hebben bereikt kunnen worden.

Het college staat positief tegenover het plan van het ministerie en onderschrijft de noodzaak dat leerlingen met een goedgevulde maag naar school komen, als randvoorwaarde om goed te kunnen leren. Het college ondersteunt daarnaast het voornemen van het ministerie om, waar mogelijk, aan te sluiten bij bestaande lokale initiatieven en vertrouwt erop dat hiermee effectieve stappen gezet worden om te voorkomen dat kinderen en jongeren met honger naar school gaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

1

Jan van Zanen

Zie: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/11/21/kamerbrief-inzake-uitvoering-motie-schoolmaaltijden.

3/3