RIS313049 Bijlage 3

Clingendael Het duinbos en de Bosjes van Zanen in Clingendael zijn losloopgebieden. De gebieden worden intensief gebruikt door hondenuitlaatservices. Op diverse plekken, zoals langs de tankgracht, is het effect van overmatige betreding door honden goed te zien. Over een grote lengte is sprake van forse afkalving van de oever.

Figuur 1. Als gevolg van overmatige betreding door honden afgeklalfde oever langs de tankgracht. Vergelijk het verschil met de nauwelijk betreden overzijde.

Marlot Marlot is losloopgebied. Op diverse plekken waar veel honden in en uit het water gaan, zijn kale plekken te zien. Door de veelvuldige betreding door honden is veel onderbegroeiing verloren gegaan. Het verschil tussen druk en minder druk betreden delen is aan de begroeiing goed te zien. Op de weinig betreden plekken is nog een uitbundige stinzenflora aanwezig. De kwaliteit van de gazons in Marlot is jaarrond zeer matig. Dit is deels het gevolg van de intensieve betreding en deels het gevolg van de aanwezige schaduw.

Figuur 2. Als gevolg van overmatige betreding door honden afgekalfde oever.

Figuur 3. Door overmatige betreding is alle ondergroei verdwenen.

Figuur 5. Kwalitatief matige gazons.

Figuur 4. Op matig betreden plekken is nog een uitbundige stinzengroei aanwezig.

Meer en Bos Meer en Bos is losloopgebied. Bij de aarden wal zijn een aantal jaren geleden trappen aangebracht om de wal toegankelijk te houden. De door honden veroorzaakte afkalving is hier echter niet mee gestopt. In tijd van ongeveer twee maanden is de in figuur 6 omcirkelde boom volledig geïsoleerd komen te staan als gevolg van loslopende honden, die hier het water in- en uit gaan. Ter hoogte van het vogeleiland Meer en Bos is een aantal jaren geleden een onderwaterbeschoeiing aangelegd. Hierdoor kalft de oever niet verder af. De zeer hoge gebruiksdruk blijft zeer goed zichtbaar en met regelmaat zijn er grote kuilen aanwezig.

Figuur 6. Sterke erosie nabij de aarden wal in Meer en Bos

Figuur 7. Kale, geërodeerde oever nabij het vogeleiland.