RIS313039 Voorstel van het college inzake Vaststelling voorontwerp sterfietsroute Leidsestraatweg

Datum

Registratienummer

6 september 2022

DSO/10333314 RIS313039

Voorstel van het college inzake Vaststelling voorontwerp sterfietsroute Leidsestraatweg Een goed fietsnetwerk is belangrijk voor het verder stimuleren van het fietsgebruik. De gemeente heeft gekozen in te zetten op de realisatie van sterfietsroutes: belangrijke routes voor de doorgaande fietsers. Het zijn comfortabele, snelle en veilige verbindingen die het aantrekkelijk maken om ook op de langere afstanden voor de fiets te kiezen. Het realiseren van (ontbrekende schakels op de) sterfietsroutes wordt zoveel mogelijk in onderlinge samenhang opgepakt en goede fietsvoorzieningen krijgen prioriteit. De routes bieden een hoog kwaliteitsniveau: zij krijgen bij voorkeur een gesloten asfaltverharding, worden voorzien van fietspaden, ruime fietsstroken of worden als fietsstraat ingericht. De komende jaren gaat de gemeente verder met investeren in het fietsnetwerk. Dit project geeft uitvoering aan de fietsstrategie ‘Ruim baan voor de fiets’ en het Uitvoeringsprogramma ‘Ruim baan voor de fiets’ (RIS302960). Doel van dit project is om een ontbrekende schakel op de Sterfietsroute Den Haag - Wassenaar te verbeteren, namelijk de Leidsestraatweg tussen het Haagse Bos en de fietstunnel onder de N44/ Benoordenhoutseweg (zie figuur 1). In het ontwerp is toegewerkt naar het meest geschikte wegprofiel, waarbij de veiligheid en het comfort voor de fietser centraal staan.

Het gaat om een tracé van circa 350 meter. De nieuwe inrichting levert tevens een bijdrage aan een succesvolle mobiliteitstransitie.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

dienst: afdeling-telefoon dienst: afdeling-website

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10333314

Ligging en bestaande situatie Een groot deel van de Leidsestraatweg, tussen Malieveld en “het hekje” ter hoogte van Château Bleu, ligt verkeersluw in het Haagse Bos. Dat gedeelte is vormgegeven als een historische laan, nagenoeg recht, in een symmetrisch profiel in klinkerverharding, begeleid door bomenrijen. Het projectgebied ligt in het verlengde hiervan en heeft juist meer een ambigue karakter van oudsher vanwege de overgang van bos naar weiland, kwekerijtjes en een landgoed. Verder zijn er paardenweitjes, een houtwal aan de zijde van de weilanden en bomen in een onduidelijke structuur. Het gaat hier om een naoorlogse inrichting na demping van de tankgracht. Het e-laadstation is de recentste toevoeging. In de huidige situatie is in één richting een vrijliggend fietspad naar het Haagse Bos aanwezig. Fietsers vanuit het Haagse bos richting Wassenaar rijden echter op de rijbaan of aan de verkeerde zijde van de weg. De Leidsestraatweg betreft een zeer rustige weg voor motorvoertuigen. Er is een gedeeltelijke geslotenverklaring van kracht. Alleen bewoners/ bezoekers van Château Bleu en van Huis ten Bosch, Staatsbosbeheer en vergunningshouders zijn hierop een uitzondering. Bij het appartementencomplex is er sprake van haaks parkeren. Historisch-landschappelijk belang De Leidsestraatweg is de historische verbinding van Den Haag met Leiden, Haarlem, Amsterdam.

Het gaat om een laan door het Haagse Bos, waarbij er ter plaatse van het Roomhuis (Boschhek, Willemsoord) de oostportierswoning tot het bos stond. Tussen 1900 en 1911 werd het verharde tracé bij Reigersbergen verlegd en rechtgetrokken. Vanaf 1922 werd de parallelle Benoordenhoutseweg verhard, doorgetrokken en vertramd. Deze nieuwe weg nam de verkeersfunctie van de Leidsestraatweg als rijksweg over. Gedurende WO II werd door het Haagse Bos de Atlantikwall aangelegd. Onder andere de bebouwing van het landgoed Reigersbergen en het Roomhuis werden afgebroken. Na de oorlog werd op deze plek Château Bleu gebouwd.

2/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10333314

Figuur 1 Ligging ontbrekende schakel Leidsestraatweg in het netwerk (blauwe cirkel)

3/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10333314

Voorontwerp Leidsestraatweg Bovenstaande situatie van hedendaagse opgave en historie leverde de volgende vraag op: Hoe kan de gemeente een veilige en comfortabele fietsvoorziening in twee richtingen inpassen in het historischlandschappelijk kader? Dit vraagt om een ontwerp dat rekening houdt met zijn omgeving. Gelet op de rest van de Leidsestraatweg door het bos, is het referentiebeeld van de straatweg op zijn plaats. De straatweg toont de historische uniciteit en het materiaalgebruik in de vorm van klinkers door het Haagse Bos.

Figuur 2 Voorontwerp Leidsestraatweg

Figuur 3 Inrichtingsplan Leidsestraatweg

Voor de straatweg is het ontwerp van grof naar fijn opgebouwd: van wegtype naar materialisatie. Wegtype De Leidsestraatweg is beleidsmatig aangeduid als erftoegangsweg. Kenmerken hiervan zijn in het kort: woonstraat, gedeeld gebruik van de rijbaan, 30 km/h, klinkerverharding, snelheidsremmende maatregelen. Dit autoluwe stuk Leidsestraatweg leent zich goed voor een regime als fietsstraat (auto te gast).

4/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10333314

Het profiel wordt zodanig ingericht dat fietsen een prominente plek op de rijbaan krijgt. Omdat er door het gedeeld gebruik ruimte wordt bespaard, kan er extra groen worden aangeplant en kan de parkeersituatie worden verbeterd. Materialisatie De fietsstraat betreft een sterfietsroute waarbij een hoogwaardige fietsverbinding een vereiste is. Normaal gezien wordt asfalt toegepast, maar op basis van het historisch-landschappelijk karakter is hier gekozen voor rode/donkerbruine klinkers. Voor het fietscomfort is het van belang dat de bestrating egaal wordt aangebracht en er stenen met een vlakke afwerking worden toegepast. Er wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande materialen op voorwaarde dat deze het fietscomfort en de veiligheid garanderen. Om het bosrijke karakter van de straat niet aan te tasten is geen gesloten asfaltverharding toegepast. In het midden en aan de buitenranden wordt een klinkerstrook van 80 cm en respectievelijk 40 cm aangelegd. Met deze eenduidige vormgeving wordt de symmetrie geaccentueerd. De inrichting wordt ondersteund door de meest noodzakelijke bebording en belijning. Voor de fietsstraat wordt op het traject tevens een 30 km/h zone ingesteld. Om het gewenste snelheidsregime van 30 km/h te faciliteren en af te dwingen, zullen enkele drempels worden toegepast.

Er is dan ook voor gekozen om 12 cm hoge drempels van 4,80 m lang aan te leggen conform het Haagse handboek openbare ruimte. Naast de fietsstraat zal ook de parkeerstrook bestaan uit klinkerbestrating. Groen De Leidsestraatweg ligt in het verlengde van het Haagse Bos. De weg heeft een bosrijk karakter. Het plangebied grenst aan het landgoed Reigersbergen. Zowel het Haagse Bos als landgoed Reigersbergen zijn onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Voor de bomen geldt een dubbele bescherming. Hierdoor is voor het kappen vaak toestemming nodig van de gemeente én de provincie. De regels staan in de Haagse Algemene plaatselijke verordening (APV) en de landelijke Wet natuurbescherming. In het bestemmingsplan ‘Marlot-Reigersbergen’ worden ontwikkelingen met negatieve gevolgen op het natuurgebied voorkomen. Volgens het bestemmingsplan is het niet mogelijk om groen te verwijderen in het gebied ‘Reigersbergen’ behorende tot het NNN. In het ontwerp is hiermee rekening gehouden. De groen- en bomenstructuur blijft gehandhaafd. Kap kan worden vermeden. De nieuwe inrichting heeft bovendien een smaller profiel dan de huidige situatie, waardoor aan de noordzijde ruimte voor een extra groenstrook ontstaat. Hier kan diverse beplanting worden toegepast aansluitend op het bos (extensief beheer).

Parkeren Voor bewoners en bezoekers van Château Bleu zijn er momenteel beperkte parkeervoorzieningen beschikbaar. Hierdoor wordt er wat chaotisch schuin op de rijbaan en in de berm geparkeerd. De vertegenwoordigers van Château Bleu hebben aangegeven dat het wenselijk is dat, indien de gemeente overgaat tot herinrichting, de parkeervoorziening wordt geformaliseerd en er duidelijke en voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn.

5/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10333314

Door de herinrichting ontstaat er ruimte om duidelijke parkeervakken te realiseren. De bestaande informele parkeerplaatsen voor Château Bleu komen te vervallen. Langs de rijbaan worden langsparkeervoorzieningen gerealiseerd. Er is dan plaats voor circa 21 voertuigen. Dit komt overeen met het aantal voertuigen dat in de huidige situatie, gemiddeld gezien, op de weg wordt geparkeerd. De parkeerplaatsen worden uitgevoerd met klinkerbestrating. Zo oogt de hele fietsstraat rustig en ingepast. In het ontwerp is het alleen toegestaan om te parkeren in de strook. Op dit stuk Leidsestraatweg geldt naast de geslotenverklaring ook een parkeerverbod. Parkeren in de berm wordt voorkomen door het aanleggen van een natuurlijke anti-parkeervoorziening in de vorm van boomstammen of paaltjes. De exacte vormgeving wordt in een latere fase verder uitgewerkt. Ten tijde van het uitwerken van het Definitief Ontwerp zal bekeken worden of en hoe extra parkeervoorzieningen (bovenop de 21 parkeerplaatsen) geformaliseerd kunnen worden om tegemoet te komen aan de wens van de omwonenden. Deze wens is tijdens het gevolgde proces geuit en als inspraakreactie ingediend. Openbare verlichting In de huidige situatie staan lichtmasten in het trottoir. Vanuit het beheer van openbare verlichting worden de masten en armaturen vervangen. De positie in het trottoir blijft hierbij in grote lijnen gehandhaafd.

Aangezien het traject gelegen is in een natuurgebied is het wenselijk om de verlichting zoveel mogelijk te beperken. In dit project en ook in de rest van het Haagse Bos wordt gekozen voor eco-light. Uitgangspunt is alleen licht waar nodig, dus niet naar de zijkanten of omhoog, dimprofiel voor de nacht en eventueel een bewegingssensor om als nodig het verlichtingsniveau op te waarderen. Beheer De straat is in eigendom en beheer bij partijen anders dan de gemeente. In die zin is de beheerparagraaf na investering voor de gemeente neutraal. In de praktijk komt er minder verharding en meer groen. Het groen kan als onderdeel van de bosstrook extensief worden beheerd. Daarmee worden de onderhoudskosten licht verlaagd ten opzichte van het bestaande onderhoud aan de verharding. Duurzaamheid Fietsen is schoon en klimaatneutraal en het is een duurzame wijze van verplaatsen. Investeren in regionale fietsroutes vormt de basis voor een verduurzaming van de mobiliteit. In dit ontwerp wordt verharding weggehaald ten behoeve van extra groen en infiltratiemogelijkheden. De klinkerverharding infiltreert hemelwater en absorbeert hitte beter dan de bestaande asfaltverharding van het fietspad. Er worden geen bomen gekapt. Door de toepassing van eco-light wordt overbodig licht voorkomen.

Bestaande materialen kunnen worden hergebruikt mits deze de veiligheid en het comfort van de weggebruikers garanderen. Juridisch kader Het voorontwerp past binnen het geldende bestemmingsplan. Het ontwerp brengt wijzigingen van de weginrichting met zich mee, zoals het vervallen van het vrijliggende fietspad. Deze wijzigingen worden geformaliseerd door middel van een verkeersbesluit.

6/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10333314

Plantoets VOV en ACOR Het Vooroverleg Over Verkeerszaken (VOV) en de Advies Commissie Openbare Ruimte (ACOR) hebben een positief advies afgegeven. Financiën De totale projectkosten zijn geraamd op € 582.000. Dit bedrag is exclusief btw, gebaseerd op prijspeil 2021 en opgehoogd in 2022 met € 50.000,- als risicoreservering in verband met de gestegen grondstofkosten. In de berekening is rekening gehouden met de kosten inclusief voorbereiding en planuitvoering. De kosten worden als volgt gedekt: - voor € 316.000, Meerjaren Investeringsplan Fiets (MIP) Sterfietsroute Wassenaar: Ontbrekende schakel Leidsestraatweg; - voor € 266.000,- subsidie aangemeld bij de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Gevolgd proces en inspraak Vanaf het begin van het ontwerp zijn open gesprekken gevoerd met verschillende stakeholders. Zo is gesproken met de drie grondeigenaren en -beheerders Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en Vereniging van Eigenaren Residence Château Bleu. Een vierde stakeholder is de Dienst Koninklijk Huis vanwege de route naar Huis Ten Bosch. Bij deze stakeholders zijn klanteisen en -wensen opgehaald die gedeeltelijk konden worden vertaald in het ontwerp. Op 7 oktober 2021 heeft een inloopbijeenkomst plaatsgevonden in Residence Château Bleu. Diverse bewoners van de residence waren hierbij aanwezig.

Tijdens de bijeenkomst is een toelichting gegeven op het voorontwerp en is het verdere proces besproken. De bewoners van Château Bleu hebben aangegeven met een gezamenlijke zienswijze te komen. Uiteindelijk zijn twee zienswijzen ontvangen. De beantwoording is te vinden in de Nota van Beantwoording (bijlage 1). De georganiseerde stakeholders zijn in principe positief over de intentie van de gemeente. Het concept fietsstraat op dit autoluwe stuk ligt voor de hand. Er wordt wel specifiek aandacht gevraagd voor de esthetiek van de weg: het gaat om een fraaie straatweg die ook als toegang tot Huis Ten Bosch dient. Een en ander is verwerkt in het voorontwerp. In de voorfase van het project zijn vragen gesteld over onderwerpen die niet direct in dit project kunnen worden opgelost. Er is gepleit voor scope-uitbreiding van de fietsstraat tot aan de oprijlaan van Huis Ten Bosch of verder richting Laan van Nieuw Oost-Indië, zodat het conflicterende fietsen en wandelen over het Kerkepad uit elkaar worden gehaald. Vanuit budgettaire redenen is dit momenteel niet mogelijk. Het Kerkepad blijft daarmee, zoals het nu is, een onverplicht fietspad (bord G13) waarop ook mag worden gewandeld. Dit is geen uitzonderlijke situatie.

Om eventuele onduidelijkheid of frustratie te verminderen kan er aan het bord G13 een onderbord “Ook voor wandelaars” worden geplaatst, zoals op meerdere plekken in het Haagse Bos voorkomen. Verder blijft het parkeren een specifiek aandachtspunt. In de bestaande situatie komen er voor bewoners in de praktijk ongeveer 13 plaatsen voor, gemarkeerd met bordjes. Ondanks de gedeeltelijke geslotenverklaring parkeren er ook bezoekers aan het Haagse Bos en Reigersbergen (wandelaars, sporters). Deze staan dan veelal half op het trottoir. Vanuit de stakeholders wordt aandacht gevraagd voor dit illegale parkeren.

7/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10333314

Om a) bewoners te kunnen laten parkeren en b) autobezoek aan het bos op dit stuk met de gedeeltelijke geslotenverklaring niet aan te moedigen, is er in het ontwerp gekozen voor een parkeerstrook van circa 21 plaatsen. Hiermee wordt de huidige parkeerdruk gefaciliteerd. Daarbij is gekozen voor langsparkeren, zodat in- en uitparkeren met inachtneming van fietsers gebeurt. Bij het langsparkeren kunnen de fietsers via de autospiegels worden gezien. Dit is qua verkeersveiligheid een verbetering ten opzichte van de bestaande situatie met het haaksparkeren, waar bij het uitparkeren geen zicht is op fietsers en er ‘op goed geluk’ wordt gehandeld. In een latere fase zal worden bekeken of meer parkeerplaatsen in te passen zijn, zodat tegemoet wordt gekomen aan de wens van de omwonenden. Het voorstel voor verdere uitwerking hiervan is opgenomen in de Nota van Beantwoording (bijlage 1). Met dit besluit wordt het voorontwerp vastgesteld. Na het raadsbesluit vindt de publicatie in de Staatscourant en Gemeenteblad plaats. Zodra het besluit is genomen, worden de betrokken stakeholders en buurtbewoners geïnformeerd over het besluit. De verdere informatievoorziening in de uitvoeringsfase wordt nader bepaald en gecommuniceerd. Planning en communicatie Na het vaststellen van dit voorontwerp wordt verder gewerkt aan de technische planvoorbereiding om tot realisatie over te gaan.

De gemeente streeft ernaar om het definitief ontwerp in de tweede helft van 2022 gereed te hebben en dit project in de tweede helft van 2023 uit te voeren. Deze streefdatum is nog afhankelijk van het besluitvormingsproces, het tijdsslot om op deze route te mogen werken vanuit het Stedelijk Bereikbaarheidsoverleg en de beperkingen die gelden voor werken in natuurgebied (niet in broedseizoen). Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 6 september 2022, besluit: I. II. III.

Het voorontwerp sterfietsroute Leidsestraatweg vast te stellen; In te stemmen met de inhoud van bijgevoegde Nota van Beantwoording; In te stemmen met de totale investeringskosten van € 582.000 (inclusief VAT, onvoorzien en risicoreservering gestegen grondstofkosten). Deze worden als volgt gedekt: a. € 316.000,- Meerjaren Investeringsplan Fiets (MIP) Sterfietsroute Wassenaar: ontbrekende schakel Leidsestraatweg; b. € 266.000,- Subsidie Metropoolregio Rotterdam Den Haag.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van … De griffier,

De voorzitter,

8/8