RIS312937 3D reclame in tram- en bushaltes

RIS-nummer: 312937

Schriftelijke vragen: 3D reclame in tram- en bushaltes Indiener: Lesley Arp, SP, Fatima Faïd, Haagse Stadspartij, Robert Barker, Partij voor de Dieren Datum: 5 augustus 2022, Aan de voorzitter van de gemeenteraad, Reclames in Haagse bus- en tramhaltes worden steeds opzichtiger. In het najaar van 2021 zagen we dat het volledige wachthuisje van halte Centrum - dus niet enkel de abri’s, maar ook de volledige achterzijde van het wachthuisje - in gebruik was genomen als reclame voor een bouwmarktketen. Later volgden voorbeelden waarbij ook het dak van deze halte werd benut voor zogenaamde 3Dreclame, bijvoorbeeld voor een pretpark en een televisiezender. Momenteel zijn er op daken van verschillende haltes 3D-reclames van de HTM te vinden: denk aan 3D-figuren in de vorm van een emmer en een opblaasflamingo. Ook is er een 3D-reclame op bushalte Kurhausweg opgedoken voor een grote fastfoodketen. Opvallend aan deze reclame is dat het reclame-object (in de vorm van een frietbak) niet op het dak van de halte maar aan de zijkant van het wachthuisje is bevestigd. Ook zijn er twee objecten in de vorm van bakjes frietsaus in de halte geplaatst. Deze reclame-uitingen nemen dus ruimte in beslag die ook benut zou kunnen worden door reizigers op drukke momenten.

Overeenkomstig art. 30 van het Reglement van orde stellen de raadsleden Lesley Arp (SP), Fatima Faïd (Haagse Stadspartij) en Robert Barker (Partij voor de Dieren) de volgende vragen: 1. Kan het college toelichten welke vergunningen er nodig zijn om niet alleen de abri’s in een tram- of bushalte, maar ook het wachthuisje zelf te benutten voor reclame-uitingen (denk aan 3D-reclame)? Indien hier geen vergunningen voor vereist zijn: kan het college toelichten waarom dit het geval is? 2. Indien er wel vergunningen vereist zijn voor dit type reclame: kan het college een overzicht geven van welke vergunningen er sinds 2021 hiervoor zijn afgegeven? 3. Wordt er ook actief gehandhaafd indien dergelijke reclame-uitingen in haltes worden aangebracht zonder vergunning? Zo ja, kan het college hier voorbeelden van noemen? Welke boetes worden er in dit soort situaties geriskeerd? Reclames met 3D-elementen worden door reclame-exploitanten ook wel ‘specials’ of ‘spectaculars’ genoemd. 4. Vloeien de extra opbrengsten die met deze specials gemaakt worden uitsluitend naar de reclame-exploitant, of ook naar de gemeente / MRDH? Kan het college dit nader toelichten? 5. Kan het college aangeven wat er over specials is afgesproken in de concessie? 6.

Zijn er ook tram- en bushaltes waar specials niet worden toegestaan, bijvoorbeeld vanwege het historische karakter van de omgeving? Zo ja, kan het college dit nader toelichten? Zo nee, waarom niet? En is het college bereid deze afweging wel expliciet te maken? 7. Worden deze specials ook in esthetisch opzicht beoordeeld? In hoeverre is de welstandscommissie betrokken bij het beleid en de vergunningsprocedures voor de plaatsing van deze specials?

8. Hoe wordt de verkeersveiligheid betrokken bij het plaatsen van de reclame-uitingen? Hoe wordt voorkomen dat mensen die langsrijden daardoor minder op de weg letten en zo ongelukken gebeuren? Het doel van deze specials is onder andere dat passanten foto’s / selfies maken met de reclame-objecten, wat extra publiciteit oplevert voor het adverterende bedrijf. Een reclamebureau dat deze specials ontwikkelt benoemt op haar website ook de mogelijkheid om touchscreens en geluiden toe te voegen. 9. Is het college het met de SP, Haagse Stadspartij en Partij voor de Dieren eens dat het onwenselijk is dat er fysieke ruimte in de halte wordt ingenomen door 3D-reclames die ook door reizigers benut kan worden op drukke momenten, zoals op de halte Kurhausweg? Zo nee, waarom niet? 10. Is het college het met de SP, Haagse Stadspartij en Partij voor de Dieren eens dat opzichtige reclame-uitingen die expliciet uitnodigen tot interactie (bijvoorbeeld het maken van selfies) tot opstoppingen kunnen leiden op drukke haltes waar bijvoorbeeld ook mensen met kinderwagens en rollators moeten passeren en dat dit onwenselijk is? Zo nee, waarom niet? 11. Is het college het met de SP, Haagse Stadspartij en Partij voor de Dieren eens dat reclame-uitingen met geluid in tram- en bushaltes ronduit irritant kunnen zijn en daarom überhaupt onwenselijk zijn? Zo nee, waarom niet? 12.

Wat is het beleid van het college met betrekking tot reclame-uitingen met geluid? Worden deze toegestaan? Of zijn hier aanvullende vergunningen voor vereist? De discussie over ongewenste reclame-uitingen (denk aan fossiele reclame, gokreclame en reclame voor ongezonde voeding) is erg actueel. Indien er in het gemeentelijke reclamebeleid geen belemmeringen zijn voor de plaatsing van 3D-reclames in tram- en bushaltes, dan is het onvermijdelijk dat er ook opvallende reclames zullen opduiken die haaks staan op de doelen van de gemeente. Men zou kunnen betogen dat dit al het geval is bij de 3D-reclame op de halte Kurhausweg, aangezien de gemeente overgewicht onder kinderen wil bestrijden. Daarnaast is het wat de SP, Haagse Stadspartij en Partij voor de Dieren betreft de vraag of 3D-reclame in tram- en bushaltes (nog los van de boodschap van deze reclames) überhaupt wenselijk is, omdat dit bijdraagt aan een verdere vercommercialisering van de openbare ruimte. De fracties zijn van mening dat de ‘traditionele’ abri’s al meer dan genoeg ruimte bieden voor commercie in de buitenruimte en de komst van de mupi’s al een onwenselijke ontwikkeling was. Onze publieke ruimte behoort toe aan onze inwoners en niet aan grote bedrijven.

Als de gemeente opvallende elementen in de openbare ruimte wil aanmoedigen om op positieve wijze de aandacht te trekken van dagjesmensen en toeristen, dan is het volgens de fracties wenselijker om dit te doen door middel van een aantrekkelijke inrichting van de openbare ruimte: denk aan het toevoegen van groen, zitelementen of kunst. Bovendien hoeft er door 3D-reclames in tram- en bushaltes überhaupt niet toe te staan ook geen discussie meer gevoerd te worden over de esthetiek van de reclame-uitingen: bijvoorbeeld of deze afleiden van historische gebouwen in de omgeving. 13. Is het college het met de SP, Haagse Stadspartij en Partij voor de Dieren eens dat het met oog op bovenstaande, maar ook vanwege het risico op opstoppingen bij haltes en de ruimte die reclame-uitingen in beslag kunnen nemen, wenselijk is om geen 3D-reclames meer toe te staan bij tram- en bushaltes? Zo ja, hoe en per wanneer gaat het college haar beleid hierop aanpassen? Zo nee, waarom niet? 14. Indien het college 3D-reclames in haltes wil blijven toestaan: ziet het college het risico dat er opvallende 3D-reclames in de haltes kunnen verschijnen die in strijd zijn met de

gemeentelijke doelen en ambities? Zo ja, hoe is het college van plan om hiermee om te gaan en welk afwegingskader wordt hierbij gehanteerd? 15. Wanneer ontvangt de raad het voorstel voor het nieuwe reclamebeleid? Is het college bereid om hierin expliciet in te gaan op 3D-reclames? Zo nee, waarom niet?

Lesley Arp

Fatima Faïd

Robert Barker

SP

Haagse Stadspartij

Partij voor de Dieren