RIS312907 Beantwoording SV Stand van zaken rookmelderplicht

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

8 november 2022

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Arp, luidend: ‘Stand van zaken rookmelderplicht’

DSO/10368266 RIS312907

Het raadslid mevrouw Arp heeft op 25 juli 2022 een brief met daarin vijftien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Eind juni 2022 berichtte Omroep West dat Haagse woningcorporaties niet hebben voldaan aan de wettelijke plicht om per 1 juli 2022 rookmelders in al hun woningen te plaatsen.1 Een reden die hiervoor genoemd wordt is het feit dat een Oekraïense partij door middel van een aanbesteding is gekozen om de rookmelders te leveren, maar dat deze partij hier niet in is geslaagd door de oorlog met Rusland. In het artikel van Omroep West staat dat ongeveer 5000 huurders van woningcorporatie Staedion op 1 juli nog niet een rookmelder in huis hadden. Hieronder vielen volgens Staedion ook 1500 tot 2000 huishoudens die voor 1 juli niet wilden of konden meewerken aan een afspraak om de rookmelder te plaatsen. De SP heeft signalen ontvangen dat sommige huurders pas na 1 juli een eerste verzoek om een afspraak voor plaatsing van de rookmelders hebben ontvangen en dat de voorgestelde datum middenin de zomervakantie valt. Het ligt hierdoor voor de hand dat de plaatsing van de rookmelders nog meer vertraging op zal lopen, omdat sommige huurders in deze periode op vakantie zijn. 1.

Kan het college aangeven wat de huidige stand van zaken is omtrent de plaatsing van rookmelders in corporatiewoningen? Hoeveel woningen van de corporaties waarmee de gemeente Den Haag prestatieafspraken heeft moeten nog worden voorzien van een rookmelder? Kan het college dit aantal opsplitsen per woningcorporatie en eveneens aangeven wanneer de desbetreffende corporaties verwachten de achterstand te hebben ingelopen?

De corporaties doen wat ze kunnen om al hun woningen te voorzien van rookmelders, maar zij hebben dat onder andere door materiaaltekorten niet tijdig bij al hun woningen voor elkaar gekregen. In ongeveer 85% à 95% van de corporatiewoningen is dit gelukt. Deze cijfers verschillen tussen de corporaties onderling. Wij hebben nog niet van alle corporaties de cijfers ontvangen. In de prestatieafspraken 2023 zal het college hier per corporatie inzicht in geven.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10368266

2.

Kan het college met betrekking tot het antwoord op de vorige vraag aangeven in hoeverre de achterstanden zijn opgelopen door leveringsproblemen en in hoeverre deze zijn opgelopen door problemen bij het maken van een afspraak voor plaatsing? Hoeveel huurders hebben niet gereageerd op meerdere verzoeken om een afspraak? Zijn er nog andere oorzaken aan te wijzen voor de opgelopen achterstanden en zo ja, welke?

Leveringsproblemen en moeite met het maken van de afspraken zijn inderdaad de voornaamste redenen voor de opgelopen achterstanden. De mate waarin verschilt per corporatie. Ter illustratie: Staedion heeft in 95% van hun woningen rookmelders geïnstalleerd. Dat het in 5% van de woningen nog niet gelukt is, komt in de helft van de gevallen door leveringsproblemen en voor de andere helft door problemen bij de afspraak voor installatie. Haag Wonen, dat tot ruim 85% is gekomen, geeft aan dat de achterstand vrijwel volledig te wijten is aan problemen bij het maken en uitvoeren van de installatieafspraak. 3.

‘Dat de rookmelderverplichting eraan komt is voor bijna niemand een verrassing meer’, berichtte de Brandweer Nederland in januari 2022 op haar website.2 Kan het college per Haagse woningcorporatie beknopt toelichten hoe zij aan de slag zijn gegaan met de plaatsing van rookmelders sinds de aankondiging van de rookmelderplicht?

Het college heeft dit nagevraagd bij de drie grootste corporaties, wat een beeld geeft van hoe dit bij de Haagse corporaties is aangepakt. Staedion is in 2019 gestart met het uitrollen van de rookmelders bij hun woningvoorraad en hebben gepoogd 1 juli klaar te zijn. Dit is niet gelukt door leveringsproblemen en niet meewerkende bewoners. De leveringsproblemen zijn inmiddels voorbij en de werkzaamheden hervat en zij verwachten eind van dit jaar klaar te zijn. Haag Wonen heeft een uitgebreid plan van aanpak opgesteld met meerdere communicatierondes. Er is op verschillende manieren gepoogd om met alle bewoners contact te zoeken en een afspraak te maken om rookmelders te plaatsen. Vestia heeft de rookmelderplicht in 2021 en 2022 uitgezet bij een aannemer om te voldoen aan de wettelijke verplichtingen. Vestia heeft samen met de aannemer contact gezocht met bewoners om afspraken te maken over de plaatsing. 4.

Hoe wordt de gemeenteraad de komende tijd op de hoogte gehouden van de stand van zaken rond de plaatsing van de rookmelders in corporatiewoningen en mogelijke nieuwe vertragingen die kunnen optreden?

Zie het antwoord op vraag 1. 5.

Heeft het college ook zicht op in hoeverre de grotere particuliere verhuurders in Den Haag – denk aan institutionele beleggers – aan de rookmelderplicht voldoen? Zo ja, kan het college hier nadere gegevens over verstrekken? Zo nee, is het college bereid navraag te doen bij deze verhuurders – bijvoorbeeld via de Haagse Tafel Wonen – en de raad hierover te informeren?

Het komt niet heel vaak voor dat de Haagse Pandbrigade in woningen van institutionele beleggers handhaaft. Hierdoor is er weinig zicht op de aanwezigheid van rookmelders in deze woningen. De schouw naar de kwaliteit van de Haagse woningvoorraad geeft meer inzicht in de stand van zaken omtrent rookmelders van particuliere bewoners. De resultaten van de schouw worden binnen afzienbare tijd met de raad gedeeld.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10368266

Als resultaat kan in ieder geval alvast benoemd worden dat er ten tijde van de schouw weinig onderscheid te zien was tussen corporaties, particuliere huurders en eigenaar-bewoners op het gebied van aanwezigheid van rookmelders met als kanttekening dat de data van voor de rookmelderplicht is en daarmee mogelijk achterhaald. 6.

Kan het college aangeven hoe vaak er de afgelopen maanden – in aanloop naar en vlak na de ingang van de wettelijke plicht om een rookmelder te hebben – meldingen bij de gemeente zijn gedaan door Haagse huurders van corporatiewoningen over het feit dat hun woningen nog niet voorzien waren van een rookmelder? Kan het college eveneens aangeven hoe er aan de hand van deze meldingen is opgetreden?

Er zijn geen meldingen bekend door huurders van corporatiewoningen. Dergelijke meldingen worden doorgaans (eerst) bij de woningcorporaties zelf gedaan. 7.

Kan het college bovenstaande vraag eveneens beantwoorden voor Haagse huurders van particuliere huurwoningen?

Bij de Huurbalie zijn in totaal vijf vragen binnengekomen over rookmelders. Vier daarvan betroffen de vraag wat de wettelijke plichten zijn, zowel vanuit huurders als verhuurders. Bij het Meld- en Steunpunt Woonoverlast is één melding binnengekomen betreffende een woning die niet voorzien was van een rookmelder. 8.

In de brief ‘Prestatieafspraken 2022 met woningcorporaties en huurdersorganisaties’ van 20 april 2022 (RIS311700) staat het volgende over rookmelders: ‘Corporaties committeren zich ook aan deze wettelijke verplichting en hebben het afgelopen jaar hard gewerkt om aan deze verplichting te kunnen voldoen.’ Had het college ten tijde van het verschijnen van deze brief al signalen dat er problemen waren met de levering en plaatsing van rookmelders bij de Haagse woningcorporaties? Zo ja, wat waren deze signalen en waarom is hier niets over vermeld in deze brief? Zo nee, is het college bereid na te gaan waarom de corporaties hier niets over hebben laten weten?

Ten tijden van het verschijnen van de brief leken de problemen nog beheersbaar en hebben de corporaties geen reden gezien hier het college over te informeren. Dat hebben zij een aantal maanden later wel gedaan toen de gesprekken over de prestatieafspraken 2023 startten. 9.

Kunnen huurders die er zelf in slagen om een rookmelder aan te schaffen deze ook laten vergoeden en plaatsen door hun woningcorporatie? Zo nee, waarom niet?

Ja, dat kan. Huurders kunnen zelf een rookmelder aanschaffen en aanbrengen en de kosten daarvan inhouden op de huur; dat is geregeld in artikel 7:206 lid 3 Burgerlijk Wetboek. Verhuurders, en dus ook corporaties, moeten door hun huurder natuurlijk wel in de gelegenheid gesteld worden om rookmelders aan te brengen

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10368266

10. In het artikel van Omroep West van 30 juni stelt een woordvoerder van de Haagse Pandbrigade dat deze instantie alleen fysiek gaat controleren op de aanwezigheid van rookmelders tijdens reguliere bouw- en wooninspecties. Kan het college aangeven welke resultaten dit sinds de ingang van de rookmelderplicht heeft opgeleverd? In hoeveel van de geïnspecteerde woningen is geen rookmelder aangetroffen en welke acties zijn hierop ondernomen? Kan het college eveneens aangeven hoeveel van deze woningen particuliere huurwoningen betroffen en hoeveel corporatiewoningen? Zie ook het antwoord op vraag 5. Op basis van constateringen door de Haagse Pandbrigade is het beeld dat in ongeveer 50% van de door de Haagse Pandbrigade gecontroleerde woningen een rookmelder aanwezig is. Dit percentage is niet representatief voor de gehele stad aangezien de Haagse Pandbrigade woningen pas bezoekt als er tevoren al iets mis lijkt te zijn. De kans op het aantreffen van overtredingen is hierdoor groot. Het is niet mogelijk om precieze aantallen te geven, omdat niet elk onderhoudsgebrek (waarvan het ontbreken van een rookmelder er één is) afzonderlijk wordt geregistreerd. Er bestaan namelijk tientallen soorten onderhoudsgebreken en soms komt een ontbrekende rookmelder voor in combinatie met een heel andere overtreding.

Ook wordt niet geregistreerd of de overtreding wel of niet in een corporatiewoning plaatsvindt. Als een ontbrekende rookmelder het enige gebrek in een woning is, dan wordt de eigenaar in eerste instantie door de Haagse Pandbrigade mondeling gewaarschuwd; meestal is dit voldoende om er voor te zorgen dat de rookmelder er alsnog komt. Uiteraard wordt in de gaten gehouden of de rookmelder inderdaad wordt aangebracht en zo niet, dan volgt er een handhavingsbesluit. Als er sprake is van meerdere overtredingen, dan wordt er niet gewaarschuwd en wordt het ontbreken van rookmelders direct in het handhavingsbesluit opgenomen. Ook dit wordt gecontroleerd. 11.

Wordt er in de eerstvolgende jaarrapportages VTH (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) gerapporteerd over het aantal inspecties waarbij geen rookmelder is aangetroffen, wat voor woningen het betrof en hoe hierop is gehandhaafd? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?

Ja, zie ook de antwoorden op vraag 5 en 10. Alle woningen die de Haagse Pandbrigade binnengaat, worden in principe op de aanwezigheid van rookmelders gecontroleerd. Aan de hand van die controles is een beeld te geven van de stand van zaken rond rookmelders. Dit beeld wordt in het komende jaarverslag weergegeven. 12. Volgens de Woonbond lopen verhuurders die niet voldoen aan de rookmelderplicht het risico op een boete vanuit de gemeente.3 Kan het college toelichten wanneer de gemeente overgaat tot het uitdelen van boetes aan verhuurders die in gebreke blijven? Hoe hoog zijn deze boetes? In beginsel legt de gemeente Den Haag geen boetes op voor enkel het ontbreken van een rookmelder. Het uitgangspunt is dat er sprake moet zijn van een ernstige of een gevaarlijke overtreding of van eigenaren die stelselmatig de regels overtreden, in die gevallen kan een bestuurlijke boete worden opgelegd, zie de Beleidsregel bestuurlijke boete, sluiting en beheerovername op grond van de Woningwet RIS311800. De laagste boete is ingeval van een eerste overtreding €1000,- per overtreding, de hoogste boete is €4500,- per overtreding in geval van herhaalde recidive en bedrijfsmatige exploitatie.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10368266

13. Zijn er tot op heden al boetes uitgedeeld vanwege de afwezigheid van een rookmelder? Zo ja, wat voor verhuurders betrof het? Nee, een dergelijke situatie heeft zich nog niet voorgedaan, zie ook antwoord vraag 12. 14. De berichtgeving van Omroep West van 30 juni wekt de indruk dat de Haagse corporaties met medeweten van de gemeente nog niet aan de rookmelderplicht voldoen. Is er een harde deadline afgesproken waarop zij wel aan deze plicht moeten voldoen, met een mogelijk risico op boetes als deze afspraak niet wordt gehaald? Zo ja, wat is deze deadline? Zo nee, waarom niet? In het uiterste geval kan en zal de Haagse Pandbrigade boetes opleggen aan corporaties, als zich een situatie, zoals geschetst in vraag 12, voordoet. Er zal echter ook rekening gehouden moeten worden met de situatie op de markt en Europese regelgeving rond aanbesteding. 15.

Wat is de procedure als de huurder van een Haagse corporatiewoning niet meewerkt aan de plaatsing van een rookmelder, bijvoorbeeld omdat er herhaaldelijk niet gereageerd wordt op verzoeken om een afspraak te maken of degene die de rookmelder moet plaatsen niet wordt binnengelaten? Staan hierover bepalingen in de huurcontracten van Haagse woningcorporaties?

Corporaties kunnen uiteindelijk via een civielrechtelijke procedure weigerachtige huurders dwingen om mee te werken aan het plaatsen van rookmelders. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Anne Mulder

5/5