RIS312879 Beantwoording SV Haagse scholen een dag per week dicht door het lerarentekort

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

23 augustus 2022

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Butt, luidend: ‘Haagse scholen een dag per week dicht door het lerarentekort’

OCW/10364946 RIS312879

Het raadslid mevrouw Butt heeft op 22 juli 2022 een brief met daarin dertien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Is het college bekend met het artikel op de website van Omroep West van 15 juli jl.?

Ja, het college is bekend met het artikel 'Meerdere Haagse scholen één dag per week dicht om lerarentekort', gepubliceerd op 15 juli jl. door Omroep West. 2.

Deelt het college de mening van de partijen dat het onwenselijk is dat Haagse scholen een dag per week dicht zullen gaan? Zo nee, waarom niet?

Het college deelt de mening van de partijen dat het onwenselijk is wanneer Haagse scholen een dag in de week dicht zouden gaan. Overigens is dit niet het geval en enige opheldering over het begrip ‘vierdaagse schoolweek’ is nodig: dit betekent niet dat scholen een dag dicht gaan. Er wordt gewerkt met verschillende varianten, bijvoorbeeld de inzet van andere professionals op de vijfde dag of een dag digitaal onderwijs op de vijfde dag voor een beperkte groep of een combinatie van maatregelen. In het artikel van 15 juli jl.. schrijft Omroep West dat meerdere scholen in Den Haag na de zomervakantie noodgedwongen mogelijk overstappen op een vierdaagse schoolweek vanwege het lerarentekort. Een van de scholen waar het om gaat is een school in het speciaal onderwijs de P.H. Schreuderschool in de Schilderswijk. 3.

Is het college bekend met dit voornemen van de P.H. Schreuderschool? Is het college van plan om hier iets mee te doen? Waarom wel of niet?

Het college was niet op de hoogte van de afweging van de P.H. Schreuderschool om over te gaan op een vierdaagse schoolweek. Het college heeft contact gehad met het betreffende schoolbestuur. Inmiddels heeft de P.H. Schreuderschool voldoende leerkrachten waardoor de formatie rond is en zij niet hoeven over te gaan tot een aangepaste schoolweek.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10364946

4.

Minder onderwijs kan leiden tot achterstanden. Kan het college aangeven hoe de gemeente erop toe gaat zien dat door een vierdaagse schoolweek de leerachterstanden niet oplopen en de kwaliteit van het onderwijs niet gaat verslechteren? Kan het college aangeven hoe de gemeente mee kijkt naar de gevolgen van minder onderwijs(dagen) voor de jeugd in Den Haag? En hoe gaat het college de gevolgen van minder onderwijs mitigeren?

Het college heeft zich in de HEA 2022-2026 samen met de schoolbesturen tot doel gesteld scholen zoveel mogelijk te ondersteunen in het omgaan met het lerarentekort. In de HEA is bij ambitie één aangegeven welke acties gemeente en scholen hebben afgesproken om voldoende bevoegde en bekwame professionals voor de klas te krijgen. Scholen zullen als gevolg van het lerarentekort hun onderwijs steeds vaker “anders” moeten organiseren om roosters sluitend te krijgen en de kwaliteit van het onderwijs hoog te houden. De beleidsregel ‘Andere Dag- en Weekindeling op scholen in de G5’ van het ministerie van OCW, waarbij scholen in de G5 de ruimte krijgen om hun onderwijs één dag in de week (22 uur per maand) anders in te richten, kan daarbij helpen. Eén van de instrumenten om scholen hierbij te ondersteunen is de inzet van een matchingplatform dat het onderwijsveld in contact brengt met kwalitatief hoogwaardig extern onderwijsaanbod, bijvoorbeeld op het gebied van sport, kunst en cultuur en techniek. Dit platform wordt in het najaar van 2022 gelanceerd. Gemeente en schoolbesturen werken samen om dit aanbod kwalitatief zo sterk mogelijk te maken door te ondersteunen bij de matching, bij de scholing en coaching van de externe vakkrachten en andere professionals, zodat zij volwaardig en goed geëquipeerd hun onderwijstaak kunnen vervullen.

Overigens is het aan schoolbesturen en scholen om, operationeel de continuïteit en kwaliteit van onderwijs te borgen. Het toezicht op kwaliteit en continuïteit van onderwijs is de verantwoordelijkheid van de Inspectie van het Onderwijs. 5.

Zijn er signalen dat andere scholen ook van plan zijn na de zomervakantie te starten met een vierdaagse schoolweek? Zo ja, om welke scholen gaat het?

Het college heeft overleg gehad met de schoolbesturen. Er zijn in Den Haag 156 basisscholen met een veelvoud aan groepen. Bij aanvang van het schooljaar op 22 augustus 2022 zijn er zes groepen die de komende periode zullen moeten overgaan tot een aangepaste schoolweek. Voor deze zes groepen wordt op de vijfde lesdag digitaal afstandsonderwijs verzorgd. Kinderen voor wie deze werkwijze niet wenselijk of haalbaar is of waarbij dit voor de ouders niet haalbaar is worden alsnog op school opgevangen. De MR en de ouders van desbetreffende scholen zijn vóór de zomervakantie over de maatregel geïnformeerd. Alle schoolbesturen voor primair onderwijs geven aan dat de situatie rondom de personeelsformatie nog steeds moeizaam is, zoals het landelijk beeld. Zij willen niet uitsluiten dat er alsnog groepen over moeten gaan tot een aangepaste schoolweek. 6.

Waren er ook al signalen bekend (over de vierdaagse schoolweek) bij het vaststellen van de HEA in april jl.? Zo ja, tot welke aanpassingen in de HEA heeft dit toen geleid?

In de HEA 2022-2026 is rekening gehouden met de mogelijkheid dat scholen als gevolg van formatieproblemen hun onderwijs “anders” moeten inrichten. Omdat de problematiek op voorhand werd voorzien is dit in het voortraject van de HEA regelmatig onderwerp van gesprek geweest met de schoolbesturen. Dit heeft onder andere geleid tot maatregelen gericht op het inzetten en opleiden van vakkrachten en overige externe professionals, op de inzet en het opleiden van onderwijsassistenten en de inzet van studenten.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10364946

7.

Is het college bereid om in gesprek te gaan met scholen (in kwetsbare wijken) om vroeg te signaleren welke scholen te maken hebben met een aanzienlijk lerarentekort en een vierdaagse schoolweek overwegen?

Het college staat in nauw contact met de Haagse scholen en schoolbesturen over onder andere de formatieproblematiek. Zoals te lezen in de beantwoording van vraag 5 heeft het college gesproken met de schoolbesturen over de stand van zaken bij aanvang van het schooljaar. De schoolbesturen geven aan dat de verantwoordelijkheid voor het sluitend krijgen van de personeelsformatie en de inzet van eventuele maatregelen en het borgen van de onderwijskwaliteit de verantwoordelijkheid is van de schoolbesturen. Daarbij is afgesproken dat de schoolbesturen het college informeren indien er scholen over moeten gaan tot een vierdaagse schoolweek. In oktober 2022 vindt in de G5 de jaarlijkse uitvraag naar de personeelstekorten op de basisscholen in Den Haag plaats, waarover het college uw raad in december zal informeren. 8.

Ziet het college mogelijkheden om in gesprek te gaan met schoolbesturen en scholenkoepels (om eventuele creatieve noodoplossingen te bedenken voor de scholen) waar de nood zo hoog is dat gedeeltelijke sluiting dreigt?

Het college werkt al enige jaren samen met schoolbesturen aan oplossingsrichtingen om de te verwachten problemen rondom het lerarentekort het hoofd te kunnen bieden. Het gesprek over creatieve noodoplossingen wordt daarbij ook gevoerd en zal in de komende periode worden voorgezet. 9.

Het lerarentekort is van de G4 procentueel het hoogst in Den Haag. Is het college hierover in gesprek met het Rijk? Is er een toekomstvisie?

Mede door de inzet van het college en de andere G4-gemeenten is het onderwerp ‘lerarentekort’ in de afgelopen jaren op de agenda gezet bij de minister van Onderwijs. Dit heeft onder meer geleid tot het Convenant Lerarentekort G51 (juli 2020) waardoor er de afgelopen jaren verschillende maatregelen zijn ingezet om het lerarentekort terug te dringen en de gevolgen te dempen. De ontwikkeling van het lerarentekort over de periode februari 2020 – oktober 2021 is in de andere G4 steden gelijk aan Den Haag, waarbij in alle steden de tekorten zijn opgelopen. Ook in relatieve omvang en verdeling van de tekorten is het lerarentekort in Den Haag vergelijkbaar met de andere G4. Op 1 juli jl. hebben Minister Dijkgraaf (OCW) en minister Wiersma (Primair en Voortgezet Onderwijs) in de kamerbrief over Lerarenstrategie2 de Tweede Kamer geïnformeerd over maatregelen om het lerarentekort aan te pakken. In aanvulling daarop heeft het college vóór het zomerreces meermaals overleg gehad met het ministerie, schoolbesturen, inspectie en de G5 over oplossingsrichtingen voor de korte- en middellange termijn. Hierover volgt in het najaar verdere uitwerking. 10. Is het college bereid om samen met de G4 en het Rijk te onderzoeken of tijdelijke maatregelen ingezet kunnen worden om het lerarentekort op te vangen, zoals het inzetten van mensen die wel de kwaliteiten hebben maar niet de vereiste diploma’s?

1

https://www.aanpaklerarentekort.nl/regios/documenten/publicaties/2020/8/3/convenant-den-haag

2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/07/01/lerarenstrategie

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10364946

Zoals aangegeven in de beantwoording van vraag 10 heeft er onlangs overleg plaatsgevonden met het ministerie. Doel hierbij was om te verkennen wat we nog meer kunnen doen om tekorten aan te pakken, hoe we beter om kunnen gaan met tekorten en hoe we huidige maatregelen beter kunnen inzetten. Er is ook gesproken over de inzet van externe professionals en onder welke condities bij deze inzet de onderwijskwaliteit kan worden geborgd. Uitwerking van deze gesprekken volgt in het najaar. 11. Is het college bereid om te onderzoeken of een lerarenbonus het lerarentekort kan verkleinen in wijken met een groot lerarentekort (eventueel in overleg met het Rijk)? De bekostiging van het onderwijs, waaronder personeelskosten, is primair een taak van het Rijk. Scholen ontvangen daarvoor ieder jaar een bedrag per leerling. De gemeente heeft daarin geen rol. Op aandringen van de G5 is er vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) voor de schooljaren 2021-2022 en 2022-2023 een arbeidsmarkttoelage gekend aan onderwijspersoneel op 15% van de scholen met de grootste risico's op onderwijsachterstanden. Dit zijn tevens de scholen in wijken die over het algemeen te kampen hebben met de grootste personeelstekorten. In het Onderwijsakkoord heeft de minister deze tijdelijke toelage inmiddels omgezet naar een structurele toelage.

Of deze financiële prikkel daadwerkelijk bijdraagt aan het verminderen van het lerarentekort in de betreffende wijken zal moeten blijken; het ministerie zal dit monitoren. 12. Kan het college aangeven op welke wijze de gemeente de Pabo in het algemeen extra onder de aandacht brengt bij Haagse jongeren (voor een toekomstbestendige baan als leerkracht)? Het college voert regelmatig overleg met de pabo-opleidingen in de regio over het aantrekken en behouden van jongeren die een baan als leerkracht ambiëren. Zo zet de gemeente zich onder andere in door middel van imago- en wervingscampagnes om mensen te enthousiasmeren voor een carrière als leraar in Den Haag. De campagne ‘Word leraar in Den Haag’ richt zich specifiek op jongeren en zet Haagse leraren in die op social media hun ervaringen in het onderwijs delen en jongeren laten zien welke impact ze als leraar kunnen hebben. Het team “influencers” bevat meerdere leraren uit het po, vo en mbo en een pabodocent. Daarnaast ontwikkelt de gemeente samen met de faculteit Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden een eigentijdse academische lerarenopleiding in Den Haag waarmee afgestudeerden in het po én in de onderbouw van het vo inzetbaar zijn. Het curriculum van de opleiding wordt vormgegeven in samenwerking met diverse hogescholen, schoolbesturen en opleidingsscholen. 13.

Kan het college aangeven of de gemeente in gesprek is met scholen om de vijfde dag te benutten voor een ‘rijke schooldag’ met het aanbieden van allerlei activiteiten aan leerlingen, waarvoor in Den Haag meer professionals te vinden zijn zoals sport, kunst en cultuur, om hun horizon te verbreden? Zoals aangegeven bij de beantwoording van vraag 4 worden er samen met de schoolbesturen diverse maatregelen ontwikkeld en ingezet om op deze manier invulling te geven aan situaties waarin geen bevoegde leraar beschikbaar is. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4