RIS312690 Afdoening motie Second opinion overkapping

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DSB/10627570 RIS312690 Contactpersoon

Mathieu de Ruiter Dienst Afdeling Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

31 oktober 2023

mathieu.deruiter@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Second opinion overkapping’

Uw raad heeft tijdens de behandeling van het voorstel inzake ‘Gewijzigde scope en ontwerp overkluizing Utrechtsebaan met bijbehorende financiële besluiten’ (RIS312232) op 30 juni 2022 de door het raadslid de heer Robert Barker ingediende motie ‘Second opinion overkapping’ (RIS312690) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat: het college de raad een overkluizing van 5 miljoen in 2017 voorgespiegelde; het college nu met een raadsvoorstel komt waar het vraagt akkoord te gaan met minder bovenbelasting op het dek waardoor geen volledig park kan worden gecreëerd; dit minimaal 20 miljoen euro extra zal kosten. Overwegende, dat: het voor zorgvuldige besluitvorming van belang is dat alle opties op tafel liggen; het college zich juridisch heeft verplicht een overkluizing te realiseren, maar er niet lijkt te zijn; vastgesteld hoe die er precies uitziet; ook een tijdelijke overkluizing een mogelijkheid is; een second opinion inzicht zou kunnen geven in kosten effectievere oplossingen. Van mening, dat: na een belangenafweging een goedkopere (tijdelijke) overkluizing mogelijk verstandiger zou kunnen zijn; nu door het college gestuurd wordt op een overkapping die aan vele beleidswensen moet voldoen.

Verzoekt het college: een second opinion uit te voeren naar een minimale variant van een (tijdelijke) overkluizing waarbij wordt bekeken wat de kosten zouden zijn van een variant waarbij niet (overal) gebruiksruimte ontstaat. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

dienst: afdeling-telefoon dienst: afdeling-website

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10627570

Het ingenieursbureau Wittteveen en Bos heeft in opdracht van de gemeente Den Haag in november en december 2022 de rapportage “Variantenstudie Overkluizing Grotiusplaats, een second opinion” opgesteld (zie bijlage 1A (Geheim) , 1B en 2 (Geheim)). In dit onderzoek is gezocht naar goedkopere (tijdelijke) alternatieven voor de overkluizing waarbij de eis dat op de overkluizing groene gebruiksruimte moet ontstaan (gedeeltelijk) is komen te vervallen. Daarnaast heeft het ingenieursbureau RHDHV een lichtgewicht alternatief uitgewerkt in september – oktober 2023. De belangrijkste conclusies van het onderzoek van Wittteveen en Bos zijn: het verlengen van de bestaande ‘wings’ is redelijkerwijs niet mogelijk; een oplossing met liggers die de bak van de Utrechtsebaan in één beweging overspannen (dus zonder kostbaar middensteunpunt) zou eenvoudig en daarmee goedkoper kunnen zijn. Een dak dat alleen ligt op de buitenwanden is echter niet haalbaar. De buitenwanden van de Utrechtsebaan en onderliggende fundering zijn hiervoor niet sterk genoeg; het aanbrengen van een lichte dakconstructie is technisch gezien mogelijk, en bespaart ordegrootte tussen de € 2,7 miljoen en € 3,3 miljoen.

In dat geval komt er bovenop de overkluizing geen groene invulling en geen bruikbare openbare ruimte; een lichte constructie voor een overkluizing volgens het ontwerp van Wittteveen en Bos brengt dus een financiële besparing met zich mee ten opzichte van het referentie ontwerp van tussen de € 2,7 miljoen en € 3,3 miljoen. Er is dan echter geen sprake van een bruikbare, groene invulling op het dak. De door Wittteveen en Bos ontwikkelde alternatieven zijn aan de hand van de gezamenlijke onderzoeken van Arcadis en Peutz in de zomer van 2023 nader geëvalueerd. Hieruit is (opnieuw) gebleken dat de topeisen waaraan de Overkluizing wettelijk gezien moet voldoen zijn: geluidsreductie en veiligheid. Echter, in dit specifieke project werken deze beide eisen (geluidsreductie en veiligheid) tegen elkaar in: hoe steviger en fundamenteler de geluidsmaatregelen zijn des te zwaarder (en kostbaarder) zijn de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen. Een veilige oplossing kan gecreëerd worden door middel van grote openingen in het dek, waardoor via natuurlijke ventilatie rook en hitte kunnen ontsnappen. Dit zorgt ervoor dat er kan worden volstaan met veel minder technische installaties. Echter, de grote opening betekent ook dat het een uitdaging wordt om de geluidsbelasting op de gevels van omliggende gebouwen onder de wettelijk vastgestelde norm te houden.

Ook gaat dit ten koste van de omvang van het groen op de overkluizing. De alternatieven die in november en december 2022 zijn ontwikkeld door Wittteveen en Bos blijken een te kleine opening te hebben voor de natuurlijke ventilatie, waardoor rook en hitte te lang blijven hangen, waardoor een onveilige situatie ontstaat voor vluchters en hulpverleners. Conclusie is dat de alternatieven van Wittteveen en Bos niet veilig zijn. Een eventuele vergroting van de openingen levert een geluidsprobleem op. Er is (nog) een forse zoektocht vereist om hierin het noodzakelijke optimum te vinden. Tussenconclusie: De alternatieven van Wittteveen en Bos leveren weliswaar een beperkt financieel voordeel op, maar dit voordeel is niet groot genoeg om de zoektocht te rechtvaardigen naar een oplossing die binnen dit concept zowel het geluidsprobleem als het veiligheidsprobleem oplost. Het ontwerp van RHDHV (sep. – okt. 2023) laat zien dat een lichtgewicht koepel constructie gerealiseerd kan worden buiten de aanrijdingszone, zodanig dat het niet toegankelijk is voor publiek, met kleppen op de bovenkant van de koepel die opengaan in geval van brand en/of rook ten behoeve van de veiligheid en die het geluid voor de bewoners van de Grotiustorens voldoende reduceert.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10627570

Dit alternatief brengt substantieel lagere exploitatielasten met zich mee, maar slechts beperkt lagere realisatiekosten in vergelijking met het ontwerp conform de gewijzigde scope van juni 2022. Het wordt echter niet groen aangekleed. Door de hoogte van de kap neemt de kwaliteit van de ruimtelijke beleving af. Het college heeft het als zinvol ervaren om de second opinions uit te laten voeren. Hieruit is echter duidelijk geworden dat de minimale alternatieven van Witteveen en Bos onveilig zijn en dat er slechts een beperkte kostenreductie behaald kan worden. Er is nog een forse zoektocht nodig om het dilemma veiligheid versus geluid op te lossen. Het financiële voordeel is echter niet groot genoeg om deze zoektocht te rechtvaardigen. Bovendien wordt er sterk ingeboet op de kwalitatieve invulling en bruikbaarheid op maaiveldniveau. Vandaar dat deze alternatieven afvallen. De koepelvariant van RHDHV brengt weliswaar substantieel lagere exploitatielasten met zich mee en beperkt lagere realisatielasten en het voldoet aan de doelstellingen geluid en veiligheid. Maar er wordt wel ingeboet op de kwalitatieve invulling en bruikbaarheid op maaiveldniveau. De combinatie van een beperkt financieel voordeel in vergelijking met het VO, tezamen met een forse terugval in kwaliteit zorgt ervoor dat dit alternatief afvalt. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3