RIS312655 Beantwoording SV Stimuleer gezonde voeding

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

6 september 2022

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Faïd, luidend: “Stimuleer gezonde voeding”

OCW/10370693 RIS312655

Het raadslid mevrouw Faïd heeft op 28 juni 2022 een brief met daarin zestien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Afgelopen week presenteerde Retailsonar een onderzoek waaruit zou blijken dat er in Den Haag nog veel ruimte is voor fastfoodrestaurants. Zie het bijgevoegd artikel uit het Algemeen Dagblad. 1.

Kan het college aangeven hoeveel fastfoodzaken er zijn gevestigd in Den Haag? In welke wijken zijn deze gevestigd?

Op basis van gegevens van Locatus waren er in 2021 563 fastfoodzaken gevestigd in Den Haag. Hieronder vallen volgens de indeling van Locatus de volgende branches: Bezorg/Halen, Fastfood en Grillroom/Shoarma. In bijna alle wijken van Den Haag zijn fastfoodzaken gevestigd. 2.

Is het college het met ons eens dat fastfood ongezond is?

Hoewel er natuurlijk ook gezonde fastfood bestaat, bevat fastfood over het algemeen veel transvetten en weinig vitamines, mineralen en andere voedingsstoffen. Het dagelijks consumeren van fastfood past niet bij een gezonde leefstijl. Onder andere via de Haagse Aanpak Gezond Gewicht (HAGG) wordt ingezet op het informeren over een gebalanceerde leefstijl met voldoende rust, water, bewegen, groente en fruit. 3.

Is het college het met ons eens dat fastfood en specifiek fastfoodketens de stad minder aantrekkelijk maakt?

De aantrekkelijkheid van de stad wordt bepaald door veel verschillende factoren. Horeca is één van deze factoren. Het college streeft een divers en evenwichtig aanbod van horeca in de stad na en daar past ook fastfood in. Het sturen op horecaconcepten is alleen mogelijk als daar ruimtelijke argumenten aan ten grondslag liggen. Om meer grip te krijgen op de groei van het aantal fastfoodzaken wijzigt het college het huidige model van horecacategorieën met daarin een aparte horecacategorie voor fastfood. 4.

Kan het college aangeven of ondernemers verantwoordelijk zijn voor het opruimen van het afval binnen 25 meter van hun restaurant? Zo ja, hoe wordt dit gecontroleerd? En hoe worden de ondernemers daarvan op de hoogte gebracht?

In het Activiteitenbesluit milieubeheer (art. 2.13) staat dat ondernemers alle zwerfvuil afkomstig uit het eigen bedrijf ‘zo vaak als nodig’ opruimen binnen een straal van 25 meter van de voordeur.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10370693

Wanneer een onderneming de omgeving niet schoonhoudt, dan kan door de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) een boete worden opgelegd. Onder andere via het Ondernemersportaal worden ondernemers geïnformeerd over de regels ten aanzien van bedrijfsafval. Hierbij wordt ook het opruimen binnen een straal van 25 meter genoemd. 5.

Is het college het met ons eens dat het vele aanbod van fastfood ertoe leidt dat inwoners van Den Haag het “als normaal” beschouwen om elke dag fastfood te eten?

Verschillende factoren zoals het aanbod, gewoontes, de voedselcultuur en voedselvaardigheid kunnen bepalend zijn voor de voedselkeuzes. Of inwoners van Den Haag het “als normaal” beschouwen om elke dag fastfood te eten is van diverse factoren afhankelijk. 6.

Kan het college aangeven hoe groot de problematiek van overgewicht is in Den Haag? En kan het college aangeven hoe zij denkt dat deze problematiek zich verder zal ontwikkelen?

Uit de meest recente gegevens van de Gezondheidsmeter 2020 van de GGD Haaglanden (https://gezondheidsgids.ggdhaaglanden.nl) blijkt dat ongeveer 47% van de volwassen inwoners in Den Haag (ernstig) overgewicht heeft. Voor kinderen tot en met 12 jaar ligt dit percentage rond de 20%. Gelet op de verwachte toename van het aantal inwoners en de vergrijzing is de verwachting dat het aantal inwoners met (ernstig) overgewicht nog zal toenemen in de komende jaren. 7.

Kan het college aangeven hoe groot de problematiek is van diabetes in Den Haag? En kan het college aangeven hoe dat er in de toekomst uitziet?

Geschat wordt dat ruim 40.000 Hagenaars diabetes hebben. Gelet op de verwachte toename van het aantal inwoners, de vergrijzing en het aantal Hagenaars met (ernstig) overgewicht, is de verwachting dat het aantal inwoners met diabetes nog zal toenemen in de komende jaren. In Den Haag zijn er grote verschillen in gezondheid. In sommige wijken gaan mensen gemiddeld 12 jaar eerder dood. 8.

Kan het college aangeven hoeveel budget er momenteel is om deze gezondheidsachterstanden aan te pakken?

Het Actieprogramma Preventie 2020-2023 richt zich op het verkleinen van gezondheidsachterstanden en heeft een totaalbudget van ongeveer €16 miljoen voor de periode van 2020-2023. 9.

Welke acties onderneemt het college om de bewustwording over fastfood te vergroten?

Als onderdeel van het Actieprogramma Preventie 2020-2023 wordt onder andere de ketenaanpak Haagse Aanpak Gezond Gewicht (HAGG) ingezet. Bewustwording over fastfood is één van de onderdelen van dit programma. Daarnaast neemt gemeente Den Haag pro-actief deel aan de “City Deal Gezonde en Duurzame Leefomgeving” (RIS310124). In deze City Deal werken steden samen met ministeries en andere partners aan de opgaven op het gebied van de fysieke en sociale voedselomgeving en duurzaam en lokaal voedsel. Samen met de G4 + Ede heeft het college (in 2021) een oproep gedaan voor meer juridisch instrumentarium om in te kunnen grijpen op de voedselomgeving (RIS307530). De staatssecretaris heeft in maart van dit jaar aangekondigd te onderzoeken of hij gemeenten meer instrumentarium kan geven.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10370693

Het college is continu in (lobby)gesprek met de staatssecretaris onder andere ook over het onderwerp gezonde voeding en voedselomgeving. Nog in juli van dit jaar heeft wethouder Parbhudayal de staatssecretaris op de fiets rondgeleid door Den Haag om over dit belangrijke thema te spreken (zie bijvoorbeeld NRC 25 juli 2022 - “Om fastfood aan te pakken moet je eerst weten wat het is”). 10. Welke acties onderneemt het college om de vestiging van fastfoodrestaurants tegen te gaan? 11. Is het college het met ons eens dat het erg gek is dat de gemeente er alles aan doet om gezondheidsachterstanden aan te pakken maar tegelijkertijd de rode loper uitrolt voor fastfoodrestaurants? Antwoord op vraag 10 en 11: In de gemeentelijke bestemmingsplannen wordt aangegeven op welke plekken in de stad horeca is toegestaan. Op basis van de huidige bestemmingsplannen wordt er onderscheid gemaakt in verschillende horecacategorieën, waarbij o.a. aspecten als openingstijden, het schenken van alcohol en het bieden van vermaak bepalen welke horeca-categorie van toepassing is. Gezondheidseffecten worden hierbij niet in ogenschouw genomen. De gemeente kan daarom op grond van de huidige regelgeving zoals opgenomen in de bestemmingsplannen niet voorkomen dat fastfoodrestaurants zich vestigen binnen een bestaande horeca bestemming.

Onder de huidige wetgeving is het ook niet gemakkelijk om gezondheidseffecten mee te wegen in het kader van bestemmingsplannen omdat de wettelijke grondslag, zijnde een goede ruimtelijke ordening, alleen maar ruimtelijk relevante voorschriften toestaat. Het ten behoeve van nieuwvestiging van fastfoodrestaurants opnemen van planregels op het gebied van gezondheid is om die reden slechts mogelijk indien deze zijn gebaseerd op ruimtelijk relevante factoren. Om daar verandering in te brengen zal nieuw beleid worden vastgesteld, waarin fastfood expliciet als onderscheidende horeca-categorie wordt aangeduid en onder welke voorwaarden en op welke plekken (nieuwvestiging van) fastfood wordt toegestaan of uitgesloten. Wanneer dit in een bestemmingsplan/omgevingsplan is opgenomen, kan de vestiging van nieuwe fastfoodzaken worden tegengegaan. Veel fastfoodrestaurants zijn franchiseformules waarbij het starten van een vestiging makkelijk gemaakt wordt door het hoofdkantoor door bijvoorbeeld verplichte inkoop, standaard recepten en standaard hulp bij het runnen van het restaurant. 12. Is het college bereid te onderzoeken of er mogelijkheden zijn potentiële ondernemers in de fastfoodsector te wijzen op gezondere alternatieven? Horecaondernemers spelen in op het voortdurend veranderende consumentengedrag.

Door middel van de Haagse Aanpak Gezond Gewicht (HAGG) informeren we de (toekomstige) consument om daarmee de vraag naar fastfood terug te dringen. De gemeente biedt ruimte aan de ondernemer om horecaconcepten hierop aan te passen. Bij aanvragen voor nieuwe gezonde horeca-initiatieven heeft de gemeente een positieve houding. 13. Tijdens de Corona-periode bleek dat er veel mensen zijn die voor buurtgenoten of anderen koken. Deze mensen willen soms best doorgroeien. Kan het college onderzoeken hoe deze mensen kunnen worden ondersteund in hun ambities? Partijen kunnen zich aanmelden bij de Haagse MAEX. Van daaruit kunnen zij andere sociaal ondernemers ontmoeten en van elkaar leren hoe zij eventueel kunnen doorgroeien.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10370693

MAEX is het platform dat maatschappelijke waarde van initiatieven transparant maakt en laat zien wat deze initiatieven toevoegen voor hun doelgroep en omgeving, wie dat mogelijk maken en waar de initiatieven behoefte aan hebben. Zo wordt investeren in deze initiatieven (in brede zin) gestimuleerd. 14. Is het college bereid om in overleg te treden met partijen die duurzame en gezonde voedselvoorzieningen propageren zoals Lekker Nassuh, Conscious Kitchen, Resto van Harte en de Haagse Voedselraad om gezamenlijk te komen met een visie op het promoten van en vergroten van het aandeel duurzame, gezonde en betaalbare voeding in het straatbeeld? Lekker Nassuh, Conscious Kitchen en Resto van Harte zijn onderdeel van de Haagse Voedselraad. De Haagse Voedselraad is een initiatief van de vereniging Ons Eten Den Haag en is opgericht als de spreekbuis van bewoners, initiatieven en ondernemers uit Den Haag over gezond, eerlijk en duurzaam voedsel. Ook de gemeente is één van de partners van de Haagse Voedselraad en heeft contact met deze partijen over duurzame, gezonde en betaalbare voeding. 15.

Gezamenlijk (gezond) koken en eten draagt bij aan sociale cohesie en kan leiden tot betere gezondheid. Is het college bereid te onderzoeken hoe dit kan worden gestimuleerd door de gemeente?

De gemeente ondersteunt de Participatie Keuken. Deze organisatie heeft als missie om de veerkracht te vergroten van kwetsbare groepen in de samenleving door mensen actief te laten deelnemen aan de culturele en culinaire activiteiten van de Participatie Keuken. Zo wordt er op een gezonde manier bijgedragen aan sociale cohesie. In de raadsvergadering van 10 juni 2021 is de door het raadslid de heer Bos ingediende motie T.3 ‘Terugdringen fastfood’ (RIS309153) aangenomen. In de afdoening van de motie (RIS309153) van 31 augustus 2021 geeft het college aan te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om fastfoodrestaurants te ontmoedigen. Dit onderzoek zou in het najaar 2021 naar de raad worden gestuurd. 16. Kan het college aangeven wanneer dit onderzoek nu is afgerond en naar de raad wordt gestuurd? Dit advies is met de commissiebrief over het actualiseren van de horecacategorieën op 8 december 2021 naar de raad gestuurd (RIS310893). Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4