RIS312603 Bijlage 1
Tekst van het document
Typ tekstTyp tekstTyp tekst
060
Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag
Robert van Asten Wethouder van Mobiliteit en Cultuur
Ons kenmerk
OCW/10248970 RIS311396 Aan de voorzitter van de commissie Samenleving
Contactpersoon
Marleen Leroy Dienst
Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling
Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer
14070 E-mailadres
marleen.leroy@denhaag.nl
Datum
1 februari 2022 Onderwerp
Procesvoorstel Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028
Geachte voorzitter, Tijdens de raadscommissie Samenleving d.d. 18 november 2021 spraken we over het Evaluatierapport Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2021-2024. Ik heb u toegezegd een reactie op het evaluatierapport te geven in de vorm van een eerste opzet voor een procesvoorstel om te komen tot het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 (hierna MJB 2025-2028), waarin de inbreng van alle betrokkenen is verwerkt. Hieronder volgt dit procesvoorstel met waar mogelijk, per jaar aangegeven welke stappen we zetten en hoe de adviezen uit het evaluatierapport hierin worden meegenomen. Voor 2022 en 2023 is tevens een globale planning opgesteld. Dit voorstel beperkt zich tot de MJB-procedure. In het evaluatierapport worden adviezen gegeven die verder reiken en luidt een aanbeveling om te bepalen of er instellingen of functies zijn die sowieso gemeentelijke subsidie zullen ontvangen of een andere positie binnen of buiten de huidige MJBsystematiek moeten krijgen (bijvoorbeeld systeeminstellingen of instellingen die gemeentelijke collecties beheren). Dit sluit aan bij het advies van de Adviescommissie en de motie ‘Een gezond ecosysteem voor de kunst’ (RIS306694). Gezien de belangen en uiterste zorgvuldigheid die dergelijke keuzes in dit proces vragen, hebben dergelijke onderwerpen nader onderzoek nodig om tot een weloverwogen voorstel te komen.
De sector heeft onder andere aangegeven dat het MJB-proces vooral ingericht is voor aanvragers die al structurele subsidie ontvangen en minder voor nieuwkomers. Daarnaast wordt gevraagd een differentiatie in de beoordelingscriteria aan te brengen om het proces toegankelijker en minder omslachtig te maken voor alle aanvragers. We zullen een scenario-analyse laten opstellen waarin verschillende stelsels, zoals bijvoorbeeld een eventuele Haagse Basis Infrastructuur naast een MJBproces, de mogelijkheden van een getrapt systeem van inschrijving (model Fonds voor de Podiumkunsten) binnen het MJB-proces, worden onderzocht op haalbaarheid. De resultaten uit het onderzoek naar de systeeminstellingen (CultuurSchakel, Stroom en Popradar), waarvan een uitwerking van een passende financieringssystematiek voor systeeminstellingen onderdeel is, worden hierin meegenomen. De resultaten van deze onderzoeken en analyses kunnen van invloed zijn op de planning van het MJBproces, waardoor in dit voorstel nog geen planning van 2024 kan worden gegeven.
Gemeente Den Haag
Spui 70 Den Haag
Postbus 12600 2500 DJ Den Haag
T 14070 www.denhaag.nl
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10248970
Aan de nieuwe raad (raadsperiode 2022-2026) zullen de volgende, uitgewerkte adviezen worden voorgelegd: • De keuze voor de inrichting van een, al dan niet getrapt, subsidiestelsel voor meerjarige subsidies. • Het bepalen of er instellingen of functies zijn die sowieso gemeentelijke subsidie zouden moeten ontvangen of een andere positie moeten krijgen dan binnen de huidige MJBprocedure. • Het eventueel aanstellen van een structurele Adviescommissie voor een volgend MJB-proces. • Het eventueel afstemmen van de Haagse MJB planning op de planning van de landelijke fondsen en het rijk. Proces meerjarenbeleidsplan in 2022 Beleidskader De eerste stap in het proces van het MJB is het Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028. Dit kader zal in juli 2023 worden vastgesteld door de gemeenteraad en geeft voor deze periode de beleidsdoelstellingen, de algemene richtlijnen voor de beoordeling door de Adviescommissie en het financieel kader weer. Uit het Evaluatierapport blijkt dat het Beleidskader Kunst en Cultuur 2021-2024 als breed en abstract werd ervaren. Ook werd een langetermijnvisie op cultuur gemist die duidelijkheid moet bieden welke stad Den Haag op dit gebied is en wil zijn. Voorstel: om te komen tot een helder en duidelijk geformuleerd beleidskader volgen we het advies uit het evaluatierapport op om de totstandkoming van het beleidskader in twee stappen op te delen.
Het proces ziet er als volgt uit: 1) een cultuurvisie voor lange termijn (tien jaar) en hoofdlijnen van de ambities voor vier jaar; 2) een beleidskader (inclusief financieel kader) voor vier jaar. Ad 1) De cultuurvisie voor de lange termijn en de ambities voor de beleidsperiode 2025-2028 zullen mede tot stand komen door 1a) een externe sectoranalyse van het Haagse cultuurveld en 1b) diverse participatietrajecten met betrokken partijen. Deze twee onderdelen zullen in de eerste helft van 2022 worden uitgevoerd. Nadat het nieuwe college is aangesteld, wordt met de opgehaalde resultaten van de sectoranalyse en de participatietrajecten een opzet gemaakt van de cultuurvisie en van de ambities voor de beleidsperiode 2025-2028. Hierin zal ook het nieuwe coalitieakkoord 2022-2025 worden meegenomen. De ambities voor vier jaar worden vertaald naar de beleidsthema’s die in het beleidskader verder worden uitgewerkt. De cultuurvisie wordt afgerond in december 2022. Onderdelen van dit proces zullen in Q1 2022 als opdracht aan een extern bureau worden gegund, via een aanbestedingstraject. 1a) Sectoranalyse Een dergelijke sectoranalyse zal zichtbaar maken hoe de culturele sector van de stad Den Haag er uitziet, waar de kracht en rijkdom en waar leemtes en behoeften te zien zijn.
Hierin wordt ook aandacht besteed aan de opmerkingen van de Adviescommissie over doorgroeimogelijkheden en diversiteit in schaal (middensegment) in het culturele veld (zie RIS305165 Advies Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2021-2024 – pp. 19, 158, 250, 273-276) en aan de stand van zaken van het huidige makersklimaat. 1b) Participatietraject Uit de evaluatie komt naar voren dat de themabijeenkomsten met name door nieuwe aanvragers als ‘ons-kent-ons’ zijn ervaren. Daarom willen we nu een bredere vertegenwoordiging van de stad laten participeren bij de totstandkoming van de langetermijnvisie.
2/7
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10248970
De participatietrajecten worden op maat ontwikkeld in samenwerking met participatieadviseurs van de gemeente. Per onderdeel van het proces (cultuurvisie, sectoranalyse en beleidskader) wordt bepaald welke doelgroepen hierbij betrokken moeten worden en welke vorm van participatie passend is om de stad hierin een stem te geven. Themasessies Nadat de ambities voor vier jaar zijn vertaald naar beleidsthema’s en door het college zijn vastgesteld, worden betrokken partijen uitgenodigd input te leveren op deze beleidsthema’s. De culturele sector heeft aangegeven geen grootschalige themabijeenkomsten te willen. Men ervaarde deze als te massaal met weinig ruimte voor inspraak. Voorstel: we zullen ons richten op kleinschaliger verdiepende sessies die zowel fysiek als online bij te wonen zijn. De vorm hiervan moet verder worden uitgewerkt. De mogelijkheid om sessies te herhalen of nieuwe sessies in te lassen rond een bepaald thema wordt hierin meegenomen. Werksessie met Commissie Samenleving Door de Commissie Samenleving is de wens geuit een juridisch kader op te stellen waarin alle verantwoordelijkheden, rollen en taken van het college en de gemeenteraad, die betrekking hebben op het proces van het meerjarenbeleidsplan, zijn beschreven.
Voorstel: er wordt een technische werksessie met de Commissie Samenleving belegd om het volgende te bespreken: • het proces en de procedure van het MJB; • het juridische kader met de verantwoordelijkheden, rollen en taken van het college en de raadsleden; • de rollen en taken van de adviescommissie; • de hoofdlijnen van de cultuurvisie en de ambities voor de komende vier jaar, vertaald in beleidsthema’s voor het Beleidskader. Adviescommissie Samenstellen Adviescommissie Rond de samenstelling van de Adviescommissie is door meerdere partijen gepleit om meer continuïteit/geheugen/kennis van de Haagse cultuursector op te nemen binnen de nieuwe Adviescommissie zonder de onafhankelijkheid te beïnvloeden. Momenteel worden leden van de Adviescommissie voor vier jaar benoemd en treden zij af, zodra een nieuwe commissie door het college wordt benoemd. Voorstel: • Met een invoering van een getrapt systeem van aan- en aftreden van Adviescommissieleden wordt deze kennis beter gewaarborgd. Met deze wens zal rekening worden gehouden bij de werving van de Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028. • Voor het MJB-proces 2025-2028 zal een procesmatige voorzitter worden aangesteld die kennis heeft van de Haagse culturele sector, maar hij of zij maakt daar geen onderdeel (meer) van uit.
• De beleidsadviseurs van het team cultuur van de gemeente hebben na het benoemen van de leden een gesprek met de Adviescommissieleden, waar de gelegenheid wordt geboden kennis van de sector en de desbetreffende disciplines dan wel van beleidsthema’s uit te wisselen. • Het secretariaat van de Adviescommissie heeft tijdens de adviesperiode één contactpersoon die een intermediaire functie vervult tussen de beleidsadviseurs en de Adviescommissie. Vragen van de commissieleden over aanvragen en achtergrondinformatie van instellingen
3/7
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10248970
•
•
kunnen hierdoor bij de beleidsadviseurs worden opgehaald en via het secretariaat worden doorgeleid aan de Adviescommissie. In de Adviescommissie MJB 2021-2024 zat één commissielid uit de Adviescommissie Culturele Projecten en één commissielid uit de Adviescommissie Broedplaatsen. Hierdoor werd waardevolle kennis over de culturele sector vanuit andere subsidieregelingen toegevoegd aan de Adviescommissie MJB. We zullen dit meenemen in de overwegingen over de samenstelling van de Adviescommissie MJB 2025-2028. Nadat het college de Adviescommissie heeft geïnstalleerd zal de Adviescommissie kennis maken met de leden van de Commissie Samenleving. Hiermee geven we beide partijen de gelegenheid kennis uit wisselen over de culturele sector van Den Haag en over de expertise die de adviescommissieleden inbrengen in het proces.
Discipline-indeling Steeds vaker werken instellingen inter- of multidisciplinair, waardoor de huidige discipline-indeling van de Adviescommissie steeds minder aansluit op de huidige ontwikkelingen binnen de culturele sector. Dit is van invloed op de werving van commissieleden die aangesteld worden op basis van hun ervaring en kennis van bepaalde disciplines. Tegelijk is er voor veel instellingen sprake van disciplinespecifieke zaken, waarbij gerichte kennis van de adviescommissieleden noodzakelijk is. Een disciplineindeling in de commissie is daarom nog steeds waardevol, maar moet flexibeler worden. Voorstel: de indeling van de disciplines zal worden herzien en waar nodig worden aangepast. Tijdens de samenstelling van de subcommissies zal hiermee rekening worden gehouden. Door bijvoorbeeld verschillende subcommissieleden met aanvullende disciplinekennis in flexibele vorm aan bestaande subcommissies toe te voegen. Hierdoor worden instellingen die interdisciplinair werken door een bredere commissie beoordeeld. We zullen in de subsidieaanvraag de mogelijkheid opnemen dat de aanvrager kan aangeven onder welke discipline(s) de aanvraag beoordeeld dient te worden. De leden van de Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur worden in december 2022 door het college benoemd.
4/7
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10248970
Globale planning 2022 Periode Januari – maart 2022
Wat Aanbesteding bureau voor culturele sectoranalyse en cultuurvisie.
Februari – mei 2022 Mei Mei/juni Februari – juni 2022
Scenario-analyse subsidiestelsel Collegebesluit Informeren Commissie Samenleving Uitvoering sectoranalyse en participatietrajecten Definitieve planning voor MJB-proces 2023 en 2024 opstellen Eerste opzet cultuurvisie en voorstel ambities (beleidsthema’s) voor Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028
Mei – juni 2022 (na vaststelling coalitieakkoord 2022-2025) Juli 2022 Juni – december 2022 September 2022 September – november 2022 December 2022
Collegebesluit Samenstelling Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 Werksessie met Commissie Samenleving Themasessies Cultuurvisie wordt afgerond. Start opzet Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028 Collegebesluit samenstelling Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 Informeren commissie Samenleving
Proces meerjarenbeleidsplan in 2023 Beleidskader (subsidieregeling en financieel kader) Uit de evaluatie komt naar voren dat sommige beleidsthema’s te weinig waren uitgewerkt en de criteria waarop de Adviescommissie de aanvragen beoordeelde niet altijd helder en concreet waren. Daarnaast werd inspraak op het concept-beleidskader gemist. Er kon wel vooraf worden meegedacht over het beleidskader, maar daarna werd het resultaat niet meer getoetst bij de betrokkenen. Voorstel: het is voor het proces van belang dat alle betrokken partijen van tevoren begrijpen wat de criteria betekenen en hoe ze worden beoordeeld. Voordat het beleidskader wordt vastgesteld, zullen we een aantal voorlichtingssessies organiseren om het concept-beleidskader toe te lichten. Deze sessies zijn voor alle betrokkenen toegankelijk. Daarna stelt de gemeenteraad het beleidskader en het financiële kader vast. Ook worden de volgende adviezen opgevolgd: • Het format van de subsidieaanvraag zal opnieuw worden bezien en waar mogelijk meer ruimte geven voor toelichting. Dit met inachtneming van het feit dat het voor de vereiste gelijke behandeling van belang is dat de aanvragen goed te vergelijken en te beoordelen zijn en de omvang van aanvragen gezien het grote aantal aanvragers ook werkbaar blijft voor de Adviescommissie.
• Vanaf het openstellen van de subsidieregeling hebben instellingen gedurende een, nog nader te bepalen, periode de mogelijkheid vragen over de procedure van de subsidieaanvraag bij de gemeente in te dienen. De antwoorden op de vragen zullen vervolgens met alle aanvragers
5/7
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10248970
• •
worden gedeeld. Eventuele vragen die na deze vast te stellen periode worden gesteld, zullen via het secretariaat worden afgehandeld. Voor nieuwe aanvragers wordt een centrale voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd waarin het proces wordt toegelicht. De subsidie kan uitsluitend digitaal worden aangevraagd en ingediend. De controle op volledigheid en de bijkomende berichtgeving zal via email verlopen.
Instellingsbezoek door Adviescommissie Instellingen hebben in de evaluatie aangegeven dat het tijdens de vorige MJB-procedure onduidelijk was of de commissieleden een bezoek hadden gebracht aan één van de activiteiten. Voorstel: Instellingen die voornemens zijn een aanvraag in te dienen voor het MJB 2025-2028 geven dit zo vroeg mogelijk in 2023 aan. De commissieleden zullen tenminste één culturele activiteit per aanvrager bezoeken. Het secretariaat van de Adviescommissie is gedurende het hele proces het contactadres voor de culturele sector. Alle uitnodigingen aan de Adviescommissie worden behandeld door het secretariaat. Deze behoudt het overzicht van de afgelegde bezoeken en registreert deze. Indien nodig zal het secretariaat op aanvraag van de commissieleden zelf aanvullende bezoeken inplannen. Globale planning 2023 Periode Januari – december 2023
Wat Adviescommissie bezoekt culturele activiteiten
Januari – april 2023
Schrijven van het Beleidskader Opstellen subsidieregeling Voorlichtingsbijeenkomsten over concept-beleidskader
Mei 2023 Mei – juni 2023
Juni – juli 2023 September – November 2023* December 2023*
Format subsidieaanvraag wordt opgesteld Collegebesluit subsidieregeling, cultuurvisie en beleidskader inclusief financieel kader Bespreking cultuurvisie en beleidskader met Commissie Samenleving Beleidskader (inclusief financieel kader) wordt door de gemeenteraad vastgesteld Subsidieregeling Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 20252028 wordt opengesteld Deadline indienen subsidieaanvragen voor Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028
* (onder voorbehoud of de planning van de gemeente Den Haag wordt gelijkgetrokken met de planning van de landelijke fondsen en het rijk. Medio 2022 wordt de definitieve planning van het MJB-proces 2023 en 2024 opgesteld.)
6/7
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10248970
Proces meerjarenbeleidsplan in 2024 Adviescommissie De volgende adviezen worden opgevolgd: • De kennismakingsgesprekken tussen de Adviescommissie en de aanvragers zullen na het indienen en direct voor de behandeling van de aanvragen plaatsvinden. Op deze manier kan er een inhoudelijk gesprek gevoerd worden waarin gerichte vragen over de aanvraag kunnen worden gesteld. Daarnaast worden instellingen, die direct betrokken zijn bij de culturele sector, ook uitgenodigd voor een kennismakingsgesprek. • De mogelijkheid voor de aanvragers om te reageren op het conceptadvies blijft behouden. De strikte scheiding tussen een feitelijke en een inhoudelijke reactie zal worden versoepeld. De Adviescommissie verwerkt in ieder geval feitelijke onjuistheden en indien een inhoudelijke reactie zwaarwegende argumenten biedt, zal de Commissie ook deze verwerken in het definitieve advies. De reacties van de instellingen op het advies worden tevens meegenomen in de reactie van het college op het instellingsadvies bij het opstellen van het MJB 2025-2028. Instellingen ontvangen geen separate reactie op de door hen aangedragen feitelijke en inhoudelijke onjuistheden, deze worden verwerkt in het MJB 2025-2028. Er volgt dan ook geen separaat zienswijzerapport. • Het moment van het geven van een zienswijze wordt hiermee vervroegd.
• Het advies van de Adviescommissie MJB 2025-2028 wordt aan alle aanvragers op hetzelfde moment bekend gemaakt. De instellingen waarvan het advies is de aanvraag af te wijzen dan wel te korten, worden hierover niet meer van tevoren geïnformeerd, omdat instellingen in de evaluatie hebben aangegeven dit niet op prijs te stellen. Met dit procesvoorstel geven we gehoor aan de adviezen die DSP-groep ons heeft meegegeven in het Evaluatierapport Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2021-2024. Gedurende dit jaar zullen ook de resultaten van de benodigde onderzoeken een noodzakelijke bijdrage leveren aan het verder vormgeven van het MJB-proces 2025-2028. Het is van groot belang dat de processtappen zorgvuldig worden uitgevoerd waarbij partijen als bewoners van Den Haag, de culturele sector en de gemeenteraad in de diverse fases worden geïnformeerd en betrokken, om zo in gezamenlijkheid naar een gedragen Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 toe te werken. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, de wethouder van Mobiliteit en Cultuur Robert van Asten
7/7