RIS312601 Bijlage

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

Jaarverantwoording Kinderopvang 2021, gemeente Den Haag Inleiding De kinderopvang omvat de volgende voorzieningen: Kinderdagverblijven (KDV), Buitenschoolse Opvang (BSO), Gastouderbureaus (GOB) en Voorzieningen voor Gastouderopvang (VGO). Gemeenten zijn volgens de Wet kinderopvang verantwoordelijk voor het toezicht op en de handhaving van de kwaliteit van kinderopvangvoorzieningen. Het College van burgemeester en wethouders legt over de uitvoering van haar taken jaarlijks verantwoording af aan zowel de gemeenteraad (de horizontale toezichthouder), als de Inspectie van het Onderwijs (de interbestuurlijk toezichthouder). Verantwoording richting de Inspectie vindt plaats via de jaarverantwoording. Deze moet uiterlijk 1 juli worden ingediend en betreft het verslag van het voorgaande jaar. Ook in 2021 heeft de uitbraak van het coronavirus helaas geleid tot sluiting van voorzieningen. Er was een sluiting aan het begin van het jaar (KDV tot 8 februari gesloten, BSO tot 19 april gesloten) en een sluiting aan het einde van het jaar (BSO vanaf 21 december gesloten). Deze sluitingen zijn, samen met andere maatregelen ter bestrijding van het coronavirus (zoals het advies om zoveel mogelijk thuis te werken), van invloed geweest op de uitvoering van de wettelijke taken kinderopvang.

De Inspectie zal de normen die hiervoor gelden daarom niet onverkort hanteren bij de beoordeling van de taakuitvoering door gemeenten in 2021, maar maatwerk toepassen. Om dit maatwerk mogelijk te maken, is het nodig dat gemeenten in de jaarverantwoording informatie verstrekken over keuzes en afspraken die zij in 2021 met hun GGD hebben gemaakt. Opbouw De jaarverantwoording over 2021 bestaat uit drie delen: A, B en C. • De vragen in deel A zijn bedoeld om een goed beeld te krijgen van de manier waarop en de mate waarin de coronamaatregelen van invloed zijn geweest op de uitvoering van de wettelijke taken in 2021. • Deel B van de vragenlijst bevat vragen over de uitvoering van de wettelijke taken in 2021. • Deel C bevat benchmarkgegevens die u kunt gebruiken om de gegevens van uw eigen gemeente te vergelijken met die van gemeenten in dezelfde grootteklasse, gemeenten in dezelfde GGD-regio, en gegevens op landelijk niveau.

30-5-2022 13:26

-1-

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

DEEL A Hebben de coronamaatregelen de uitvoering van de wettelijke taken toezicht en handhaving kinderopvang in 2021 beïnvloed? Meerdere antwoorden mogelijk

  

Ja, de coronamaatregelen hebben ertoe geleid dat de GGD de verplichte inspecties niet allemaal of niet volledig heeft kunnen uitvoeren. Ja, de coronamaatregelen hebben ertoe geleid dat de gemeente haar registratietaak (het tijdig afhandelen van aanvragen en het bijhouden van het LRK) en/of haar handhavingstaak niet goed heeft kunnen uitvoeren. Geen van bovenstaande.

30-5-2022 13:26

-2-

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

DEEL B De vragen in deel B hebben betrekking op de volgende vier wettelijke taken van gemeenten: 1. Het uitvoeren van de registertaak van het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). 2. Het tijdig afhandelen van aanvragen voor toestemming tot exploitatie en registratie van nieuwe voorzieningen. 3. Het laten uitvoeren van de verplichte onderzoeken door de toezichthouder. 4. Handhavend optreden. U kunt, indien het de coronasituatie betreft, bij het beantwoorden van de vragen in deel B ook verwijzen naar antwoorden die u in deel A van de vragenlijst heeft gegeven. 1 Criterium Registervoering Toelichting wettelijke taak • • • •

Het LRK moet juist en volledig zijn gevuld en het moet actueel zijn. Mogelijke tekortkomingen hierin zijn: Wijzigingsverzoeken die niet (op tijd) zijn verwerkt; Niet correcte aanduiding van het aanbod van gesubsidieerde voorschoolse educatie; Het ontbreken van de publicatie van onherroepelijke juridische handhavingsbesluiten (aanwijzing, boete, last onder dwangsom, last onder bestuursdwang en exploitatieverbod).

NB: Wijzigingen die de houder niet heeft doorgegeven vallen buiten dit criterium. NB: Het gaat bij dit criterium uitdrukkelijk om het op orde zijn van het LRK, niet om het op orde zijn van GIRHandhaven en/of GIR-Inspecteren.

Verantwoordingsinformatie registervoering Was het LRK gedurende het jaar 2021 juist, volledig en actueel?

 

Ja Nee, niet helemaal

30-5-2022 13:26

-3-

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

2 Criterium tijdig afgehandelde aanvragen KDV, BSO, GOB, VGO Toelichting wettelijke taak Dit criterium betreft het tijdig afhandelen van alle aanvragen voor toestemming tot exploitatie en registratie van nieuwe voorzieningen die door de gemeente zijn ontvangen in de periode van 1 oktober 2020 tot 1 oktober 2021. Voor deze termijn is gekozen, omdat aanvragen die aan het einde van deze periode binnenkomen nog voor 31 december 2021 kunnen worden afgehandeld. Voor het tijdig afhandelen wordt een termijn gehanteerd van tien weken, eventueel vermeerderd met de (in het LRK vastgelegde) opschorting. Binnen deze termijn moet de voorziening in het LRK de vervolgstatus ‘geregistreerd’, ‘afgewezen’ of ‘ingetrokken’ hebben gekregen.

Verantwoordingsinformatie tijdig afgehandelde aanvragen De gemeente heeft in de periode 1 oktober 2020 tot 1 oktober 2021 83 aanvragen voor toestemming tot exploitatie en registratie van nieuwe voorzieningen ontvangen, waarvan er 81 tijdig afgehandeld zijn. Dit betekent dat 97.6 % van de aanvragen tijdig afgehandeld is. In de Controlelijst tijdig afgehandelde aanvragen (zie Mijn DUO) kunt u vinden welke aanvragen niet tijdig zijn afgehandeld. Wilt u hieronder toelichten waarom deze aanvragen niet tijdig afgehandeld zijn? De gemeente heeft alle aanvragen tijdig afgehandeld (100%). Bij de 2 betreffende aanvragen was de termijn opgeschort in verband met het betalen van de leges en een verzoek tot aanvulling van de aanvraag. Eind 2021 waren er 812 Haagse opvangvoorzieningen (541 kindercentra en 217 voorzieningen voor gastouderopvang) geregistreerd in het LRK, met in totaal 22.798 kindplaatsen. Daarnaast zijn er 8 Haagse gastouderbureaus die gastouderopvang bemiddelen.

30-5-2022 13:26

-4-

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

3 Criterium uitvoering inspecties Toelichting wettelijke taak Het toezicht op de kinderopvang wordt door de GGD uitgevoerd in opdracht van de gemeente. Hierbij geldt het volgende: I. Ieder geregistreerd kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang, en gastouderbureau moet jaarlijks worden geïnspecteerd. Bij iedere nieuwe voorziening dient binnen 3 maanden na inschrijving in het LRK een onderzoek na registratie plaats te vinden. II. Elke nieuwe voorziening voor gastouderopvang dient voor registratie geïnspecteerd te worden. III. Tenminste 5% van de geregistreerde voorzieningen voor gastouderopvang moet jaarlijks worden geïnspecteerd (de zogenaamde steekproef).

I. Verantwoordingsinformatie inspecties geregistreerde en nieuwe KDV, BSO en GOB De GGD heeft in het jaar 2021 533 van de 538 voorzieningen geïnspecteerd. Dat betekent dat 99.1% van de voorzieningen is geïnspecteerd. In de Controlelijst geïnspecteerde voorzieningen KDV, BSO, GOB (zie Mijn DUO) kunt u vinden welke voorzieningen niet zijn geïnspecteerd. Wilt u hieronder toelichten waarom deze voorzieningen niet zijn geïnspecteerd? GGD Haaglanden heeft alle voorzieningen geïnspecteerd (100%). Van de 5 betreffende voorzieningen, zijn er 3 wel geïnspecteerd (1 iets te laat). De andere 2 voorzieningen waren verhuisd. Deze waren op de oude locaties al volledig geïnspecteerd en op de nieuwe locaties heeft een onderzoek voor registratie plaatsgevonden. Nog een inspectie in 2021 was niet nodig.

30-5-2022 13:26

-5-

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

II. Verantwoordingsinformatie inspecties nieuwe voorzieningen voor gastouderopvang De gemeente heeft in het jaar 2021 bij 59 van de 59 nieuwe voorzieningen voor gastouderopvang een onderzoek voor registratie laten uitvoeren. Dat betekent dat 100 % van de nieuwe voorzieningen voor gastouderopvang vóór exploitatie en registratie is geïnspecteerd. Indien gewenst, kunt u hieronder een nadere toelichting geven op dit criterium. Dit is niet verplicht.

GGD Haaglanden voert bij alle nieuwe voorzieningen een onderzoek voor registratie uit. Ook bij alle nieuwe kindercentra voor dag- en buitenschoolse opvang en gastouderbureaus. In het LRK worden alleen goedgekeurde voorzieningen geregistreerd. Naast de onderzoeken voor registratie en de jaarlijkse onderzoeken, voert GGD Haaglanden nadere en incidentele onderzoeken uit. Naar aanleiding van handhaving of signalen.

III. Verantwoordingsinformatie inspecties geregistreerde voorzieningen voor gastouderopvang (de zogenaamde steekproef) Op 1 januari 2021 stonden 305 voorzieningen voor gastouderopvang geregistreerd. Hiervan zijn er 72 in de loop van jaar uitgeschreven en niet geïnspecteerd. Het aantal voorzieningen voor gastouderopvang dat de basis vormt voor het percentage geïnspecteerde voorzieningen is daarom 233. De gemeente heeft in het jaar 2021 78 voorzieningen voor gastouderopvang geïnspecteerd. Dat betekent dat de steekproef van geïnspecteerde voorzieningen 33.5% bedraagt. Indien gewenst, kunt u hieronder een nadere toelichting geven op dit criterium. Dit is niet verplicht.

Met het inspecteren van 1/3de van de voorzieningen voor gastouderopvang, zit GGD Haaglanden ruim boven de verplichte 5%. Toezicht op gastouders is belangrijk. Er gelden minder (hoge) kwaliteitseisen. Ook is er geen collegiale controle.

30-5-2022 13:26

-6-

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

4 Criterium Handhaving Toelichting wettelijke taak Als er sprake is van tekortkomingen heeft de gemeente een beginselplicht tot handhaving. In sommige omstandigheden kan het College van burgemeester en wethouders echter afzien van handhaving. We noemen dit beredeneerd niet handhaven. Voorbeelden van redenen voor beredeneerd niet handhaven zijn: het niet meer in exploitatie zijn van de voorziening, zicht op legalisatie en strijd met de beginselen van behoorlijk bestuur. Informatie over het gebruik van GIR-Handhaven door de gemeente Maakte uw gemeente gedurende het jaar 2021 gebruik van GIR-Handhaven?

  

Ja, tijdens het hele jaar Ja, gedurende een deel van het jaar Nee, wij hebben de GIR in 2021 niet gebruikt

Verantwoordingsinformatie inzet van herstelaanbod Wanneer er tijdens een onderzoek tekortkomingen zijn geconstateerd, kan de GGD-inspecteur de houder in bepaalde gevallen een herstelaanbod doen. De houder krijgt dan de gelegenheid om de tekortkoming voor afronding van het inspectierapport te herstellen. Dit herstelaanbod is een eerste actie om de tekortkomingen op te lossen. N.B.: Ook als de tekortkomingen wel zijn hersteld, is het mogelijk dat de gemeente er, gezien de aard van de tekortkoming, voor kiest een vervolgactie in te zetten. Onderstaande tabel geeft, naast een beeld van de inzet van herstelaanbod, ook een beeld van het resultaat van het herstelaanbod dat in 2021 door de GGD is ingezet. Tabel 1: Inzet en resultaat van herstelaanbod op het totale aantal tekortkomingen in alle inspectierapporten, dus met en zonder handhavingsadvies Den Haag 2021 Aantal Percentage Beoordeelde voorwaarden zonder tekortkoming 7606 98.7% Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, geen 60 0.8% herstelaanbod Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, wel 39 0.5% herstelaanbod Tekortkoming hersteld 37 0.5% Tekortkoming niet hersteld 2 0% Totaal 7705 100%

30-5-2022 13:26

-7-

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

Verantwoordingsinformatie ingezette handhavingstrajecten bij rapporten met advies ‘handhaven’ Wanneer het inspectierapport definitief is geworden, wordt het ter beschikking gesteld aan de gemeente. De gemeente moet vervolgens alle rapporten waarin de GGD het advies ‘handhaven’ geeft, oppakken. De GGD heeft 687 afgeronde inspecties uitgevoerd. In 75 van deze inspectierapporten werd de gemeente geadviseerd te handhaven conform het handhavingsbeleid. Dat betekent dat het percentage rapporten met een handhavingsadvies 10.9% bedraagt. Naar aanleiding van de 75 inspectierapporten met handhavingsadvies heeft de gemeente 66 handhavingstrajecten ingezet. Dat betekent dat 88% van de rapporten met een handhavingsadvies door de gemeente is opgepakt. Wilt u hieronder toelichten waarom er in een aantal gevallen geen handhavingstraject is opgestart? Bij overtredingen zet de gemeente altijd een handhavingstraject in. Door corona zijn de handhavingstrajecten voor de 9 betreffende inspectierapporten met handhavingsadvies later dan gebruikelijk ingezet.

30-5-2022 13:26

-8-

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

Verantwoordingsinformatie ingezette handhavingsacties bij tekortkomingen Onderstaand overzicht geeft weer in welke mate de gemeente handhavingsacties heeft ingezet. NB: het totaal beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen bedraagt 95. Het onderaan in tabel 2 genoemde totaal kan hiervan afwijken (groter zijn) doordat gemeenten in de praktijk soms meerdere soorten acties inzetten op dezelfde tekortkoming. In dergelijke gevallen tellen de percentages ook op tot meer dan 100%. Tabel 2: Ingezette handhavingsacties op het totale aantal tekortkomingen in alle inspectierapporten met een handhavingsadvies (NB: dit is inclusief de tekortkomingen in deze rapporten die hersteld zijn na herstelaanbod) Den Haag 2021 Aantal Percentage Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarop een 48 50.5% handhavingsactie is ingezet Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarop beredeneerd niet is gehandhaafd, 0 0% omdat de tekortkoming is opgelost na herstelaanbod Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarop 43 45.3% beredeneerd niet is gehandhaafd vanwege andere redenen Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarvoor geen 13 13.7% handhavingsactie is geregistreerd Totaal 104 109.5%

30-5-2022 13:26

-9-

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

Op de in totaal 95 tekortkomingen uit alle inspectierapporten met een handhavingsadvies heeft de gemeente: • 48 keer een handhavingsactie ingezet, • 0 keer beredeneerd niet gehandhaafd vanwege herstel na herstelaanbod, • 43 keer beredeneerd niet gehandhaafd vanwege andere redenen, en • 13 keer geen handhavingsactie geregistreerd. De gemeente heeft op een aantal tekortkomingen beredeneerd niet gehandhaafd vanwege andere redenen dan herstel na herstelaanbod en/of er is sprake van tekortkomingen waarbij geen handhavingsactie is geregistreerd. Wilt u de gevallen waarvoor dit geldt hieronder toelichten? De gemeente handhaaft in beginsel conform de Beleidsregels handhaving kinderopvang Den Haag 2020 (Handhavingsbeleid). Zowel herstellend met als doel de overtreding te beëindigen of om herhaling te voorkomen, als bestraffend door het opleggen van boetes. Ernstige overtredingen (deze hebben een hoge prioriteit in het Handhavingsbeleid) worden beboet, ook als de overtreding al is beëindigd. De gemeente zet altijd een handhavingstraject in. Zie de toelichting op pagina 8 voor de 13 overtredingen waarvoor (nog) geen handhavingsactie was geregistreerd. Soms is handhaven onevenredig. De gemeente houdt onder andere rekening met de ernst van de overtreding en de mate van verwijtbaarheid van de houder. De belangen van de opvangkinderen en dus kwalitatieve kinderopvang zijn altijd het doel.

Redenen waarom de gemeente op 43 overtredingen beredeneerd niet heeft gehandhaafd: 1) gedogen buitenspeelruimte, 2) gedogen taaleis bij meertalige opvang, 3) de overtreding was al beëindigd, 4) er was toch geen overtreding, 5) geen boete: tijdelijke coulance door corona, 6) verzachtende omstandigheden of overmacht (bijvoorbeeld door het personeelstekort), 7) als er sprake is van samenloop (één handeling heeft meerdere overtredingen tot gevolg) handhaaft de gemeente niet op elke overtreding.

5. Algemene toelichting De doelstelling van toezicht en handhaving op de kinderopvang is: het bevorderen van veilige en kwalitatief hoogstaande kinderopvang. Naast het uitvoeren van de wettelijke taken op het gebied van toezicht en handhaving kunnen gemeenten ook andere activiteiten (laten) uitvoeren die aan dit doel bijdragen. U kunt dan bijvoorbeeld denken aan preventieve handhavingsactiviteiten, zoals houderbijeenkomsten, en speciale aandachtspunten in toezicht en handhaving. Indien gewenst, kunt u hieronder extra informatie toevoegen over de uitvoering van toezicht en handhaving in 2021. Dit is niet verplicht.

Op basis van de Jaarverantwoording kinderopvang 2020, voert de gemeente haar wettelijke taken op basis van de Wet kinderopvang goed uit. De Gemeente Den Haag heeft wederom de A-status behouden. De Haagse kinderopvang is, ondanks uitdagingen (corona, personeelstekort) van goede kwaliteit. Dit is een gedeelde verantwoordelijkheid. Kinderopvangorganisaties en gastouders zetten zich in voor de opvang, de GGD controleert en de gemeente handhaaft. Samenwerken is dus belangrijk. Net zoals kennis en dus duidelijke communicatie. Dit kan allemaal bijdragen aan het voorkomen van overtredingen. De gemeente blijft daarom op verschillende manieren in gesprek met de Haagse houders. Er zijn overleggen, er is telefonisch contact naar aanleiding van handhaving, met nieuwe houders worden gesprekken gevoerd over het voorkomen van overtredingen, er is een nieuwsbrief Kwaliteit kinderopvang om te informeren over actualiteiten en werkwijzen, samen met BOinK worden trainingen voor oudercommissies georganiseerd om ouders meer te betrekken en de gemeente hield weer de jaarlijkse werkconferentie voor Haagse houders. Ook was er aandacht voor andere onderwerpen op het gebied van kinderopvang. Zoals het verbeteren van de kwaliteit van voorschoolse educatie, het verbod op loden waterleidingen in de kinderopvang en het toenemende personeelstekort.

30-5-2022 13:26

- 10 -

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

DEEL C Benchmarkgegevens De volgende tabellen kunnen worden gebruikt om de gegevens van de gemeente te vergelijken met die van gemeenten in dezelfde grootteklasse, gemeenten in dezelfde GGD-regio en gegevens op landelijk niveau.

Percentage tijdig afgehandelde aanvragen Den Haag 250 000 of meer inwoners GGD-Regio Landelijk

Percentage inspectierapporten met advies Handhaven Den Haag 250 000 of meer inwoners GGD-Regio Landelijk

Percentage uitvoering inspecties KDV, BSO, GOB Den Haag 250 000 of meer inwoners GGD-Regio Landelijk

Percentage nieuwe VGO geïnspecteerd voor registratie Den Haag 250 000 of meer inwoners GGD-Regio Landelijk

Steekproefpercentage geregistreerde VGO geïnspecteerd Den Haag 250 000 of meer inwoners GGD-Regio Landelijk

30-5-2022 13:26

2021 97.6% 99.4% 97.5% 97.1%

2021 10.9% 11.6% 11.3% 13.1%

2021 99.1% 92.8% 98.6% 85.4%

2021 100% 100% 100% 99.9%

2021 33.5% 16.6% 29.6% 20.1%

- 11 -

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

Herstelaanbod 2020 en 2021 Den Haag 250 000 of meer inwoners GGD-Regio Landelijk

Handhaving 2021

Den Haag 250 000 of meer inwoners GGD-Regio Landelijk

% tekortkomingen waarop herstelaanbod is aangeboden 2020 0.7%

% tekortkomingen % tekortkomingen % tekortkomingen hersteld na waarop hersteld na herstelaanbod herstelaanbod is herstelaanbod 2020 aangeboden 2021 2021 0.6% 0.5% 0.5%

1.5%

1.2%

1.1%

1%

0.7% 1.4%

0.5% 1.2%

0.5% 1.2%

0.5% 1.1%

% tekortkomingen % tekortkomingen met % tekortkomingen % tekortkomingen met handhavingsadvies met met handhavingsadvies waarop handhavingsadvies handhavingsadvies waarop beredeneerd niet waarop een waarop geen beredeneerd niet gehandhaafd is handhavingsactie handhavingsactie gehandhaafd is na (anders dan niet is ingezet is geregistreerd herstelaanbod handhaven na herstelaanbod) 50.5% 0% 45.3% 13.7%

30-5-2022 13:26

72.7%

8.6%

19.4%

2.2%

55% 69.9%

5.2% 6.7%

45.5% 19.6%

6.6% 8%

- 12 -

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

30-5-2022 13:26

- 13 -