RIS312568 B&W besluit zienswijze splitsing Vestia

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Martijn Balster Wethouder van Wonen, Wijken en Welzijn

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de Algemene Raadscommissie (de vakcommissie Ruimte)

DSO/10332500 RIS312568 Contactpersoon

Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Wonen Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

17 juni 2022

-

Onderwerp

B&W besluit zienswijze splitsing Vestia

Geachte voorzitter, In een brief aan uw commissie (RIS307928) over de financiële ontwikkelingen van Vestia en gevolgen daarvan voor Den Haag, is al gewag gemaakt van een structurele oplossing die door Vestia is gepresenteerd. Toegezegd is om u verder op de hoogte te houden van de ontwikkelingen. Naast de leningenruil binnen de corporatiesector is de splitsing van Vestia één van de oplossingen. Vestia splitst zich in drie nieuwe woningcorporaties en de Haagse corporatie wordt “Hof Wonen” Den Haag. De drie gesplitste zelfstandige woningcorporaties starten op 1 januari 2023. De reden van de splitsing is dat door het derivatendebacle uit 2012 Vestia jarenlang beperkte financiële ruimte had. De leningenportefeuille van Vestia was groot, met een hoge rente en een lange looptijd. Zij betaalden daardoor gemiddeld twee keer zoveel rente als andere corporaties. Als grootste corporatie waren zij hiermee een risico voor het Rijk, gemeenten en andere corporaties. Deze partijen staan via het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) gezamenlijk garant voor de langlopende leningen. De financiële druk had invloed op het onderhoud van de woningen van Vestia. Er was geen geld voor extra aandacht voor kwetsbare groepen. Ook konden zij weinig doen aan het versterken van buurten waar dat nodig is. En konden zij nauwelijks nieuwe woningen bouwen.

Eind 2021 hielp de woningcorporatiesector Vestia via een leningenruil. Dure leningen met hoge rente werden geruild met collega-corporaties tegen goedkopere leningen met een lagere rente en een kortere looptijd. Dit levert een grote vermindering van de jaarlijkse rentekosten op waardoor de financiële ruimte beter wordt. Door de leningenruil en het vervolgens splitsen in drie afzonderlijke corporaties kan Vestia meer besteden aan verbetering van buurten en aan de bouw van nieuwe woningen en de verduurzaming van het woningbestand. Als lokale organisatie komt Vestia dichter bij de huurders en partners te staan. Daardoor weten zij nog beter wat er gebeurt in de buurten, en kunnen ze meer voor hun huurders en partners betekenen. Op 15 januari 2021 hebben Vestia en de door Aedes ingestelde Advies Commissie Vestia (ACV) gezamenlijk een structurele oplossing gepresenteerd voor de financiële problemen van Vestia

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10332500

De voorgestelde oplossing is tweeërlei: − Via een leningruil tussen Vestia en de andere woningcorporaties nemen de rentelasten van Vestia gedurende 40 jaar met € 28 miljoen per jaar af. Daarmee wordt ook de marktwaarde van de leningen bij Vestia verlaagd met € 1,05 miljard. − Door Vestia op te splitsen in drie deelcorporaties neemt het risicoprofiel van Vestia bij het WSW verder af waardoor het WSW voldoet aan de zekerheidseis van 99% die de achtervangers, Rijk en gemeenten, wensen. In een brief aan uw commissie (RIS307928) zijn de financiële ontwikkelingen en gevolgen van de gepresenteerde oplossing voor Vestia nader toegelicht. De leningenruil is als eerste opgepakt en binnen de sector georganiseerd en gerealiseerd. Parallel aan dit traject is de splitsing uitgewerkt. Hierin is met ambtelijke werkgroepen per gemeente, een overkoepelende stuurgroep waaraan ook de huurdersorganisatie deelnam en individueel overleg met de verantwoordelijke wethouders, gewerkt naar de uiteindelijke aanvraag van een zienswijze op grond van artikel 19 en 53 van de Woningwet. De concrete vraag was om een gemeentelijke zienswijze op de voorgenomen splitsing van Vestia en de toelating van drie lokale corporaties.

Het college oordeelt, mede op basis van de uitkomsten van een second opinion van Brink, positief op de voorgenomen splitsing en toelating (zie bijlage) en motiveert dat door aan te geven dat geconstateerd is dat door de splitsing er een sterkere binding met Den Haag en extra investeringsruimte ontstaat die hard nodig zijn om de volkshuisvestelijke opgave in Den Haag verder in te vullen. Het afgeven van een zienswijze kent op basis van wettelijke vormvereisten geen mogelijkheden om voorwaarden te stellen. De ambities van de nieuwe Haagse corporatie worden na de ingangsdatum nog verder ingevuld. Om uiteindelijk in de nabije toekomst te kunnen voldoen aan wat nodig is, hebben wij een aantal aandachtspunten meegegeven, namelijk: − De achterstand in energie labels (E, F en G) wordt onvoldoende snel aangepakt. Dit vormt een risico voor zittende huurders (energiearmoede). − De huidige doorrekeningen houden (nog) onvoldoende rekening met de uitbreidingsambitie sociale woningbouw van de gemeente Den Haag. − Portefeuilleontwikkeling (verkoop, liberalisering, huurbeleid) houdt nu nog onvoldoende rekening met wijken in balans en maatregelen voor kwetsbare wijken (onderzoek Circusvis). − Middelen uit verkoop bezit in ‘overig Nederland’ deelt Vestia toe aan (extra) nieuwbouw.

Deze middelen dienen ook voor andere investeringen ingezet te worden, de opgave in Den Haag is te groot om deze middelen alleen toe te wijzen aan nieuwbouw. Daarbij benadrukken we dat de sociale huurwoningen in gemeenten in de regio Den Haag uitsluitend worden verkocht aan woningcorporaties die deze woningen sociaal blijven verhuren. Verkoop aan een andere partij is in strijd met de regionale afspraken voor een meer evenwichtige verdeling van de sociale voorraad. − De afname van de woningen tot de kwaliteitskortingsgrens (geschikt voor jongeren) gaat te snel en is ongewenst. Deze ontwikkeling dient zo snel mogelijk omgebogen te worden. − Beleid voor het (lage) middensegment en de middeninkomens ontbreekt. Opstellen van beleid in lijn met de Woonagenda 2020 - 2023 van de gemeente Den Haag is nodig. − In de portefeuillestrategie ontbreekt het op veel onderwerpen (nog) aan ambities. Concrete doelstellingen zijn nodig om Vestia richting te geven en de realisatiekracht te vergroten. − De verwachting is dat Vestia op termijn nog onvoldoende investeringscapaciteit heeft voor de opgaven in Den Haag. Het Rijk heeft in het coalitieakkoord opgenomen dat corporaties dan projectsteun krijgen. Wij gaan er vanuit dat Vestia van deze mogelijkheid gebruik gaat maken als dat nodig is en zich hiervoor inzet.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10332500

−

Bij de verdeling van mogelijke inkomsten uit derivatenclaims zou de verduurzamingsopgave en de staat van de vastgoedportefeuilles de verdeelsleutel moeten zijn.

Het college deelt het belang dat door de raad wordt gehecht aan huurdersbetrokkenheid en participatie. Dit staat dan ook hoog op de bespreekagenda van de gemeente met Vestia / Hof Wonen. Bovenstaande aandachtspunten worden in de commissievergadering van 23 juni a.s. met u besproken en zullen in de lopende overleggen met het huidige Vestia en straks met de nieuwe entiteit aan de orde komen. In het kader van de prestatieafspraken 2023, waarvoor het Vestia de komende periode de bieding zal doen en waarop in het vierde kwartaal de Prestatieafspraken voor 2023 worden gebaseerd, zullen deze aandachtspunten eveneens worden gewogen en leiden tot directe afspraken dan wel zicht op afspraken op termijn. Met vriendelijke groet, de wethouder van Wonen, Wijken en Welzijn Martijn Balster

3/3