RIS312494 bijlage 2 Participatieverslag ontwikkelstrategie Begraafplaats- en Spoorboogzone

PARTICIPATIEVERSLAG 1 ONTWIKKELSTRATEGIE BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

versie: 12 april 2022

d.d. 23 februari 2022

INLEIDING Voor u ligt het verslag van de eerste participatiebijeenkomst voor de ontwikkelstrategie Begraafplaats- en Spoorboogzone in de Binckhorst die is gehouden op dinsdagavond 23 februari 2022 in de Caballerofabriek. Op de avond namen circa 50 belanghebbenden (ondernemers, eigenaren en ontwikkelaars) deel. Vanuit de organisatie zijn Ricardo Buitinga (host en presentatie), gemeente Den Haag en SITE-UD vertegenwoordigd. De gemeente Den Haag heeft SITE-UD ingeschakeld om dit jaar een ontwikkelstrategie voor de Begraafplaats- en Spoorboogzone op te

Binckhorstlaan

stellen. SITE-UD heeft in samenwerking met de gemeente hiervoor een Mercuriusweg

participatietraject ingericht. Voor het doorrekenen van de financiële haalbaarheid is Fakton Consultancy aangehaakt.

Wegastraat

Supernovaweg

Tijdens deze eerste bijeenkomst presenteerden we de ambities van de gemeente voor dit gebied, waarom we een ontwikkelstrategie maken en

Zonweg

het proces dat we hierbij volgen. Daarnaast was het doel van deze eerste bijeenkomst vooral gericht op het ophalen van wensen, zorgen, ideeën en Noorderkroonstraat

verhalen. In dit verslag vindt u onze bevindingen. De gemeente Den Haag en SITE-UD kijken terug op een vruchtbare en inspirerende avond. Aan de hand van deze bevindingen gaan wij aan de slag met de inbreng die de basis vormen voor verschillende

Het is geweldig dat zoveel mensen en organisaties zich met de Binckhorst verbonden voelen en zich ervoor willen inzetten.

ontwikkelmodellen. We kijken er naar uit om u in de volgende bijeenkomst in mei mee te nemen in onze voortgang van de ontwikkelstrategie. In deze bijeenkomst leggen we de verschillende ontwikkelmodellen voor om vervolgens naar een voorkeursvariant toe te werken.

Binckhorst werkt! Gemeente Den Haag

2

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

SITE-UD

Fakton Consultancy

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

3

HET PROJECTGEBIED

Primair projectgebied bedrijven (gearceerd)

St. Barbara Begraafplaats

Kop Groene Long van Laak

4

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

5

Stap 1: Analyse en organisatie 1. Hoe zit het gebied in elkaar? • Eigendom, bedrijven, ruimtelijke kenmerken 2. Wat loopt er in het gebied? • Kaders, ambities en projecten 3. Wat speelt er bij de belanghebbenden? (Participatie 1) • Onderwerp van gesprek deze avond

DE ONTWIKKELSTRATEGIE De Binckhorst is momenteel een gebied met een aantrekkelijk werkmilieu, maar zal de komende jaren ook gaan veranderen. Werken en ondernemen spelen een grote rol als onderdeel van één van de vier de pijlers: Binckhorst als economische factor van betekenis voor de stad. Tegelijkertijd is de Binckhorst ook aangewezen als verdichtingslocatie voor Den Haag en daarmee een potentiële toplocatie voor een gemengd stedelijk woon-, werk- en leefgebied voor nieuwe inwoners en behoud van bedrijvigheid. De Begraafplaats en Spoorboogzone is het rauwe, authentieke randje van de Binckhorst waar voornamelijk gewerkt wordt, iets wat de gemeente in de nabije toekomst wil versterken. Daarom wil de gemeente Den Haag voor het gebied Begraafplaats- en Spoorboogzone een ontwikkelstrategie

Stap 2: Opstellen ontwikkelmodellen 1. Ontwikkelen c.a. 4 ontwikkelmodellen 2. Beoordeling en optimalisatie • Mede vanuit input van vanavond 3. Reflecteren op ontwikkelmodellen (Participatie 2) 4. Ontwikkelen voorkeursmodellen 5. Reflecteren op voorkeursmodellen (Participatie 3)

maken. Deze ontwikkelstrategie is een vervolg op Made In Den Haag en heeft als doel het maken van een concreet actieplan om midden- en kleinbedrijven (MKB) en maakindustrie in het gebied te behouden en te versterken. Met de ontwikkelstrategie krijgen we antwoord op diverse vragen: Wat betekent primaat werken voor het vestigingsklimaat? Hoe kan het gebied ontwikkeld worden? Wat is financieel, ruimtelijk en technisch noodzakelijk en/of mogelijk? Deze vragen kan de gemeente niet alleen beantwoorden. Samenwerking is complex, maar cruciaal. En dat zal vanzelfsprekend niet van zelf gaan: een gezamenlijke strategie en bijbehorende keuzes zijn nodig. De ontwikkelstrategie wordt alleen een succes als we deze samen met de mensen en bedrijven in het gebied opstellen.

Stap 3: Strategische keuzes 1. Keuzes maken betreffende: • • • • • •

Programma: Omvang en karakter Fysiek: Openbare ruimte, spelregels voor vastgoed Investeringsagenda Mogelijkheden voor bekostiging Globale fasering Handelingsperspectief bedrijven

2. Bestuurlijke besluitvorming 3. Delen ontwikkelstrategie als koers (Participatie 4)

De belangrijkste aanleiding voor het opstellen van een ontwikkelstategie is dat ontwikkelingen in de afgelopen periode hebben laten zien, dat het bereiken van de programmatische en ruimtelijke kwalitatieve ambities van de gemeente tezamen met ambities en wensen van ondernemers en eigenaren onmogelijk is zonder sterkere sturing en daarvoor relevante instrumenten. Er is een sterke behoefte vanuit beleid, ondernemers en eigenaren aan regie in het ontwikkelproces. Ook is het duidelijk geworden dat specifieke kansen, ambities en knelpunten van de verschillende deelgebieden naar specifieke benaderingen vragen. Dat moet natuurlijk wel zonder de Binckhorst als geheel, de algehele ambities, overkoepelende structuren en kwaliteiten uit het oog te verliezen.

6

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

7

DE BIJEENKOMST (23 FEBRUARI 2022) Na een plenair welkom van programmadirecteur Hettie Verheijen werd uitgelegd wat het doel van deze avond is. In de introductie werd de organisatiestructuur besproken en zijn de betrokken leden van het projectteam vanuit SITE-UD en de gemeente Den Haag aan de aanwezigen voorgesteld. Er volgde een presentatie van SITE-UD waarin zij het traject en het proces van de ontwikkelstrategie (het hoe, wat en waarom) en de ambities die de gemeente heeft beschreven. Het plenaire deel werd afgesloten met een greep uit de dilemma’s die aan de orde zijn in de Begraafplaats- en

“In hoeverre is bedrijfsruimte te stapelen?”

Spoorboogzone. Daarna werd het tijd om aan tafel te gaan! De avond werd voortgezet aan verschillende deeltafels waar het de opdracht was om wensen, zorgen, ideeën en verhalen op te halen in een tweetal gespreksrondes. De verschillende tafels werden geleid door de gespreksleiders vanuit het projectteam, terwijl deelnemers van een tafel tussentijds werden gewisseld. Per ronde werden per tafel de belangrijkste punten plenair teruggekoppeld aan de andere aanwezigen, waarbij er ruimte was voor verdiepende discussies en vragen. In de eerste gespreksronde kwamen de volgende vragen aan bod: 1. Wat vindt u belangrijk voor de toekomst van de Begraafplaats-en

“In hoeverre zijn bedrijvigheid en wonen te mengen?”

Spoorboogzone? 2. Waar zitten uw zorgen? In de tweede gespreksronde kwamen de volgende vragen aan bod: 1. Wat vindt u van de belangen van anderen aan uw tafel? 2. Zit er gedeeld belang in? Is samenwerking hierbij wenselijk? 3. Wat moet sowieso terugkomen in de te ontwikkelen modellen? De avond werd afgesloten door Saskia Bruines (wethouder Economie) die gedurende de avond aanwezig was en met verschillende belanghebbenden heeft gesproken over hun wensen en zorgen. Op de volgende pagina´s vindt u een overzicht van de inbreng die aan de verschillende gesprekstafels is opgehaald. De gemeente,

“Hoe ga je om met de openbare ruimte?”

SITE-UD en Fakton gebruiken deze inbreng als input in de uitwerking van de verschillende ontwikkelmodellen voor het gebied. Tijdens de tweede participatiebijeenkomst in mei komen wij terug met deze ontwikkelmodellen.

8

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

9

“Wat vindt u belangrijk voor de toekomst van de B&S zone” 1. We willen graag duidelijkheid vanuit een betrouwbare gemeente zodat we weten waar we aan toe zijn en wat ons perspectief is. • • •

Definiëren wat voor soort bedrijvigheid en op welk niveau de gemeente dit voor ogen heeft Duidelijkheid geven over wonen (nabij werken) Gemeente als betrouwbare partner

2. We staan open om collectiviteit te verkennen in het gebied • • • •

Openbare industriële werkplaats Gedeelde bedrijfsvoorzieningen zoals kantoor/administratieve werkplekken, logistiek, opslag en/of receptie Gedeelde mobiliteitsvoorzieningen zoals een mobiliteitshub, parkeerplaatsen en/of dubbel gebruik Faciliteren van een “Planpuzzel” en/of een platform

3. We zien clusteren en zonering als kans • • •

Concentratie van overlast Duurzaamheid Kleine makers, leerbedrijven, creatief stapelen

4. We willen graag het stapelen van functies onderzoeken

“Leg de puzzel vanuit

bestaand ondernemerschap en ambities van zittende ondernemers!

“ Laat de ondernemers samenwerken

10

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

“ De gemeente houdt zich niet aan de afspraken

“ Loslaten zorgt niet per definitie voor goed stuk stad

• • •

Onderzoek doen naar interessante nieuwe typologieën Bereikbaarheid op begane grond Welwillendheid om iets op te offeren en/of collectief te doen

5. We behouden graag het karakter en de eigenschappen van de Binckhorst • • •

Openbare ruimte Beeldbepalende bedrijven Bereikbaarheid

6. We hebben enige sturing van de gemeente nodig om te ontwikkelen • • • • •

Wonen als middel Binckhorst te duur voor grotere units, cross financiering nodig? Geregisseerde menging Opknippen deelgebieden: Spoorboogzone bedrijven, Begraafplaatszone mix Integraal richten op het gebied in plaats van op losse projecten en kavels

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

11

“Waar zitten uw zorgen?”

1. Hoe krijgen wij duidelijkheid, zekerheid en transparantie? • •

Begrijpbare en transparante keuzes in samenspraak Heldere communicatie

2. Blijft er genoeg betaalbare bedrijfsruimte? • •

Aflopende (huur)contracten Aandacht voor type handelsbedrijven (400-600 m2 - 2500 m2)

3. Kunnen wij een gelijkwaardige behandeling verwachten? • •

Geconstateerd wordt dat de gemeente een aantal keer eigen belangen heeft bediend (politie, HTM) Transparantie: gelijke kansen/info/toegang tot het proces

4. Hoe wordt er aandacht besteed aan parkeren & bereikbaarheid • •

Logistiek: Auto, busjes, parkeren en ontsluiting zijn een randvoorwaarde Hoe wordt er om gegaan met ontsluiting over mijn grond?

5. Hoe zien we het realisme van de gemeente terug waarin onze vraag en de behoeften begrepen worden? • • •

“ Ruimtebehoevende bedrijven worden weggejaagd

“ Een hogere huur is het einde van mijn bedrijf

Blijf realistisch en snap wat de vraag is Is er een markt voor gestapelde bedrijvigheid? Rekening houden met zittende bedrijven (type, m2s, hoogtes, € à uitvraag?)

6. Hoe wordt vroege en/of onnodige sloop voorkomen?

“ Ik wil investeren,

maar ik kan zo niet

“ Klopt de programma

ambitie met de economische realiteit? 12

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

13

Gedeelde belangen

1. Duidelijkheid • •

Kunnen wij blijven ondernemen? Hoe landt de nieuwe hoogwaardig openbaar vervoer verbinding (HOV)

2. Blijven ondernemen • • •

Er moet gedacht worden vanuit bestaande bedrijven denken Kenmerkende diversiteit behouden Fonds voor onrendabele functies vanuit overheid is misschien nodig

3. Parkeren/busjes/laden en lossen 4. Circulaire bedrijfshub • •

Standverzorgend Invulling geven aan collectieve behoeften

5. Afhankelijkheid Den Haag van de bedrijven op de Binckhorst

Tegenstrijdige belangen

“Kunnen wij blijven ondernemen?

“ Wat is er nodig vanuit ondernemerschap geredeneerd?

14

PARTICIPATIEVERSLAG 23 FEBRUARI 2022

1. Betaalbaarheid

“ Tegenstrijdige belangen zijn op te lossen

•

Businesscase rondkrijgen vs. Betaalbare ruimte

2. Hinder • •

Geluid Openbare ruimte, (verkeers)veiligheid en wonen

3. Werken vs wonen

“ Misschien is een fonds voor onrendabele functies nodig vanuit overheid

BEGRAAFPLAATS- EN SPOORBOOGZONE

15

Colofon Dit document is opgesteld door: Gemeente Den Haag in samenwerking met: SITE-UD Fakton Consultancy Heeft u vragen of individuele kwesties? contact: binckhorst@denhaag.nl