RIS312435 Toelichting WarmtelinQ v4

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Liesbeth van Tongeren Wethouder van Duurzaamheid en Energietransitie

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

DSB/10331290 RIS312435

Aan de voorzitter van de Algemene Raadscommissie (de vakcommissie Leefomgeving)

Contactpersoon

Clenn Kustermans Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Opdrachtgeving Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

8 juni 2022

clenn.kustermans@denhaag.nl

Onderwerp

Toelichting WarmtelinQ

Geachte voorzitter, De afgelopen jaren zijn meer dan 40 brieven met het onderwerp WarmtelinQ naar de raad gestuurd en is het in 20 commissievergaderingen en 8 raadsvergaderingen aan bod gekomen. Het college is verzocht om nog eens de belangrijkste punten van de samenwerkingsovereenkomst (SOK), de uitvoeringsovereenkomst (UVOK) en de schadevergoedingsovereenkomst, plus wat er is gezegd in beraadslagingen, op een rij te zetten. Nadruk ligt op wat er is behaald, wat de stad specifiek verliest als de overeenkomsten nu niet worden ondertekend en wat het gevolg is van niet verder meewerken op het vlak van vergunningverlening. WarmtelinQ in het kort WarmtelinQ is een pijpleiding die heet water transporteert van het Rotterdamse havengebied naar zes steden waaronder Den Haag. Deze warmte is naar Nederlandse en Europese definitie duurzaam. Het kan 1/5 van Den Haag van duurzame warmte voorzien. De aanleg kost de gemeente in principe niets. De aanleg wordt betaald door het Rijk en de provincie. Vanuit klimaatverandering en de toenemende urgentie van minder (Russisch) gasgebruik, is het een project van provinciale schaal en belang. Samenwerken voor belangen van de stad Het huidige coalitieakkoord stelt dat het college meewerkt aan de aanleg van deze leiding en daaraan voorwaarden stelt.

Vergunningen worden normaliter door de gemeente verstrekt als er voldaan wordt aan de publiekrechtelijke gronden. De overeenkomsten (SOK, UVOK en de schadevergoedingsovereenkomst) geven meerwaarde voor de gemeente, omdat er privaatrechtelijke afspraken worden gemaakt naast de publiekrechtelijke zaken. Kort gezegd is het hierdoor mogelijk om aanvullende eisen te stellen, die niet gesteld kunnen worden door middel van vergunningen. De gemeente wil uiteraard dat de aanleg zorgvuldig en met zo min mogelijk overlast gebeurt. Daarom heeft het college vanaf 2019 met Gasunie/Leiding door het Midden (LdM CV) en eerder met initiatiefnemer Eneco onderhandeld, heeft de wethouder namens de raad, college en gemeente ingesproken bij de provincie om de zienswijze op de inpassing toe te lichten, is de gemeente (op uitdrukkelijk verzoek van de raad) tegen de inpassing in beroep gegaan bij de RvS en heeft het college voor het aangaan van de overeenkomsten een ‘wensen & bedenkingen procedure’ met de raad gevolgd.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10331290

De Gasunie, het Rijk en de Provincie Zuid-Holland willen via overleg en samenwerking deze leiding realiseren. Het Rijk heeft circa € 100 miljoen financiering beschikbaar gesteld voor WarmtelinQ en het staatsbedrijf Gasunie de opdracht gegeven onafhankelijk netbeheer vorm te geven. De provincie en de andere vijf gemeenten hebben een getekende SOK. De provincie heeft een provinciaal inpassingsplan (PIP) opgesteld en de provinciale coördinatieregeling ingesteld voor dit project. WarmtelinQ heeft vanuit gelijk speelveld een voorkeur voor gelijkluidende overeenkomsten met alle zes gemeenten. Het bestuurlijke proces tot nu toe Op 12 mei 2021 is de SOK met de raad besproken via een wensen & bedenkingen procedure. De raad had de voorkeur de SOK pas te bespreken zodra de UVOK uitonderhandeld was. Mede op basis van de input uit de commissie is in 2021 verder onderhandeld. In februari 2022 is de UVOK samen met de SOK en de schadevergoedingsovereenkomst, zoals de raad het in mei 2021 wilde, aan de raad voorgelegd. Vervolgens is het college verder gaan praten over de laatste punten die de raad gerealiseerd wilde hebben. In bijlage I is een overzicht van het resultaat per punt opgenomen. Tekenen van de overeenkomsten is een collegebevoegdheid. Bij het collegebesluit zijn de wensen en bedenkingen van de raad zwaarwegend meegewogen.

Op 10 mei heeft het college het nieuwe resultaat besproken en besloten in te stemmen met het aangaan van de SOK, UVOK en schadevergoedingsovereenkomst in het belang van Den Haag. Bezwaren vanuit de raad Een deel van de raad wil de leiding om verschillende redenen überhaupt niet: niet duurzaam genoeg, een monopolist, deze warmte zou duur kunnen worden (dit was nog voor de stijging van de gasprijzen) en de leiding zou de aantrekkelijkheid van geothermie kunnen verminderen. Inmiddels heeft de provincie via het provinciale inpassingsplan en de provinciale coördinatieregeling de ruimtelijke besluitvorming van de gemeente overgenomen. Met andere woorden: de gemeente kan de aanleg niet tegenhouden. Het klopt dat de aanleg van de leiding forse overlast geeft. Daarom wil het college juist afspraken maken over het beperken van deze overlast. Het aangaan van de overeenkomsten is de enige mogelijkheid om voor de ondernemers en bewoners betere afspraken te maken. Het klopt dat de aanleg van de leiding impact heeft op ons groen. Daarom wil het college juist afspraken vastleggen in de overeenkomsten zodat er meer gecompenseerd wordt dan het wettelijke minimum. Het klopt dat de aanleg planschade en financieel nadeel kan geven voor ondernemers en bewoners.

Daarom wil het college juist afspraken vastleggen in de overeenkomsten zodat de nadeelcompensatie door WarmtelinQ wordt betaald en rekening wordt gehouden met bijzondere omstandigheden zoals Covid. Het klopt dat als de wegen, het groen en het Wijkpark Transvaal toch op de schop gaan de gemeente wil dat deze verbeterd terugkomen. Daarom wil het college juist afspraken vastleggen in de overeenkomsten zodat er werk-met-werk mogelijk wordt. Het klopt dat het hele proces veel meer aan salariskosten geeft voor ambtenaren dan de leges afdekken. Daarom wil het college juist via het vastleggen in overeenkomsten van afspraken dat er meer uren van onze ambtenaren vergoed worden dan het wettelijke minimum.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10331290

Een belangrijk punt vanuit de raad was om te wachten met tekenen tot de Raad van State (RvS) uitspraak doet in de bodemprocedure en er een onherroepelijk provinciaal inpassingsplan (PIP) is. Mocht de RvS van oordeel zijn dat het huidige PIP op de punten van de gemeente Den Haag niet voldoet, dan krijgt de provincie de gelegenheid om de gesignaleerde gebreken in het PIP te herstellen. Op 18 mei 2022 heeft PS met een herziene versie 2022 van het inpassingsplan een deel van de gebreken hersteld. Het vonnis zal niet resulteren in een besluit om geen WarmtelinQ aan te leggen. Het college is zich terdege bewust van de indringende wens van de raad om niet tot ondertekenen over te gaan totdat het PIP onherroepelijk is. Dit heeft ertoe geleid dat aan alle overeenkomsten de opschortende voorwaarde is verbonden dat het PIP onherroepelijk is. Ook bestuursrechtelijk is de wens van de raad geborgd doordat aan de vergunningen ook de voorwaarde is toegevoegd dat pas van de vergunning gebruik gemaakt mag worden op het moment dat het PIP onherroepelijk is. Waarom nu tekenen? Kort gezegd omdat het geduld van de provincie en WarmtelinQ op is. Een beter akkoord gaat er niet komen. Het is reëel dat de huidige resultaten van tafel gehaald worden en de gemeente Den Haag terug valt op het wettelijk minimum.

Verder uitstel betekent dat bij de voorbereidingen voor de aanleg door WarmtelinQ geen rekening meer gehouden kan worden met de gemaakte afspraken. Er is bijvoorbeeld te weinig tijd om de werkmet-werk afspraken en extra’s te verwerken in de uitvoeringsplannen, waardoor de kostenvoordelen voor de gemeente niet worden gehaald, de kwaliteitsverbetering niet worden gerealiseerd en de straten dus meerdere keren opengaan. Uitstel of afstel zal ook geen reden zijn om het pakket aan afspraken nogmaals bij te stellen. Bovenstaande heeft de directie van Gasunie/LdM CV de wethouder per e-mail laten weten. Zoals in de raadcommissie besproken betekent een verzoek aan het college om de overeenkomsten niet te tekenen ook dat vergunningen verder niet worden afgegeven. Het college heeft in de commissie toegezegd in ieder geval te wachten met verdere actie tot tekenen of een meewerken aan de vergunningverlening tot de raadsvergadering. De gedeputeerde van de provincie Zuid-Holland heeft per mail aan de wethouder laten weten dat het direct gevolgen heeft voor de planning. Met het oog op de uiterlijke inwerkingtreding op 1 november moet het combi-instemmingsbesluit op artikelen 2:10a APV en 2:11 APV voor de zomerperiode ter inzage worden gelegd.

Met uw raad is meermaals gewisseld dat het verder niet meer meewerken aan de vergunningverlening kan betekenen dat de provincie de vergunningverlening overneemt. De gedeputeerde van de provincie Zuid-Holland heeft per e-mail aangegeven verschillende mogelijkheden momenteel juridisch te onderzoeken. De extra voorwaarden die wij nu stellen aan de vergunningverlening zoals een ‘onherroepelijk PIP’ of ‘instemmingsbesluit APV met BVC-plan’ kunnen dan komen te vervallen. Het is op dit moment onduidelijk of bovenstaande leidt tot vertraging in de uitvoering door LdM CV en of er daarmee ook kans op schadeclaims aan de gemeente zal zijn. Waarom een SOK en UVOK en een schadevergoedingsovereenkomst Algemene, publieke belangen worden afgedekt via vergunningen. De SOK, de UVOK en de bijbehorende schadevergoedingsovereenkomst dekken specifieke risico’s af die niet met publiekrechtelijke bevoegdheden geregeld kunnen worden en die wij in het belang van de gemeente Den Haag willen afspreken. Met de overeenkomsten worden in ieder geval de volgende punten geregeld: • Werk-met-Werk kansen benutten en voorkomen dat een straat twee maal wordt opengebroken.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10331290

• • •

• • • •

LdM CV en de gemeente werken gezamenlijk het voorontwerp herinrichtingsplan ‘groen’ uit naar een definitief ontwerp. Garantietermijn en onderhoud voor drie groeiseizoenen op het groen. Nadeelcompensatieclaims komen voor rekening van LdM CV Bij de afhandeling van de claims wordt conform de wens van de raad rekening gehouden met de effecten van Corona op ons bedrijfsleven. Vergoedingen voor het gemeentelijk begeleidingsteam dat niet wordt afgedekt door de leges. Een klankbordgroep voor bewoners en ondernemers voor en tijdens de aanleg. Afspraken over klachtenafhandeling en communicatie naar bewoners en ondernemers. Nadere afspraken over de uitvoering van werkzaamheden, zoals rond bouwverkeer en tijdelijk parkeren.

Het niet maken van afspraken over werk-met-werk zorgt dat ondernemers en bewoners met meer overlast worden geconfronteerd en kansen voor verbetering en vergroening blijven liggen. Als er geen werk-met-werk wordt gemaakt, legt WarmtelinQ de openbare ruimte in de huidige staat terug. Wil de gemeente de verbetering van bijvoorbeeld Wijkpark Transvaal toch, dan zal de gemeente die op een ander moment zelf moeten uitvoeren. Dat betekent dat de straat en het park nog een keer open moeten. Bovendien vervallen de afspraken over het vormen van een klankbordgroep voor bewoners en ondernemers en afspraken over klachtenafhandeling en communicatie naar bewoners en ondernemers. Ook neemt de overlast toe door het achterwege blijven van coördinatie en communicatie (werkterreinen, logistieke bewegingen, afsluitingen, opslag en parkeren). Het ontbreken van werk-met-werkafspraken betekent extra kosten voor de gemeente omdat de stad twee keer ‘open moet’. De uitonderhandelde aanpak is dat de gemeente haar wensen inbrengt in het aanbestede werk van WarmtelinQ. Dat betekent dat de gemeente enkel de kosten draagt van de beoogde kwaliteitsverbetering. De werkzaamheden die sowieso moeten gebeuren, zoals aanbesteding van het werk, de voorbereiding/ontwerp, sloop, verkeersmaatregelen, omleidingen, communicatie enz. worden gedragen door de initiatiefnemer. En dus niet door de gemeente.

In de UVOK staan de werk-met-werkprojecten genoemd. Als de gemeente die kansen niet aangrijpt maar later de projecten zelf uitvoert, kunnen de kosten hiervan oplopen tot enkele miljoenen. Bij het uitblijven van de SOK/UVOK worden de kosten voor ambtelijke uren niet vergoed. Dit kost circa € 100.000,- à € 200.000,- per jaar. Een inschatting van de extra kosten voor het groen zijn nu moeilijk te geven, evenals wat het de ondernemers zou kosten als er geen rekening gehouden wordt met Corona bij het berekenen van nadeelcompensatie. Tot slot zijn de voorwaarden waaronder het college kansen ziet voor WarmtelinQ minder goed geborgd als er geen privaatrechtelijke overeenkomst is. Het college vertrouwt erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, de wethouder van Duurzaamheid en Energietransitie Liesbeth van Tongeren

4/4