RIS312382 Bijlage 3a

Bestuurscommissie Vervoersautoriteit 8 juni 2022 Onderwerp

Herijking 3a Transitieprogramma OV en corona

Portefeuille

OV-concessiemanagement

Voorstel

1. Instemmen met het in bijlage 1 opgenomen herijkingsvoorstel van HTM voor de tweede helft 2022, waarvan de essentie is: a. Een licht aangepaste zomerdienstregeling 2022 (ten opzichte van zomerdienstregeling 2021 een aantal frequentieverlagingen); b. In het najaar 2022 een aantal vervoerkundige wijzigingen die het mogelijk maken dat lijn 16 wordt bediend door Avenio lagevloertrams. 2. Instemmen met het in bijlage 2 opgenomen herijkingsvoorstel van RET voor de tweede helft 2022, waarvan de essentie is dat buslijn (6)68 met enkele ritten wordt opgeschaald.

Korte motivering

Vooraf: de agendapost ‘Gevolgen van geen rijkssteun voor OV na corona’ die op 18 mei 2022 is behandeld in de BcVa bevatte een bijlage ‘achtergrondinformatie’. Voor nieuwe bestuurders: deze bijlage is eveneens ter informatie toegevoegd aan de voorliggende agendapost: bijlage 4. Onderstaande toelichting veronderstelt dat de lezer kennis heeft genomen van deze achtergrondinformatie. Actuele stand van zaken Ontwikkeling reizigersaantallen De actuele stand van zaken wat betreft het OV-gebruik in de MRDH-concessies is

inzichtelijk gemaakt in onderstaande figuur:

Het percentage OV-reizigers ten opzichte van 2019 bedroeg in april 2022 per concessie: Rail Rotterdam (RET)

83%

Rail Haaglanden (HTM)

76%

Bus Rotterdam (RET)

70%

Bus Haaglanden Stad (HTM)

76%

Voorne-Putten Rozenburg (EBS)

80%

Bus Haaglanden Streek (EBS)

97%

Het gewogen gemiddelde daarvan bedraagt ongeveer 80%. Bij deze cijfers moet wel een aantal kanttekeningen gemaakt worden. Zo zijn de cijfers vertekend omdat de vakantieperioden en feestdagen afweken van eerdere jaren, had Koningsdag een bijzonder effect, en waren de reizigersaantallen hoger doordat er op zondag 3 april geen treinen reden en reizigers het stads- en streekvervoer als alternatief gebruikten. Voor de concessie Haaglanden- Streek is het beeld met ongeveer 5 procentpunt vertekend doordat deze concessie een lijn bevat (lijn 45 tussen Den Haag en Leiden) die in 2019 gedeeltelijk vanuit een concessie van de Provincie Zuid-Holland werd gereden. Ondanks al deze kanttekeningen kunnen we constateren dat de stijgende lijn van de afgelopen maanden zich voortzet, al zal de komende tijd waarschijnlijk een afvlakking zichtbaar worden. Aandachtspunt is wel dat de reizigersopbrengsten achterblijven bij de reizigersaantallen. Waarschijnlijk heeft dit te maken met het soort reizigers. We zien dat vooral scholieren en studenten weer goed gebruik maken van het openbaar vervoer, maar dat het OV-gebruik door forenzen (kantoorpersoneel) achterblijft vanwege structureel veranderd reisgedrag door deze groep reizigers: meer telewerken, minder vaak naar kantoor en externe overleggen.

Beschikbaarheid personeel De beschikbaarheid van rijdend personeel bij vervoerbedrijven blijft een knelpunt, niet alleen door ziekteverzuim, maar ook vanwege medische inhaaloperaties, achterstallig verlof voor personeel en een krappe arbeidsmarkt. Daardoor is het tot nu toe nog niet mogelijk om de tijdelijke afschalingen bij HTM (frequentieverlagingen waarover in december 2021 een besluit is genomen bij de tweede herijking van het Transitieprogramma) terug te draaien. De tijdelijke maatregelen bij de RET (vakantiedienstregeling metro, sluiting verkooppunt Rotterdam Centraal) konden per eind februari 2022 gelukkig wel weer ongedaan gemaakt worden. Gevolgen geen rijkssteun na 2022 Op 18 mei 2022 heeft de BcVa het proces vastgesteld dat nodig is als gevolg van het kabinetsbesluit van 14 april 2022 om na 2022 geen rijkssteun meer te verlenen om de gevolgen van corona op te vangen. De BcVa heeft besloten om de voorliggende herijking te beperken tot de 2e helft van 2022, en op een later moment (juli en september) besluiten te nemen over de maatregelen die vanaf 2023 nodig zijn. Herijkingsvoorstellen 2e helft 2022 Positief onderdeel van het kabinetsbesluit van 14 april 2022 is dat de Beschikbaarheidsvergoeding Openbaar Vervoer (BVOV) met vier maanden wordt verlengd, van 1 september 2022 tot en met 31 december 2022.

De eerder genomen maatregelen van vervoerbedrijven waren er op gericht om, uitgaande van BVOV in geheel 2022, uit te komen op de ‘nullijn’: geen winst, geen verlies. Nu de gehanteerde aanname terecht blijkt, wordt de essentie van de voorliggende herijking hetzelfde als die van de herijkingen van september en december 2021. Namelijk: 1. Tot einde 2022 hoeven ‘op straat’ geen aanvullende maatregelen genomen te worden; 2. Er is echter ook nog geen financiële ruimte om eerdere maatregelen terug te draaien; 3. De tot nu toe genomen maatregelen hadden als doel om de vervoerders in 2022 uit te laten komen op de ‘nullijn’. Dat blijkt te lukken met de tot nu toe genomen maatregelen. Daarmee is er echter nog geen mogelijkheid om op dit moment eerder genomen maatregelen terug te draaien; 4. Er zijn wel enkele vervoerkundige aanpassingen nodig, enerzijds vanwege (verwachte) capaciteitsproblemen door weer terugkerende reizigers maar anderzijds ook door onvoldoende beschikbaarheid rijdend personeel.

Financiën

Ad 4: om te voldoen aan de verwachte vervoervraag stelt RET voor om een aantal ritten toe te voegen aan scholierenlijn (6)68. HTM stelt om capaciteitsredenen (beperkte beschikbaarheid personeel) voor om een licht aangepaste zomerdienstregeling 2022 te rijden, met ten opzichte van de zomerdienstregeling 2021 een aantal frequentieverlagingen voor tram en bus. Ook stelt HTM voor om in het najaar 2022 een aantal vervoerkundige wijzigingen door te voeren die het mogelijk maken dat lijn 16 wordt bediend door Avenio lagevloertrams. Deze laatstgenoemde wijzigingen staan eigenlijk los van de corona-opgave, maar worden nu hier ingebracht omdat de herijkingen van het Transitieprogramma tijdelijk de reguliere vervoerplanprocedure hebben vervangen (zie ook ‘juridisch’). De voorgestelde herijkingsmaatregelen hebben voor MRDH geen directe financiële consequenties. Wel vermindert het (gedeeltelijk) terugdraaien van de spreidingsdienstregeling van HTM het besparingspotentieel dat is vastgesteld in het Transitieprogramma van 24 maart 2021.

Juridisch

De besluitvorming over de vervoerkundige maatregelen die onderdeel zijn van het Transitieprogramma vervangt de reguliere vervoerplanprocedure. Zie agendapost ‘Maatregelen OV en corona’ van 25 november 2020.

Communicatie

Bij de herijking 3a is dezelfde procedure gevolgd als bij de totstandkoming van het Transitieprogramma van 24 maart 2021 en bij de eerste twee herijkingen in 2021: informatiesessies voor BcVa-leden, AOVa-leden, leden van de Adviescommissie Va (en andere gemeenteraadsleden) en het Metrocov. Gemeenteraden zijn daarnaast door middel van informatiebrieven tussentijds geïnformeerd. De 23 gemeenten worden na besluitvorming geïnformeerd per brief. Deze brief is het vervolg op eerdere brieven die namens de bestuurscommissie zijn verzonden aan de Colleges van B&W (die deze kunnen doorgeleiden aan de gemeenteraden). De vervoerbedrijven worden schriftelijk geïnformeerd over de door de BcVa genomen besluiten. Ook het Metrocov en de Adviescommissie Va zullen schriftelijk worden geïnformeerd over de wijze waarop hun adviezen zijn behandeld. Op de website van de MRDH wordt een nieuwsbericht geplaatst. De woordvoerders van de wethouders Verkeer en Vervoer worden op de hoogte gebracht van de besluitvorming in de BcVa.

Bijlagen

1. Herijkingsvoorstellen RET 2. Herijkingsvoorstellen HTM 3. Verantwoording adviezen Metrocov en Adviescommissie Va 3a: advies Metrocov 3b: advies Adviescommissie Va 4. Achtergrondinformatie

Gevolgde procedure

Presidium Ambtelijk overleg Adviescommissie

Verdere procedure

Algemeen bestuur

Openbaar besluit

Ja Nee

Wet. bekendmaking

Adviescommissie

18 mei 2022 23 mei 2022 23, 24 mei, 2 juni 2022 n.v.t. n.v.t. Contactpersoon Gertjan Nijsink Telefoonnummer 088 5445 143