RIS312303 bijlage 1 Integraal huisvestingsplan HMC samenvatting

HMC Bouwt

HMC bouwt aan zorg van de toekomst Integraal Huisvestingsplan 2020-2035 Managementsamenvatting: IHP in het kort

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort www.haaglandenmc.nl

1

Voorwoord Elke patiënt mag rekenen op de beste zorg in Haaglanden Medisch Centrum (HMC). We organiseren de zorg zo goed en efficiënt mogelijk binnen onze financiële mogelijkheden. In dit integrale huisvestingsplan staat beschreven hoe onze huisvesting er in de komende jaren uit zal komen te zien. Het vertrekpunt hiervoor is onze strategische koers, waarin we de ambities voor de zorg hebben vastgelegd. Hieruit is een visie op vastgoed en huisvesting voortgekomen, die nu is geconcretiseerd in dit huisvestingsplan. Ik ben trots op dit resultaat. Want binnen HMC wordt al langere tijd gesproken over de vernieuwing van de huisvesting, die zo merkbaar noodzakelijk is. Met dit plan ronden we de fase van erover praten af en gaan we met elkaar aan de slag! We zijn bij het maken van dit plan niet over een nacht ijs gegaan. Ondanks de uitdagingen die de coronapandemie en de recente mondiale ontwikkelingen met zich meebrengen, is het gelukt om met een goed doordacht en ook toekomstbestendig plan te komen. In de afgelopen maanden hebben veel collega’s binnen HMC meegedacht over de inhoud van dit plan. Daarnaast zijn we ook intensief in gesprek geweest met onze samenwerkingspartners: hun waardevolle input over de zorg en het ziekenhuis van de toekomst hebben we meegenomen.

De uitdagingen voor onze regio zijn groot: het aantal inwoners blijft stijgen en de verwachte vergrijzing brengt specifieke zorgvragen met zich mee. Tegelijkertijd verandert en verbetert de zorg snel en ook dit heeft invloed op de vragen waarmee patiënten naar ons ziekenhuis komen. Samen met de gemeenten in ons verzorgingsgebied, zorgverzekeraars, de GGD én wijkverenigingen hebben we in een feitenboek vastgelegd wat we in de komende jaren kunnen verwachten. Dat is belangrijk, want nu gaan we allemaal uit van dezelfde prognoses. Als ziekenhuis kunnen we zo goed anticiperen op de zorgvraag van de toekomst. En daar houden we rekening mee in de manier waarop we onze huisvesting gaan vormgeven. Huisvesting gaat over abstracte zaken zoals vierkante meters, installaties, technische en functionele eisen voor ruimtes. Maar ook over de financiële ruimte die we hebben om onze ambities te verwezenlijken en om duurzaam zorg aan inwoners van onze regio te kunnen blijven bieden. Het is een complexe puzzel om te bedenken op welke locaties we welke investeringen doen. Bij het maken van keuzes worden we steeds geleid door de wens om het beste te doen voor de zorgbehoeften van de inwoners van onze regio. Keuzes maken doen we daarom met liefde én met lef. We tonen lef door in te zetten op het behoud van faciliteiten voor de hoogcomplexe zorg in onze regio (het traumacentrum, het neurocentrum).

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

2

En door samen met onze zorgpartners het uitgewerkte zorgconcept voor Benoordenhout - Scheveningen in de komende periode te implementeren waardoor transformatie van onze locatie HMC Bronovo tot een vernieuwend zorgcentrum mogelijk wordt. We voelen liefde voor onze patiënten die zich aan onze zorg toevertrouwen door in onze faciliteiten ruimte te bieden voor persoonlijke aandacht en een prettige beleving. Door met ze te spreken over hoe ze ons ziekenhuis ervaren; de ruimtes waar zij wachten, verblijven en overnachten. Het gaat ook om de plekken waar onze medewerkers met plezier werken en zo goed, veilig en efficiënt mogelijk professioneel kunnen samenwerken. Ik ben ervan overtuigd dat we met dit huisvestingsplan een aantal goede keuzes hebben gemaakt en een volgende stap zetten in de toekomst van HMC. Ingrid Wolf Voorzitter raad van bestuur Mei 2022

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

3

Managementsamenvatting: IHP in het kort In het integraal huisvestingsplan (vanaf hier: IHP) staat beschreven hoe keuzes rond vastgoed en huisvesting bijdragen aan de strategische koers van Haaglanden Medisch Centrum (vanaf hier: HMC). Bij het maken van plannen en de ontwikkelingen in de zorgsector is het daarbij zaak om tot 2035 vooruit te kijken. Deze samenvatting belicht met name de keuzes die zijn gemaakt en de bouwactiviteiten uit de eerste fase van het bouwprogramma. De samenvatting is een verkorte versie van het gehele plan.

Strategische koers van HMC HMC is een van de 26 topklinische ziekenhuizen in Nederland. HMC is hét stadziekenhuis voor de regio Haaglanden en daarnaast hét centrum voor hoogcomplexe zorg en acute interventies. Binnen HMC bevindt zich het HMC Traumacentrum -inclusief het level 1 (multi-) traumacentrum- en het HMC Neurocentrum met neuro-vasculaire en -chirurgische zorg. Binnen HMC Kankercentrum bieden we een bijzonder zorgaanbod: een snelle diagnose en persoonlijke behandeling op hoog niveau. Naast passie voor de zorg hebben we oog voor de toekomst: we leiden zorgprofessionals op, doen onderzoek en zijn innovatief in het doorvoeren van vernieuwingen in de zorg. HMC beschikt momenteel over drie klinische locaties: HMC Antoniushove, HMC Bronovo en HMC Westeinde. Poliklinische zorg en diagnostiek worden ook aangeboden op andere locaties in de regio zoals Hubertusduin, Gezondheidscentrum Wassenaar, Gezondheidscentrum Savalle, Zuiderpark. Onze zorg is steeds vaker te vinden bij mensen thuis, digitaal, in de wijk en de huisartsenpraktijk. Samenwerking met onze zorgpartners staat hierbij centraal. De in 2020 vastgestelde strategische koers ‘HMC Klaar voor de toekomst’ is het vertrekpunt voor het integraal vastgoed en huisvestingsbeleid.

Onze visie op vastgoed en huisvesting is helder: met ons vastgoed zijn we in staat om flexibel, duurzaam en adequaat in te spelen op de continu veranderende omstandigheden in de zorg en in onze regio. In de keuzes die we maken houden we zoveel als we kunnen rekening met de behoeften van inwoners, patiënten, medewerkers en de samenleving. Daarin worden we geleid door de volgende wensen: + Veranderende zorgbehoeften van patiënten en inwoners: de behoefte om langer thuis te blijven wonen, om noodzakelijke zorg dichtbij te hebben en voor meer complexe zorgvormen kwalitatief hoogwaardig aanbod in de regio te behouden. + De groeiambities van onze regio: toename van de bevolkingsomvang en de vergrijzing betekent dat we zorg toegankelijk en dichtbij moeten leveren maar ook dat we deze zorg in nieuwe vormen willen aanbieden, passend in de tijd (digitaal, in netwerkvorm en thuis). + Ambities van HMC: ons streven om HMC tot een van de toonaangevende interventiecentra van de toekomst te ontwikkelen. Naast onze rol als breed stadsziekenhuis hebben we een centrum- en bovenregionale functie voor hoogcomplexe en acute zorg.

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

4

+ Werkplezier voor onze medewerkers: we willen HMC-ers van nu en onze toekomstige collega’s een moderne en prettige werkomgeving bieden om ze blijvend aan ons te binden. Tegelijkertijd willen we dat de wijze waarop we de zorg organiseren ook een antwoord biedt op het nijpende tekort aan zorgprofessionals. + Vanuit onze maatschappelijke positie willen we bij het realiseren van ons huisvestingplan streven naar integrale duurzame ontwikkeling van de samenleving, naar ontwikkelingsmogelijkheden voor de inwoners van onze regio en voor onze organisatie en de medewerkers die daarin werkzaam zijn. Vanuit de UN Sustainable Development Goals hebben we de ambitie om een blijvende bijdrage te leveren aan onze samenleving. Bij het maken van keuzes hebben we ons door deze duurzame ontwikkelingsdoelstellingen laten inspireren.

Van beleid naar plan In het eerder opgeleverde vastgoedbeleid -vastgesteld medio 2021- zijn de leidende principes en uitgangspunten vastgesteld die bepalend zijn voor de concretisering in het IHP.

Bij het formuleren van dat plan hebben we alle aspecten en de vastgoedportefeuille goed tegen het licht gehouden zodat we niet over één nacht ijs gaan. Het vastgoed van HMC is verouderd, een groot deel van de huisvestingsconcepten is gedateerd en er is achterstallig onderhoud aan centrale installaties en het gebouw. Er is dan ook geen sprake van alleen een regulier bouwprogramma maar ook van een ‘mid-life renovatie’ en een volledige vernieuwing van veel van de centrale installaties. Oftewel: alle faciliteiten dienen in een gefaseerd meerjarenprogramma gerenoveerd te worden. Vanaf 2019 is reeds een aanvang gemaakt met de vernieuwing van de huisvesting zoals de realisatie van een PET-CT op locatie HMC Antoniushove (2021) en de herschikking van het beddenhuis in HMC Westeinde vanwege de verplaatsing van de acute zorg uit locatie HMC Bronovo (2019). Op locatie HMC Westeinde is begonnen met grootschalige renovatie van de centrale installaties. Het gloednieuwe HMC Sarah de Bronovo Moeder en Kind Centrum opende eind 2021 haar deuren en biedt ruimte voor geïntegreerde zorg aan moeder en kind.

Dialoog en governance De raad van bestuur heeft de regiegroep HMC Bouwt ingesteld die sturing geeft aan het programmateam HMC Bouwt. In de regiegroep is de medische en verpleegkundige staf naast het duaal management vertegenwoordigd. In het programma zijn werkstromen ingericht waarin HMC-collega’s de plannen hebben uitgewerkt. Deze medewerkers - een dwarsdoorsnede van de organisatie - hebben met elkaar het huisvestingsplan opgesteld waarmee vanuit een zo breed mogelijk perspectief de kennis en kunde bij elkaar is gebracht. Al vanaf 2019 is HMC in dialoog met de omgeving over de toekomst van de zorg en de wijze waarop de zorg en huisvesting van HMC zo goed mogelijk past bij de wensen van de samenleving. Daarom is over het IHP periodiek afgestemd met medewerkers en leidinggevenden, medisch specialisten, de interne gremia en met externe stakeholders zoals gemeenten, zorgverzekeraars en vertegenwoordigers van inwoners (wijk- en

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

5

bewonersverenigingen, scholen, sportverenigingen, kerken en andere maatschappelijke instanties). Juist het gesprek met onze omgeving heeft het IHP tot een integraal plan gemaakt. De gesprekken met onze omgeving gaan over het vernieuwen van zorgaanbod in wijken waar niet-traditionele vormen van zorg nodig zijn, over bereikbaarheid van de binnenstad en onze locaties, maar ook over behoefte aan ondersteuning van andere partijen dan HMC zelf (voorzieningen als Wmo, mantelzorg, et cetera). De uitkomst van die dialoog is meegenomen in het huisvestingsplan.

Haaglanden groeit en HMC is er klaar voor! HMC heeft het initiatief genomen om samen met stakeholders in beeld te brengen welke prognoses en ontwikkelingen in de toekomstige zorgvraag het uitgangspunt vormen voor de zorgverlening die nodig is in de regio Haaglanden. De verwachtingen voor de demografie en epidemiologie naar 2040 toe zijn in kaart gebracht. In dit traject zijn onder meer gemeentebestuurders, zorgverzekeraars en vertegenwoordigers van wijkverenigingen betrokken. Een feitenboek zorgt voor gezamenlijke beelden voor de toekomst. Daarmee is er dus helderheid over de uitgangspunten waaronder de toekomstige zorg (productie) moet worden geleverd. Dit heeft het voor HMC mogelijk gemaakt om met gevalideerde modellen capaciteitsberekeningen op te stellen waarmee de aantallen benodigde vierkante meters en zorgfuncties voor de toekomstige zorgvraag zijn bepaald. Conclusie uit het feitenboek is: de regio groeit en vergrijst en dit beïnvloedt de zorgvraag. In de komende jaren zal de vraag naar acute en hoogcomplexe zorgvormen en aan zorg die gerelateerd is aan vergrijzing toenemen. Bij de ontwikkeling van het IHP is rekening gehouden door deze onderliggende data te gebruiken bij het maken van prognoses voor de toekomstige zorgvraag. HMC rekent met de meest progressieve bevolkingsprognoses (Primos).

Daarin is opgenomen dat de gemeente Den Haag tot in 2040 met 22% groeit, en de gemeenten Leidschendam-Voorburg en Wassenaar met ieder zo’n 12%. Ook toont de leeftijdsopbouw een duidelijke dubbele vergrijzing en is in de stad een gedeeltelijke verjonging zichtbaar. De forse autonome groei is een factor waarmee rekening is gehouden omdat het een voorspellende waarde heeft voor de ontwikkeling van de zorgvraag. De regio ontwikkelt zich atypisch ten opzichte van het landelijke beeld: er is sprake van bovengemiddelde groei. De aantallen capaciteiten waarmee HMC deze groeiende zorgvraag toekomstig moet bedienen worden in het IHP ingericht op een wijze waarin ze flexibel kunnen worden ingezet al naar gelang de zorgvraag groeit en-of krimpt. HMC wil de stijgende zorgvraag met een efficiënter gebruik van capaciteiten en faciliteiten bedienen. HMC gaat daarmee de uitdaging aan om meer zorg te leveren met gelijkblijvende capaciteiten, herverdeeld over de locaties van HMC. Uit het gezamenlijke traject met onze zorgpartners wordt duidelijk dat gemeenten, organisaties in het publieke domein, zorg- en VVT- instellingen ook onder uitdagende omstandigheden werken: ook het aantal VVT-bedden, de Wmo-voorzieningen en het aantal mantelzorgers staan onder druk.

Voor HMC kan dit tot gevolg hebben dat patiënten na operaties niet snel genoeg naar huis kunnen omdat niet aan de voorwaarden is voldaan waaronder zij weer in eigen omgeving kunnen herstellen. Hiervoor is naast innovatieve oplossingen ook een ketenaanpak nodig. Met technologische vooruitgang en procesoptimalisaties kunnen we de zorg efficiënter organiseren. Hierdoor hebben we in

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

6

de toekomst mogelijk relatief minder tweedelijns bedden nodig en zijn we in staat om meer patiënten poliklinische te behandelen of in dagopnames de juiste zorg te kunnen bieden. Ook kunnen we de zorg nog meer in de wijk, huisartsenpraktijk en thuis bieden. Naast deze uitgangspunten zijn er bij het leggen van de puzzel nog vraagstukken rondom financierbaarheid, de zorgcontractering van de grootste verzekeraars in de regio en de verwachtingen over het nieuwe hoofdlijnenakkoord medisch specialistische zorg. Daarnaast is het aantal moeilijk vervulbare vacatures in de sector groot, ook in de regio Haaglanden. Het wordt een enorme uitdaging om aan de groeiende zorgbehoefte te voldoen in een sterk groeiende regio, met gelijkblijvende inkomsten en de uitdaging om voldoende handen aan het bed te behouden. Het is van belang dat dat met verzekeraars overeenstemming is over hoe HMC gecompenseerd wordt voor de verwachte stijging van de zorgvraag die wordt veroorzaakt door de groei in de bevolkingsomvang. Uiteraard levert HMC een bijdrage aan de reductie van maatschappelijke kosten voor de medisch specialistische zorg: echter zijn financiële meerjarenafspraken met verzekeraars een onmisbaar fundament voor de toekomst. Het is HMC duidelijk dat er spanning staat op de groeiverwachtingen (epidemiologie, incidentie, behandelsetting) en de nieuwe financiële afspraken met onze verzekeraars.

Daarom is in het IHP uitgewerkt in welke mate de verwachte groei in de bevolkingsomvang is meegenomen in de capaciteitsberekeningen: niet alle groei resulteert in extra fysieke faciliteiten. Dit betekent voor HMC een strak financieel kader waarbinnen de vernieuwbouwopgaven moeten worden uitgevoerd. Het betekent ook een opdracht aan iedereen binnen HMC om binnen de financiële kaders de mogelijkheden van de technologische vooruitgang optimaal te benutten: digitale zorg, zorg thuis, in de wijk en de huisartsenpraktijk en door (technologische) innovatie van de intramurale zorgprocessen. Dat doen we met liefde en met lef.

Huisvestingstrategie Gezien het feit dat naast vernieuwbouw ook sprake is van een mid-life renovatie, kan niet alles tegelijk. Het is simpelweg niet mogelijk om in een lopend bedrijf zoveel projecten tegelijkertijd uit te voeren. We gaan dus gefaseerd renoveren. Als uitgangspunt wordt gehanteerd dat in de looptijd van dit huisvestingsplan toegewerkt wordt naar twee hoofdlocaties: HMC Antoniushove en HMC Westeinde. + Op HMC Antoniushove worden de meer planbare vormen van zorg geleverd, met name de klinische laagcomplexe zorg, de laagcomplexe zorg in dagbehandeling en de oncologische zorg. + HMC Westeinde is en blijft het centrum voor hoogcomplexe en acute zorg waar hoogcomplexe ingrepen en interventies worden gedaan. + Op al onze locaties bieden bijna alle vakgroepen poliklinische zorg en diagnostiek aan, zodat de HMC-zorg in de basis gemakkelijk toegankelijk is en blijft. + HMC Antoniushove en HMC Westeinde nemen op termijn de klinische en operatieve functie over van HMC Bronovo. Het exacte tijdstip daarvoor wordt bepaald door de voortgang die we boeken in het realiseren van de daarvoor benodigde extra operatiekamers en verpleegcapaciteit op HMC Antoniushove en HMC Westeinde.

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

7

+ HMC Bronovo is tot 2030 open als weekziekenhuis om vervolgens getransformeerd te zijn naar een innovatieve zorgfunctie voor Benoordenhout-Scheveningen. Ook na 2030 is geborgd dat er altijd goede zorg in de omliggende wijken is. + Met het gereedkomen van de extra faciliteiten op HMC Westeinde en HMC Antoniushove start een nieuwe OK-programmering op onze klinische locaties waarmee ook het nieuwe beddenplan in werking treedt. De operaties die nu nog op locatie HMC Bronovo plaatsvinden worden verplaatst naar de andere twee locaties. De focus van de OKprogramma’s verschilt: op HMC Westeinde voeren we veelal hoogcomplexe operaties en acute interventies uit. Op HMC Antoniushove is onder andere een groot deel van ons oncologieprogramma ondergebracht en vinden de meer planbare en laagcomplexe ingrepen plaats. + Een mid-life renovatie van het gebouw HMC Bronovo na 2030 vormt geen onderdeel van de huisvestingsactiviteiten van HMC.

Zorgfunctie Benoordenhout - Scheveningen In samenspraak met onze transmurale zorgpartners is in 2021 gewerkt aan visievorming op een innovatieve zorgfunctie Benoordenhout – Scheveningen. Hierbij waren betrokken zorgorganisaties Respect, Evita, Saffier en een aantal huisartsencoöperaties en -praktijken, participanten uit Gezondheidscentrum Hubertusduin en inwoners uit Benoordenhout en Scheveningen en medisch specialisten uit HMC. Voor de wijken Benoordenhout en Scheveningen hebben we als integraal onderdeel van dit huisvestingsplan met deze partners en inwoners ideeën ontwikkeld voor innovatieve, multidisciplinaire zorg voor oudere inwoners en patiënten met chronische aandoeningen. Met deze partners gaan we aan de slag om dat in 2022 al verder uit te werken en te implementeren. De volgende functies staan centraal: + Een centrum voor gezondheid in de wijk + Een interdisciplinair centrum voor ouderenzorg + Samenwerking aan gezondheid bij chronische aandoeningen + Integrale beweegzorg + Intramurale zorg van huisartsen, VVT-instellingen en wijkverpleging - wijkzorg De functies zijn complementair doordat curatieve, zorg- en welzijnspartners samenwerken en kunnen terugvallen op voorzieningen vanuit het sociaal domein. HMC is reeds gestart met elementen uit de bedoelde zorgfunctie.

Bijvoorbeeld met de vestiging van de poliklinische elementen uit het interdisciplinair centrum ouderengeneeskunde op locatie HMC Bronovo. Het centrum kan een bijdrage leveren aan het voorkomen van onnodige spoedopnames van ouderen en het voorkomen van onnodig medicatiegebruik en met name aan een spoedige uitstroom van patiënten uit het ziekenhuis naar een tijdelijke verblijfsfunctie. Hiervoor is het belangrijk dat er aanvullend op de poliklinische en diagnostische zorgfuncties van HMC, faciliteiten zijn voor geïntegreerde zorg onder de verantwoordelijkheid van een huisarts, een specialist ouderengeneeskunde (SOG) of een arts verstandelijk gehandicapten (AVG). Beoogd wordt een integraal concept te ontwikkelen waar patiënten en cliënten holistisch bekeken worden en waarvoor ook de bijpassende financiering is georganiseerd waardoor ontschotting tussen financieringsstromen mogelijk wordt.

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

8

Omdat locatie HMC Bronovo tot 2030 de huidige zorgfunctie als weekziekenhuis behoudt met alle huidige klinische, poliklinische en diagnostische faciliteiten, kan het zorgconcept daar opgestart worden. De aanwezigheid van het palet poliklinische zorg en diagnostiek van HMC aldaar biedt toegevoegde waarde. In 2022 kan een aanvang gemaakt worden met de implementatie van het innovatieve zorgconcept waarin opgenomen poliklinische zorg en diagnostische faciliteiten voor HMC. In 2026 vindt een evaluatie plaats en wordt bepaald wat de huisvestingsvraag is voor het zorgconcept en de poliklinische en diagnostische functies van HMC voor de periode na 2030.

Globaal programma van eisen en huisvestingsconcepten In het huisvestingsplan zijn huisvestingsconcepten opgenomen waarin per omgeving de leidende principes en uitgangspunten uit het vastgoed- en huisvestingsbeleid nader zijn gedefinieerd. De concepten beschrijven aan welke concrete wensen en eisen een bepaalde ziekenhuisfunctie in de toekomst moet voldoen en waar in het ontwerp- en realisatiefase van elk traject rekening mee moet worden gehouden. Bijvoorbeeld over de juiste situering van afdelingen nabij diagnostische zorgfuncties. De huisvestingsconcepten in het globaal programma van eisen (PvE) bieden inzicht in de impact van het vernieuwingstraject dat de gehele vernieuwbouw met zich meebrengt. Het is daarom nodig dat aan het ontwerp, de realisatie en de bouw van nieuwe afdelingen een verandertraject voorafgaat. Zo’n verandertraject is daarmee een integraal onderdeel van elk ontwerpproces. Het is de opdracht aan HMC om deze verandering vorm te geven in samenspraak met patiënten. Het opgestelde globaal PvE geldt daarin als leidraad voor de huisvestingsambities van HMC. In elk ontwerp- en realisatietraject zullen steeds weer keuzes moeten worden gemaakt over de uiteindelijke inrichting en de zorg- en werkprocessen binnen de nieuwe afdelingen.

HMC Bouwprogramma 2023-2035 In het bouwprogramma komen de uitgangspunten, kaders en plannen rond huisvesting en zorgprogrammering bij elkaar. HMC realiseert zich dat een renovatie van deze omvang altijd overlast en ongemak meebrengt voor patiënten, medewerkers, verwijzers en zorgpartners. De vernieuwbouw wordt zo gepland dat er voor patiënten, bezoekers en medewerkers zo min mogelijk overlast zal zijn. Het bouwprogramma bestaat uit twee fasen met daarin twee herijkingsmomenten. Dit is nodig om te kunnen reflecteren op de ingezette koers en bij te sturen waar dit nodig is. Vanwege het feit dat we niet alles tegelijk kunnen realiseren zijn er stevige keuzes gemaakt in het faseren van de bouw. De noodzakelijke renovaties zullen eerst aan bod komen. Uiteraard zal het regulier onderhoud over alle locaties gewoon doorgaan. Hiervoor is ook geld opgenomen in het meerjaren onderhoudsprogramma (MJOP). In fase 1 (2023 tot 2030) wordt gestart met renovaties en uitbreidingen op HMC Westeinde en HMC Antoniushove. Het doel van de activiteiten in bouwfase 1 is om aan het einde daarvan de klinische faciliteiten (verpleegafdelingen en OK-faciliteiten) van locatie HMC Bronovo te kunnen verplaatsen naar de twee hoofdlocaties.

Het betreft de volgende activiteiten: + Op HMC Westeinde worden een groot aantal verpleegafdelingen van de hoogbouw (bouwdeel C, de verpleegtoren) gerenoveerd en het nieuwe kliniekconcept geïmplementeerd met voornamelijk meer een- en tweepersoonskamers. De buitengevel van deze afdelingen krijgt tevens een nieuw aanzicht en wordt verduurzaamd. Het OK-complex en de Intensive Care Unit breiden uit, er komt een spoedlift en in HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

9

voorbereiding op de komst van het regionale traumacentrum wordt een traumalift gerealiseerd naar het helikopter platform. Ook vindt een herschikking van enkele radiologiefuncties plaats die van wezenlijk belang zijn voor het hoogcomplexe karakter van de locatie. Voor de ICU betekent dit alles niet alleen een uitbreiding, maar ook een vernieuwing van de totale ICU. Daarnaast komt er een tijdelijke bovengrondse voorziening voor extra parkeerplaatsen, de capaciteit hiervan is een afgeleide van een nieuw met de gemeente op te stellen mobiliteitsplan. De renovatie van de centrale installaties (luchtbeheersing, koude- en warmteopwekking) die reeds in 2020 in gang is gezet, loopt ook in deze fase door. + Op HMC Antoniushove breidt het OK-complex uit en worden de bestaande OK’s gerenoveerd. Bij het definitief maken van de renovatieplannen bepalen we het uiteindelijk aantal te realiseren OK’s en overwegen we of het verstandig is meer poliklinische OK’s (POK) in te zetten voor het bedienen van de zorgvraag. Ook komt er meer ruimte voor de dagbehandelings- en kliniekfuncties (bedden en dagbehandelingsplaatsen of –stoelen) voor oncologische zorg en planbare zorg. Dit realiseren we zoveel als mogelijk in de reeds bestaande faciliteiten. + HMC Bronovo is tot 2030 open als weekziekenhuis met de huidige voorzieningen en is daarna getransformeerd tot een innovatief zorgconcept.

In 2022 wordt gestart met de implementatie van de reeds ontwikkelde plannen samen met de transmurale zorgpartners. + Aan het einde van fase 1 krijgt de ontwikkelde zorgfunctie Benoordenhout – Scheveningen én de poliklinische en diagnostische activiteiten van HMC een definitieve plek. De bouwactiviteiten uit fase 1 zijn de zogenaamde ‘no regret’ investeringen: investeringen die gedaan moeten worden om kwantitatief en kwalitatief te kunnen voldoen aan de zorgvraag middels twee klinische hoofdlocaties. Halverwege bouwfase 1 vindt een herijking plaats: in 2026. Op dat moment wordt nogmaals gekeken naar het totaal benodigd aantal capaciteiten op basis van de ontwikkeling van de zorgvraag. Op dat moment wordt bezien hoe de voorspellingen die we nu maken, zich de komende jaren ontwikkelen. Op basis daarvan, en de ontwikkelingen die dan gaande zijn, wordt gekeken naar de te ontplooien bouwactiviteiten voor de tweede helft van fase 1 en de activiteiten voor fase 2. Focus van de herijking ligt op twee elementen: + De verdeling van de klinische en operatieve zorgfuncties over HMC Antoniushove en HMC Westeinde wordt definitief gemaakt. Ook wordt bepaald op welke momenten in fase 2 de vernieuwbouw van poliklinieken en faciliteiten voor functies van het cluster medisch ondersteunend kan plaatsvinden (dit betreft onder andere de laboratoria, apotheek, radiologie, et cetera).

Zo ook een analyse aangaande de staat van de centrale installaties. + De evaluatie van het zorgconcept Benoordenhout – Scheveningen. Op basis daarvan wordt bepaald hoeveel vierkante meters er voor de zorgfunctie én de poliklinische en diagnostische functies van HMC nodig zijn voor de periode na 2030. Aan het einde van fase 1, in 2030, vindt de tweede herijking plaats. De herijkingsmomenten borgen dat wordt geïnvesteerd in langdurig noodzakelijke faciliteiten. Tegelijkertijd biedt het ruimte om toekomstig nog nadere strategische vastgoedkeuzes te kunnen maken, rekening houdend met de volgende elementen: + Contractering, financiën en financieel kader: krijgt HMC de zorgproductie bij verzekeraars gecontracteerd en is financiering van bouwactiviteiten haalbaar? Krijgen we betaald om de steeds groeiende zorgvraag te kunnen bekostigen? HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

10

+ Personeel: kan in de zorgvraag worden voorzien middels een gezonde kwantitatieve en kwalitatieve personeelspool? Hebben we de mensen om de zorg ook daadwerkelijk te bieden? + Productie: zet de zorgvraagprognose als opgesteld door en worden successievelijk de zorgproductieafspraken behaald, daarmee dicterend het aantal te bouwen faciliteiten om de zorgvraag te kunnen accommoderen? Manifesteert de groei van de zorgvraag? + Concentratie: realiseert HMC de ambities om zich te ontwikkelen tot interventiecentrum van de toekomst en ontwikkelen onze speerpunten en het bijzonder zorgaanbod zich zoals we willen? Welke ziekenhuizen in de regio leveren welke zorg binnen de portfolio’s? Wordt meer zorg in de toekomst geconcentreerd en lukt het de regio om de hoogcomplexe zorgvormen te behouden? Verdwijnt er zorg uit de regio? In fase 2 (van 2030 tot en met 2035) loopt het vernieuwingsplan door: + Op HMC Westeinde wordt op termijn in samenwerking met externe partners een meer definitieve parkeervoorziening voor de extra parkeerbehoefte gerealiseerd, afhankelijk van het aantal benodigde plaatsen en de alternatieve meer duurzame oplossingen.

Indien nodig en noodzakelijk vindt nieuwbouw plaats voor een multifunctioneel gebouw (‘nieuw G-gebouw’) waarin alle ruimte is voor de huisvesting van poliklinieken, nader te bepalen functies van het cluster medische ondersteuning (bijvoorbeeld de laboratoria) en staf- en kantoorplekken. Ook wordt een gefaseerd plan opgeleverd voor de renovatie van de bestaande gebouwen en afdelingen die nog gemoderniseerd moeten worden. De planvorming start na besluitvorming daarover. + Met het oog op de toekomst wordt bekeken op welke wijze de Moeder-Kind zorg (die is ondergebracht in het tijdelijke MKC) in het hoofdgebouw wordt ondergebracht. Planvorming voor de definitieve behuizing start in fase 2 zodat met een actueel beeld op de zorgvraag voor moeder en kind naar de te realiseren capaciteiten kan worden gekeken. Het MKC blijft tot in ieder geval 2035 gehuisvest in het huidige onderkomen. + Op zowel HMC Antoniushove en HMC Westeinde vindt herziening en renovatie plaats van de poliklinische functies, in lijn met de ontwikkeling van de zorgvraag en de behoefte aan faciliteiten (uitbreiden, afschalen). Regulier onderhoud aan gebouwen en installaties loopt door.

HMC Bouwprogramma 2023-2035 op hoofdlijnen

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

11

Technologie en duurzaamheidsprogramma’s Bovenstaand bouwprogramma bepaalt welke vernieuwbouwprogramma’s de komende jaren gaan lopen. Naast de zorginhoudelijke strategie is in de huisvestingsstrategie de verduurzaming van de bedrijfsvoering integraal opgenomen. In deze inspanningsverplichting wordt voorzien door in het ontwerp van nieuwe afdelingen te kiezen voor installaties en verbeteringen van gevelconstructies die een bijdrage leveren aan een reductie van de CO2-uitstoot. Een bij het bouwprogramma passend technologie- en ICT-programma maakt onderdeel uit van dit IHP. Vanuit de uitgangspunten van de digitale strategie van HMC wordt eerst het fundament gelegd voor een robuuste infrastructuur door een upgrade daarvan en een harmonisatie tussen de locaties van HMC, daarbij rekening houdend met de voorziene verplaatsing van klinische capaciteit van locatie HMC Bronovo naar de twee andere locaties. Onderdelen van de nieuwe technologie en Smart Hospital c.q. Smart Building worden vanuit het programma uitgerold. Voorbeelden daarvan zijn een nieuw verpleegkundig oproepsysteem, apps voor meer digitale services aan patiënten, slimme beeldrouteringstoepassingen op de operatiekamers, et cetera.

Omvang capaciteiten en regelvermogen fase 1 De ontwikkeling van het definitief aantal te realiseren zorgfaciliteiten (capaciteiten: bedden, OK’s, dagbehandeling, et cetera) wordt voorafgaand aan de start van elk individueel ontwerp- en realisatietraject geactualiseerd. Daarmee wordt voorkomen dat onvoldoende wordt voorzien in de huisvestingsvraag of dat de realisatie te omvangrijk is waardoor te lage bezettingsgraden of leegstand wordt gerealiseerd. Bij de uitwerking van vlekkenplannen is geborgd dat ‘strategische ruimte’ beschikbaar is voor functies die snel moeten kunnen uitbreiden of afschalen, zoals de ICU op locatie HMC Westeinde. Om de zorgvraag van de toekomst te bedienen wordt met de realisatie van bouwfase 1 voorzien in een toename van het aantal bed-posities voor dagbehandeling en een bandbreedte voor de bed-posities voor algemene verpleegbedden. De bandbreedte zorgt ervoor dat de verwachte productiegroei deels kan worden opgevangen door een combinatie van interventies in de bedrijfsvoering: ligduurverkorting door vermindering van de verkeerde bedden problematiek, efficiencyslagen vanuit integraal capaciteitsmanagement en benutting van mogelijkheden voor een verhoogde uitstroom van patiënten naar niet medisch specialistische bedden in de regio.

De beweging naar twee hoofdlocaties, het nieuwe beddenplan en de nieuw te creëren klinische faciliteiten aldaar geven ruimte voor een eigentijdse klinische zorgprogrammering. Voor het OK-complex is berekend dat met het overbrengen van de OK-capaciteit van locatie HMC Bronovo naar de twee hoofdlocaties voldoende voorzien kan worden in de vraag. Daarbij kunnen tegelijkertijd meer hoogcomplexe operaties worden uitgevoerd zodat er groeimogelijkheden zijn voor onze twee speerpunten HMC Traumacentrum en HMC Neurocentrum en het bijzonder zorgaanbod voor patiënten met kanker. De omvang van het aantal bed- en dagbehandelingsposities na afronding van fase 2 is mede afhankelijk van de definitieve behuizing van het Moeder-Kind Centrum op HMC Westeinde. Bij de berekening van het aantal IC-bedden is gekeken naar de ontwikkeling van de traumafunctie in de regio, waarbij ervan is uitgegaan dat in bouwfase 1 de multitraumapatiënten – in samenwerking met LUMC en Haga Ziekenhuis - zijn ondergebracht in HMC Westeinde. Voor de poliklinische en diagnostische capaciteit is voor fase 1 uitgegaan van een gelijk aantal kamers en vierkante meters ten opzichte van de huidige situatie aangezien de poliklinische functies over de drie locaties verdeeld blijven en het gebruik van de buitenpoli’s en gezondheidscentra in fase 1 ongewijzigd is.

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

12

In de tabel hieronder is de ontwikkeling van het aantal klinische zorgfaciliteiten weergegeven. Functie

Huidige situatie over drie locaties (ijk jaar 2019 na concentratie)

Na realisatie fase 1 op twee hoofdlocaties

Circa 500 waarvan 64 dagbehandeling

Bandbreedte van 462 – 514 bedden waarvan 71 tot 84 dagbehandelingsplaatsen (waarin uitgangspunten variëren zoals de groei van de zorgvraag en de bedbezetting parameters)

35 gezinssuites 16 kindersuites 14 verloskamers

35 gezinssuites 16 kindersuites 14 verloskamers

16 boxen (HMC Westeinde) 6 boxen (HMC Antoniushove 2 bedden (HMC Antoniushove) 8 plaatsen 6 plaatsen (SEH) én 6 op verpleegafdeling C5

24 boxen (HMC Westeinde) 6 boxen (HMC Antoniushove 2 bedden (HMC Antoniushove) 8 plaatsen 12 plaatsen nabij de SEH

18

18

Exclusief hybride OK, body-angiokamer en hyper-acute OK op locatie HMC Westeinde

Waarin deels verplaatsing van een algemene OK naar een poliklinische OK (POK). Exclusief de hybride OK, body-angiokamer en hyper-acute OK op locatie HMC Westeinde

Algemene verpleging (aantal bedden)

Dagbehandeling (aantal plaatsen) Moeder-Kind faciliteiten (HMC Westeinde anno 2022) IC Acute Service CCU Eerste Hart Hulp Algemene operatiekamers (aantal)

Overzicht klinische capaciteiten HMC op hoofdlijnen na realisatie bouwfase 1 (2030)

Te behalen huisvestingsdoelstellingen De fasegewijze uitvoering van het IHP als hierboven uiteengezet resulteert erin dat HMC kwantitatief voldoende kan voorzien in de toekomstige huisvestingsvraag, en in kwalitatief opzicht een ontwikkeling maakt naar passende huisvesting voor de groeiende en veranderende zorgvraag in een regio die in beweging is. De klinische en hoogcomplexe zorg, die kapitaalintensieve voorzieningen vraagt, concentreert zich op minder locaties (van drie klinische naar twee hoofd locaties: HMC Westeinde en HMC Antoniushove). HMC Bronovo transformeert naar een zorgfunctie waardoor met een innovatief concept zorg. HMC reduceert met deze ontwikkeling uiteindelijk het oppervlaktegebruik (vierkante meters) met ruim 20%. HMC maakt een bewuste en ambitieuze keuze om na afronding van de eerste bouwfase de groeiende productie te kunnen realiseren met een nagenoeg gelijk aantal bedden (anno 2022), op minder klinische locaties, en met gelijkblijvend aantal OK’s (op twee in plaats van drie locaties) en-of een andere classificering van OK’s (bijvoorbeeld door het gebruik van poliklinische OK’s). Er is voldoende mogelijkheid om, indien de groei verder doorzet, of zich niet manifesteert, hierin op termijn op te schalen, respectievelijk af te schalen.

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

13

En om duurzame procesoptimalisaties door te voeren waardoor patiënten nog beter geholpen kunnen worden. In de programmering van het aantal bedden is een verschuiving doorgevoerd in de behandelsetting: van klinische bedden naar een toename in dagbehandeling. HMC behoudt zo ‘regelvermogen’ om passend bij de werkelijke ontwikkeling van demografie, trends in de zorg en verschuivingen als gevolg van bewegingen als de Juiste Zorg op de Juiste Plek de huisvestingsstrategie bij te stellen.

Financiën Uiteraard brengt het HMC Bouwprogramma een grote financiële investering met zich mee. Omdat we spreken over een integraal huisvestingsplan zijn de kosten geraamd voor niet alleen het gebouw-gebonden (‘bouw‘) deel, maar ook voor de (medische) inventaris en voor investeringen in technologie en ICT. De totale investering voor het bouwprogramma in fase 1 bedraagt zo’n € 421 miljoen. Het is zaak financieel scherp aan de wind te varen zodat de goede financiële uitgangspositie van HMC ook op lange termijn een gezonde ontwikkeling van de liquiditeit en solvabiliteit en andere belangrijke financiële ratio’s laat zien. In de investeringsraming is gezocht naar een juiste balans tussen de scope van elke fase (wat wordt wanneer gerenoveerd) en ook naar een optimale spreiding in de tijd (is het noodzakelijk dat de investering op dit moment gebeurt). In het tweede kwartaal van 2022 gaan we – parallel aan het interne adviestraject – met zorgverzekeraars en financiers in overleg over de investeringsambities en de financiering ervan.

Risicoanalyse Zoals bij elke grote organisatieverandering brengt ook het vernieuwingsprogramma risico’s met zich mee. Onvoorziene of veranderende omstandigheden vragen om flexibiliteit en het vermogen om daar adequaat op in te spelen. Daarom is in deze fase een risicoanalyse opgesteld waarin is opgeschreven welke mogelijke risico’s vanuit de verschillende onderdelen zich kunnen voordoen en de maatregelen die genomen moeten worden om deze risico’s te beperken. Het gefaseerde bouwprogramma kenmerkt zich door een aantal bijsturingsmomenten waarin op basis van de risicoanalyse interventies kunnen plaatsvinden om zo beslissingen te kunnen nemen.

Besluiten – vervolgtraject - communicatie Begin mei 2022 wordt het gehele IHP-document voor advies voorgelegd aan de interne gremia binnen HMC (het geïntegreerd bestuur medische staf, de cliëntenraad, de ondernemingsraad, de verpleegkundige adviesraad). Parallel hieraan loopt ook het traject met de zorgverzekeraars en het financieringstraject. Eind tweede kwartaal 2022 zal de raad van bestuur van HMC een definitief besluit nemen over het IHP. De interne en externe communicatie is zorgvuldig vormgegeven. Transparantie en betrokkenheid zijn hierin sleutelwoorden, zowel intern als extern. Met externe stakeholders, zoals gemeenten, verzekeraars en wijkverenigingen is actief contact onderhouden zodat ook zij voldoende zijn geïnformeerd over proces rond het IHP en de inhoudelijke strekking ervan.

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

14

Pas na invulling van de adviezen van de interne gremia en met de uitkomsten van de gesprekken met onze zorgverzekeraars wordt het definitieve plan ter goedkeuring aan de raad van toezicht van HMC voorgelegd. Naar verwachting starten de eerste bouwactiviteiten in 2023.

Vragen Deze samenvatting is integraal onderdeel van het integraal huisvestingsplan van HMC. Voor vragen over de inhoud van dit plan kan worden gemaild met het secretariaat van de raad van bestuur via bouw@haaglandenmc.nl Mei 2022 Haaglanden Medisch Centrum raad van bestuur

HMC bouwt • Managementsamenvatting – Integraal Huisvestingsplan in het kort

15