RIS312298 Afdoening motie Maatregelen in kaart brengen voor Laak en Transvaal

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DSO/10400003 RIS312298 Contactpersoon

G.P.L. de Bock Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Haagse Pandbrigade Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

16 november 2022

gijs.debock@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Maatregelen in kaart brengen voor Laak en Transvaal’

Uw raad heeft bij de bespreking van het afrondende debat over de incidenten in Laak op 19 mei 2022 de door de raadsleden de heer Assad, mevrouw De Groot, de heer Icar, mevrouw Gerritsen, de heer Martini, mevrouw Holman, mevrouw Faïd, mevrouw Klokkenburg, mevrouw Van Basten Batenburg, mevrouw Arp en de heer Van Meijeren ingediende motie ‘Maatregelen in kaart brengen voor Laak en Transvaal’ (RIS312298) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat: − in Laak en Transvaal grote problemen ontstaan door ongeregistreerd wonen en overbewoning; − ook sprake is van ondermijning. Dit zorgt voor grote problemen en onveiligheid in de wijken; − deze ingrijpende problematiek structureel zijn en voor een langere tijd bestaan; − ten gevolge van deze problematiek gevaarlijke en dodelijke incidenten plaatsvinden; − deze problematiek een grote impact hebben op de leefbaarheid en veiligheid van deze wijken en op het woongenot van de wijkbewoners; − de kinderen in deze wijken niet de juiste omgeving wordt geboden om op te groeien waar zij recht op hebben.

Overwegende, dat: − de brandbrief van 3 mei 2022 van de inwoners uit Laak een ernstig en duidelijk signaal is dat de problematiek goed omschrijft; − vanuit de inwoners en betrokkenen uit Transvaal ernstige en duidelijke signalen en berichten binnenkomen over de problematiek in de wijk; − de aanpak van de afgelopen jaren niet tot een significante verbetering heeft geleid; − de wijkvoorzieningen niet zijn afgestemd op het werkelijk aantal inwoners en voortdurend zijn overbelast (zoals de ORAC’s, verkeersvoorzieningen, parken en dergelijke); − de huidige situatie in Laak en Transvaal niet langer houdbaar is; − Laak en Transvaal de potentie hebben om leefbare en veilige wijken te zijn; − deze onveilige en overbelaste wijken een structurelere aanpak tegen ongeregistreerd wonen, overbewoning en ondermijning verdienen;

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10400003

−

over deze problematiek, en de daaraan gerelateerde onderwerpen, door diverse partijen schriftelijke vragen zijn gesteld.

Verzoekt het college: − de openstaande schriftelijke vragen, gezien de onhoudbare situatie in Laak en Transvaal, zo snel mogelijk te beantwoorden; − een totaal-overzicht aan de raad te doen toekomen met nieuwe maatregelen en uitbreiding van bestaande maatregelen die nog getroffen kunnen worden om ongeregistreerd wonen, overbewoning en ondermijning succesvol aan te pakken, inclusief evt. financiële consequenties; − onderzoek te doen naar de (praktische) beperkingen van de bestaande maatregelen en dit in kaart te brengen; − in kaart te brengen welke maatregelen uitsluitend door de landelijke overheid getroffen kunnen worden tegen ongeregistreerd wonen, overbewoning en ondermijning; − de raad vòòr 1 september 2022 over bovenstaande te informeren. Het college geeft op de volgende manier antwoord op deze uitspraak van de raad: Het college is er niet in geslaagd om de motie voor 1 september 2022 af te doen en biedt haar excuses aan voor de late afdoening. De verlate afdoening biedt wel de gelegenheid om het overzicht van maatregelen af te zetten tegen de ambities uit het coalitieakkoord. 1. Beantwoording openstaande vragen De op 19 mei openstaande, schriftelijke vragen over de leefbaarheidsproblematiek in Laak en Transvaal zijn beantwoord. Zie RIS312275, RIS312256 en RIS312169. 2.

Overzicht In het overzicht hieronder geeft het college een overzicht van bestaande en nieuwe maatregelen en de bijbehorende vindplaatsen in de wet- en regelgeving en het raadsinformatiesysteem (RIS). De stukken uit het RIS zijn bedoeld om achtergrondinformatie te vinden over het onderwerp. De financiële consequenties zijn niet in kaart gebracht. In de begrotingscyclus worden de financiële kaders vastgesteld en in de jaarplanning VTH wordt door het college voorgesteld op welke onderwerpen en in welke gebieden deze middelen worden ingezet. Aan de hand van concrete voorstellen die bij deze kaders ingebracht kunnen worden, zijn financiële consequenties in kaart te brengen. Het college heeft de term ‘overbewoning’ uit de motie ruim geïnterpreteerd. Overbewoning wordt gereguleerd via het Bouwbesluit (artikel 7.18 Bouwbesluit) en er zijn geen nieuwe maatregelen of uitbreiding van bestaande maatregelen op dit specifieke artikel aangekondigd. Er zijn wel andere bestaande maatregelen of nieuwe maatregelen, die de maximale exploitatie van woningen inperken en/of de negatieve gevolgen daarvan tegengaan. Deze maatregelen staan hieronder ook omschreven. Maatregelen overbewoning Overbewoning

Nieuw/ Bestaand Bestaand

Wat is het? Maatregel vanuit het oogpunt van hygiëne en gezondheid met eisen aan het aantal vierkante meter per persoon (minimaal 12 m² per persoon). Deze maatregel is van toepassing op alle woningen en woonruimten in de stad.

Vindplaats informatie Bouwbesluit 2012, artikel 7.18 RIS258843, p. 9

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10400003

Woningomzetting

Woningvorming

Huisvestingsvergun ning

Opkoopbescherming

Woningcategorieën

Goed verhuurderschap

Bestaand

Bestaand

Bestaand

Bestaand

Bestaand

Nieuw

Maatregel gericht op het behoud van zelfstandige woningen, waarmee kamerbewoning ingeperkt kan worden en er eveneens eisen gesteld kunnen worden aan kamerbewoning (vergunningplicht alleen mogelijk indien er sprake is van schaarste aan woningen). Over de hele stad zijn beperkingen of eisen gesteld aan kamerbewoning. Bij kamerbewoning geldt voorts een eis van 18 m² per persoon. Maatregel gericht op het behoud van grotere woningen, waarmee bouwkundige splitsing van woningen ingeperkt kan worden (vergunningplicht alleen mogelijk, indien er sprake is van schaarste aan woningen). Woningvorming wordt niet toegestaan in Den Haag, behalve in de wijken: Duindorp, Erasmus Veld, Hoge Veld, Parkbuurt Oosteinde, Lage Veld, Zonne Veld, Huygenspark, Rivierenbuurt-Zuid, Rivierenbuurt-Noord, Bosweide, Waterbuurt, De Bras, De Lanen, De Velden, De Vissen en Rietbuurt. Maatregel gericht op rechtvaardige verdeling van woningen, Zorgt ervoor dat lage inkomens aanbod komen in een schaarse woningmarkt. Deze maatregel is van toepassing op alle goedkope en middeldure woningen. Maatregel gericht op het behoud van betaalbare koopwoningen. Voorkomt dat betaalbare woningen structureel terecht komen bij particuliere verhuurders. Deze maatregel is toegepast over de hele stad. Maatregel gericht op het behoud van gerealiseerde woningbouwcategorieën.

Zorgt ervoor dat goedkope en middeldure woningen goedkoop en middelduur blijven. Deze maatregel is toegepast in de Binckhorst Toekomstige maatregelen gericht op het tegengaan van misstanden bij verhuur, zoals te hoge huren, discriminatie, ontbreken van schriftelijke contracten etc. De algemene regels gaan overal gelden. Er kan ook lokaal een vergunningplicht ingesteld worden.

Huisvestingswet en – verordening RIS311091, p. 9 ev.

Huisvestingswet en – verordening RIS311091, p. 35 ev.

Huisvestingswet en – verordening RIS311824, p. 18 e.v. en 26 e.v. Huisvestingswet en – verordening RIS311091, p. 43 ev. Wabo en doelgroepenverord ening RIS311824, p. 18. Nog geen wet- en regelgeving RIS311820

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10400003

Maatregelen Ondermijning

Bestaand/ Nieuw

Wat is het?

Vindplaats informatie

Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordeli ngen door het openbaar bestuur)

Bestaand

Wet Bibob

Aanwijzing vergunningplicht APV

Bestaand

Samenwerking met partners

Bestaand

Bij de toepassing van de Wet Bibob wordt gekeken of partijen waar de gemeente mee te maken heeft bij subsidies, vergunningen of overeenkomsten geen link hebben met criminaliteit. Er wordt mee voorkomen, dat onder- en bovenwereld vermengen. De inzet hierop is in 2021 aanmerkelijk verbreed. Een mogelijkheid om bedrijfsmatige activiteiten in gebieden, branches of panden vergunningplichtig te stellen om ondermijning tegen te gaan. Wordt nu toegepast in Weimarstraat en Beeklaan, eerstvolgende gebied is beoogd Jan Luykenlaan en Van Baerlestraat. Bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit werkt de gemeente Den Haag samen met andere partners. Bijvoorbeeld binnen het HEIT en regionaal binnen het RIEC. Wat is het?

De toezichthouders van de Haagse Pandbrigade (bouw- en woningtoezicht) zijn eveneens aangewezen als toezichthouder op de Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP) sinds eind 2017. Hierdoor nam de dekkingsgraad van de controle op de juistheid van de BRP aanmerkelijk toe. De registratie van contactgegevens en tijdelijke verblijfsadressen van nietingezetenen in de RNI. Dit onderdeel van de wetswijziging is nog niet in werking getreden, omdat de RNI-applicatie nog moet worden aangepast. De datum van inwerkingtreding wordt op een later moment, als de technische voorzieningen gereed zijn, bekendgemaakt. Recent is de gemeente Den Haag benaderd om mee te denken.

Artikel 5:11 Awb

Maatregelen ongeregistreerd wonen Extra taken toezichthouders

Wijziging Wet BRP & Wet basisadministraties persoonsgegevens BES ('verzamelwet')

Bestaand/ Nieuw Bestaand

Nieuw

RIS308677 RIS308678

Artikel 2:98 APV RIS306648 RIS307820, p. 3 ev. RIS310942, p. 2-4 Aanwijzing Convenant-RIEC RIS307820, p. 6 RIS310942, p. 4 Vindplaats informatie

RIS298789 RIS294608

Wetgeving nog niet in werking https://www.rvig. nl/brp/verzamelw et-brp/registratietijdelijkverblijfsadres-encontactgegevensniet-ingezetenenarbeidsmigranten

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10400003

Versterken integrale aanpak Gebiedsaanpak

Bestaand/ Nieuw Bestaand

Wat is het? De aanpak van de vier aangewezen prioritaire gebieden: Kaapseplein, Duindorp, Van Baerlestraat, Weimarstraat /Zevensprong en daarnaast het actieplan Kuststrook (Scheveningen en Kijkduin). Gebundelde aanpak van problemen met afval, handhaving, openbare orde, ondermijning, welzijn en achterstallig onderhoud en de inrichting van de buitenruimte.

Vindplaats informatie Coalitieakkoord RIS308772

Het college zet met name de komende jaren sterk in op integrale gebiedsaanpakken in de prioritaire gebieden èn andere kwetsbare gebieden, waar problemen cumuleren. Het tij moet echt gekeerd worden in deze delen van Den Haag. Het college heeft deze ambitie is dan ook uitdrukkelijk vastgelegd in het coalitieakkoord. Er wordt gestart met een tijdelijke gebiedsgerichte aanpak in Laak. Alle hierboven genoemde bestaande gemeentelijke maatregelen kunnen – theoretisch – uitgebreid of ingeperkt worden door de gemeente. Het college bespreekt graag (de omvang van) concrete voorstellen en plannen hiertoe inclusief eventuele financiële consequenties, als deze worden ingediend. Hieronder staat een lijst met beperkingen, waarmee rekening gehouden dient te worden bij het overwegen van uitbreiding van bestaande maatregelen. 3. (Praktische) beperkingen van bestaande maatregelen Er zijn verschillende (praktische) beperkingen bij toepassing van bestaande maatregelen en de uitbreiding hiervan: Grondrechten, internationale verdragen en andere wettelijke beperkingen. Dit zijn fundamentele rechten, die in een functionerende democratische rechtsstaat voorkomen dat een overheid te veel inbreuk maakt op de rechten van burgers.

Denk hierbij aan zaken als eigendomsrecht, recht op gezinsleven, vrij verkeer van personen, goederen en diensten, motiveringsplichten bij het stellen van regels, het uitwisselen van gegevens (APV) etc. Het college heeft geen ambitie of wens om deze bescherming van burgers aan te tasten. Wel is er expliciet aandacht om de ruimte binnen deze kaders maximaal te benutten. Cumulatie van regelingen kan bij onvoldoende aansluiting op elkaar leiden tot een hoge administratieve druk en lasten bij ondernemers en exploitanten. Het college probeert zo zorgvuldig mogelijk de verschillende regelingen op elkaar aan te laten sluiten. Daarbij dient vermeld te worden, dat de huidige problematiek bepaalde wijken en druk op de woningvoorraad vragen om veel en zware maatregelen. Teveel regels kunnen leiden tot aantasting van het maatschappelijke draagvlak voor regels. Daarom is dit ook een beperking. Het verdient doorlopend aandacht of maatregelen nog steeds nodig zijn of dat uitbreiding of inperking nodig is. Door een onzorgvuldige toepassing of veelvuldig wijzigen van deze maatregelen kan een voor de burger ondoorzichtig woud aan regelgeving ontstaan. Onvoldoende kennis van regels slecht leidt tot slechte naleving. De kenbaarheid van regels is een beperkende factor.

Dat is deels op te lossen met goede communicatie en heldere informatievoorziening, maar een ander deel ligt ook op het gebied van het beperken van het aantal regels en verplichtingen (red-tape). Dit is een balans, die in de loop van de tijd kan wijzigen. Er is niet één formule die altijd en overal hetzelfde is.

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10400003

-

-

-

-

-

Alle verschillende maatregelen leiden tot meer complexe uitvoering en handhaving. Bij één controle van een pand moet vooraf een uitgebreid administratief onderzoek plaatsvinden: welke vergunningen zijn verleend, wanneer is het pand verkocht, welke mensen stonden ingeschreven in de loop der jaren, wie is de eigenaar, zijn er meldingen bekend, wat is de bestemming, welke bepalingen uit verschillende verordeningen zijn van toepassing in dit gebied, ligt het in een prioritair gebied etc. Vervolgens worden ook de besluiten uitgebreider op meer deelaspecten. Per saldo worden controles en besluiten complexer en kosten meer tijd om op te stellen en te motiveren. Hierdoor is het weer minder goed mogelijk om grote aantallen te behalen en daarmee zijn er praktische beperkingen aan regel- en controledruk. Een brede uitrol van bepaalde maatregelen kan een averechts effect hebben. Zo is de aanwijzing van prioritaire gebieden succesvol, doordat er dan gericht ingegrepen wordt in een gebied met daarvoor vrijgemaakte capaciteit. Bij een te brede uitrol van prioritaire gebieden verwatert het effect van focus en prioriteiten stellen. Er zit een vanzelfsprekend een limiet prioriteiten stellen. Een grote belemmering in de uitvoering is het beperkte zicht op grote groepen mensen die verblijven in Den Haag.

Dit maakt het doen van gerichte controles tot een ingewikkelde aangelegenheid en voor een groot deel afhankelijk van meldingen. Bij de uitvoering van bepaalde maatregelen, zeker die waar sprake is van integrale samenwerking, is de gemeente afhankelijk van de inzet van derden. Zoals de politie, het Openbaar Ministerie, corporaties etc. De gemeente heeft geen of een zeer beperkte invloed op de inzet van andere partijen. Andere partijen moeten het belang van het probleem inzien èn eveneens middelen hebben om voldoende capaciteit vrij te maken voor een integrale aanpak. Intensivering van de uitvoering of uitbreiding van bestaande maatregelen brengen kosten met zich mee. Daarmee is financiering ook een beperkende factor.

Individueel helpt elke maatregel bij de aanpak van een bepaalde onwenselijke ontwikkeling. De samenhang en proportionaliteit van maatregelen bewaken is ingewikkelder. In het coalitieakkoord ‘Voor een stad die tegen een stootje kan’ (RIS313189) is er veel aandacht voor deze dilemma’s. Dit komt onder meer naar voren in de uitgangspunten: De uitvoering staat centraal, op maat aansluiten bij de noden van wijken en gebieden en veel aandacht voor communicatie. Met goed gecommuniceerde maatregelen, die op maat gemaakt zijn voor wijken en gebieden en met daarbij een robuuste uitvoering wil dit college voorkomen dat bovenstaande beperkingen ertoe leiden dat de doelen niet behaald worden. Het draait bij deze maatregelen, deze motie en het coalitieakkoord immers om: het maken en behouden van leefbare, schone en veilige buurten en wijken. 4.

Onderzoek naar welke maartregelen door de (rijks)overheid getroffen kunnen worden In gesprekken met het Rijk benoemt het college telkens dat er door het Rijk onvoldoende geïnvesteerd wordt in de (particuliere) woningvoorraad. Er moet structureel iets veranderen aan de korte termijn verdienmodellen van bepaalde beleggers en huismelkers. Dit kan enerzijds door het verder versterken van de positie van huurders door huurprijsregulering, betere toegankelijkheid van de huurcommissie en een einde aan tijdelijke huurcontracten. Anderzijds benadrukken we dat eigenaren duurzaam moeten investeren in de kwaliteit van woningen. Met het aankomende verbod (2030) om te verhuren met een energielabel lager dan D, worden de eerste stappen hiertoe gezet. Het college heeft daarnaast aangedrongen op implementatie van de aanbevelingen van het aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten (RIS311440, p. 2). De volgende twee elementen zijn van belang voor deze motie: invoering van de verhuurdersvergunning; registratie van arbeidsmigranten met een actueel verblijfsadres.

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10400003

Op beide vlakken is voortgang te zien bij de Rijksoverheid. De wet Goed verhuurderschap (grondslag voor de verhuurdersvergunning) is in procedure bij de Tweede Kamer. De voortgang kan gevonden worden op de website van de Tweede Kamer. Naar verwachting treedt de wet medio 2023 in werking. De wet om registratie van arbeidsmigranten mogelijk te maken, is vastgesteld. Er wordt door het Rijk gewerkt aan de applicaties in de systemen om dit daadwerkelijk uitte kunnen voeren. Tot slot Het vorige college heeft zich de afgelopen drie jaar hard gemaakt voor de invoering van veel nieuwe wetten en regels en nieuwe innovatieve werkmethoden om de problematiek het hoofd te bieden. De komende vier jaar zal de nadruk veel meer liggen op de uitvoering en brede toepassing van de deze regels en werkwijzen. Het coalitieakkoord ‘Voor een stad die tegen een stootje kan’ (RIS313189) versterkt de uitvoering aanmerkelijk zowel bij de aanpak van ondermijning, de inzet van de Haagse Pandbrigade als het op orde houden van de openbare ruimte. In het jaarplan VTH wordt ieder jaar omschreven hoe het college de beschikbare middelen gaat inzetten in welke gebieden en op welke onderwerpen. Uiteraard wordt ook goed gekeken of nieuwe regels en werkmethoden in de praktijk opleveren wat ervan verwacht wordt en hier wordt jaarlijks verslag van gemaakt in het jaarverslag VTH.

Indien dit niet het geval is, dan wordt opnieuw bezien of er meer of andere maatregelen nodig zijn. Dit is een doorlopend proces, waarover het college altijd graag van gedachten wisselt met de Raad. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

7/7