RIS312243 6e stand van zaken opvang vluchtelingen Oekraïne

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

BSD/103117098 RIS312243 Contactpersoon

Susan Potgieter Dienst Afdeling Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

17 mei 2022

susan.potgieter@denhaag.nl

Onderwerp

6e stand van zaken opvang vluchtelingen uit Oekraïne

De oorlog in Oekraïne gaat onverminderd voort en heeft een ongekend grote vluchtelingenstroom op gang gebracht. De gemeente Den Haag, samen met de regio, vangt deze Oekraïense vluchtelingen warm op en voorziet hen in de afgelopen periode van de basislevensbehoeftes en sociale voorzieningen als onderwijs en werk. Verder blijven wij ook voortdurend zoeken naar mogelijkheden om langdurige opvangplekken te realiseren, om een mogelijk grotere vraag op termijn aan te kunnen. In deze raadsmededeling informeren wij u over de voortgang van de opvang aan Oekraïense vluchtelingen aan de hand van de onderwerpen: eerste opvang, langdurige opvang, basislevensbehoeftes, sociale voorzieningen, communicatie, financiën. Eerste opvang Op De Broodfabriek worden vluchtelingen ontvangen en doorverwezen naar een acute opvangplek. De afgelopen twee weken hebben gemiddeld 25 mensen per dag om opvang gevraagd. De complexiteit van de opvangvragen neemt toe, waardoor er steeds meer maatwerk toegepast moet worden (regiobinding, gezinshereniging, GGZ-problematiek, etc.). Nu we een minder grote vluchtelingenstroom op De Broodfabriek zien en minder mensen in de avonduren aankomen, zijn de openingstijden afgeschaald. De nieuwe openingstijden zijn van 9.00 tot 19.00 uur van maandag t/m zaterdag. De aanwezigheid van de verschillende vormen van dienstverlening sluit ook aan op deze openingstijden.

Er is buiten deze openingstijden nog wel een minimale bezetting aanwezig op De Broodfabriek, voor het geval er acute vragen zijn. De afgelopen weken is echter gebleken dat de nieuwe openingstijden goed aansluiten bij de vraag. Op het moment dat de vluchtelingenstroom weer toeneemt, kunnen openingstijden desgewenst weer worden verruimd. Na de acute opvang wordt zo snel mogelijk langdurige opvang geboden (6-9 maanden), zodat mensen hun eigen leven weer enigszins kunnen oppakken. Doordat er de afgelopen periode meerdere langdurige opvanglocaties beschikbaar zijn gekomen, is de acute opvang in de hotels in Den Haag op dit moment minimaal bezet. We zien echter dat de vraag naar gemeentelijke opvang weer toeneemt, onder andere door mensen die de particuliere opvang willen of moeten verlaten en door de aanhoudende vluchtelingenstroom uit Oekraïne. We verwachten dan ook snel weer meer acute opvangplekken te moeten gaan gebruiken.

Vertrouwelijkheid: Intern

Postbus 12600

Telefoonnummer 14070

2500 DJ Den Haag

www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/103117098

Vanaf het begin helpen veel vrijwilligers met tolken en vertalen: op De Broodfabriek, de opvanglocaties, bij bijeenkomsten, etc. Er is onlangs een coördinator aangesteld voor de - inmiddels omvangrijke - vrijwillige tolkenpool. Met het aanstellen van deze coördinator komt vraag en aanbod beter bij elkaar en wordt de kwaliteit van de hulp die de vrijwillige tolken bieden, gemonitord. Alle tolken tekenen een vrijwilligersovereenkomst en vragen een VOG op. Ook kan er een vrijwilligersvergoeding worden aangevraagd. Langdurige opvanglocaties Planning Op dit moment zijn er in Den Haag bijna 1.000 plekken aangewezen voor langdurige opvang. Naast het ‘zo snel mogelijk realiseren van opvangplekken voor Oekraïners’ (volgens de Handreiking Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO)) letten we op leefbaarheid en kwaliteit van de opvang, en worden eventuele aanpassingen aan sanitair, kookgelegenheden en privacy gedaan binnen de mogelijkheden en (brand)veiligheidseisen van het pand. De volgende plekken zijn gereed om de komende 6 tot 12 maanden Oekraïense vluchtelingen op te vangen: -

De Schildershoek (ca. 200 personen); Stichting Noodopvang (ca. 25 personen); Koolwitjelaan (ca. 50 personen); Room 11 (15 personen); Het Koninklijk Conservatorium (140 personen) De Keizerstraat (ca. 20 personen) Logeer- en sloopwoningen corporaties (ca. 130 personen) Het Gulden Huis (ca. 90 personen) Shell-hotel (ca. 150 personen)

Inhuizing binnenkort De Treublaan (ca. 90 personen) (juni) De Hennegras (ca. 50 personen) (juli) Nieuw aangewezen locatie De Schakel, King Oliviereiland 20, (ca. 45 personen) (juli) Met deze locaties, samen met de 200 acute opvangbedden, realiseren we de taakstelling van 1.000 opvangplekken als onderdeel van de opgave van 2.000 opvangplekken in de regio Haaglanden (RIS311911). We werken nog altijd aan het verkrijgen van meer langdurige opvangplekken. Verhoogde taakstelling De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid heeft op 29 april 2022 een verzoek aan de veiligheidsregio's gedaan om landelijk nog eens 25.000 opvangplekken te realiseren, gelet op de toenemende vluchtelingenstroom vanuit Oekraïne. Dit zou voor Den Haag een extra opgave van 500 plekken betekenen. De feitelijke verdeling van deze extra opgaven over de veiligheidsregio’s, zal echter plaatsvinden op basis van een eigen analyse over draagkracht en mogelijkheden. De streefdatum om deze extra opgave te realiseren, is 23 juni 2022. Binnen onze overall planning zit ruimte om hieraan bij te dragen. Echter in diverse gemeenten buiten Haaglanden is de huidige taakstelling nog niet gerealiseerd. Bij het landelijk coördinatiecentrum vragen wij aandacht om eerst deze capaciteit te benutten.

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/103117098

We zijn ook nog steeds op zoek naar nieuwe opvangplekken, onder andere met het oog op het aflopen van tijdelijke locaties en het groeiende aantal mensen dat vanuit de particuliere opvang een beroep doet op gemeentelijke opvang. We zetten hierbij in op het optimaal benutten van leegstaand zorg-, onderwijs en bedrijfsvastgoed. Opvang bij particulieren Via de BRP weten we dat er inmiddels bijna 1500 Oekraïense vluchtelingen worden opgevangen buiten de gemeentelijke locaties. Dit kan zijn bij gastgezinnen thuis, mensen die een eigen appartement hebben gehuurd of op eigen kosten in een hotel verblijven. Via de website denhaag.nl/oekraine, de speciale telefoonlijn Oekraïne, stadsdelen en nu ook via Wijkz welzijnsorganisatie wordt deze groep van informatie voorzien. Via een Consortium van TakecareBNB, Rode Kruis, Leger des Heils en VluchtelingenWerk zouden meer Oekraïense vluchtelingen gekoppeld kunnen worden aan particuliere gastgezinnen. Voor Den Haag zouden volgens dit Consortium inmiddels ruim 200 gescreende gastgezinnen beschikbaar zijn, met in totaal 550 bedden. In de regio Haaglanden gaat het totaal om ruim 500 gastgezinnen met zo'n 1200 bedden. TakecareBNB draait pilots in Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam. Deze week vindt nadere afstemming plaats met het Consortium TakeCareBNB over wat ervoor nodig is om in Den Haag ook te beginnen met de matching.

Als blijk van waardering kunnen Haagse gastgezinnen een Pluim t.w.v. 100 euro aanvragen wanneer zij Oekraïense vluchtelingen in huis hebben. Inmiddels hebben 120 gastgezinnen zo’n Pluim aangevraagd. De registratie van vluchtelingen Inmiddels zijn bijna 2000 Oekraïense vluchtelingen ingeschreven in de BRP, waarvan bijna 500 in de gemeentelijke opvang en 1500 bij particulieren. Mensen in de gemeentelijke opvang worden gefaseerd ingeschreven, dus dit aantal zal de komende weken toenemen. Bij inschrijving ontvangen Oekraïners direct een BSN. Degene die in de acute opvang in een hotel verbleven, zijn op het gemeentelijke postadres op stadsdeelkantoor Escamp ingeschreven. Nu de meeste verhuisd zijn naar langdurige opvanglocaties worden deze mensen ook administratief verhuisd in de BRP. Medio mei moeten alle Oekraïense vluchtelingen een korte asielaanvraag indienen bij de IND. De IND begint vanaf 16 mei in regio Utrecht en wil in mei nog starten in Den Haag. De BRP-inschrijving wordt gezien als een vooraankondiging voor het uitoefenen van de tijdelijke bescherming in Nederland. Zo lang als de tijdelijke bescherming duurt, beslist de IND niet op de asielaanvraag. De Oekraïense vluchtelingen behouden daarom vergelijkbare rechten als asielzoekers, maar mogen direct werken.

Oekraïense vluchtelingen krijgen bewijs van de tijdelijke bescherming door middel van een sticker in hun paspoort of een W-document. Groepen die geen ID-bewijs hebben, kunnen dan straks ook werken en een bankrekening openen. We bekijken nu samen met de IND hoe dit proces het beste kan worden ingericht voor de veiligheidsregio. Bij de BRP-inschrijving zien we sinds mei een toename van Oekraïners die voor de oorlog in Polen werkten. Het gaat tot nu toe om meer dan 50 Oekraïners. Doordat deze Oekraïners rechtmatig in Polen werkten, kan men naar Nederland gedetacheerd worden voor tijdelijke werkzaamheden. Den Haag en Westland zijn in gesprek met het Ministerie van SZW en J&V over de juridische gevolgen van de mogelijke vermenging van de groep Oekraïense vluchtelingen en arbeidsmigranten en om meer inzicht in de deze groepen te krijgen.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/103117098

De regeling voor de tijdelijke bescherming biedt de gemeente een beperkt handelingsperspectief op misbruik. We zijn alert op signalen van mensenhandel en slechte arbeidsomstandigheden, met name bij uitzendbureaus. Medische zorg De GGD biedt aan om locaties waar Oekraïense vluchtelingen verblijven (te beginnen bij de grotere locaties in Den Haag en de regio) te bezoeken om het daar aanwezige personeel voorlichting te geven over infectieziekten, waaronder corona, mazelen en polio, hoe symptomen te herkennen en hoe daarmee om te gaan. Daarnaast organiseert de GGD op 12 mei een online sessie hierover waar alle locatiemedewerkers aan kunnen deelnemen. Vanwege de komst van Oekraïense vluchtelingen is ook de druk op de huisartsen toegenomen. Onder deze beroepsgroep heerst personeelsschaarste en de vigerende CAK-regeling voor de financiering van de basiszorg aan onverzekerden, brengt flinke administratieve lasten met zich mee voor de huisartsen. Het ministerie van VWS en het CAK spannen zich nu in om de declaratieregeling te vereenvoudigen. Werk en inkomen Mogelijkheid om te werken Uit de meest recente cijfers van het UWV blijkt dat in de arbeidsmarktregio Haaglanden inmiddels bijna 400 Oekraïense vluchtelingen (voornamelijk op eigen kracht) werk hebben gevonden. Dat is bijna 10% van het totale aantal Oekraïense vluchtelingen dat in heel Nederland aan het werk is gegaan.

Een groot deel (45%) heeft via uitzendbedrijven werk gevonden, maar ook de agrarische sector is in trek (35%). De gemeente Den Haag en UWV bemiddelen vluchtelingen onder andere door het organiseren van informatiebijeenkomsten, het voeren van intakegesprekken, doorverwijzing naar betrouwbare uitzendbureaus en directe matching op vacatures. Door de gemeente en UWV zijn in totaal bijna 350 gesprekken gevoerd over werk, zowel op het stadhuis als op groepslocaties. Met de mensen die willen en kunnen werken maken we vervolgafspraken en in samenwerking met werkgevers en uitzendbureaus zorgen we ervoor dat zij goed begeleid worden. Daarnaast hebben we bij plaatsing op werk aandacht voor het regelen van de zorgverzekering, het aanvragen van toeslagen, opvang en school voor kinderen en het faciliteren van begeleiding na plaatsing. In de vorige raadsmededeling is de informatiebijeenkomst op 22 april benoemd, voor de sectoren Westland, horeca, zorg en MKB/Bedrijfsleven. Er zijn 30 Oekraïense vluchtelingen op de bijeenkomst verschenen. Aanwezige werkgeversorganisaties hebben voorlichting gegeven en alle 30 personen gesproken. Op basis van hun interessegebieden is gekeken met welke werkgevers zij in contact gebracht kunnen worden. 20 Personen hebben interesse getoond in de sector horeca en hospitality.

Op 18 mei is voor deze groep een speedmeet georganiseerd waar diverse werkgevers op zullen aansluiten. De bedoeling is dat uit deze speedmeet direct matches tot stand komen. Ook thuiszorgorganisatie Evita heeft inmiddels 5 gesprekken gevoerd met degenen die de sector zorg als interessegebied hebben aangegeven. Zeer binnenkort zullen zij daar naar verwachting kunnen starten. Verder voert een werkgever in Westland binnenkort gesprekken met 5 geïnteresseerden. We zijn momenteel in afwachting van duidelijkheid vanuit het Rijk in hoeverre de Oekraïense vluchtelingen onder de Participatiewet gaan vallen, inclusief bijbehorende middelen. Hiervoor is aanpassing van de Wet Structuur Uitvoeringsorganisaties Werk en Inkomen (SUWI) nodig, zodat ze als niet-uitkeringsgerechtigden kunnen worden aangemerkt. Dit zijn punten die we als G4 meenemen in gesprek met de VNG en het Rijk. Zo ook het gemis aan kinderopvangtoeslag (KOT).

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/103117098

Wij zouden graag zien dat er, naast school en voorschoolse educatie voor peuters, vlot door het rijk bekostigde reguliere kinderopvang mogelijk wordt, zonder een ingewikkeld toeslagensysteem. Zo stellen wij aan het Rijk de optie voor dat zij speciaal voor de afgebakende groep Oekraïense vluchtelingen gaat anticiperen op de afschaffing van de kinderopvangtoeslag per 2025, die in het regeerakkoord is aangekondigd, door voor deze groep alvast de vrijwel gratis kinderopvang mogelijk te maken, met een eigen bijdrage van maximaal 5%. Dit zou vlot een grote belemmering om te werken wegnemen. Leefgeld en ooievaarspas Het verstrekken van leefgeld aan de Oekraïense vluchtelingen verloopt voorspoedig. In totaal zijn bijna 1200 (gezins)aanvragen ontvangen, waarvan voor meer dan 1000 ook al leefgeld is verstrekt (dit is leefgeld voor bijna 1800 personen). Gekoppeld aan het leefgeld wordt nu ook een Ooievaarspas verstrekt. De pas is geldig in 2022 en hiermee kunnen vluchtelingen net zoals alle minima in Den Haag, met korting lid worden bij een vereniging of aan een activiteit deelnemen. Op dit moment gaat het om zo’n 1200 passen die aan Oekraïners zullen worden verstrekt. Zij krijgen de pas toegestuurd (mensen in de particuliere opvang) of uitgereikt (mensen in de gemeentelijk opvang) zodra de bijbehorende brochure klaar is. Dit zal binnenkort het geval zijn.

Dagbesteding (sport, vrijwilligersaanbod) Op dit moment wordt voor de vluchtelingen uit Oekraïne veel initiatieven aangeboden door particuliere en maatschappelijke organisaties. Er worden o.a. gratis tekenlessen voor Oekraïense kinderen georganiseerd, taallessen (Engels en Nederlands), muzieklessen, fiets- en zwemlessen. Een aantal sportclubs biedt ook de mogelijkheid om gratis te komen sporten. Verder worden laptops beschikbaar gesteld aan vluchtelingen uit Oekraïne. Als nodig zijn de laptops voorzien van Windows in het Oekraïens en ook het toetsenbord is aangepast. We hebben het sportaanbod (activiteitenschema en sportmaterialen) uitgebreid naar de opvang-locaties Koolwitjelaan, Room11, Keizerstraat en Conservatorium. We stemmen met de dag-coördinatoren van de locaties (zoals leger des Heils en het JIT) af welk aanbod op welk moment gewenst is. Naast deze gecoördineerde werkwijze ontstaan wekelijks particuliere initiatieven. Zo heeft High Sky Fitness haar deuren opengezet voor Oekraïense vluchtelingen om gratis te komen sporten. Ze werken daarbij samen met een school uit de buurt, waar diverse Oekraïense jongeren zitten. Doordat de Oekraïense vluchtelingen vanaf 1 mei 2022 ook voor sport gebruik kunnen maken van de Ooievaarspas, is het reguliere sportaanbod (zoals lidmaatschap bij een sportvereniging) een stuk toegankelijker geworden.

Samenwerking met ambassade Uit het hele land komen Oekraïners zonder paspoort naar de ambassade aan de Zeestraat om een certificaat te halen. De Gemeente Den Haag werkt goed samen met de Oekraïense ambassade. Op 28 april hebben de Oekraïense ambassadeur en wethouder Kapteijns samen een bezoek gebracht aan het Conservatorium en de Schildershoek. Omdat er dagelijks tot wel 150 mensen voor de deur staan te wachten, zijn er vanaf 11 april op verzoek van de ambassade - en in samenwerking met het ministerie van Buitenlandse Zakenverkeersregelaars, koffie, thee en water, hekken, mobiele toiletten geregeld. Elke twee weken wordt de samenwerking met de ambassade geëvalueerd.

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/103117098

Communicatie en informatievoorziening Bewonerscommunicatie Op 21 april was er een bewonersbijeenkomst voor omwonenden van het Shell-hotel, in voorbereiding op de inhuizing van Oekraïense vluchtelingen op 2 mei. Op 10 mei was er een goedbezochte bewonersbijeenkomst voor omwonenden van het voormalige Sint Jansklooster aan de Treublaan, die eind mei in gebruik wordt genomen. Omdat de mogelijkheid bestaat dat het voormalige Hagaziekenhuis aan de Sportlaan wordt ingezet voor opvang van Oekraïense vluchtelingen, is op 12 april een inloopbijeenkomst voor omwonenden georganiseerd. Daar kwamen 60 mensen op af. 80% van hen gaf aan zich in te willen zetten voor de vluchtelingen die worden opgevangen in de wijk. Toolkit voor opvanglocaties Voor de opvanglocaties is een toolkit met flyers, banners, informatiebrieven, bewegwijzeringen etcetera ontwikkeld. Doel is om de grote hoeveelheid informatie eenduidig en begrijpelijk over te brengen aan de vluchtelingen in de eigen taal. Ook is informatiemateriaal gemaakt dat kan worden gebruikt bij intakegesprekken met vluchtelingen; het doel is om helderheid te schetsen over het opvangproces en te voorkomen dat verkeerde verwachtingen ontstaan over de aard van de opvang. Telefonie en website De speciale Oekraïne-pagina op denhaag.nl wordt voortdurend bijgewerkt met de laatste informatie. Zo zijn informatieblokken toegevoegd over zorg en vrije tijd.

De informatie is beschikbaar in Nederlands, Engels en Oekraïens. Voor vluchtelingen die Russisch als eerste taal hebben, is inmiddels een vertaalknop Russisch aangebracht. De website wordt nog steeds zo’n 1.000 keer per week geraadpleegd. In totaal is de website inmiddels ruim 65.000 keer bekeken. Het Rode Kruis ontwikkelt een website met aanvullende informatie voor vluchtelingen in Amsterdam, Rotterdam en Utrecht. Voor Den Haag wordt doorverwezen naar denhaag.nl/oekraine; dit omdat het Rode Kruis de Haagse website als zeer compleet beoordeelt. De speciale Oekraïne telefoonlijn is inmiddels zo'n 4500 keer gebeld door Oekraïense vluchtelingen begeleiders en gastgezinnen. De telefonie wordt ook gebruikt om BRP en/of leefgeld-afspraken te maken. Veel vragen hebben te maken met gemeentelijke dienstverlening en de opvanglocaties. De Welzijnsorganisatie Wijkz, onderdeel van Xtra, heeft een Oekraïne-projectcoördinator aangesteld. De coördinator zal zich in de stad en via de servicepunten inzetten voor vragen van Oekraïners en gastgezinnen die zich bij de welzijnlocaties melden. Communicatie over werk Voor de communicatie over werk voor Oekraïense vluchtelingen wordt onder andere de LinkedIngroep van Den Haag Werkt ingezet.

Ook verschenen in de laatste editie van de Stadskrant artikelen over werk voor Oekraïners en de opvanglocaties, waarin de betrokkenheid van buurtbewoners wordt geroemd. Dat is ook de kern van een artikel over de inzet van Marokkaanse moeders bij de inrichting van Gulden Huis dat zal verschijnen in de Posthoorn (editie Loosduinen). Ook de landelijke media hebben interesse in het onderwerp werk. De gemeente heeft onder andere meegewerkt aan een uitzending van Nieuwsuur en een artikel in De Volkskrant over het onderwerp Oekraïense vluchtelingen en werk.

Landelijke ontwikkelingen Financiële regelingen Uitgangspunt van het kabinet is, zoals we ook in eerdere raadsmededelingen hebben gemeld, dat de extra kosten die gemaakt worden door gemeenten, door het rijk worden vergoed. De ministeriele regeling die hiervoor door het Rijk opgesteld wordt, verwachten we op korte termijn.

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/103117098

Daarin zal het eerder gecommuniceerde normbedrag van € 100 euro per bed opgenomen zijn, evenals de wijze waarop met de transitiekosten voor opvanglocaties zal worden omgegaan. Daarnaast heeft het kabinet aangegeven dat het normbedrag van € 100 euro per bed gemonitord zal gaan worden, om te bezien of dit bedrag toereikend is voor gemeenten. Tot slot De oorlog in Oekraïne gaat onverminderd door en het einde (en alle gevolgen) van deze crisis is nog niet in zicht. Zoals uit voorgaande blijkt, proberen we in Den Haag zo goed mogelijk in opvang, eerste levensbehoeftes en andere sociale voorzieningen te voorzien. We blijven u informeren over de voortgang; zowel vlak voor als na het zomerreces kunt u van ons een nieuwe update verwachten. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

7/7