RIS312218 Bijlage 2
Tekst van het document
GANZENTELLING DEN HAAG 2021 Conceptrapport
Adviesbureau E.C.O. Logisch B.V. Leimuiden, 16-8-2021
VERANTWOORDING
Opdrachtgever: Contactpersoon: Adres: Tel: E-mail: Uitvoering: Adres:
Gemeente Den Haag Dhr. M. van den Hoorn Spui 70 2511BT Den Haag 14070 m.vandenhoorn@denhaag.nl
Tel: E-mail:
Adviesbureau E.C.O. Logisch B.V. Waaier 64 2451 VW Leimuiden 0172 576072 algemeen@eco-logisch.com
Projectleider:
ing. M. Bouma
Auteur: Kwaliteitscontrole:
ing. D. Withagen ing. C.J.M. Groeneveld
Projectcode: Status: Datum:
DEMO2104 Concept 16-8-2021
Adviesbureau E.C.O. Logisch B.V. werkt volgens de kwaliteitsnormen van het Netwerk Groene Bureaus. Dit netwerk werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte. De deskundigen werkende bij Adviesbureau E.C.O. Logisch B.V. voldoen hierdoor aan de volgens het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit gestelde eisen. Het kwaliteitsmanagementsysteem van Adviesbureau E.C.O. Logisch B.V. is ISO 9001:2015 gecertificeerd.
Adviesbureau E.C.O Logisch B.V. is aangesloten op de Nationale Databank Flora en Fauna en heeft daarmee toegang tot de meest volledige natuurgegevens in Nederland. 2
INHOUDSOPGAVE
1
Inleiding............................................................................................................................................. 4
2
Onderzoeksmethodiek ..................................................................................................................... 5
3 3.1 3.2 3.3
Resultaten ......................................................................................................................................... 6 Ganzentelling 2021 ........................................................................................................................ 6 Vergelijking 2020 en 2021.............................................................................................................. 7 Trends ............................................................................................................................................ 8
4 4.1 4.2
Conclusie en aanbevelingen ........................................................................................................... 9 Conclusie ....................................................................................................................................... 9 Aanbevelingen ............................................................................................................................... 9
Bijlage 1: Kaart resultaten ganzentelling 2021 ......................................................................................... 10
3
1
INLEIDING
In de gemeente Den Haag komen overzomerende ganzen voor. Plaatselijk kunnen ganzen voor overlast zorgen in de landbouw en bij natuur- en recreatiegebieden. Adviesbureau E.C.O. Logisch B.V. brengt in het kader van monitoring van overlastgevende diersoorten de populaties overzomerende ganzen binnen de gemeente Den Haag in beeld. Door jaarlijks volgens een vaste methode te monitoren, kunnen trends van de aantallen ganzen worden bepaald. De tellingen maken direct inzichtelijk wat het verloop is van de aantallen en kunnen een indicatie geven van de resultaten van de nestbehandelingen en het overige populatiebeheer dat in Den Haag en de omgeving wordt uitgevoerd. Het jaar 2020 was het startjaar van de monitoring. In 2021 is de monitoring middels dezelfde methodiek gecontinueerd.
4
2
ONDERZOEKSMETHODIEK
Voor de jaarlijkse ganzentelling is aangehaakt op de methodiek uit het “Gezamenlijk protocol voor de provinciale zomertellingen van ganzen”1. Dit protocol wordt door de wildbeheereenheden gehanteerd. De tellingen worden zoveel mogelijk tussen 9:30 en 16:00 uur door meerdere tellers simultaan uitgevoerd op de derde zaterdag in juli. In 2021 betreft dit 17 juli. De Canadese ganzen zijn in deze periode nog in de rui en de grauwe ganzen zijn met hun jongen nog deels in de rui en daardoor honkvast. De gemeente Den Haag is verdeeld in vier fietsroutes (zie afbeelding 1). Het betreft dezelfde routes die in 2020 zijn gehanteerd. Het is op praktische gronden niet haalbaar en niet nodig om heel Den Haag te doorkruisen. De fietsroutes zijn gebaseerd op het vermoedelijk voorkomen van (groepen) ganzen. Op basis van de NDFF zijn plekken opgespoord waar veel ganzen worden waargenomen. De fietsroutes zijn daarnaast afgestemd op de aanwezigheid van geschikt habitat zoals gazons, sportvelden en water. Tijdens de telling zijn de fietsroutes simultaan geïnventariseerd op de aanwezigheid van overzomerende ganzen. De ganzen zijn met een GPS op kaart ingetekend.
Afbeelding 1: Fietsroutes ganzentelling Den Haag
1
Landelijke technische werkgroep zomertelling ganzen, 2012. Gezamenlijk protocol voor de provinciale zomertelling van ganzen. April 2012. 5
3
RESULTATEN
3.1
GANZENTELLING 2021 Binnen de gemeente Den Haag zijn de brandgans, Canadese gans, grauwe gans, Nijlgans en de parkgans (of soepgans) waargenomen. De Canadese gans (afbeelding 2) is het meest waargenomen, gevolgd door de Nijlgans (afbeelding 3), parkgans, grauwe gans en de brandgans. In tabel 1 zijn de soorten en aantallen weergegeven, met onderscheid in juvenielen en adulten. Voor de Canadese gans en de Nijlgans bleek het onderscheiden van juveniele en adulten in het veld niet altijd mogelijk. Omdat dit te grote onzekerheden oplevert is geen onderscheid gemaakt in adulten en juvenielen in de uitwerking van de resultaten. De verspreiding en aantallen zijn weergegeven op de kaarten in bijlage 1.
Afbeelding 2: Canadese ganzen
Afbeelding 3: Nijlgans met juveniel
Tabel 1: Soorten en aantallen ganzen in 2021 Soortnaam
Totaal
Brandgans
22
Canadese Gans
1463
Grauwe Gans
67
Nijlgans
636
Parkgans (soepgans)
68
Totaal
2256
Afbeelding 4: Grafiek aantallen
6
3.2
VERGELIJKING 2020 EN 2021 De verschillen tussen de 2020 en 2021 zijn hieronder uiteengezet. In het jaar 2021 zijn in totaal minder ganzen waargenomen dan in het jaar 2020. Met name het aantal van de Nijlgans ligt beduidend lager dan in 2020. In tabel 2 en afbeelding 5 is het aantal ganzen per soort en per jaar weergegeven. In 2020 zijn er binnen de gemeentegrenzen in totaal 2482 ganzen geteld. In 2021 zijn dit er 2256. Tabel 2: Soorten en aantallen per jaar Soortnaam
2020
Brandgans
2
22
1392
1463
Grauwe Gans
56
67
Nijlgans
940
636
Parkgans (soepgans)
92
68
Totaal
2482
2256
Canadese Gans
2021
Afbeelding 5: Grafiek soorten en aantallen 2020 en 2021
Op veel locaties waar zich in 2020 grotere groepen met ganzen bevonden, zijn in 2021 eveneens groepen met ganzen waargenomen. Het betreft Madestein, het Westbroekpark en het Zuiderpark. In tabel 3 zijn de aantallen ganzen per soort per fietsroute weergegeven. In 2021 zijn op de fietsroute van Leidschenveen 266 individuen van de Canadese gans meer aangetroffen dan in 2020. Ten westen van de fietsroute Leidschenveen bevindt zich in 2021 een groep Canadese ganzen binnen de gemeentegrenzen die zich in 2020 net buiten de gemeentegrenzen bevond. Het betreft een groep met circa 70 individuen van de Canadese gans. Ondanks dat is het aantal Canadese ganzen in Leidschenveen ook zonder die groep aanzienlijker hoger dan in 2020. De grens met de buurgemeenten ligt hier gedeeltelijk over graslanden waar zich grote groepen ganzen ophouden. Dit kan schommelingen verklaren in aantallen die het ene jaar net binnen de grenzen vallen en het andere jaar er net buiten. De brandgans is in 2020 enkel in Ypenburg waargenomen. In 2021 is de brandgans zowel in Ypenburg als in Escamp vastgesteld. In 2021 zijn op de fietsroute van Escamp 206 individuen van de Nijlgans minder waargenomen dan in 2020. In 2021 zijn op de fietsroute van Scheveningen 138 individuen van de parkgans meer waargenomen dan in 2020.
7
Tabel 3: Soorten en aantallen per fietsroute per jaar Fietsroute 2020
2021
Leidschenveen Brandgans
0
0
Canadese gans
162
428
Grauwe gans
15
45
Nijlgans
77
67
Parkgans (soepgans)
4
7
Brandgans
2
15
Canadese gans
518
462
Grauwe gans
4
12
Nijlgans
154
102
Parkgans (soepgans)
0
1
Brandgans
0
7
Canadese gans
583
414
Grauwe gans
0
0
Nijlgans
558
352
Parkgans (soepgans)
31
30
Brandgans
0
0
Canadese gans
129
159
Grauwe gans
37
10
Nijlgans
151
115
Parkgans (soepgans)
42
30
Ypenburg
Escamp
Scheveningen
3.3
TRENDS
2020 was het startjaar van de monitoring. Tot op heden zijn er derhalve twee teljaren die met een vergelijkbare systematiek zijn geteld. Voor een trendanalyse dienen meerdere jaren te worden onderzocht met eenzelfde systematiek. Voor enkele grote parken zijn telgegegevens beschikbaar uit 2018, 2020 en 2021. De trends van het aantal ganzen in het Westbroekpark, Zuiderpark en Madestein zijn hieronder weergegeven in tabel 4 t/m 6. Tabel 4: Trend Zuiderpark
Soort Brandgans Canadese gans Grauwe gans Nijlgans Soepgans
2018 0 247 7 188 30
2020 0 311 0 307 15
2021 7 160 0 190 14
2020 73 1 36
2021 72 1 15
2020 4 162
2021 73 102
Tabel 5: Trend Westbroekpark
Soort Canadese gans Grauwe gans Nijlgans
2018 56 4 27
Tabel 6: Trend Madestein
Soort Canadese gans Nijlgans
2018 47 155
8
4
CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN
4.1
CONCLUSIE Op 17 juli 2021 zijn er met de simultaantelling 2256 ganzen geteld binnen de gemeentegrenzen van Den Haag. Dit zijn niet alle ganzen in Den Haag. Het is niet mogelijk om overal te komen en het doorkruisen van heel Den Haag is daarnaast praktisch niet haalbaar. Het betreft daarom een ondertelling. Het onderscheiden van juvenielen is niet mogelijk gebleken. Het is in veel gevallen te discutabel om juvenielen te onderscheiden van adulten waardoor een zuivere telling onmogelijk is. De Canadese gans is het meest waargenomen, gevolgd door de Nijlgans, parkgans en grauwe gans. Van de brandgans zijn de minste individuen waargenomen binnen de gemeentegrenzen. 4.2
AANBEVELINGEN Om de trends voor de verschillende soorten inzichtelijk te maken is het noodzakelijk de tellingen jaarlijks volgens dezelfde methodiek uit te voeren. Het is dan ook aan te bevelen in 2022 de telling te herhalen. De fietsroutes zijn net haalbaar om uit te voeren tussen 09:30 en 16:00. De routes behoeven dan ook geen aanpassingen. Indien het gewenst is om toch meer inzicht te krijgen in het aantal juvenielen ten opzichte van adulten is het aan te bevelen eerder in het seizoen een telling van juvenielen uit te voeren. Hier kunnen ook kleinere telgebieden voor worden aangewezen.
9
Bijlage 1: Kaart resultaten ganzentelling 2021
10
11
12