RIS312141 Afdoening motie Plaats historische verlichting bij opknappen kademuren

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DSB/10321412 RIS312141 Contactpersoon

Sjoerd Klompmaker Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Stedelijk Beheer Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

21 juli 2022

sjoerd.klompmaker@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Plaats historische verlichting bij opknappen kademuren’

Uw raad heeft bij de bespreking van het voorstel van het college inzake Meerjarenprogramma Kunstwerken IV (MJPK4): Vervangingsagenda tot 2040 & Uitvoeringsprogramma 2022-2025 (RIS311239) op 21 april 2022 de door het raadslid de heer Van der Helm ingediende motie ‘Plaats historische verlichting bij opknappen kademuren’ (RIS312141) aangenomen. De motie luidt als volgt: Constaterende dat: • er in het Meerjarenprogramma Kunstwerken een overzicht wordt gegeven welke kades/kademuren de komende jaren worden opgeknapt en daarbij onder andere rekening wordt gehouden met de buitenruimte zoals groen en historische verlichting; • het (terug)plaatsen van historische verlichting na het opknappen van de kademuren gebeurt als de kades vallen binnen het grachtenprofiel, zoals is vastgelegd in het Ontwerpkader Haagse Grachten (RIS300567); • er in het overzicht van het Meerjarenprogramma Kunstwerken een aantal kades/kademuren staan die buiten het grachtenprofiel vallen en daardoor niet in aanmerking zouden komen voor historische verlichting; Overwegende dat: • historische verlichting in veel gevallen een aanwinst is voor de sfeer, ervaring en beleving van een gracht; • historische verlichting een positief effect kan hebben op het straatbeeld, ook in wijken die wat minder voor de hand liggen; • veel inwoners een voorkeur hebben voor historische verlichting, zeker in combinatie met water; • het

opknappen van de kademuren een ideaal moment is om ook gelijk historische verlichting aan te leggen; van mening, dat: • kademuren van grachten die buiten het grachtenprofiel vallen, ook in aanmerking zouden moeten komen voor het plaatsen van historische verlichting;

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10321412

Verzoekt het college: • een overzicht te maken van kademuren van grachten die worden opgeknapt en buiten het grachtenprofiel vallen, daarbij aan te geven of het mogelijk is om hier historische verlichting te plaatsen, of het passend is in de omgeving, in hoeverre er financiële consequenties aan hangen en de raad hierover te informeren. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van deze motie. Over het plaatsingsbeleid voor historische verlichting Het college vindt historische verlichting in veel gevallen een aanwinst voor de sfeer en esthetiek in de stad. Het is zoeken naar een goede balans tussen esthetiek, efficiency en economische afwegingen, daarom is het van belang duidelijke uitgangspunten te hebben waarmee wordt bepaald waar de gemeente wel en geen historische verlichting wil plaatsen. Dit zorgt voor meer eenduidigheid in het straatbeeld en is nodig om meerjarige vervangingsprogramma’s inclusief het beheer en onderhoud met de bijbehorende financiën te bepalen. Historische verlichting is in aanschaf vele malen (ca. 5 maal) duurder dan standaard materiaal en ook in de kosten voor het beheer en onderhoud is het verschil aanzienlijk. Het is van belang de verlichting toe te passen waar dit bijdraagt aan de signatuur en de sfeer van het gebied en past bij de architectuur en stedenbouwkundige structuur.

In 2021 is een verdiepingsslag gemaakt in het plaatsingsbeleid voor historische verlichting. De uitgangspunten zijn uitgewerkt en worden nader toegelicht in RIS309078 en vervangen de uitganspunten voor wat betreft historische verlichting zoals benoemd in de Visie op Licht (RIS298658). Uitgangspunten voor plaatsing historische verlichting Beschermde stadsgezichten zijn de gebieden die in Den Haag aangewezen zijn vanwege hun bijzondere karakter en historische waarde en vooral ook in die gebieden wordt het toepassen van historische verlichting erg gewaardeerd door de bewoners. In principe wordt alleen in beschermde stadsgezichten historische verlichting toegepast. Er zijn uitzonderingen zoals de beschermde stadsgezichten Zuiderpark, Haagsche Bos en Vrederust-West. Buiten beschermde stadsgezichten wordt geen historische verlichting toegepast, met als uitzonderingen de Parels in de stad en aangewezen ensembles. Parels in de stad zijn logisch afgebakende gebieden waarbij de openbare ruimte een onlosmakelijk onderdeel is van een Rijks- of gemeentelijk monument, of beschermd stadsgezicht. Aangewezen ensembles zijn gebieden waar historische verlichting op dit moment aanwezig en gewenst is, maar waar dit volgens de gestelde kaders niet zou worden toegepast.

Een gebied wordt als ensemble aangewezen indien aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: ✓ de huidige verlichting is eenduidig toegepast en vormt een bijpassend geheel; ✓ de huidig toegepaste verlichting past bij de architectuur van de bebouwing (jaren ’30 of ouder); ✓ het betreft een logisch afgebakend gebied. Of het mogelijk is binnen een specifiek profiel historische verlichting toe te passen zal daadwerkelijk onderzocht en berekend moeten worden binnen het project. Dit is mede afhankelijk van het toegepaste materiaal, de inpassing in het profiel, de benodigde lichtsterkte en de gelijkmatigheid van het licht. Dit kan verschillen per profiel en is onder andere afhankelijk van de functie van de kade. Het uitgangspunt hierbij is dat het plaatsingsbeleid voor historische verlichting wordt uitgevoerd, tenzij dit niet mogelijk blijkt. Daarnaast hecht het college er aan om te vermelden dat historische verlichting negatieve effecten heeft op de flora en fauna en minder zuinig is dan de modern regelbare armaturen, desalniettemin vindt het college historische verlichting van meerwaarde in de stad.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10321412

Inventarisatie mogelijke toepassing historische verlichting bij kademuren uit het MJPK Voor de toepassing van historische verlichting bij projecten uit het MJPK wordt in principe het plaatsingsbeleid gevolgd. Hoewel er bij kadevervangingen altijd gezocht wordt naar mogelijkheden om werk met werk te maken wordt niet bij elke kadevervanging ook het aangrenzende maaiveld aangepakt. Er wordt dan ook geen aanpassing van de verlichting meegenomen. Dat kan bijvoorbeeld zijn omdat er recent al herinrichting of herstrating heeft plaatsgevonden, zoals bij de Noordwal en Soestdijksekade het geval is. Ook kan het zijn dat de uitvoering van de kadevervanging geen grote invloed heeft op de bestaande inrichting, zoals onder meer bij de Lijnbaan en Conradkade. Tenslotte zijn er projecten waar de herinrichting onderdeel is van een ander project of programma, in die gevallen ligt de uiteindelijke keuze voor het toepassen van historische verlichting buiten het MJPK. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de Pletterijkade en in de Binckhorst. Recente projecten waar een herinrichting integraal is meegenomen met de kadevervanging zijn bijvoorbeeld de Hooigracht en het Groenewegje. De grachtenring is aangemerkt als Parel in de stad en dat is in het ontwerpkader Haagse grachten vertaald in het Haags grachtenprofiel (RIS300567).

Voor plekken waar nog geen historische verlichting is en waar een herinrichting meegenomen wordt bij de kadevervanging is het plaatsen van historische verlichting het uitgangspunt. De in MJPK4 benoemde doorloop uit MJPK3 en de nieuw toegevoegde projecten in de grachtenring zijn: Uilebomen-Boomsluiterskade, Spui, Groenewegje, Zwarteweg-Boomsluiterskade, Houtzagerssingel, Noordwal, vleugelmuur Om en Bij, vleugelmuur Zwarteweg-Oranjebuitensingel en Lijnbaan. Conradkade en Wassenaarseweg liggen buiten het grachtenprofiel, maar wel in een beschermd stadsgezicht en zouden daarom in aanmerking kunnen komen voor historische verlichting. Zowel op de Conradkade als de Wassenaarseweg heeft de kadevervanging geen invloed op de bestaande inrichting en maakt herinrichting geen deel uit van het MJPK. Het Trekvlietplein is benoemd als ensemble in het plaatsingsbeleid voor historische verlichting. Historische verlichting is hier reeds aanwezig en ook gewenst. De projecten in de Binckhorst (Jupiterkade, Maanweg en Melkwegstraat), Pletterijkade, Soestdijksekade en Veenendaalkade vallen buiten het beschermd stadsgezicht en buiten de Parels in de stad. Voor de Binckhorst is een eigen Handboek Openbare Ruimte Binckhorst (RIS303176) voor de inrichting van het gebied. Het toepassen van historische verlichting is daarin niet opgenomen en is niet passend in de omgeving.

Voor de Soestdijksekade en de Veenendaalkade geldt dat de openbare ruimte daar nog redelijk recent is ingericht en dat herinrichting geen deel zal uitmaken van de daar uit te voeren kadevervangingen. Bij de Pletterijkade wordt de kadevervanging gecombineerd met rioolvervanging en de aanleg van de metropolitane fietsroute. Met deze herinrichting verandert het karakter en straatbeeld. Hoewel deze kade buiten de grachtenring valt en het grachtenprofiel niet van toepassing is zou toepassing van historische verlichting kunnen passen bij de toekomstige uitstraling van de openbare ruimte.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10321412

Of toepassing daadwerkelijk mogelijk is binnen het nieuwe profiel moet nog onderzocht en berekend worden in het lopende ontwerpproces. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4