RIS312074 5e stand van zaken opvang vluchtelingen uit Oekraïne

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

BSD/10300686 RIS312074 Contactpersoon

Susan Potgieter Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Bestuurlijke en Juridische Zaken Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

19 april 2022

susan.potgieter@denhaag.nl

Onderwerp

5e stand van zaken opvang vluchtelingen uit Oekraïne

De oorlog in Oekraïne gaat onverminderd voort waardoor steeds meer mensen ontheemd raken en op de vlucht zijn. Beelden van de gruwelijkheden die worden begaan branden op ons netvlies. Duidelijk is dat de inzet om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen ook de komende tijd nog dringend nodig is. Als één van de eerste gemeenten in Nederland werd Den Haag met de toestroom van vluchtelingen geconfronteerd. In de eerdere raadsmededelingen hebben we toegelicht hoe we voor hen een warm welkom hebben georganiseerd: hoe de eerste opvang is geregeld en hoe we langzamerhand steeds meer mensen hebben kunnen onderbrengen op opvanglocaties voor langere tijd. Daarbij was onze eerste prioriteit een menswaardige opvang, liefst zonder veldbedden in sportzalen. Daar zijn we in de eerste weken geslaagd. Een tweede prioriteit was om de basislevensbehoeftes zoals zorg en leefgeld zo snel mogelijk op orde te brengen. Ook daarin zijn inmiddels, mede dankzij regelgeving vanuit de rijksoverheid, flinke stappen gezet. Nu in de eerste behoeftes is voorzien, vragen het realiseren van voorzieningen in de langdurige opvang, zoals onderwijs, dagbesteding, werk of sport onze aandacht. Daar wordt momenteel hard aan gewerkt. Dat wil overigens niet zeggen dat alles nu geregeld is. En alles staat of valt met de tijdige oplevering van de langdurige opvangplaatsen.

Het zoeken naar nieuwe mogelijkheden in de stad gaat daarom nog steeds door. In deze raadsmededeling informeren wij u over de stand van zaken en reageert het college op vragen en toezeggingen van de Algemene Raadscommissie (Samenleving) van 7 april jl. Wettelijke bevoegdheid In de commissie Samenleving van 7 april 2022 is de vraag gesteld wat de precieze juridische basis is voor deze besluiten. Het gereed maken van locaties voor opvang gebeurt op basis van afspraken die gemaakt worden met de eigenaren van de betreffende locaties. Het college is bevoegd om deze afspraken te maken op grond van art. 160, lid 1, onder a en d, Gemeentewet. Volledigheidshalve wordt nog opgemerkt dat op 1 april 2022 de Regeling opvang ontheemden Oekraïne in werking is getreden. Op grond van art. 2 van deze regeling draagt de burgemeester zorg voor de opvang van ontheemden, waaronder het aanbieden van een opvangvoorziening, met uitzondering van alleenstaande minderjarige kinderen. Eventueel daarvoor benodigde uitvoeringsbesluiten worden, indien het collegebevoegdheden betreft, door het college genomen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

Eerste opvang Op De Broodfabriek worden vluchtelingen ontvangen en doorverwezen naar een acute opvangplek. Als deze binnen Den Haag niet beschikbaar is, wordt in nauwe samenwerking met de gemeenten in de regio Haaglanden gezocht naar een opvangplek buiten de stad. Wanneer in de regio geen plek beschikbaar is, worden vluchtelingen via het landelijke systeem overgebracht naar een andere regio. Over de afgelopen twee weken meldden zich 40 tot 70 vluchtelingen per dag. Omdat in de regio Haaglanden op het moment bijna geen bedden beschikbaar zijn, wordt nu zo’n 95% van de aanmeldingen via het LVCS (Landelijk Coördinatiepunt Vluchtelingen Spreiding) buiten onze regio geplaatst. De gemeenten in de regio hebben nauw contact over opvang, bedden, maar ook over uitvoering, inrichting en werkwijze. Signalen worden gedeeld en afgestemd, bijvoorbeeld met betrekking tot mensenhandel. Als mensen vanuit de acute opvang naar langdurige opvang worden verhuisd, wordt zoveel mogelijk gekeken naar een goede match met de opties die de opvanglocatie biedt. Gezinsgrootte, wel of geen huisdieren, kleinere of juist al oudere kinderen: al deze factoren laten we meewegen bij plaatsing. Elke verhuizing wordt begeleid door een sociaal casemanager van de gemeente of een vrijwilliger van het Rode Kruis en een tolk.

Tijdelijke opvang Oekraïense vluchtelingen uit Den Haag in Rijswijk Op 13 april stopte de acute opvang van vluchtelingen uit Oekraïne in de meeste Haagse hotels vanwege de start van het toeristenseizoen. Met een aantal hotels hebben we afspraken gemaakt om acute opvangplekken beschikbaar te houden tot het einde van het jaar. Dit zijn in totaal ongeveer 200 plekken. In aanloop naar 13 april zaten in Haagse hotels nog 250 vluchtelingen die verhuisd moesten worden. 185 Vluchtelingen zijn inmiddels ondergebracht in Haagse opvanglocaties voor langere tijd. Op 13 april waren helaas nog niet alle langdurige locaties gereed. Voor ongeveer 65 mensen is daarom een tussenoplossing gevonden. Zij worden voor een aantal dagen gehuisvest in een hotel in Rijswijk. Eind april worden deze vluchtelingen alsnog gehuisvest in een Haagse opvanglocatie voor langere termijn. De gemeente is de hoteleigenaren dankbaar voor hun enorme inspanning én flexibiliteit om de vluchtelingen uit Oekraïne een warm welkom te geven en op te vangen. Rond de hotellocaties voor acute opvang is ook ontzettend veel hulp geboden door omwonenden. Dat wordt zeer gewaardeerd. De komende dagen zullen steeds meer vluchtelingen worden gehuisvest in opvanglocaties voor langere tijd. Ook daar is hulp van inwoners van Den Haag zeer welkom. Op denhaag.nl/Oekraine staat meer informatie over hoe hulp kan worden geboden.

Inzet De afgelopen weken hebben we ervaren dat het ombouwen van leegstaande panden naar woonklare opvanglocaties veel tijd en energie vraagt. En de daarmee gepaard gaande verhuisbewegingen vragen veel regelwerk. Locaties moeten vervolgens ook worden beheerd. Zowel binnen de gemeentelijke organisatie als bij de samenwerkingspartners zoals het Leger des Heils of Vluchtelingenwerk moest daarvoor op korte termijn capaciteit worden vrijgemaakt of moest worden geherprioriteerd. Het aantrekken van extra personeel is gezien de krapte op de arbeidsmarkt bovendien een lastige opgave. Langdurige opvanglocaties Op dit moment zijn er in Den Haag ongeveer 350 plekken in gebruik voor langdurige opvang. Dat wil zeggen in locaties die beschikbaar zijn voor 6-9 maanden.

2/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

Mensen zijn op dit moment al gehuisvest in: - De Schildershoek (ca. 200 bewoners); - Stichting Noodopvang (ca. 25 bewoners); - Koolwitjelaan (ca. 50 bewoners); - Room 11 (15 bewoners). - Het voormalig Koninklijk Conservatorium (fase 1, ca. 60 bewoners); Voor de opvanglocaties zijn gemeentelijke locatiemanagers aangesteld als aanspreekpunt. Begeleiding op de locaties wordt zoveel mogelijk gedaan door maatschappelijke organisaties, zoals het Leger des Heils en het JIT (onderdeel van Xtra). We zetten zoveel mogelijk in op zelfvoorzienende faciliteiten op elke opvanglocatie, zodat mensen bijvoorbeeld zelf kunnen koken. Bewoners van de opvanglocaties hebben ook aangegeven hier behoefte aan te hebben. Dit geeft namelijk meer privacy en meer mogelijkheden om zelf de maaltijden te koken die men gewend is. Tegelijk is de realiteit dat de mogelijkheid om dit te realiseren per locatie zal verschillen. Op dit moment werken we aan bewoonbaar maken van nog 6 locaties: - de Keizerstraat; - de Treublaan; - het Gulden Huis; - de Hennegras; - het voormalig hotel van Shell. - Het voormalig Koninklijk Conservatorium (fase 2) Omwonenden van de genoemde locaties zijn geïnformeerd. Bij elkaar leveren deze locaties ca. 700 plekken. Er worden momenteel afspraken gemaakt, zodat we naar verwachting eind mei ongeveer 1.000 langdurige opvangplekken hebben gerealiseerd.

Dit aantal, samen met de 200 acute opvangplekken, zorgt ervoor dat we daarmee dan ook voldoen aan de taakstelling van 1000 opvangplekken die door het rijk is aangegeven.. Het blijft echter zoeken naar geschikte opvanglocaties in de stad, omdat op middellange termijn een terugval aan beschikbare plaatsen wordt verwacht. Daarom worden een aantal opties op dit moment verder uitgewerkt Aandacht voor ALLE groepen woningzoekenden Voor de opvang van Oekraïners worden nu leegstaande kantoren, scholen en verzorgingstehuizen ingezet. Deze locaties zijn slechts beperkt beschikbaar (veelal tot het einde van het jaar). De woningcorporaties hebben een aantal logeer- en wisselwoningen beschikbaar gesteld. Deze woningen vallen buiten de reguliere woningvoorraad en zijn bedoeld voor tijdelijke bewoning bij renovatie en noodopvang. Deze tijdelijke opvangplekken zijn dus wezenlijk anders dan wat er nodig is om statushouders te huisvesten. Zij vestigen zich immers niet tijdelijk in Den Haag. Wij benadrukken dat het realiseren van opvang voor Oekrainers niet ten koste gaat van reguliere woningzoekenden, de plekken voor de maatschappelijke opvang of de opvang voor statushouders. Het gaat bij Oekrainers om tijdelijke opvang die wij op allerlei verschillende manieren, buiten de reguliere woningvoorraadrealiseren.

Voor statushouders heeft de gemeente een wettelijk taak om deze te huisvesten in een sociale huurwoning in Den Haag. Om ervoor te zorgen dat we, ondanks het tekort aan betaalbare woningen aan onze wettelijke taak kunnen voldoen, hebben we het doorbraakplan opgesteld met daarin projecten om extra woonplekken te realiseren voor statushouders en zorgdoelgroepen (RIS310115, RIS311879). De opvang van Oekraïense vluchtelingen gaat op dit moment niet ten koste van de capaciteit bij de maatschappelijke opvang (MO). We blijven dit monitoren en houden zo oog voor de verschillende doelgroepen als het gaat om huisvesting.

3/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

In de zoektocht naar opvanglocaties die snel geschikt kunnen worden gemaakt, treffen we ook panden aan waar sprake is van anti-kraak-bewoning. De basis voor anti-kraak is gebruik van een ruimte voor tijdelijke duur, met een bruikleenvergoeding en met een opzegtermijn van 28 dagen. In overleg met de leegstandsbeheerder gaan de bewoners naar vervangende woonruimte binnen de portefeuille van de leegstandsbeheerder. Opvang bij particulieren Doordat we gestart zijn met de inschrijvingen in de BRP en het uitkeren van leefgeld, komt ook de groep vluchtelingen in beeld die bij gastgezinnen onderdak hebben gevonden. Tot 11 april zijn er meer dan 500 vluchtelingen in particuliere gastgezinnen ingeschreven. Het Rode Kruis, Vluchtelingenwerk Nederland, het Leger des Heils en TakeCareBnB zijn door het kabinet gevraagd om de particuliere opvang van vluchtelingen uit Oekraïne in gastgezinnen te organiseren. Het eventuele verblijf bij een gastgezin via Takecarebnb is voor maximaal drie maanden. TakeCareBnB draait momenteel pilots in Amsterdam en Eindhoven om de koppelingen tussen vluchtelingen en gastgezinnen goed en veilig te organiseren. Er zijn tot nu toe enkele tientallen koppelingen gemaakt. Als Den Haag wachten we op de landelijke uitrol van Takecarebnb. We houden daartoe wekelijks contact met de organisatie. Vanuit het rijk is een handreiking verschenen voor de gastgezinnen.

In de handreiking vinden particulieren informatie over hoe een opvangplek aan te bieden, waar ze op moeten letten en welke voorzieningen voor de vluchtelingen beschikbaar zijn, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs. Met name gastgezinnen nemen contact op met de Haagse Oekraïne-telefoonlijn en zoeken antwoorden via de veel gestelde vragen op denhaag.nl/Oekraine. Gastgezinnen ontvangen geen vergoeding voor de opvang. Wel krijgen de vluchtelingen die bij een gastgezin wonen naast het leefgeld een extra toelage per maand. Volwassenen ontvangen 215 euro per maand extra en kinderen 55 euro per maand. Vluchtelingen kunnen dit geld gebruiken om bij te dragen aan de kosten van het gastgezin, maar dit is niet verplicht. Uitgangspunt van het kabinet is dat het tijdelijke verblijf van vluchtelingen bij particulieren geen gevolgen heeft voor de hoogte van de bijstandsuitkering, uitkering vanuit SVB of UWV en de gemeentelijke heffingen en lokale belastingen. Eerder deelden wij mee dat er een Pluim klaarstaat t.w.v. 100 euro voor gastgezinnen die Oekraïense vluchtelingen in huis hebben. Met dit gebaar geven wij uitdrukking aan onze waardering voor deze gastgezinnen en bedanken wij hen voor hun inzet. Inmiddels hebben 61 gastgezinnen een Pluim aangevraagd.

Aansprakelijkheidsverzekering Verschillende verzekeraars, waaronder de aansprakelijkheidsverzekeraar van de gemeente Den Haag, hebben aangegeven dat zij bereid zijn om de vluchtelingen uit Oekraïne, vallend onder GOO (Gemeentelijk Opvang Oekraïners), als medeverzekerden te accepteren op de door de desbetreffende gemeente gesloten aansprakelijkheidsverzekering. Voor wat betreft personen vallend onder POO (Particuliere Opvang Oekraïners) is er vanuit VNG Risicobeheer overleg gevoerd met de verzekeraar van de Vrijwilligerspolis waar de gemeente Den Haag ook bij is verzekerd. Deze verzekeraar biedt een secundaire aansprakelijkheidsdekking op de vrijwilligerspolis. VNG Risicobeheer heeft deze verzekeringsoplossing afgestemd met ministerie van Justitie en Veiligheid en deze laatste is akkoord met de geboden oplossing.

4/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

Steeds duidelijker wordt dat ook in Den Haag een behoorlijk aantal vluchtelingen particulier wordt opgevangen. Om de omvang van deze groep beter in beeld te krijgen is ervoor gekozen hen prioriteit te geven bij de inschrijving in de BRP. Inmiddels hebben zich de eerste gevallen voorgedaan waarin de situatie in de particuliere opvang niet meer houdbaar is en er dus een beroep wordt gedaan op de opvang via de gemeente. Het lijkt onvermijdelijk dat (een groter deel van) de vluchtelingen uit de particuliere opvang alsnog wordt opgenomen in de acute en langdurige opvang van de gemeente. De registratie van vluchtelingen Op maandag 4 april is de gemeente gestart met een gekoppelde dienstverlening aan Oekraïense vluchtelingen. Dit proces wordt steeds verder geautomatiseerd en gedigitaliseerd. Vluchtelingen die in gastgezinnen wonen worden op het stadhuis ingeschreven in de BRP waarnaar ze direct een BSN ntvangen. Tot 19 april zijn er al ruim 1000 vluchtelingen ingeschreven waarvan er ruim 500 in een particuliere opvang verblijven. Na inschrijving volgt de aanmelding voor leefgeld en indien wenselijk een eerste intake om hun positie op de arbeidsmarkt te bepalen. Door samen te werken met verschillende onderdelen van de dienstverlening hoeven vluchtelingen maar één keer naar het stadhuis te komen.

De gemeente krijgt bovendien beter zicht op de vele honderden vluchtelingen die door particuliere gastgezinnen worden opgevangen. In april zijn 10 extra medewerkers gestart om de wachttijden voor de balies te verminderen. Er worden daar bovenop nog 4 extra medewerkers opgeleid voor deze taken. Om de wachttijd niet verder op te laten lopen, zetten we met name backoffice-specialisten in die normaal inschrijvingen controleren. We schrijven nu 80-100 vluchtelingen per dag in. We hopen dat de huidige groep vluchtelingen de komende 3 weken is ingeschreven, zodat de meeste medewerkers weer hun reguliere werk kunnen doen. De nieuwe krachten die we nu werven, kunnen dan ingezet worden om de nieuwe vluchtelingen in te schrijven. We onderscheiden in het proces gedocumenteerde en ongedocumenteerde vluchtelingen. Er zijn twee groepen ongedocumenteerde vluchtelingen. Oekraïense vluchtelingen zonder papieren kunnen naar de Oekraïense ambassade in Den Haag voor een certificaat waarmee hun identiteit en nationaliteit kan worden aangetoond. Met dat certificaat kunnen ze worden ingeschreven in de BRP. Ongedocumenteerde derdelanders, dus vluchtelingen die niet de Oekraïense nationaliteit hebben en geen EU-burger zijn, hebben documenten nodig uit hun herkomstland en een bewijs van verblijf in Oekraïne. Als ze dit bewijs niet hebben, kunnen we deze groep niet inschrijven in de BRP.

De IND, Marechaussee en politie zijn nu bezig om extra controle op te zetten. Tot bewezen is dat ze geen recht hebben op tijdelijke bescherming mogen deze ongedocumenteerden in de gemeentelijke opvang blijven. Groepen die helemaal niet kunnen aantonen dat ze in Oekraïne verbleven, moeten asiel aanvragen op het aanmeldcentrum in Ter Apel. Geldigheid rijbewijzen vluchtelingen Tijdens de commissievergadering heeft u vragen gesteld over rijbewijzen. Rijbewijzen uit Oekraïne zijn 185 dagen na de BRP-registratie geldig. We gaan in gesprek met de RDW (Rijksdienst voor het Wegverkeer) over of de rijbewijzen kunnen worden omgewisseld of dat mensen opnieuw een examen moeten doen. We merken tijdens de intakes voor werk dat tot nu toe weinig Oekraïners in bezit zijn van een rijbewijs. De werkgevers in het Westland waar we mee in gesprek zijn in bemiddeling naar werk, organiseren daarom ook vervoer in bussen tussen de opvang- en werklocaties.

5/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

Inzet tolken Vanaf het moment waarop is gestart met de opvang, staan heel veel vrijwilligers klaar om te helpen met vertalen. Inmiddels is een pool van zo’n 150 vrijwillige tolken beschikbaar. In een app plaatst de gemeente een vraag naar vertaalondersteuning met het benodigde aantal tolken, tijdvak en locatie. Vervolgens schrijven de tolken zich in op een bepaalde vraag. Inmiddels is –vanuit de pool- een coördinator in dienst genomen die gaat zorgen voor een kwaliteitsslag. Zo wordt met elke tolk een intakegesprek gevoerd, wordt een vrijwilligerscontract opgesteld en worden VOG’s (Verklaring Omtrent het Gedrag) aangevraagd. Naast de inzet van vrijwillige tolken kan ook gebruik worden gemaakt van de tolkentelefoon. Medische zorg Voor de opvanglocaties is covid-voorlichtingsmateriaal ontwikkeld en er zijn zelftests beschikbaar. Veel Oekraïners staan nog wat afwachtend tegenover coronavaccinaties. Waar de prikbus van de GGD op locatie beschikbaar was, maakte geen enkele vluchteling daarvan gebruik. Het corona-dorp aan de Henri Faasdreef is inmiddels beschikbaar voor Oekraïense vluchtelingen. Tot nu toe was het nog niet nodig daar patiënten te plaatsen. Er waren wel enkele vluchtelingen met milde klachten, maar voor hen kon een (isolatie)oplossing worden gevonden op de eigen opvanglocatie. Op de opvanglocaties wordt gelet op signalen van misbruik en seksueel geweld.

Ook is er voorlichtingsmateriaal voor Oekraïners over situaties waarbij zij daarop bedacht moeten zijn. Meldingen van seksueel geweld tegen vrouwen hebben zich nog niet concreet voorgedaan. Wanneer zich dat voordoet kunnen deze vrouwen gebruik maken van professionele ondersteuning door het Centrum Seksueel Geweld en/of de reguliere ggz. Wanneer nodig zijn er korte lijnen met ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum, waar veel kennis aanwezig is over de hulpverlening aan vluchtelingen en oorlogsslachtoffers. In de vorige raadsmededeling beschreven wij de zorgstructuur die is opgericht in De Broodfabriek en de opvanglocaties. Tijdens de beraadslagingen in de Algemene Raadscommissie (Samenleving) op 7 april 2022 werd gevraagd naar de ondersteuning bij psychische problemen op langere termijn. Die ondersteuning is beschikbaar zolang deze nodig is. Dat geldt zowel voor ondersteuning bij psychosociale problematiek waarvoor een pool medewerkers beschikbaar is, als voor de behandeling van daadwerkelijke psychische aandoeningen in het reguliere ggz-circuit. Vluchtelingen uit Oekraïne krijgen altijd medische noodzakelijke zorg uit het basispakket. De manier waarop de kosten hiervan worden vergoed verschilt. Vluchtelingen uit Oekraïne die in Nederland gaan werken zijn verplicht een zorgverzekering af te sluiten.

Hulp aan dieren We merkten dat mensen weinig gebruik maakten van de zorg voor dieren die geboden wordt op De Broodfabriek. Daarom hebben we, via de organisatie Hulp voor dieren uit Oekraïne, nieuwe afspraken gemaakt met de dierenbescherming en de coördinerend dierenarts voor de langdurige locaties. Na inhuizen op de langdurige locatie neemt de locatiemanager contact op met de coördinerend dierenarts om aantallen en soorten huisdieren door te geven. Een dierenarts zal langskomen op locatie voor inentingen en een onderzoek naar de gezondheid van de dieren. De dieren moeten volgens de NVWA-regels worden gevaccineerd. Wanneer dit niet nog niet is gebeurd, kan dit op de locatie worden verzorgd. Ook is een punt ingericht waar dierenbenodigdheden kunnen worden opgehaald. Hierbij valt te denken aan kattenbakken, voeding, mandjes en dergelijke.

6/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

Onderwijs Behalve de inzet voor de eerste opvang in onderwijs heeft ook het vinden van mogelijkheden voor uitbreiding op nieuwe locaties en de werving en inzet van extra personeel hoge prioriteit. Qua locaties zijn tot nu toe de nodige oplossingen gevonden. Te denken valt aan ruimten vrijmaken in bestaande schoolgebouwen, inzet van niet-schoolgebouwen en leegstaande schoolgebouwen. Wat betreft meubilair en leermiddelen (waaronder computers) is tot nu toe geen gebrek. Inzet van extra personeel is een ander verhaal. Het al bestaande tekort in de reguliere situatie wordt door de (nieuwe) toestroom nog groter. Op dit ogenblik wordt op verschillende wijzen ingespeeld om te voorzien in personeel om de toestroom op te vangen en wordt uitgegaan van een mix van diverse professionals. De scholen en schoolbesturen zijn hier leidend in. Bevoegde leraren zullen het NT2onderwijs verzorgen. Daarbij wordt er vanuit de gemeente een matchingsplatform ontwikkeld, waarbij scholen gebruik kunnen maken van een aanbod aan ‘extra personeel’, dat wil zeggen professionals die een bijdrage kunnen leveren op verschillende gebieden zoals sport, cultuur of extra ondersteuning. Tenslotte hebben ook meerdere Oekraïense leraren zich gemeld; ook zij worden zoveel mogelijk ingezet. Stichting Brede Buurtschool draag hierbij zorg voor het werkgeverschap.

Als de toestroom nog groter wordt zullen de huidige (soms forse) knelpunten in locatie en het inzetten van extra personeel kunnen leiden tot problemen. Centrale aanmelding en plaatsing voor onderwijs De centrale aanmelding voor het primair en voortgezet onderwijs is opgestart en loopt. Ouders kunnen hun kinderen voor een nieuwkomersschool aanmelden via https://scholenwijzer.denhaag.nl/signupnewcomers. Er zijn voor het primair en voorgezet onderwijs twee makelaars actief om de kinderen zo snel mogelijk aan een beschikbare plek, waar mogelijk in de buurt van hun verblijfplaats, te koppelen. Er zijn inmiddels meerdere leerlingen geplaatst in het nieuwkomersonderwijs voor primair onderwijs. In het primair onderwijs staan nu ruim 100 nieuwkomersleerlingen op een wachtlijst. Naar verwachting kunnen vele kinderen van deze lijst na de meivakantie op een basisschool starten. In het voortgezet onderwijs stromen leerlingen in bij de nieuwe ISK-groepen. Voor het voortgezet onderwijs worden vanaf begin mei tot de zomer de leerlingen opgevangen in de huidige onderwijslocaties voor het voortgezet onderwijs. Deze ruimte ontstaat doordat de eindexamenkandidaten vanaf die tijd geen les meer volgen op school. Na de zomer gaan deze leerlingen naar een andere locatie die nu voor de opvang van deze leerlingen wordt ingericht.

De plaatsing van de Oekraïense en nieuwkomersleerlingen in Den Haag vindt plaats bij de scholen die nieuwkomersgroepen (po) en ISK-klassen (vo) hebben. Deze scholen liggen niet altijd in de directe omgeving van de huidige of nog op te starten opvanglocaties. Ook zitten veel nieuwkomersgroepen al vol, zoals bijvoorbeeld ook in de buurt van de opvanglocatie in het Gulden Huis. Dat betekent dat leerlingen geplaatst worden op een nieuwkomersschool waar plaats voor ze is. Zo mogelijk wordt rekening gehouden met de ligging van de opvanglocaties, maar het primaire doel is ervoor te zorgen dat deze leerlingen geplaatst kunnen worden op een school. Desondanks doen vele scholen in de buurt van opvanglocaties hun best een bijdrage te leveren aan de opvang van deze kinderen in het basisonderwijs. Op de opvanglocaties wordt gestart met een spreekuur voor onderwijs, zodat mensen daar geïnformeerd worden en antwoord krijgen op hun vragen. Bij de locatie Schildershoek wordt deze week gestart met dit spreekuur. Ook de regionale samenwerking en afstemming op het terrein van onderwijs in de veiligheidsregio wordt deze week opgestart.

7/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

Laptops bij opvanglocaties Zoals in de 4e raadsmededeling (RIS311974) is aangeven is bij de opvanglocatie Schilderhoek voorzien in computers en laptops voor het online volgen van Oekraïens onderwijs. Om echt op afstand te kunnen studeren, is er betere Wifi nodig dan er tot nu toe op de locatie is. Hier wordt aan gewerkt. Voorschoolse educatie en kinderopvang De gevraagde eigen ouderbijdrage kan inmiddels (met terugwerkende kracht) worden vergoed via de Ooievaarspas. Om de toeleiding naar de voorschoolse educatie voor deze doelgroep laagdrempeliger te maken, wordt bezien hoe de informatie voor de branche, gastgezinnen en intermediairs nog duidelijker kan worden. Voor Oekraïense ouders is er op dit moment nog geen kinderopvangtoeslag mogelijk. Het rijk onderzoekt hoe kinderopvang voor Oekraïense kinderen het beste georganiseerd kan worden en welke financiële tegemoetkoming daarbij nodig is. Voor dit onderwerp wordt verder verwezen naar de paragraaf over Mogelijkheid om te werken in deze raadsmededeling. Nederlandse taallessen voor volwassenen Volwassen vluchtelingen uit Oekraïne kunnen op vrijwillige basis gebruik maken van het aanbod aan Nederlandse taallessen dat door de gemeente wordt gefinancierd. Ook zijn er diverse taalactiviteiten, bijvoorbeeld in bibliotheken, waar zij terecht kunnen om de taal te leren.

Op deze (aanmeld)mogelijkheden wordt gewezen via een flyer bij het registratieproces, via denhaag.nl en bij bibliotheken. Het gaat op dit moment om enkele tientallen mensen die zich voor taallessen hebben aangemeld. Aanbod van Engelse taallessen wordt op dit moment niet door gemeente gefinancierd of georganiseerd. Leefgeld Het rijk heeft op 1 april een ministeriële regeling vastgesteld (Regeling opvang ontheemden Oekraïne) om leefgeld te kunnen verstrekken. Volwassenen en kinderen krijgen voor eten 205 euro per maand als zij bij een particuliere opvang zitten of in een gemeentelijke opvanglocatie waar geen maaltijden verstrekt worden. Voor kleding, reiskosten en dergelijke krijgen zij 55 euro per maand per persoon. Zij kunnen in totaal dus 260 euro per maand leefgeld krijgen als zij zelf in hun eten moeten voorzien. Deze bedragen die Oekraïners krijgen zijn vergelijkbaar met wat andere vluchtelingen krijgen. Per 14 april zijn er ca 425 aanvragen voor leefgeld ontvangen. Leefgeld wordt per gezin aangevraagd en verstrekt. Een aanvraag kan dus uit meerdere personen bestaan. Het leefgeld wordt uitgekeerd op een bankrekening (indien aanwezig) of via een prepaid BNGbetaalpas waarmee vluchtelingen kunnen betalen in winkels en kunnen pinnen. In beide gevallen krijgen zij de eerste keer het leefgeld ongeveer een week nadat hun aanvraag is gedaan.

Daarna volgt dit maandelijks op de 1e werkdag van de maand. Als een vluchteling betaald werk gaat doen, stopt het leefgeld. Overige volwassenen en kinderen op hetzelfde adres blijven wel leefgeld ontvangen. Mogelijkheid om te werken Tot en met vrijdag 8 april zijn in totaal met 125 Oekraïners gesprekken gevoerd over werk (50 op locatie Schildershoek en 75 op het stadhuis). Voor een groot deel alleen informatief, omdat niet iedereen meteen kan of wil werken. Met de mensen die willen werken maken we vervolgafspraken. Nog deze week gaan intercedenten van het zogeheten Werkloket gesprekken voeren op locatie Schildershoek om te kijken of er mensen doorgeleid kunnen worden naar één van de aangesloten uitzendbureaus. Daarnaast wordt op 22 april een informatiebijeenkomst georganiseerd voor de sectoren Westland, horeca, zorg en MKB/Bedrijfsleven.

8/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

Hier worden 50 geïnteresseerde Oekraïners voor uitgenodigd. Werkgeversorganisaties gaan daar presentaties geven over de mogelijkheden om in deze sectoren aan het werk te gaan en welke vacatures er zijn. Er wordt zowel mondeling als met ondersteunend communicatiemateriaal uitgelegd wat de werksoorten en werkzaamheden precies inhouden om mogelijke verwarring door functietitels te voorkomen. Er zijn ook accountmanagers aanwezig die, als men dat wil ter plaatse één-op-één gesprekken kunnen voeren voor nadere uitleg. Degenen die interesse hebben in bepaalde vacatures die voor hen ook passend zijn, worden vervolgens in contact gebracht met de betreffende werkgevers. Ten slotte worden op de langdurige opvanglocaties posters opgehangen met nadere informatie over hulp bij het vinden van werk, inclusief een overzicht met mogelijke beroepen. Er is nadrukkelijk aandacht voor risico's rondom uitbuiting. Op verschillende manieren worden mensen, zowel tijdens gesprekken als met flyers en op de website, gewezen op hun rechten. Werkgevers die zich bij ons melden worden bovendien vooraf gesproken over hun aanbod en welke verwachtingen zij hebben ten aanzien van de doelgroep. Daarnaast zijn met de betrokken uitzendbureaus (die allen aangesloten zijn bij de ABU of NBBU) samenwerkingsafspraken gemaakt.

Om te waarborgen dat mensen goed op de werkvloer landen, gaan zij werkgevers selecteren die bereid zijn om de mensen binnen hun organisatie goed op te vangen. Verder is het de bedoeling dat iedereen ook na plaatsing wordt begeleid. Ook moeten werkgevers als zij een Oekraïense vluchteling in dienst nemen (nb: Oekraïense vluchtelingen mogen alleen in loondienst werken) hiervan melding doen bij het UWV en moeten zij het salaris via een bankrekening uitbetalen. Dit verhoogt het zicht op de werkomstandigheden. In samenwerking met het UWV treffen we ondertussen ook voor de (middel)lange termijn voorbereidingen om de vluchtelingen op een eenduidige en zorgvuldige manier vanuit de arbeidsmarktregio naar werk toe te leiden. Aandachtspunt is dat nog niet alle kinderen -van de ouders die willen werken- op school zitten en dat er voor vele jongere kinderen kinderopvang nodig is. We helpen Oekraïners die aan het werk willen bij de begeleiding van hun kinderen naar opvang in het onderwijs en peuteropvang met voorschoolse educatie. Via https://scholenwijzer.denhaag.nl/signup-newcomers worden aanmeldingen doorgeleid naar de juiste onderwijssector (primair- en voortgezet onderwijs) voor plaatsing. Oekraïense peuters (2,5-4 jaar) kunnen instromen in het peuteronderwijs met voorschoolse educatie.

Dit is voor maximaal 16 uur per week en 6 uur per dag door de gemeente bekostigd, doordat zij in aanmerking komen voor de subsidie gemeentelijke peutertoeslag (gpt) en de Ooievaarspas. Voor Oekraïense ouders is er op dit moment nog geen kinderopvangtoeslag (KOT) mogelijk. Het rijk onderzoekt hoe kinderopvang (dagopvang en BSO) voor Oekraïense kinderen het beste kan worden georganiseerd en welke financiële tegemoetkoming daarbij nodig is. De gemeente brengt samen met de sector in kaart wat zij hiervoor moeten organiseren en overlegt hierover met het rijk. Als in de gesprekken die onze medewerkers voeren bij bemiddeling naar werk blijkt dat het nodig is, dan wordt vooruitlopend op nadere regelgeving alvast naar andere oplossingen gezocht. Dagbesteding Alle Haagse sportorganisaties zijn gevraagd om sportaanbod aan te bieden voor Oekraïense vluchtelingen. Ongeveer 40 sportaanbieders hebben dat inmiddels gedaan. De gemeente bundelt deze input. Ook kunnen per opvanglocatie sportmaterialen en een sportprogramma (activiteiten) worden verstrekt. Dat gebeurt in samenwerking met de beheerders van de locaties. Zodra vanuit de opvanglocatie wordt aangegeven dat ergens behoefte aan is, wordt een lokaal aanbod op maat samengesteld. Buiten de coördinatie vanuit de gemeente vinden de vluchtelingen ook zelf het Haags sportaanbod, dat al tot mooie kruisbestuiving heeft geleid.

Zo traint een Oekraïense professionele bokser mee met BBG Boxing en leidt zij trainers van die boksclub op.

9/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

Veel Hagenaars staan klaar om te helpen. De gemeente zorgt samen met bijvoorbeeld Den Haag Doet dat hier maximaal gebruik van kan worden gemaakt. Zo worden er welkomstdozen gemaakt met spullen waaraan grote behoefte is, worden er rond de Koolwitjelaan ontmoetingen georganiseerd (o.a. kooksessies met gezinnen) en zijn er yoga-sessies, georganiseerd door een Oekraïense Hagenaar. De locatie Schildershoek is inmiddels volledig bewoond. De vluchtelingen wonen er nu een aantal weken en zijn redelijk gewend in het pand en de wijk. Vanuit de wijk (bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties) zijn diverse acties gestart. Bewoners zijn verwelkomd met bloemen en er worden spullen gebracht om de mensen in de eerste levensbehoefte te voorzien. Komende week gaan twee stagiaires van het Stagehuis Schilderswijk, in samenwerking met de bewonersorganisatie De Paraplu, het totale vraag en aanbod vanuit de wijk in kaart brengen. Zo worden vraag en aanbod goed op elkaar afgestemd. Vrijwilligers kunnen via de webwinkel van Den Haag Doet een waardering (Pluim) aanvragen. En vrijwilligers die zijn aangesloten bij een Haagse vrijwilligersorganisatie, kunnen met die laatste afspraken maken over het vergoeden van onkosten. Op die manier kunnen bijvoorbeeld parkeerkosten, die bij sommige opvanglocaties moeten worden betaald, worden betaald.

Ook vanuit de Oekraïense gemeenschap in de regio is veel aanbod van hulp. Daar maken we dan ook graag gebruik van. Veel Oekraïners die al in Den Haag woonden, helpen met tolken en met contacten met verschillende Oekraïense organisaties. Er is bijna dagelijks contact met de Oekraïense ambassade. Dit kan gaan om gezamenlijke acties van de burgermeester en de ambassadeur in de stad. Ook hebben we nauw contact met het consulaat voor de hulp aan Oekraïners. Dagelijks komen er Oekraïners vanuit het hele land naar Den Haag om het consulaat te bezoeken. We hebben samen met de ambassade en het ministerie van Buitenlandse Zaken gezocht hoe we hierbij kunnen ondersteunen. Vanaf 11 april zijn er voorzieningen zoals tenten en mobiele wc’s ingericht bij het consulaat voor in elk geval de komende 4 weken. Ooievaarspas voor vluchtelingen Het voornemen is om Oekraïense vluchtelingen een tijdelijke Ooievaarspas te geven zodat zij kunnen deelnemen aan activiteiten op het gebied van sport, cultuur en recreatie. Het gaat om een tijdelijke pas tot het eind van het jaar. Hierbij gelden dezelfde kortingsmogelijkheden en hetzelfde aanbod als voor de reguliere Ooievaarspas. Het college vindt het belangrijk dat ook de gevluchte Oekraïners zo snel mogelijk deelnemen aan de Haagse samenleving en de daarbij behorende activiteiten.

Naast het aanbod van de Ooievaarspas kan dan ook aanspraak worden gemaakt op aanvullende voorzieningen zoals bijvoorbeeld de regelingen van de Stichting Leergeld. Het college gaat hier met de samenwerkende partijen over in gesprek. Mensenhandel Er zijn zorgen dat Oekraïense vluchtelingen slachtoffer van mensenhandel kunnen worden. Om dit te voorkomen werken we samen met o.a. de aanmeldcentrale, de opvanglocaties, de balies publiekszaken, de balies SZW, het HEIT (Haags Economisch Interventie Team) en de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM) van de politie. De medewerkers van De Broodfabriek hebben een training gekregen van de Stichting Hulp en Opvang Prostitutie en Mensenhandel (SHOP) over wat mensenhandel inhoudt, waar zij op kunnen letten en hoe om te gaan met eventuele signalen. De training staat ook op de planning voor de medewerkers van de acute opvanglocaties. Op diverse locaties (o.a. De Broodfabriek, acute opvanglocaties, balies SZW op het stadhuis, balies DPZ voor inschrijving BRP) worden flyers ter preventie van mensenhandel verspreid onder Oekraïense vluchtelingen. Deze flyers zijn vertaald in het Oekraïens en ontwikkeld door CoMensha in samenwerking met het Rode Kruis, FairWork, Vluchtelingenwerk Nederland en La Strada International.

10/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

Informatievoorziening Bewonerscommunicatie We communiceren actief over de opvanglocaties voor langere tijd. Inwoners en ondernemers ontvangen een brief zodra bekend is dat, en bij voorkeur per wanneer, een opvanglocatie wordt ingezet. De locatiemanager en het stadsdeel bepalen het verspreidingsgebied van de brief. Per brief worden mensen uit de buurt uitgenodigd voor de inloopbijeenkomst of voorlichtingsbijeenkomst (afhankelijk van omvang opvanglocaties). Wanneer haalbaar vindt de bijeenkomst plaats voor ingebruikname van de opvanglocatie. De locatiemanager en een afgevaardigde van het stadsdeel zijn in ieder geval aanwezig bij de bijeenkomst. Bij voorkeur sluiten ook de betrokken welzijnsorganisatie, bewonersorganisatie en/of andere betrokken stakeholders zoals Vluchtelingenwerk aan. De communicatieadviseur van het stadsdeel ondersteunt bij de voorbereiding van de bijeenkomst, de eventuele presentatie en het voorbereiden van de vragen en antwoorden. Eind maart is een flitspeiling uitgevoerd onder het Stadspanel. De vragen concentreerden zich rond het draagvlak voor de opvang en de informatiebehoefte bij Hagenaars. Uit de reacties van de 530 respondenten blijkt dat er draagvlak is voor opvang vluchtelingen op korte termijn. Op de lange termijn zijn er meer zorgen, specifiek over woningnood en druk op voorzieningen.

Verder willen Hagenaars graag geïnformeerd worden over de opvang van vluchtelingen via corporate kanalen (website en social media) en wijkgerichte kanalen. Deze aanbevelingen worden meegenomen in de communicatie-aanpak. Informatie voor vluchtelingen Vluchtelingenwerk zal op alle locaties een basispakket aan voorlichting en begeleiding verzorgen, in de vorm van spreekuren op opvanglocaties en juridische en sociaal-maatschappelijke begeleiding. Welzijnsorganisaties en maatschappelijke organisaties uit de omgeving van de opvanglocaties wordt gericht gevraagd om activiteiten op de opvanglocaties aan te bieden. Daarnaast biedt IDHEM/Xtra ook speciale spreekuren in het Russisch en Oekraïens aan. Hier wordt nu al veel gebruik van gemaakt, met name door Oekraïners die bij mensen uit hun eigen netwerk ondergebracht zijn. De vluchtelingen krijgen veel informatie tegelijkertijd, variërend van uitleg over BRP-registratie tot brandveiligheidsvoorschriften op locaties. De gemeente hecht eraan om zoveel mogelijk eenduidig en begrijpelijk te communiceren in de eigen taal. Daarom wordt in afstemming met de locatiemanagers een toolkit gemaakt waarin flyers, banners, informatiebrieven et cetera worden geplaatst die kunnen worden gebruikt op de verschillende opvanglocaties. De locatiemanagers geven bij communicatie aan wat nodig is op de opvanglocaties, waarna de toolkit wordt aangevuld.

Telefonie en website Denhaag.nl/Oekraine is al meer dan 30.000 keer bekeken en de speciale telefoonlijn is meer dan 3.000 keer gebeld. De website wordt continu aangepast aan de laatste ontwikkelingen. De teksten worden vertaald naar het Engels en Oekraïens. Voor kernonderwerpen als inschrijving BRP, leefgeld, werk, onderwijs en zorg zijn aparte pagina’s gemaakt. De telefonie wordt met name gebeld door particuliere gastgezinnen en door behulpzame burgers die hulp willen aanbieden. Vluchtelingen bellen vaak met vragen over hun opvangsituatie. Ook maakt de telefonie afspraken voor de BRP en leefgeld. Landelijke ontwikkelingen Financiën Uitgangspunt van het kabinet is, zoals we ook in eerdere raadsmededelingen hebben gemeld, dat de extra kosten die gemaakt worden door gemeenten, door het rijk worden vergoed. Er wordt gewerkt aan een ministeriële regeling om hieraan invulling te geven. De inhoud van die regeling is nog altijd onderwerp van overleg tussen kabinet en gemeenten.

11/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10300686

Het kabinet heeft al wel bekend gemaakt dat gemeenten een normbedrag voor opvang van 100 euro per dag per gerealiseerde gemeentelijke opvangplek vergoed krijgen. De precieze uitwerking zal bekend gemaakt worden via de genoemde ministeriële regeling. Ook is met het rijk gesproken over de kosten van het gereedmaken van opvanglocaties. Daarbij is het uitgangspunt ook dat gemeenten de kosten vergoed krijgen. Dat geldt ook voor de kosten die gemeenten gezamenlijk in de veiligheidsregio maken. Ten slotte Langzaam maar zeker hebben we, samen met bewoners en organisaties in de stad, handen en voeten gegeven aan de opvang van de eerste groep vluchtelingen uit de Oekraïne. In de komende periode gaan we met de VNG en de rijksoverheid, en uiteraard ook met uw raad in gesprek over een opvangstrategie voor de lange termijn. Hoe behouden we het maatschappelijk draagvlak, hoe gaan we om met schaarste, in de capaciteit bij de gemeente en bij maatschappelijke organisaties? Maar ook de schaarste aan toegang tot wonen, zorg en onderwijs? Ervaringen opgedaan met eerdere vluchtelingenstromen zullen we hierbij gebruiken.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

12/12