RIS312018 afsluiting gezinnen met kinderen van drinkwater bijlage 3

Lees je bewust LEZEN

KIJKEN/LUISTEREN

VACATUREBANK

EVENTS

SCHENDT NEDERLAND HET RECHT OP DRINKWATER? Mensenrechtenorganisaties sleepten de staat voor de rechter Toegang tot schoon water is een mensenrecht, zeggen de VN. Maar bij wanbetaling mogen Nederlandse drinkwaterbedrijven huishoudens met kinderen afsluiten. En in het Caribische deel van het koninkrijk is soms zelfs helemaal geen water.

07-04-2022

· Leestijd: 13 minuten

De foto is ter illustratie. De persoon op de foto komt niet voor in dit artikel.

“V

OVER ONS

ADVERTENTIE

SOCIAAL ONRECHT

Roxane Soudagar, Urisha Blake

SAMENWERKEN

ABONNEER

iStock/Tamara Dragovic

eel mensen gaan stiekem ’s avonds naar een openbare watertap. Soms liet ik ze hun jerrycan bij mij vullen en dan bracht ik het in mijn auto naar ze toe, met een zeiltje eroverheen. De schaamte is zo groot; mensen willen niet dat iemand weet dat er thuis geen drinkwater uit de kraan

komt.” Henny van der Most (66) is hulpverlener bij een Haagse koepelorganisatie voor armoedebestrijding. Ze kent tientallen verhalen van Nederlandse gezinnen bij wie dagen-, weken-, of maandenlang thuis geen drinkwater uit de kraan kwam. De reden? Ze hadden te lang hun drinkwaterrekening niet betaald; volgens de Nederlandse wet mag een drinkwaterbedrijf dan de toevoer tot je huis afsluiten.

De 33-jarige Lisa uit de Haagse Moerwijk is een van de mensen die door Van der Most zijn bijgestaan. In 2014 moest zij zich vijf maanden zonder water zien te redden. Ze leefde in die periode van een bijstandsuitkering. Haar dochter, destijds vier, heeft het nog steeds wel eens over die periode, vertelt ze via de telefoon. “Mama, weet je nog dat er geen water uit de kraan kwam, zegt ze dan.” Nadat haar ex haar had verlaten, was Lisa achtergebleven met schulden en twee kinderen: een dochter van vier en een pasgeboren baby. “Ik was het overzicht helemaal kwijt, ik durfde mijn post niet meer te openen. Ik had één brief gezien met een waarschuwing van het drinkwaterbedrijf. Toen ik belde en om een uitzondering vroeg, gaven ze die niet. Op een dag kwam ik thuis en waren mijn gas, licht én water afgesloten.” Omwille van haar eigen privacy en die van haar kinderen wil Lisa onder een gefingeerde naam in dit artikel.

“

WE KONDEN HET TOILET NIET EENS DOORSPOELEN Tweet dit

“We konden niet eens het toilet doorspoelen. Mijn dochter durfde geen vriendinnetjes uit te nodigen. Ze huilde veel. Gelukkig had ik mijn moeder: we konden bij haar douchen, wassen, zelfs slapen. Maar ja, dan zaten we met zijn drieën in haar krappe woning.” Behalve haar moeder wist één buurvrouw van de situatie, omdat Lisa wel eens een paar flessen water bij haar vulde. “Verder wilde ik het aan niemand vertellen. Ik was zelfs bang dat iemand de Kinderbescherming zou bellen.” Ze kreeg een voorschot van haar moeder en schuldhulp van Van der Most, zodat ze uiteindelijk de rekeningen weer kon betalen.

Volgens onderzoek van EenVandaag sloten

“ SINDS CORONA

Nederlandse drinkwaterbedrijven in 2016 7500 keer bij huishoudens het drinkwater af – sindsdien is er geen onderzoek naar gedaan. Er zijn bovendien geen precieze cijfers over het type huishoudens dat wordt afgesloten, noch naar hoelang mensen afgesloten blijven. Tijdens de coronapandemie beloofden drinkwaterbedrijven om niemand af te sluiten – een belofte die zij, voor

BELOOFDEN DRINKWATERBEDRIJVEN NIEMAND AF TE SLUITEN

zover Van der Most ziet, zijn nagekomen. Vaak

Tweet dit

wordt het water na een dag of twee weer aangesloten, maar niet altijd, weet Van der Most: zij zegt mensen te kennen die jarenlang zonder drinkwater leefden. “Dat waren vaak alleenstaande mensen, zonder kinderen, die héél geïsoleerd leven. Zo schrijnend. Mensen kunnen zich niet wassen, krijgen gezondheidsproblemen. Ik ken ook pubermeisjes die weken of maanden geen drinkwater hadden. Stel je eens voor dat je net ongesteld bent geworden en in een buurthuis moet douchen. Water is een levensbehoefte, een mensenrecht, dat zou nooit afgepakt moeten worden.”

785 MILJOEN MENSEN ZONDER WATER Toegang tot drinkwater is inderdaad een mensenrecht, volgens zowel het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens als het VN-Kinderrechtenverdrag en het VNVrouwenrechtenverdrag. Iedereen heeft recht op de noodzakelijke hoeveelheid water voor eten, drinken en de basishygiëne. Dat water moet bovendien schoon, veilig, betaalbaar – niet per se gratis – en toegankelijk zijn.

“

1 OP DE 4 MENSEN TER WERELD HEEFT GEEN TOEGANG TOT EEN GOED FUNCTIONEREND DRINKWATERSYSTEEM Tweet dit

Maar dat is op papier. In de praktijk hebben, volgens cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO, wereldwijd 785 miljoen mensen geen toegang tot drinkwater. En één op de vier mensen (bijna twee miljard) heeft geen toegang tot een goed functionerend drinkwatersysteem. Onder hen zijn ook mensen die onder de Nederlandse verantwoordelijkheid vallen. Zoals op Sint-Eustatius, samen met Bonaire en Saba (gezamenlijk de BES-eilanden) sinds 10 oktober 2010 een ‘bijzondere gemeente’ in Nederland. Sinds ‘10-10-10’ zijn de

Jacquil Pandt

waterproblemen van de BES-eilanden de

problemen van Den Haag. Het Nederlandse ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) is er systeem- en eindverantwoordelijk voor de drinkwatervoorziening, maar toch kampt het eiland met grote watertekorten. Statianen hebben het idee dat hun problemen worden genegeerd.

Sinds 2011 legt de St. Eustatius Utility Company (STUCO) ondergrondse leidingen op Sint-Eustatius aan. De bedoeling is dat elk huis op het eiland toegang krijgt tot stromend water, maar vooralsnog is dat nog maar het geval voor ongeveer de helft van de pakweg 1800 huishoudens. De meeste huishoudens die niet op het net zijn aangesloten, halen hun water uit cisternen: waterdichte ruimtes, meestal ondergronds, die als waterreservoir fungeren. De cisternen zijn afhankelijk van regenval, maar die is erg wisselvallig: Sint-Eustatius kampt afwisselend met extreme droogte en hevige stormen, wisselingen die groter zullen worden naarmate het klimaat verder verandert.

Wie wel op het waternet is aangesloten, moet daarvoor diep in de buidel tasten: voor 1000 liter water rekende STUCO in 2021 rond de 6,73 Amerikaanse dollars (5,81 euro, de Amerikaanse dollar is het wettige betaalmiddel op de BESeilanden). In Nederland betaal je voor dezelfde hoeveelheid water 0,83 euro. Het zijn prijzen die voor veel Statianen niet op te brengen zijn: anders dan in Europees Nederland heeft Den Haag op

“ VEEL BEWONERS VAN SINT-EUSTATIUS KUNNEN DE HOGE WATERPRIJZEN NIET OPBRENGEN

Sint-Eustatius geen sociaal minimum vastgesteld

Tweet dit

(zie kader).

De 68-jarige weduwe Suzanne woont op Sint-Eustatius. Ze wil niet met haar achternaam in dit artikel, omdat ze niet graag kwaadspreekt over haar eiland en omdat de sociale lijntjes kort zijn onder de 3100 inwoners. Nadat haar man in 1981 stierf, kwam de zorg voor haar kinderen en het huishouden op Suzannes schouders te liggen. Haar huis had weliswaar een eigen cisterne, maar in de droge maanden moest ze die regelmatig laten bijvullen. Het laten komen van een watertruck kostte elke keer zeker 100 dollar (87 euro). Toen ze een goede baan kreeg en zich meer kon veroorloven, besloot ze zich bij STUCO aan te melden voor stromend water, als aanvulling op de regenput. Maar eenmaal met pensioen kon ze dat niet meer opbrengen. “Leven in een huishouden met vijf mensen, van alleen pensioen en bijstand, dat is niet gemakkelijk. We besloten om kosten te besparen door niet langer het water van STUCO te gebruiken.”

Sociaal minimum Het sociale minimum is het minimale bedrag per dag dan wel maand dat nodig is om van te leven. In Nederland is het sociale minimum opgenomen in de Toeslagenwet en wordt het elk halfjaar herzien. Het specifieke bedrag is afhankelijk van leeftijd en huishouden. Zo is het laatst vastgestelde sociale minimum (juli 2021) voor bijvoorbeeld een alleenstaande van 21 jaar of ouder 1239 euro per maand. Als je totale inkomen lager is dan dat sociale minimum, kun je in Nederland aanspraak maken op een toeslag. In 2017 vroeg het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om voor elk van de BES-eilanden een eigen sociaal minimum vast te stellen, maar dat is er tot op heden nog niet van gekomen. Wel gaf demissionair staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties, CDA) in oktober 2021 aan dat het bruto minimumloon per 1 januari omhoog zal gaan op Saba (van 1135 dollar naar 1248 dollar) en Bonaire (van 950 dollar naar 1045 dollar). Sint-Eustatius, waar het bruto minimumloon 1150 dollar bedraagt, moet nog voor een verhoging pleiten. Voor leden van de lokale eilandsraad en veel ambtenaren is de maat vol: zij hebben het gevoel dat de staatssecretaris hen niet serieus neemt, ten koste van kwetsbare burgers.

Door schoon te maken in een hotel verdiende Suzanne ook na haar pensioen nog wat bij. Maar toen kwam corona en sloten de hotels. “Het eiland ging op slot. En het regende niet. Onze regenput raakte tot tweemaal toe helemaal leeg. Toen ik naar STUCO ging om te proberen water van hen te krijgen, hoorde ik dat dat me 60 dollar (zo’n 52 euro, red.) zou kosten. Ik had niet eens 30 dollar voor eten.”

“

DRINKWATER IS GEEN LIEFDADIGHEID, HET IS EEN WETTELIJKE PLICHT Tweet dit

Suzannes zoon van 42, die in de bijstand zat, woonde bij haar met twee kinderen, net als haar zus, die ook geen werk had. Ruim een week gebruikte het huishouden water dat het in emmers had verzameld om te koken en te baden. “We gebruikten slechts vijfenhalve emmer. Om het toilet door te spoelen gebruikte ik vuil water uit onze wasmachine en die van een buurman. Het was onhygiënisch en ik walgde ervan, maar we hadden geen keus.” Na negen dagen sparen had Suzanne genoeg geld om een vrachtwagen te laten komen met water van STUCO, waarmee ze haar cisterne vulde. Daarna regende het gelukkig nog een paar keer.

HET RECHT OP WATER “Overheden zijn verplicht om op zijn minst te streven naar drinkwatertoegang voor iedereen”, zegt Marleen van Rijswick, hoogleraar Europees en nationaal waterrecht aan de Universiteit Utrecht. Met andere woorden: drinkwater is geen liefdadigheid, het is een wettelijke plicht.

Toch is het een wereldwijd patroon dat gemarginaliseerde groepen het minst zeker zijn van hun toegang tot water, ziet Van Rijswick. Denk aan mensen in afgelegen gebieden, uit lage inkomensgroepen, Roma-gemeenschappen in

Jacquil Pandt

Europa, oorspronkelijke bewoners van Canada en

grotendeels zwarte wijken in de Verenigde Staten. “En zelfs in een land als Nederland kan er natuurlijk altijd een groep buiten de boot vallen. Dát moet het recht op water voorkomen.” Waarom lukt dat nog niet?

Het recht op water is een relatief ‘jong’ recht: pas sinds 2002 spreken de Verenigde Naties van een universeel recht op toegang tot water. Rond die periode werden drinkwatervoorzieningen in steeds meer landen geprivatiseerd; de roep om sterke wetgeving was een reactie hierop. Op dezelfde

“ HET RECHT OP WATER IS EEN RELATIEF JONG RECHT

manier kwamen EU-burgers in actie toen

Tweet dit

drinkwatervoorzieningen in veel Zuid-Europese landen werden geprivatiseerd. In 2013 verzamelde

de burgercampagne Right2Water 1,9 miljoen handtekeningen, en met succes: het recht op water werd expliciet opgenomen in de herziene EU-drinkwaterrichtlijn.

Daarnaast delen alle mensenrechten eigenlijk dezelfde zwakte: ze zijn heel moeilijk afdwingbaar. Internationale verdragen zijn in zekere zin vooral afspraken tussen staten, het is aan nationale overheden om diezelfde rechten voor hun burgers te beschermen met wetten en regels. Zo wordt de drinkwatertoegang in Nederland geregeld met de Drinkwaterwet van 2009. Hierin staat onder meer dat drinkwaterbedrijven een zorg- en leveringsplicht hebben binnen hun distributiegebied en dat alle aandelen van de bedrijven in handen zijn van de overheid; zo blijft het een publieke voorziening. Ook worden de drinkwatertarieven en de winst van de bedrijven begrensd en is er een bijbehorend afsluitbeleid dat ervoor moet zorgen dat afsluitingen zo min mogelijk voorkomen.

NEDERLAND VOOR DE RECHTER Maar ‘zo min mogelijk’ is niet goed genoeg, zeggen

“ ALS NATIONALE

mensenrechtenverdedigers. En als nationale wetgeving tekortschiet, kunnen internationale verdragen toch iets betekenen: je kunt de staat voor de rechter slepen. In 2020 overkwam dat de Nederlandse staat. Stichting Defence for Children Nederland en het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) spanden een rechtszaak tegen de staat en twee waterbedrijven

WETGEVING TEKORTSCHIET, KUN JE EEN STAAT VOOR DE RECHTER SLEPEN

aan: Dunea en Puur Water & Natuur (PWN). Die

Tweet dit

bedrijven sloten volgens de aanklagers bovenmatig veel mensen van het drinkwater af. De eis: het huidige beleid is een schending van internationale mensen- en kinderrechtenstandaarden en moet daarom op de schop. Drinkwaterafsluitingen van gezinnen met kinderen zouden niet meer toegepast mogen worden.

De rechter oordeelde echter in april 2022 dat dit recht ‘niet absoluut is’. Met andere woorden: hoewel water een mensenrecht is volgens het Kinderrechtenverdrag en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, is het niet onrechtmatig om gezinnen met kinderen af te sluiten. Als dat maar gebeurt volgens de Afsluitregeling, die verbiedt om bij kwetsbare mensen de leiding dicht te draaien als die daardoor ernstige gezondheidsrisico’s lopen. Maar volgens de rechter zijn kinderen niet per definitie kwetsbaar.

Ook na deze uitspraak mag een drinkwaterbedrijf dus tot afsluiting overgaan als mensen hun rekening niet betalen. Ze moeten daarvoor aan een paar voorwaarden voldoen. Het bedrijf moet een schriftelijke waarschuwing geven (hoe ruim van tevoren staat niet in de wet vastgelegd) en persoonlijk contact leggen, zodat een huishouden de kans heeft om schuldhulpverlening in te schakelen en de betalingsachterstand op tijd te verhelpen. “Maar dat is heel simplistisch gedacht”, zegt Eva Huls, advocaat bij Defence for Children. “Het is bekend dat mensen in armoede vaak de overheid wantrouwen, bang zijn om post open te maken, zich schamen om hulp te vragen. En in de huidige schuldenindustrie, waar deurwaarders enorme bedragen innen, loopt een schuld heel snel op van een paar tientjes naar honderden euro’s of meer.” Dat kan de Haagse Lisa beamen: “Iedereen die ik ken die ooit in de schulden zat, weet hoe moeilijk het is om hulp te zoeken. Je bent in paniek en je bent bang om iemand te vertellen hoe slecht het gaat.”

“

BIJ ‘KWETSBARE CONSUMENTEN’ MAG WATER NIET WORDEN AFGESLOTEN, MAAR HOE TOON JE DAT JE KWETSBAAR BENT? Tweet dit

‘Kwetsbare consumenten’ worden wettelijk tegen dit scenario beschermd: hun drinkwater mag niet worden afgesloten. Maar het is nog niet zo makkelijk om als kwetsbaar te worden aangemerkt. Een andere arts dan je eigen huisarts moet daarvoor een verklaring afgeven waarin staat dat het afsluiten van drinkwater ‘ernstige gezondheidsrisico’s’ voor jou zou opleveren, bijvoorbeeld vanwege een aandoening. De mensenrechtenorganisaties hopen daarom via de rechter de politiek te overtuigen kinderen als kwetsbare groep aan te merken. Volgens het internationale Kinderrechtenverdrag moet het belang van kinderen altijd op de eerste plaats staan en mogen zij niet gediscrimineerd worden vanwege de (financiële) status van hun ouders.

In 2018 werd het afsluitbeleid enkel aangescherpt nadat de mensenrechtenorganisaties meermaals hun kritiek op het beleid hadden geuit. Nu mag een huishouden na afsluiting het drinkwaterbedrijf eenmalig om ‘bewaarmiddelen’ vragen: een jerrycan of een waterzak met 12 liter water per persoon. Deze moet je dagelijks zelf bijvullen. “Een verschrikking”, noemt Lisa de regeling – toen zij zonder drinkwater moest leven kreeg ze weliswaar geen jerrycan, maar ze ziet niet in hoe die haar had

“ NEDERLAND STEEKT KIL AF; IN VEEL EUROPESE LANDEN ZIJN DRINKWATERAFSLUITINGEN VERBODEN

geholpen. “Veel mensen in de schulden zijn alleenstaande ouders. Hoe gaan zij dagelijks op en

Tweet dit

neer lopen met jerrycans? Waar laat je de kinderen dan?” Volgens de mensenrechtenorganisaties is 12 liter water bovendien veel te weinig. De Wereldgezondheidsorganisatie stelt dat een persoon 50 tot 100 liter water per dag nodig heeft om aan basisbehoeften te voldoen.

Het Nederlandse systeem steekt kil af tegen dat van andere Europese landen. In veel Europese landen zijn drinkwaterafsluitingen namelijk geheel verboden, of gelden lagere drinkwatertarieven voor minima. In België moet een afsluiting vooraf door een rechter worden getoetst en in Duitsland neemt de gemeente de schuld op zich als iemand de drinkwaterrekening niet betaalt. Waarom Nederland bij het huidige systeem blijft, is de mensenrechtenorganisaties niet duidelijk. In antwoord op Kamervragen over het afsluitbeleid in 2017 zei de toenmalige minister van Infrastructuur en Waterstaat, Melanie Schultz van Haegen (VVD), dat het ‘financieel onhoudbaar’ zou zijn om het systeem om te gooien. Het aantal wanbetalers zou dan stijgen en de drinkwatervoorziening kost nou eenmaal geld. ‘Dat iets een mensenrecht is, betekent nog niet dat het gratis hoeft te zijn’, aldus de minister. Dat klopt, zeggen de eisers, maar zij stellen dat je ook geld kan innen zónder het drinkwater af te sluiten. Voor dit artikel is het ministerie opnieuw om haar standpunt gevraagd, maar daarop volgde geen reactie; waterbedrijven Dunea en PWN wilden niet inhoudelijk op de zaak ingaan.

Volgens schuldhulpverlener Van der Mos gaat het de bedrijven en politiek helemaal niet om het geld. “Het kost veel meer om het drinkwater af te sluiten en deze mensen nog dieper in de ellende te laten zakken, dan om ze te helpen. Ik heb dit vaak aangekaart bij gemeenten en bedrijven, en de reactie komt neer op ‘eigen schuld, dikke bult’. Díe houding is het probleem.”

Romafamilies voor de rechter In 2020 stapten twee Romafamilies in Slovenië naar de Europese rechter omdat hun gemeenschap geen toegang kreeg tot algemene watervoorzieningen. Beide families woonden in caravans in Goriča Vas, een Romagemeenschap die zich door de jaren heen heeft ontwikkeld van een stuk land met tenten, tot een klein dorp. Er wonen inmiddels zo’n tachtig mensen, maar omdat de gemeenschap nooit de nodige documenten heeft verkregen om toegang te krijgen tot algemene voorzieningen, hebben de bewoners geen toegang tot het drinkwaternetwerk. De families verloren de zaak. De rechter vond dat de Sloveense overheid voldoende had gedaan om hun oplossingen te bieden, zoals het plaatsen van een watertank. Ook vond het hof dat de families niet genoeg bewijs hadden geleverd om aan te tonen dat zij slachtoffer waren van onmenselijke behandeling of discriminatie. Romarechtenorganisaties en Amnesty International noemden de uitspraak een ‘enorme klap’ voor Romagemeenschappen, die al decennia slachtoffer zijn van uitsluiting en armoede.

Als de stortbak leeg is of er een watertank gevuld moet worden, kunnen de

Jacquil Pandt

chauffeurs van zogenaamde watervrachtwagens gebeld worden om langs te… komen.

GEEN WEG NAAR DE RECHTER Hoogleraar Van Rijswick noemt nog een reden waarom toegang tot water moeilijk afdwingbaar is: juridische bijstand is niet altijd even toegankelijk. “Afhankelijk van in welk land je woont en of je al dan niet tot een gemarginaliseerde groep behoort, kan het heel moeilijk zijn om de weg naar de rechter te vinden.” Zo kan in het Europese deel van Nederland onrechtvaardigheid worden beantwoord met snelle juridische stappen, en is er altijd nog een juridisch loket beschikbaar. Statianen daarentegen moeten meestal het eiland verlaten om advies te krijgen. De prijs van een retourvlucht naar Sint Maarten (nog geen 100 kilometer verderop) bedraagt ongeveer 250 dollar (216 euro).

De coronapandemie maakte die ongelijkheid zichtbaarder. Statianen klaagden dat vele huizen dagenlang zonder stromend water waren komen te zitten en STUCO’s waternetwerk bleek kwetsbaar. Omdat STUCO niet het hele eiland van water kon voorzien, had het bedrijf rantsoenen ingesteld. In mei 2020 wendde de nationale ombudsman zich tot staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties, CDA) en de toenmalige gouverneur-commissaris op Sint-Eustatius, Marnix van Rij. De ombudsman vroeg zich af hoe het mogelijk was dat burgers die in een Nederlandse gemeente wonen maandenlang geen zekerheid hadden over een van de meest elementaire levensbehoeftes.

“

WATER IS OP SINT-EUSTATIUS ZEVEN KEER DUURDER DAN IN EUROPEES NEDERLAND Tweet dit

Nederland behandelt de problemen op de BES-eilanden op een manier die de bewoners koloniaal en belerend vinden. Toen er geld werd gegeven om ondergrondse waterleidingen te installeren, werden Nederlandse deskundigen ingeschakeld. De beste die er waren, volgens gouverneur-commissaris Van Rij, maar zij bleken niet uit de voeten te kunnen met de grote hoogteverschillen op bergrijk SintEustatius, met lekkages tot gevolg.

DONEER

WATER WORDT SCHAARS Door klimaatverandering zullen drinkwatertekorten

“ DOOR

wereldwijd een steeds groter probleem worden. Op Sint-Eustatius valt steeds minder regen, waardoor de reservoirs minder zekerheid bieden. Naarmate

KLIMAATVERANDERING ZULLEN DRINKWATERTEKORTEN EEN STEEDS GROTER PROBLEEM WORDEN

water een schaarser product wordt, neemt ook het risico op uitsluiting van kwetsbare groepen toe, ziet Van Rijswick. “Juist daarom is het recht op water zo belangrijk, zodat we in elk geval een ondergrens hebben en mensen toegang krijgen tot een minimum aan drinkwater.” In Europees Nederland ziet ze het niet zo snel gebeuren dat droogte leidt

Tweet dit

tot grootschalige drinkwatertekorten voor burgers. Drinkwaterbedrijven en overheden werken juist

hard samen om de drinkwatervoorziening veilig te stellen, ook voor de toekomst. Maar het wordt wél aangemoedigd – door drinkwaterbedrijven, de overheid en experts – om zuinig te zijn met drinkwater.

Voor de Haagse Lisa is dat geen probleem, zegt ze. Het gaat inmiddels beter met haar; een bewindvoerder houdt haar financiën op orde en binnenkort begint ze aan een kappersopleiding. “Mijn kinderen en ik zullen nooit vergeten hoe waardevol water is. Zonder water moeten leven, dat zou niemand mogen overkomen.”

Een eerdere versie van dit artikel verscheen in de winter van 2021 in OneWorld Magazine.

TE HUUR IN ZIMBABWE: RUIME WONING MET UITZICHT OP MILIEURAMP 'Ik vrees dat ik op een dag niet levend mijn huis uit kom.'

DIJKEN ALLEEN ZULLEN ONS NIET BESCHERMEN Is het wel verstandig om zo dicht bij rivieren te blijven bouwen?

#GE ZONDHEID

#MENSENRECHT

#NEDERL AND

#SDG6

#SINT-EUSTATIUS

#WATER

OVER DE AUTEUR Redacteur Roxane Soudagar studeerde Politicologie (Internationale betrekkingen) en volgde een master in Conflict Studies & Human Rights. Bezoek auteurspagina

OVER DE AUTEUR Bezoek auteurspagina

IK WIL DAT ONEWORLD BLIJFT BESTAAN ABONNEER

DONEER

LEES JE BEWUST VIA ONZE WEKELIJKSE NIEUWSBRIEF JA, HOU ME OP DE HOOGTE

E-mailadres

ALGEMEEN

ABONNEMENTEN

SAMENWERKEN

JOURNALISTIEK

Contact

Abonneer

Mogelijkheden

Colofon

Veelgestelde vragen

Doneer

Onze diensten

Magazine

Partners en

Abonnementsvoorwaarden

Met wie werken we samen?

Freelancers

onaf hankelijkheid

Word ambassadeur

Disclaimer & Privacyverklaring Voor de pers

VOLG ONS

© 2022 OneWorld Deze site maakt gebruik van cookies om u een optimale bezoekerservaring te bieden en onze site te verbeteren.

Accepteren

Instellingen