RIS312018 afsluiting gezinnen met kinderen van drinkwater bijlage 2

Actueel

Thema’s

Over PILP

Procederen

Doe mee

Contact

English

"

#

! "

Het recht op water

24/03/15

!

The Public Interest Litigation Project Strategisch procederen voor mensenrechten

Meld uw zaak Doneer

armoede

Kinderrechtenverdrag

recht op water

rechtszaak

waterafsluitingen

Nederland sluit bij kinderen thuis het water af In 2016 werd in Nederland 7500 keer het water van huishoudens afgesloten wegens wanbetaling, na een piekmoment van ruim 10.000 afsluitingen in 2015. De waterbedrijven controleren niet of zij ook kinderen afsluiten, maar dit gebeurt wel degelijk. Omdat hun ouders de rekeningen niet betaalden, hebben kinderen thuis geen toegang tot drinkwater en kan er geen eten gekookt worden. Ook kunnen zij zich niet wassen of de wc doortrekken en schoonmaken wordt praktisch onmogelijk. Hoe kan dit? Toegang tot water is een eerste levensbehoefte en een mensenrecht.

Schadelijke gevolgen Water is een basisbehoefte die essentieel is voor kinderen om te kunnen leven en om zich gezond te kunnen ontwikkelen. Dit wordt ook bevestigd door de Wereldgezondheidsorganisatie die aangeeft dat er per persoon 50 tot 100 liter water per dag nodig is om te voldoen aan de basisbehoeften en om zeer ernstige gezondheidsproblemen te voorkomen. Beperkte toegang tot water voor consumptie en hygiëne, en dus helemaal afsluiting van water, kan verschillende ziekten tot gevolg hebben, waaronder diarree en uitdroging, maar ook infectieziekten. Het is ook pijnlijk duidelijk geworden tijdens de uitbraak van het coronavirus dat schoon water en hygiënemaatregelen van levensbelang zijn. Daarnaast heeft een tekort aan water impact op de mentale ontwikkeling en ontplooiing van kinderen door bijvoorbeeld schooluitval in verband met ziekte of schaamte omdat het kind zich niet kan wassen.

Updates Belangrijke documenten in de procedure: Dagvaarding | Info procedure | Pleitnotitie Het is nu aan de rechtbank om te bepalen of het huidige systeem goed werkt in het licht van de toepasselijke kinder- en mensenrechtenverdragen. De rechtbank heeft naar verwachting zes weken nodig om te komen tot een uitspraak. Deze verwachten we dus rond 6 april 2022. De zitting in de zaak tegen de Staat en twee waterbedrijven is op donderdag 17 februari om 09:30 in de Rechtbank Den Haag. Lees hier meer over de procedure. Op 7 juli 2020 zijn Defence for Children en het NJCM een rechtszaak gestart tegen de Staat en waterbedrijven Dunea en PWN. Op 1 juli 2018 is de nieuwe regeling aangaande het afsluitbeleid van kleinverbruikers in werking getreden. Op 22 augustus 2017 heeft SP-kamerlid Jasper van Dijk kamervragen gesteld aan ministers Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu en minister Klijnsma, staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over het afsluiten van drinkwater. Op 27 oktober volgde de beantwoording.

Stop waterafsluitingen bij kinderen

In februari 2017 presenteerden de studenten van de Leiden Law Clinic hun onderzoek aan, onder andere, het PILP en Defence for Children tijdens een brainstormsessie. Het PILP zal de resultaten van het onderzoek en de uitkomst van de brainstormsessie gebruiken om onze vervolgstappen te bepalen.

Strijd met kinderrechten en mensenrechten Kinderen moeten vanwege hun kwetsbaarheid extra bescherming krijgen. Overheden dienen daarom het belang van het kind voorop te stellen bij het maken en uitvoeren van beleid. Dit volgt uit het VN-Kinderrechtenverdrag. Daarnaast heeft op basis van dit verdrag ieder kind een onvoorwaardelijk en zelfstandig recht op toegang tot zuiver drinkwater. Dit is onderdeel van het recht van het kind op gezondheid. Het recht van kinderen op water is zo’n belangrijk recht dat overheden ervoor moeten zorgen dat ieder kind de toegang tot zuiver drinkwater behoudt, ook als ouders de rekening niet kunnen betalen. Als de overheid dat niet doet, handelt zij in strijd met het Kinderrechtenverdrag. Het is ook een schending van de mensenrechten, zoals beschermd door het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Daarnaast, wanneer kinderen de toegang tot schoon drinkwater wordt ontzegd omdat hun ouders de rekening niet betalen, levert dat volgens mensenrechtenverdragen ontoelaatbare discriminatie op. Voor meer informatie over water als mensenrecht en een korte toelichting over onze rechtszaak, luister hier de podcast MeesterWerken van Liza Stellingwerf.

Standpunt overheid In 2014 stelde minister Schultz-Van Hagen van Infrastructuur en Milieu in haar reactie op Kamervragen over de afsluiting van water vanwege wanbetaling het volgende: “Dat drinkwater een eerste levensbehoefte is, is nog steeds kabinetsbeleid. De Drinkwaterwet geeft dan ook het recht op toegang tot drinkwater en de verplichting voor drinkwaterbedrijven om het afsluiten van een kleinverbruiker zoveel mogelijk te voorkomen. Dat drinkwater een mensenrecht is, betekent niet dat het gratis zou moeten zijn.” Dit standpunt klopt niet. Mensenrechten geven inderdaad geen recht op gratis drinkwater voor iedereen. Maar de gevolgen van de huidige regeling – kinderen die thuis geen toegang hebben tot drinkwater – zijn volgens Defence for Children en het NJCM wel in strijd met kinderrechten en mensenrechten. Bovendien zijn de betaling en levering van water te splitsen. Kinderen kunnen beschermd worden en de vordering van het waterbedrijf op de ouders blijft bestaan.

Sinds eind oktober 2016 heeft de Leiden Law Clinic het PILP geholpen bij het uitzoeken in hoeverre het afsluitbeleid van water van huishoudens in Nederland in overeenstemming of in strijd is met de mensen- en kinderrechten. De studenten van de Law Clinic verrichtten onderzoek en schreven een advies, dat door het PILP in de praktijk kan worden gebruikt. Op 22 juni 2015 heeft de directeur Water en Bodem namens de minister van Infrastructuur en Milieu in een brief aan het PILP gereageerd. Op 4 juni 2015 heeft PILP-NJCM, samen met Defence for Children, de minister om informatie gevraagd over het recht op water voor kinderen. We vroegen de minister te reageren op de eerdere brief van de heer Van Goethem over het onderwerp. Gabriella Ramdhan, Vyerna Kwakkel and Stina Ihle Amankwah hebben voor het PILP-NJCM gekeken naar het afsluiten van water bij gezinnen met kinderen in het licht van internationale mensenrechtenverdragen en het Kinderrechtenverdrag. Zij concludeerden dat in het Nederlandse beleid niet voldoende waarborgen zijn opgenomen voor de kinderen, in overeenstemming met het Kinderrechtenverdrag.

Afsluitbeleid en waterzak Op 1 juli 2018 trad de nieuwe Regeling afsluitbeleid voor kleinverbruikers van drinkwater (hierna: de regeling) in werking. Op basis van deze regeling kunnen huishoudens worden afgesloten van het water. Alleen kwetsbare consumenten voor wie afsluiting van het water ernstige gezondheidsrisico’s meebrengt, worden uitgesloten van het afsluiten van water. Kinderen zijn in de afsluitregeling niet aangemerkt als kwetsbare consumenten. Deze regeling maakt het dus nog steeds mogelijk om huishoudens met kinderen af te sluiten van water. Sinds deze regeling van kracht is, krijgen huishoudens die worden afgesloten van het water als zij hierom vragen een waterzak met 12 liter water per persoon om de eerste vier dagen mee door te komen. Concreet betekent dit dat een kind dat is afgesloten van het water toegang heeft tot 3 liter water per dag. Dit is de ver onder de 50 tot 100 liter water, die ieder persoon volgens de Wereldgezondheidsorganisatie per dag nodig heeft

Wat doet het PILP-NJCM? Rechtszaak >>> belangrijke documenten: Dagvaarding | Info procedure | Pleitnotitie Het NJCM en Defence for Children zijn een rechtszaak gestart tegen de Staat en drinkwaterbedrijven Dunea en PWN. waarin ze de rechter vragen waterafsluitingen bij kinderen thuis te verbieden. Zij richten zich in de procedure tegen waterbedrijven Dunea en PWN, omdat zij van deze waterbedrijven weten dat ze gezinnen met kinderen afsluiten. Daarnaast richten zij zich tegen de Staat, omdat de Staat met de regeling over het afsluiten van water de schending van kinder- en mensenrechten toestaat en mogelijk maakt. De procedure heeft als doel om waterafsluitingen te verbieden wanneer het gaat om een huishouden met kinderen. Het afsluiten van water is voor gezinnen met kinderen ingrijpend en risicovol en ontkent het recht op water van het kind. Kinderen hebben een zelfstandig recht op water en de toegang tot water mag hen niet ontzegd worden omdat hun ouders de rekening niet kunnen betalen. Het PILP-NJCM coördineert de procedure. De procedure wordt gevoerd door advocaten in dienstbetrekking bij het PILP-NJCM en door advocaten van De Brauw. Meer informatie Uitleg recht op water proces Case sheet in PDF

FAQ over de rechtszaak

Wat is er aan de hand? Hoeveel mensen worden er in Nederland jaarlijks afgesloten van water? Om hoeveel kinderen gaat het op jaarbasis? Waarom is het een schending van mensen- en kinderrechten om kinderen af te sluiten van water? Het is toch logisch dat mensen worden afgesloten als ze hun rekening niet betalen? Kunnen mensen die van water afgesloten zijn niet gewoon water halen bij een watertappunt in de buurt of bij de supermarkt? Het is toch gewoon een probleem van de ouders als kinderen worden afgesloten van water? Wat zijn de gezondheidsrisico’s voor kinderen die zijn afgesloten van water? Waarom is het schadelijk als kinderen worden afgesloten van water? Wordt er door een waterbedrijf of door gemeenten een alternatief geboden wanneer een gezin wordt afgesloten van water? Waar maken jullie je zich zorgen om? Wat kunnen mensen allemaal niet meer doen zonder water? Waarom een rechtszaak? Wat kunnen waterbedrijven eraan doen dat mensen hun rekening niet betalen? Hoe lang worden mensen afgesloten van water? Wat zou er moeten gebeuren? Goede voorbeelden? Gemeente Capelle aan den IJssel heeft een convenant gesloten met Waterbedrijf Evides om waterafsluiting bij gezinnen met kinderen te beperken (2015). In Arnhem is een soortgelijk project gestart in 2013 met waterbedrijf Vitens. Zie ook het antwoord op de vraag ‘Hoe is dit in andere landen geregeld?’.

Return to Top Hoe ziet de procedure er verder uit? Wat gaat er concreet gebeuren? Wanneer kunnen we nieuws verwachten in deze zaak? Wat gebeurt er als jullie de rechtszaak winnen? Hoe is dit in andere landen geregeld?

Aanloop In 2014 werd Defence for Children door de heer J. van Goethem, jurist en voormalig raadslid van de gemeente Emmen, op de hoogte gesteld van de problematiek omtrent het recht op water voor kinderen in Nederland. De heer van Goethem heeft hierover ook een brief gestuurd aan de minister. Op 4 juni 2015 heeft PILP-NJCM samen met Defence for Children, ter ondersteuning van de heer van Goethem, de minister om informatie gevraagd over het recht op water voor kinderen. We vroegen de minister daarin ook te reageren op de eerdere brief van de heer van Goethem. Op 22 juni van datzelfde jaar liet de directeur Water en Bodem namens de minister van Infrastructuur en Milieu in een brief aan de heer van Goethem en Defence for Children en het PILP-NJCM weten zich te beraden op een eventuele aanpassing van de destijds geldende regeling. Op 25 mei 2017 werd een internetconsultatie gepubliceerd over de concept-wijziging van de Regeling Afsluitbeleid. Op basis van deze wijziging zouden voortaan, kort gezegd, bij afsluiting desgevraagd jerrycans of waterzakken met 12 liter water per persoon moeten worden verstrekt. Afsluiting van kinderen werd niet verboden en kwam in de toelichting van de minister op de concept-wijziging niet eens ter sprake.

Defence for Children en het NJCM hebben – net als het overgrote deel van de andere deelnemers , zoals de Kinderombudsman – kritisch gereageerd op de concept-wijziging, aangezien deze geen wezenlijke verandering zou brengen in de Nederlandse praktijk van waterafsluiting bij kinderen Inmiddels is per 1 juli 2018 een nieuwe regeling van kracht geworden. Omdat ook de nieuwe regeling nog onvoldoende bescherming biedt, is besloten een rechtszaak te starten, om zo de rechten van kinderen te beschermen. De hoorzitting in de zaak tegen de Staat en twee waterbedrijven is op donderdag 17 februari om 09:30 in de Rechtbank Den Haag.

28/10/21 Rechtsstaat en democratie

29/09/21 Asiel en migratie

Wapenexport en Mensenrechten

Isolatie in vreemdelingendetentie

Terug naar Dossieroverzicht

› Schrijf je in voor de NJCM-nieuwsbrief

Actueel

NJCM »

Thema’s

Pro Bono Connect » PILP

Over PILP Procederen Doe mee Contact

PILP Postbus 2704 1000 CS Amsterdam Nieuwe Achtergracht 164 1018 WV Amsterdam

+31 (0)20 525 29 66

Nederland

contact@PILPNJCM.nl