RIS312002 Beantwoording SV Compenseer ook studenten voor hoge energieprijzen

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

18 mei 2022

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Faïd, luidend: ‘Compenseer ook studenten voor hoge energieprijzen’

SZW/10318763 RIS312002

Het raadslid mevrouw Faïd heeft op 8 april 2022 een brief met daarin 16 schriftelijke vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op 22 maart 2022 publiceerde het college de “Beleidsregel energietoeslag Den Haag 2022”* . Met deze beleidsregel geeft het college invulling aan de landelijk toegezegde energietoeslag om de sterk gestegen energieprijzen te compenseren. 1.

Kan het college aangeven waarom het heeft gekozen om de uitvoering van de regeling te koppelen aan de ooievaarsregeling? Welke voor- en nadelen heeft dat?

We willen snel duidelijkheid geven aan de rechthebbenden en een betaling kunnen doen. Daarom is gekozen voor een ambtshalve toekenning aan huishoudens van wie voor het verwerken van de aanvraag noodzakelijke persoonsgegevens reeds bekend zijn en een vereenvoudigde aanvraag voor inwoners van wie de gegevens deels bekend zijn. De uitvoering van de regeling is niet gekoppeld aan de ooievaarsregelingen. Recht op een Ooievaarspas betekent niet automatisch recht op de energietoeslag. Wel wordt aangesloten bij de inkomensgrenzen van het Haagse minimabeleid. Door aan te sluiten bij de inkomensbepaling van het eigen minimabeleid (de Ooievaarsregelingen) kunnen we een zo groot mogelijke groep ambtshalve een energietoeslag betalen of gericht aanschrijven en middels een eenvoudige aanvraag van een energietoeslag voorzien. Dat is de voornaamste reden en het grootste voordeel van aansluiten bij het lokale minimabeleid. Een nadeel is dat het grenspercentage van 130% sociaal minimum dat de gemeente Den Haag hanteert ruimer is dan het percentage van 120% waarop de rijksoverheid de financiering aan gemeenten heeft berekend voor de energietoeslag.

Het hanteren van een lager percentage zou een beperking van de doelgroep zijn (terwijl we weten dat ondersteuning wel nodig is) en tot een complexere uitvoering leiden aangezien we in Den Haag voor geen enkele regeling een grenspercentage van 120% hanteren. 2.

Kan het college aangeven hoeveel mensen direct de toeslag krijgen overgemaakt?

De energietoeslag is rond het paasweekend aan ruim 20.000 huishoudens ambtshalve overgemaakt. Dit zijn huishoudens waarvan de gemeente over recente en complete gegevens beschikte. Aanvullend hierop gaan nog zo’n 2.600 huishoudens met een onvolledige AOW (de AIO) de toeslag ambtshalve ontvangen. We beschikken recent over de bankgegevens via de SVB en het inlichtingenbureau voor deze doelgroep en kunnen ook aan hen een ambtshalve betaling doen.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10318763

3.

Kan het college aangeven hoeveel mensen er wel recht op hebben, maar pas in mei een aanvraag kunnen indienen?

Er zijn ongeveer 50.000 huishoudens die potentieel rechthebbend zijn. Er zullen dus nog zo’n 30.000 huishoudens een aanvraag kunnen indienen. Den Haag zal in 3 delen de Energietoeslag uitbetalen. Door deze volgorde aan te brengen voorkomen we dat mensen een dubbele aanvraag doen. Groep 1 betreft de groep zoals bedoeld in de beantwoording van vraag 2. Groep 2 betreft mensen die we al kennen, maar waarvan we nog gegevens missen. Deels om zeker te weten dat ze in aanmerking komen. Maar het kan ook zijn dat we geen bankrekeningnummer hebben of dit nog moeten controleren. Deze groep heeft in de week van 2 mei een brief ontvangen met daarin de vraag om een aanvraag te doen zodat wij de ontbrekende gegevens krijgen. En kunnen bepalen of ze de Energietoeslag ontvangen. Over de voortgang bent u reeds geïnformeerd (RIS312204). Groep 1 en 2 tezamen zullen minstens 80% van de totale doelgroep bevatten. Als laatste kan iedereen die niet in groep 1 of 2 zit en denkt recht te hebben op de Energietoeslag een aanvraag doen. Bij groep 3 kunnen we niet vooraf bepalen of ze in aanmerking komen. Dit zijn huishoudens die (nog) geen gebruik maken van voorzieningen en hier wel recht op hebben. Bijvoorbeeld huishoudens met een laag inkomen uit werk. Zij moeten een reguliere aanvraag doen voor de Energietoeslag. 4.

Zijn er maatwerkoplossingen voor de groep mensen die (net) niet in aanmerking komen voor deze toeslag, maar wel aantoonbaar in de problemen komen door de energieprijzen? Kan het college aangeven hoe men daar gebruik van kan maken?

In zowel de toekenningsbeschikking als de afwijzingsbeschikking van de energietoeslag staat opgenomen dat mensen die zich zorgen maken over hun financiele situatie een afspraak kunnen maken bij de Helpdesk Geldzaken. Voor die huishoudens die echt klem komen te zitten blijft maatwerk via de individuele bijzondere bijstand ook nog altijd ter beschikking. Deze huishoudens kunnen zich melden bij 1 van de 32 locaties door de stad van de Helpdesk Geldzaken. Deze informatie staat ook op denhaag.nl.1 5.

Waarom heeft het college tot 1 mei nodig om een formulier op de website te zetten voor de mensen die geen Ooievaarspas hebben? Kan dit sneller?

Nee, dit kan niet sneller. Het formulier moest speciaal ontwikkeld en getest worden voor deze regeling binnen een zeer beperkt tijdsbestek. Een dergelijk formulier wordt gekoppeld aan verschillende systemen zoals de BRP en het uitkeringssysteem Socrates voor de uitbetaling. Dat moet goed en zorgvuldig gebeuren om foutieve uitbetalingen of datalekken te voorkomen. Het formulier wordt pas geplaatst nadat de ambtshalve betalingen gedaan zijn om te voorkomen dat er dubbele aanvragen worden gedaan. 6.

1

Voor de afhandeling van de aanvragen via het formulier op de website hanteert het college de standaard termijn van 8 weken. Dat betekent dat de mensen die via de website een aanvraag moeten doen pas op zijn vroegst op 1 juli het bedrag uitgekeerd krijgen. Klopt dit?

https://www.denhaag.nl/nl/werk-bijstand-en-uitkering/uitkering-of-bijstand/uitkering-of-bijstand-aanvragen/bijzondere-bijstand.htm

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10318763

Nee dit klopt niet. De wettelijke termijn is maximaal 8 weken. Mensen die op 1 mei een aanvraag doen krijgen uiterlijk 26 juni de toeslag uitgekeerd. Uiteraard streven we ernaar om de toeslag zo snel als mogelijk uit te betalen. 7.

Kan het college toezeggen de afhandeling zo te versnellen dat er binnen 2-4 weken een uitspraak en uitkering is?

Nee, dit kan het college niet toezeggen. Naar verwachting zullen duizenden mensen een aanvraag doen. Deze aanvragen moeten allemaal verwerkt worden. Daarvoor is extra capaciteit vrijgemaakt, maar zelfs dan is het een enorme klus om alle aanvragen binnen de wettelijke termijnen af te handelen. Een dergelijke toezegging zou tot extra uitgaven voor uitvoering leiden waarvoor de financiering en menskracht ontbreekt. 8.

Kent het college de oproep van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) om ook studenten te compenseren voor de stijgende energiekosten? ( zie bijgevoegde bijlage) Zo ja, wat vindt het college van deze oproep?

Het college kent de oproep. Het college begrijpt dat de LSVb vanuit haar positie deze oproep doet. 9. Is het college het met mij eens dat studenten vaak in kwalitatief mindere huizen wonen? Nee, dat is het college niet met u eens. Ongeveer de helft van de studenten in Den Haag woont thuis. Van de uitwonende studenten woont ongeveer de helft particulier en de andere helft woont in woningen van studentenhuisvesting. Studenten wonen dus heel divers. 10. Is het college het met mij eens dat studenten en jongeren ook warmte verdienen? Ja. 11.

Waarom kunnen MBO studenten en studenten zonder studiefinanciering wel een Ooievaarspas aanvragen en dus aanspraak maken op de energietoeslag en studenten met studiefinanciering niet?

De voordelen van de Ooievaarspas komen in belangrijke mate overheen met het aanbod dat al beschikbaar is voor studenten aan HBO of WO. Voor hen wordt vaak door aanbieders al speciale studententarieven en kortingen beschikbaar gesteld voor cultuur, ontspanning en sport. MBO studenten en volwassen studenten zonder recht op studiefinanciering (boven de 30 jaar) kunnen vaak minder van dit aanbod gebruik maken. Er wordt in de beleidsregel energietoeslag Den Haag 2022 (RIS311899) geen onderscheid gemaakt tussen MBO, HBO en WO studenten. Anders dan bij de Ooievaarspas ontbreekt een inhoudelijke afweging om hierin onderscheid te maken. De gemeente Den Haag volgt wat betreft studenten de landelijke handreiking energietoeslag van het ministerie SZW en VNG.2 : ‘Studenten jonger dan 27 jaar die aanspraak kunnen maken op studiefinanciering (WSF 2000) zijn op grond van artikel 13 van de Participatiewet al uitgesloten van het recht op algemene bijstand. De woonsituatie van studenten is zeer divers, ook voor wat betreft de energiekosten. Vanwege deze diversiteit is voor deze doelgroep de individuele bijzondere bijstand een geschikter instrument dan de categoriale bijzondere bijstand.

2

https://www.stimulansz.nl/wp-content/uploads/2022/04/Handreiking-eenmalige-energietoeslag-versie-4-Stimulansz-14-04-2022.pdf

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10318763

Op deze wijze komt de financiële ondersteuning vanuit de bijzondere bijstand uitsluitend terecht bij de studentenhuishoudens die het daadwerkelijk nodig hebben.’ 12. Kan het college aangeven waarom studenten HBO en WO met een DUO-lening geen aanspraak kunnen maken op de ooievaarsregelingen? Zie antwoord op vraag 10. 13. Kan het college aangeven of de grote groep buitenlandse studenten die hier studeert en geen studiefinanciering ontvangt in aanmerking komt voor de energietoeslag? Zo nee, waarom niet? Nee, deze groep heeft geen recht. Niet EU-studenten krijgen een tijdelijke verblijfsvergunning voor de duur van de studie waarbij de voorwaarde is dat ze over voldoende geld beschikken. Zij kunnen geen beroep doen op de Participatiewet (waar de energietoeslag onder valt). Bij EU studenten kan een beroep op de Participatiewet (waaronder de energietoeslag) gevolgen hebben voor het verblijf. 14. Welke acties zet het college in gang om de regeling energietoeslag bekend te maken bij de doelgroepen? Is er ook sprake van meertalige communicatie gericht op specifieke doelgroepen? Zoals u in de beantwoording van vraag 2 heeft kunnen lezen krijgt een aanzienlijk deel van de doelgroep de toeslag ambtshalve en wordt het grootste deel van de doelgroep direct aangeschreven. Op de website wordt de tekst voor de energietoeslag vertaald.

Mocht het gebruik van de toeslag onverhoopt achterblijven dan zal er meer gerichte communicatie nog kunnen volgen. Deze kan ook meertalig zijn. 15.

Waarom heeft het college geen eigen regeling energietoeslag gemaakt voor studenten die in Den Haag wonen?

In de beantwoording van vraag 10 staan de overwegingen benoemd ten aanzien van de keuze om gen energietoeslag aan studenten uit te keren. De middelen ontbreken om voor een extra doelgroep van ca. 15.000 uitwonende studenten deze regeling uit te voeren. Wel kunnen studenten indien dit noodzakelijk is gebruik maken van individuele bijzondere bijstand. 16. Kan het college toezeggen dit zo snel mogelijk alsnog te regelen? Nee. Het college zegt dit niet toe. Wel willen we, in overleg met de overige G4, de positie van studenten onder de aandacht brengen bij de rijksoverheid. Een mogelijke oplossing die we hierbij aandragen is dat studenten via (een verhoging van) de studiefinanciering gecompenseerd worden. Dat scheelt de gemeente aanzienlijke uitvoeringslasten en er kan dan bijvoorbeeld gericht een compensatie naar studenten met een aanvullende beurs. 17.

Kan het college toezeggen een lobby te starten richting de regering om ook studenten te gaan compenseren voor de hogere energielasten?

Zie beantwoording vraag 16. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4