RIS311991 Bijlage
Tekst van het document
Verantwoordingsrapportage 2021 Basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO) Datum vaststelling door College van B&W:
12 april 2022
Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Den Haag - Pagina 1 van 10
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................2 Managementsamenvatting ................................................................................................................ 3 Bestuurlijke verantwoordingsparagraaf ........................................................................................ 3 1. Inleiding .......................................................................................................................................... 6 1.1 Wettelijke taak ......................................................................................................................... 6 1.2 Winstpakkers voor de organisatie ............................................................................................ 6 2. Resultaten ...................................................................................................................................... 7 2.1 Resultaten in 2021.................................................................................................................... 7 2.2 Trend over meerdere jaren ...................................................................................................... 8 3.
Verbeterplan .................................................................................................................................. 9 3.1 Maatregelen vorige ENSIA-ronde ............................................................................................. 9 3.2 Nieuwe verbetermaatregelen ................................................................................................ 10
Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Den Haag - Pagina 2 van 10
Managementsamenvatting In ons land worden geobasisgegevens jaarlijks meer dan 5 miljard keer gebruikt via de landelijke voorzieningen. Indirect gebruik, via bijvoorbeeld de doorlevering van geodata door fabrikanten van navigatiesoftware, komt daar nog bovenop. Het gebruik blijft jaarlijks stijgen en het maatschappelijk belang van deze gegevens, als onderdeel van de geo-informatie infrastructuur, is daarmee groot. Het is daarom cruciaal om de gegevenskwaliteit landelijk op peil te houden.
Afbeelding: nationale geo-informatie infrastructuur (NGII) als basis voor maatschappelijke vraagstukken (bron: BZK)
Wij leggen als bronhouderorganisatie verantwoording af over het beheer van de basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO). Dat doen we intern richting de gemeenteraad en aan het Rijk via het directoraat-generaal Bestuur, Ruimte en Wonen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De scores, die op de volgende pagina te zien zijn, vormen het resultaat van door ons uitgevoerde zelfevaluaties. Deze evaluaties betreffen de gegevenskwaliteit en de borging van beheerprocessen. Informatiebeveiliging maakt hiervan vooralsnog geen onderdeel uit.
Bestuurlijke verantwoordingsparagraaf De beheerprocessen van BGT, BAG en BRO scoren in de zelfevaluatie respectievelijk 100%, 89% en 83%. Hiermee voldoen alle drie de processen aan de minimale norm die hieraan wordt gesteld. Onderdeel van de zelfevaluatie is het evalueren van de verbetermaatregelen uit de vorige verantwoordingscyclus en het formuleren van nieuwe verbetervoorstellen. Belangrijk aandachtspunten voor komend jaar in de BAG en BGT is het borgen van het synchroon lopen van beide registraties. Ter verbetering van het beheerproces van de BRO wordt ingezet op het vergroten van het bewustzijn binnen het concern van wettelijk verplicht gebruik van de gegevens uit de registratie bij het uitvoeren van overheidstaken en van het verplicht terugmelden in geval van gerede twijfel en het verder inrichten van het terugmeldproces.
Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Den Haag - Pagina 3 van 10
Scores geobasisregistraties 2021 (tijdvak 1 januari 2021 tot en met 31 december 2021): Basisregistratie
BAG
< 75% onvoldoende
Basisregistratie
BGT
< 75% Onvoldoende
Basisregistratie
BRO
< 60% Onvoldoende
Score
89%
Consequenties score Uit deze score blijkt dat de processen in overeenstemming met de wettelijke eisen zijn in gericht. De gegevenskwaliteit is voldoende voor het gebruik door alle afnemers. De score geeft nog ruimte voor verbetering. Aan de hand van de nieuwe BAG kwaliteitsmonitor zijn er voldoende handvatten om hiermee aan de slag te gaan.
Verbetermaatregelen De BAG-kwaliteitsmonitor is uitgebreid met meerdere thema’s. Hierop wordt het proces aangepast, zodat de kwaliteit van de gegevens in registratie verder verbeterd.
vanaf 75% voldoende
Score
100%
Consequenties score De consequenties van deze score zijn dat de collega’s die de BGT gebruiken blind kunnen varen op de inhoud van deze registratie. Dit vertaalt zich in het lage aantal terugmeldingen over onjuistheden in de registratie.
Verbetermaatregelen Het synchroniseren van BAG en BGT wordt verbeterd door scripts. De afrondende werkzaamheden van de invoering IMGeo gericht op het corrigeren van objecten met onjuiste bronhouderscoderingen.
vanaf 75% voldoende
Score
83%
Consequenties score
Uit deze score blijkt dat Den Haag voldoet aan de landelijke standaard en dat de objecten worden geleverd aan de landelijke voorziening. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan het opbouwen van de registratie van de ondergrond die zowel voor interne en externe gebruikers beschikbaar is.
vanaf 60% voldoende
Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Den Haag - Pagina 4 van 10
Verbetermaatregelen Voor alle soorten leveringen worden de juiste interne controleurs gekoppeld aan het proces. Het verhogen van het bewustzijn van verplicht gebruik en verplicht terugmelden bij medewerkers van DSB door het geven van presentaties in werkoverleggen. Het Terugmeldingen proces beter faciliteren door de ontwikkeling van een gemeentebreed gebruikte viewer.
Trend score geobasisregistraties: Registratie
Score 2018
Score 2019
Score 2020
Score 2021
BAG
85%
83%
80%
89%
BGT
100%
100%
100%
100%
BRO
N.v.t.
42%
63%
83%
De beheerprocessen van BAG en BGT vertonen en gelijkblijvende trend. De BRO een positieve trend. Hieruit blijkt dat de beheerorganisatie in control is en ervoor zorgt dat alle gebruikers van de geobasisregistraties erop kunnen vertrouwen dat ze werken met data die voldoet aan de wettelijke normen. Geodata worden gebruik door de hele samenleving. Het gebruik van de geobasisregistraties is enorm, indirect en divers. Denk aan het invoeren van een adres in de routeplanner, het opzoeken van een postcode, het bekijken van een kaart, opzoeken van de kwaliteit van het zwemwater in meertjes, vragen als: ‘Waar is hier de dichtstbijzijnde pizzeria’ (of museum, ziekenhuis, parkeergarage, etc.). Geodata draagt bij aan het mogelijk maken van de energietransitie. Gegevens over de oriëntatie van het dak ten opzichte van de zon, schaduw van andere gebouwen en benutbare oppervlakte van het dak geven inzicht op welke locatie zonnepanelen gunstig te plaatsen zijn. De gegevens uit BAG, BGT en BRO aangevuld met databronnen als beeldmateriaal en scandata helpen bij het vinden van gunstige locaties voor warmtepompen, warmte-koudeopslag en buurtaccu’s. De geobasisregistratie maken het bovendien mogelijk eenduidig vastleggen waar welke duurzame initiatieven zijn genomen, zodat de voortgang van de energietransitie in beeld komt.
De geobasisregistraties vormen het fundament van het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Zonder dit stelsel kan de Omgevingswet straks niet functioneren. Immers, bij elke vergunningsaanvraag moeten de volgende vragen worden beantwoord: ‘Om welk object gaat het (wat is het), waar staat het precies (waar is het) en op welk perceel ligt het (van wie is het)?’ Deze data komt uit verschillende geobasisregistraties. De geobasisregistraties maken de ontwikkeling van de Haagse Parkeervakkenkaart mogelijk. Deze kaart wordt een zo up tot date mogelijke weergave van de parkeermogelijkheden ten behoeve van onze burgers tot onze beleidsambtenaren.Het is de eerste stap op weg naar het real-time laten zien van parkeermogelijkheden en aanpakken van knelpunten op dit gebied in de stad. Door het verder uitbouwen van de BRO verbetert het inzicht over de wijze waarop de ondergrond is opgebouwd. Naar verwachting zal dit in de toekomst gaan leiden tot minder schademeldingen als gevolg van bouwwerkzaamheden.
Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Den Haag - Pagina 5 van 10
1. Inleiding 1.1 Wettelijke taak De BAG, BGT en BRO maken onderdeel uit van het overheidsstelsel van basisregistraties. Het bijhouden van deze geobasisgegevens is verplicht voor gemeenten, met inachtneming van de bijbehorende kwaliteitseisen. De BAG bevat gegevens over adressen en gebouwen en deze worden centraal beschikbaar gesteld via de Landelijke Voorziening (BAGLV). Het Kadaster beheert de BAGLV en stelt de gegevens beschikbaar aan de diverse afnemers. Organisaties met een publieke taak, zoals ministeries, waterschappen, politiekorpsen en veiligheidsregio's, zijn verplicht de authentieke gegevens uit de registraties te gebruiken. Doordat de overheid op deze manier gegevens éénmalig inwint en meervoudig gebruikt, vraagt men burgers niet naar de bekende weg. De BGT is een gedetailleerde (in vaktaal: grootschalige) digitale kaart van heel Nederland. Daarin worden alle objecten als gebouwen, wegen, water, spoorlijnen en groen op een eenduidige manier vastgelegd. Het doel van de BGT is de hele overheid gebruik te laten maken van dezelfde basisgegevens over de grootschalige topografie van Nederland. De BRO bevat gegevens over geologische en bodemkundige opbouw van de Nederlandse ondergrond. Momenteel wordt de BRO stapsgewijs voltooid. Per stap bevat deze registratie steeds meer gegevens over de diepe en ondiepe ondergrond.
Deze worden geordend op basis van zogeheten ‘registratieobjecten’. In totaal gaat het om ca. 26 registratieobjecten. Voorbeelden van registratieobjecten zijn de grondwatermonitoringsput of het geotechnisch sondeeronderzoek. Sinds dit jaar verantwoordt de gemeente zich via ENSIA ook over informatiebeveiliging en informatie-architectuur van de WOZ-uitvoering aan de toezichthouder Waarderingskamer. Op deze terreinen worden aan systemen voor de WOZ-uitvoering steeds hogere eisen gesteld. Dit komt doordat de werkprocessen voor de bijhouding van informatie in grote mate worden geïntegreerd met geobasisregistraties en de geautomatiseerde systemen in toenemende mate werken met elders bijgehouden gegevens. Naar verwachting zullen de geobasisregistraties en de WOZ in de komende jaren binnen ENSIA verder samen gaan werken.
1.2 Winstpakkers voor de organisatie Het gebruik van de geobasisregistraties is enorm, indirect en divers. Vaak gebruiken medeoverheden, burgers en bedrijven geo-informatie zonder dit door te hebben. De geobasisregistratie dragen bij aan het maken van de energietransitie. Ze vormen het fundament van het Digitaal Stelsel Omgevingswet. In Den Haag maken de ontwikkeling van de Haagse Parkeervakkenkaart mogelijk. De BRO gaat er in de toekomst naar verwachting voor zorgen voor minder schademeldingen als gevolg van bouwwerkzaamheden. Voor een nadere toelichting op de winstpakkers wordt verwezen naar de inhoud van de managementsamenvatting op de vorige pagina.
Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Den Haag - Pagina 6 van 10
2. Resultaten 2.1 Resultaten in 2021 De score per basisregistratie is opgebouwd uit drie onderdelen: gegevenskwaliteit, kwaliteitsverbeteringstrajecten c.q. transitie en borging proces. Hieronder is de score aangegeven per geobasisregistratie: Basisregistratie
Onderdeel
Score in %
BAG
Categorie 1: gegevenskwaliteit
83 %
Categorie 2: proces en organisatie
100 %
Totaalscore
89 %
Basisregistratie
Onderdeel
Score in %
BGT
Categorie 1: gegevenskwaliteit
100 %
Categorie 2: proces en organisatie
100 %
Totaalscore
100 %
Basisregistratie
Onderdeel
Score in %
BRO
Categorie 1: gegevenskwaliteit
80 %
Categorie 2: proces en organisatie
87 %
Totaalscore
83 %
Vanaf 75% voldoende
Vanaf 75% voldoende
Vanaf 60% voldoende
Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Den Haag - Pagina 7 van 10
2.2 Trend over meerdere jaren Tabel 1: ENSIA-scores geobasisregistraties in 2018 tot en met 2021
Registratie
Score 2018
Score 2019
Score 2020
Score 2021
BAG
85%
83%
80%
89%
BGT
100%
100%
100%
100%
BRO
N.v.t.
42%
63%
83%
De resultaten van de jaarlijkse zelfevaluatie van het beheerproces van de BRO laten een duidelijke positieve trend zien. De registratie wordt gefaseerd in tranches geïmplementeerd. Per 2021 zijn de tranche 1 en 2 objecten in de beheerfase. In 2019 scoorde het proces nog onder de maat in verband met onduidelijkheid over financiering en bemensing binnen het concern. Daarnaast ondervond het proces opstartproblemen met het aanleveren van de objecten. Dit is in 2021 gestabiliseerd, wat terug te zien in de positieve trend van de ENSIA score. Zowel BAG en BGT laten een gelijkblijvende trend zien. De BGT heeft daarin iedere jaar een maximale score, BAG schommelt tussen achtig en negentig procent. De BAG komt tot stand in een complexe keten, die onderhevig is aan steeds uitdagende ontwikkelingen zoals Omgevingswet, BAG 2.0 en daardoor continue aanpassingen nodig heeft. De BGT kent een stabiele omgeving waar het mogelijk is adequaat te reageren op ontwikkelingen die op ons afkomen.
Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Den Haag - Pagina 8 van 10
3. Verbeterplan 3.1 Maatregelen vorige ENSIA-ronde Ondanks de uitdagingen waarmee onze medewerkers te maken kregen in de periode van COVID-19 is het gelukt om naast het draaiend houden van de bestaande beheerprocessen een deel van de in 2020 geformuleerde verbetermaatregelen door te voeren. BAG Voor de borging van het proces is het van groot belang dat alle schakels in de BAG-keten op de hoogte blijven van zowel de dagelijkse gang van zaken als van landelijke ontwikkelingen. Ter ondersteuning van dit proces ontwikkelen we een digitale leerlijn. Deze is in 2021 aangevuld met filmmateriaal dat is gemaakt in de periode van het thuiswerkadvies. De ontwikkeling van de leerlijnen loopt door in 2022. Het samenwerken in de keten wordt sinds 2021 ondersteund door een rotondeoverleg met ketenpartners binnen het concern. In 2020 was er een te lage score op het gebied van de actualiteit van gegevens. Naar aanleiding hiervan is er een monitoring opgezet en het kennisniveau van medewerkers hierover verbeterd. Hierdoor is de score op dit vlak inmiddels conform de norm. Het is nog niet gelukt dit softwarematig te ondersteunen in de vorm van een workflowmanagementsysteem. Dit laatste loopt door in 2022. De volledigheid van de BAG is in 2021 verbeterd door het aanvullen van bestaande controlemechanismes met signalen vanuit het project ter vernieuwing van het 3D stadsmodel.
BGT In de ENSIA rapportage van de BGT werden een aantal verbetermaatregelen geformuleerd die nodig werden geacht voor het behouden van de 100%-score. Ten behoeve van de gegevenskwaliteit zijn in 2021 aanpassingen doorgevoerd die nodig waren voor de implementatie van het vernieuwde informatiemodel Geo-informatie, IMGEO 2.2. Verder is het verbeterpunt om ervoor te zorgen dat alle BAG-panden ook in de BGT geregistreerd staan grotendeels afgerond. Ook is ervoor gezorgd dat sinds dit jaar terugmeldingen van de WOZ dagelijks worden verwerkt. De juistheid van de gegevens wordt geborgd door het gebruik van verschillende controlescripts. Het verbeteren hiervan is in 2021 gebeurt middels gesprekken met Dienst Stadsbeheer (DSB) over de buitenruimteobjecten. De actualiteit van de gegevens zal in 2022 verder verbeteren doordat in 2021 de opzet van het bestek voor de aanbesteding van BGT werkzaamheden op dit punt is aangescherpt. Ten slotte is het proces BGT beter afgestemd met het proces van de BAG door het geautomatiseerd doorgeven van inwinverzoeken pandgeometrie. Er loopt één verbetermaatregel door in 2022. Het was de bedoeling in 2021 alle taludlijnen in Den Haag te controleren en goed in de BGT te verwerken. De taludlijnen die nu in de BGT voorkomen voldoen inmiddels aan de gestelde eisen.
Er zijn echter aanwijzingen dat niet alle taludlijnen in de BGT geregistreerd zijn, waardoor de registratie is op dit punt niet volledig. Dit wordt in 2022 verder opgepakt. BRO We merken positieve resultaten sinds de BRO een volwaardige plek binnen de organisatie heeft gekregen. Dit hangt samen met het verbeterpunt van 2020, namelijk voor tranche 1 in samenhang met Dienst Stads Beheer de gemaakte afspraken borgen. Er is regelmatig contact met DSB en de tranche 1 objecten worden volgens afspraak aangeboden in het Bronhoudersportaal BRO.
Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Den Haag - Pagina 9 van 10
3.2 Nieuwe verbetermaatregelen BAG
In 2021 heeft de BAG in de gemeente Den Haag een totaalscore gehaald van 89%. De totaalscore is opgebouwd uit de onderdelen proces en organisatie en gegevenskwaliteit. Hierop is respectievelijk 100% en 83% gescoord. De verbetermaatregelen voor 2022 richten zich daarom met name op het verbeteren van de gegevenskwaliteit. Dit gebeurt op basis van het vernieuwde kwaliteitsdashboard zoals dat per 1 oktober 2021 beschikbaar wordt gesteld door het Kadaster. In dit dashboard zijn nieuwe thema’s opgenomen: Pandgeometrie, Statusconflicten, Terugmelden en Signaleringen. De uitdagingen liggen bij deze nieuwe thema’s met name op het inmeten van pandgeometrie na verbouwingen en de terugmeldingen zoals die via BAG-viewer worden aangeleverd. Het verbeteren van de pandgeometrie wordt opgepakt met de BGT door het verbeteren van de controlescripts voor het monitoren van verschillen tussen BGT en BAG. Het beter synchroon laten lopen van deze basisregistraties verbetert de gegevenskwaliteit in beide. Voor het verbeteren van het verwerken van de terugmeldingen die worden aangeleverd via de BAG-viewer worden de werkprocessen aangepast, werkbeschrijvingen aangepast en afgestemd met onze ketenpartners. BGT In 2021 heeft de BGT in de gemeente Den Haag net als voorgaande jaren een maximale totaalscore gehaald van 100%.
Tijdens de evaluatie is getoetst op de gegevenskwaliteit en op de kwaliteit van het proces en de organisatie. Ook op alle onderdelen is 100% gescoord. Om deze kwaliteit van de BGT te behouden, is het nodig om kritisch te blijven kijken naar het proces. In de periode juli 2021 tot en met juni 2022 worden de volgende verbetermaatregelen voorgesteld. Om de BAG en BGT synchroon te houden worden er controlescripts ontwikkelt die monitoren of alle van toepassing zijnde aanpassingen in de BAG ook correct worden doorgegeven aan en verwerkt in de BGT. Daarnaast worden in de nieuwe Europese aanbesteding voor de bijhouding van de BGT eisen opgenomen die de continuïteit van de stereokarteringen beter borgen en die ervoor zorgen dat meldingen over panden en wegvakken binnen zes maanden zijn opgenomen in BGT en BAG. Tenslotte wordt het IMGeo traject afgerond voor de deadline van 1 maart 2022. BRO In 2021 heeft de BRO in de gemeente Den Haag een totaalscore gehaald van 83%. Dit is boven de norm van 60% die hiervoor is gesteld en betekent dat de BRO volgens de zelfevaluatie compliant is. BRO is nog deels in projectfase. Tranche 1 en 2 zijn in beheer, tranche 3 bevindt zich in de implementatiefase en tranche 4 staat voor 2022 op de rol. De volgende verbetermaatregelen worden voorgesteld.
Ter verkorting van de doorlooptijd van leveringen worden aan alle soorten leveringen de juiste interne controleurs gekoppeld. Er worden nieuwe controleurs aangesteld en de afspraken over controle en doorlevering worden aangescherpt. Het bewustzijn van het wettelijk verplicht gebruik van gegevens uit de BRO bij het uitvoeren van overheidstaken en het verplicht terugmelden is nog niet voldoende aanwezig binnen het concern. Ter verbetering hiervan wordt voorlichting hierover gegeven in werkoverleggen van afdelingen. De focus ligt in eerste instantie bij de dienst Stadsbeheer, omdat hier de grootste groep gebruikers zit. Het terugmeldproces wordt beter gefaciliteerd door een gemeentebreed te gebruiken viewer die het mogelijk maakt onjuiste gegevens tijdig te melden en verwerken.
Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Den Haag - Pagina 10 van 10