RIS311907 Bijlage
Tekst van het document
Rapportage GRIP Projecten Q3 2021 Dienst Stedelijke Ontwikkeling - Dienst Stadsbeheer Gemeente Den Haag
GRIP-RAPPORTAGE Q3
1
INHOUDSOPGAVE
1.
INLEIDING ......................................................................................................................... 3 1.1 Leeswijzer .......................................................................................................................... 4 1.2 Belangrijkste aandachtspunten van dit kwartaal.............................................................. 5 1.3 Bestuurlijke aandachtspunten en/of maatschappelijke gevolgen .................................... 6
2.
FINANCIELE OVERZICHTEN........................................................................................... 8 2.1 Financieel totaaloverzicht ................................................................................................. 8
3.
PROJECTENOVERZICHT.................................................................................................14 3.1 Uitleg criteria en beoordeling GROTICK+M-aspecten....................................................14 3.2 Tabel en grafiek totaalproject kleuren ............................................................................. 15 3.3 QuickScan GROTICK+M-aspecten ................................................................................. 17 3.4 Highlights per project ..................................................................................................... 18 3.5 Risico’s en kansen per project ........................................................................................ 23 3.6 Maatschappelijke relevantie per project ........................................................................ 32
4.
BIJLAGEN ........................................................................................................................ 34 4.1. Rollen en verantwoordelijkheden GRIP-rapportage ..................................................... 34 4.2. Algemene beschrijving van de projecten ....................................................................... 35 4.3. Scoring GRIP-projecten................................................................................................. 40
GRIP-RAPPORTAGE Q3
2
1. INLEIDING Hierbij ontvangt u de Q3 GRIP-rapportage. De voorliggende GRIP-rapportage is gebaseerd op het nieuwe format (RIS309058). Het doel van dit format is om op een effectieve manier naar de raad te rapporteren. Het lean ingerichte proces maakt het mogelijk om uiteindelijk zo recent mogelijk te rapporteren. In Q2 heeft de gemeente kennisgemaakt met het nieuwe format waardoor het opstellen meer tijd heeft gekost (RIS311223). Met deze Q3 rapportage rapporteren we met actuele projectinformatie aan de raad. Omdat er altijd een vertraging zit tussen het moment van opstellen en het moment van agendering zijn enkele belangrijke actualisaties uit Q4 2021 en Q1 2022 meegenomen. We streven ernaar in 2022 te zorgen voor een kortere doorlooptijd. In het jaarrekeningonderzoek 2019 (RIS305823) is opgemerkt dat de GRIP-rapportage tijdens de begrotingsbehandeling en vaststelling van de jaarrekening niet expliciet wordt behandeld in de raad. Daarom is de Rekeningencommissie op 26 november 2020 (RIS307274) in gesprek gegaan met de raad hoe er op structurele wijze aandacht kan worden besteed aan de beheersing van grote projecten (mede) aan de hand van de GRIP-rapportage. Hier kwam naar voren dat de raad vooral actueler en leesbaar geïnformeerd moet worden over grote projecten. Op 14 juli 2021 is hier gehoor aan gegeven in het voorstel nieuwe GRIP-rapportage (RIS309058).
Het nieuwe format geeft een zo compleet mogelijk beeld van de stand van zaken binnen projecten en programma’s in het fysiek ruimtelijk domein. Tijdens de behandeling van het voorstel nieuwe GRIP-rapportage in de raad is Amendement: Reikwijdte GRIP-rapportage (RIS3096681) aangenomen. De opvolging van dit amendement is in deze oplevering meegenomen. De hele projectenportefeuille van het fysieke domein is langs een aantal selectiecriteria gelegd die samen 12 kenmerken vertegenwoordigen (zie RIS309058 voor de totstandkoming van de 12 kenmerken van de selectiecriteria). Alle projecten met een score van 9 of hoger op de kenmerkenlijst zijn meegenomen in deze GRIP-rapportage, zie bijlage 4.3 voor de scoring per GRIP-project. In deze rapportage wordt er daarmee over 15 projecten gerapporteerd. De selectiecriteria worden initieel bij de startbeslissing voor de eerste keer aan een project toegewezen, ook als deze in de verkennings- of initiatieffase verkeerd. Op jaarlijkse basis vindt binnen de gemeente een herijking van het gehele fysieke domein plaats, zodat we ten alle tijden over de juiste projecten rapporteren. Hierdoor kan het aantal GRIP-projecten wisselen en dit laat zich verklaren door het afronden en opleveren en het toevoegen van nieuwe projecten. Als de lijst met GRIP-projecten wijzigt, wordt dit aan de raad voorgelegd en toegelicht in de eerstvolgende rapportage.
GRIP-projecten 1. Grotiusplaats 2. Gebiedsontwikkeling Spuikwartier 3. Kijkduin Bad 4. Dreven Gaarden Zichten 5. Haagvlietpoort The Grace 6. Omgevingsplan Binckhorst 7. Renovatie Binnenhof 8. Verplaatsing Raamprostitutie 9. Nota van Uitgangspunten Laakhavens 10. Gebiedspaspoort Junopark 11. Gebiedspaspoort Maanweg 12. Renovatie Utrechtsebaan 13. Lijn 16, projecten in uitvoering 14. Middenboulevard Scheveningen fase 1 15. Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat *voor een korte beschrijving van de projecten zie bijlage (onder 4.2). De GRIP-rapportage heeft tot doel om een overzichtelijk beeld te geven van besluitvorming en de belangrijkste maatschappelijke, programmatische en financiële aspecten inclusief een overzicht van de voornaamste risico’s van grote projecten. De raad heeft hiermee de mogelijkheid om sturing te geven aan grote projecten in het fysieke domein. De rapportages worden twee keer per jaar opgesteld: na Q2 en na Q3. Juist in deze kwartalen vinden de meeste actualisaties op de projecten plaats.
GRIP-RAPPORTAGE Q3
3
Algemene aandachtspunten zijn te vinden in hoofdstuk 1.2. In het Rekenkamerrapport- ‘Sturen op maatschappelijke effecten bij grote projecten’(RIS270981) - is het college verzocht om “de ontwikkelingen van (te verwachten) maatschappelijke effecten in relatie tot de gestelde doelen jaarlijks te monitoren en op te nemen in de bestaande informatie- en verantwoordingssystematiek zoals de GRIP-rapportages”. Bestuurlijke en/of maatschappelijke aandachtspunten zijn zodoende terug te vinden in hoofdstuk 1.3. De financiële informatie is te lezen in hoofdstuk 2. In deze Q3-raportage maken we de vergelijking met vorig kwartaal daar waar dat in Q2 nog onmogelijk was. Wel hebben we zoveel mogelijk vastgehouden aan het format. Substantiële wijzingen in het format zullen na de evaluatie, eind 2022, plaatsvinden. In hoofdstuk 3 werken we met een stoplicht-dashboard. Hiermee wordt op een overzichtelijke manier inzage gegeven in de huidige stand van de projectenportfolio GRIP (hoofdstuk 3.1 en 3.2). Met stand van zaken bedoelen wij Q2 van 2021 (peildatum 1 juli 2021) of anders wanneer dat expliciet is aangegeven. Door het gebruik van de methodiek van stoplichten is het helder aan te geven op welk vlak wijzigingen plaatsvinden en of bijsturen wenselijk is. De stoplichten hebben de volgende betekenis: Groen =
De voortgang op dit aspect gaat goed, er is geen sprake van een bijzondere afwijking ten opzichte van wat verwacht mag worden.
Oranje =
De voortgang op dit aspect behoeft extra zorg, bijsturen is mogelijk nodig om weer binnen de kaders te komen.
Rood =
Er moet worden ingegrepen op dit aspect, het aspect is of gaat buiten de afgesproken kaders.
Deze methodiek wordt toegepast op de GROTICK+M-aspecten. Dit is een veel gebruikte manier binnen projectmanagement om een overzicht te hebben waarbij alle aspecten van de projectbeheersing aan bod komen. Informatie en Communicatie vallen in de onderstaande afbeelding onder één noemer (I). Voor verdere toelichting op de methodiek zie hoofdstuk 3.1.
Een GROTICK+M QuickScan (hoofdstuk 3.3) maakt de voortgang en sturing op projecten inzichtelijk. De belangrijkste inhoudelijke informatie is zoveel mogelijk verwoord in de highlights en in de risico’s. (Hoofdstuk 3.4 en 3.5). NB: Net zoals bij alle projecten in Den haag hanteren we ook bij de GRIP-projecten onzekerheidsmarges. Het kernproces van de gemeente Den Haag, voor fysiek ruimtelijke projecten,
GRIP-RAPPORTAGE Q3
4
kent drie hoofdfases: Voorbereidingsfase, Ontwikkel/ontwerpfase, Uitvoeringsfase. Bij deze fases is er sprake van een afnemende onzekerheidsmarge, inherent aan het feit dat er meer duidelijkheid komt over de opdracht en de uitwerking van die opdracht. De onzekerheidsmarges die gehanteerd worden lopen van circa 25% bij start van de voorbereidingsfase tot aan circa 10 % bij start uitvoeringsfase.
Vorig kwartaal waren er vijf GRIP-projecten (Grotiusplaats, Spuikwartier, Kijkduin Bad, Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat en Verplaatsing raamprostitutie) die ‘rood’ scoorden. In deze rapportage zijn Dreven Gaarden Zichten en Haagvlietpoort The Grace erbij gekomen met een rode score op een GROTICK+M-aspect. Beheersmaatregelen zijn inmiddels ingezet om de problemen op te lossen: Grotiusplaats Voor de Grotiusplaats, zie RIS296560 voor de herziening van het projectdocument en grondexploitatie, is er een alternatief plan in ontwikkeling dat de kosten van de overkluizing reduceert. Dit alternatief biedt nog steeds een groene ruimte en overkapping van de Utrechtse Baan ter plaatse van de nieuwe Grotius woontorens, maar loopt qua veiligheidsregime niet vooruit op een ombouw naar een volledige tunnel. Ondanks het alternatieve ontwerp is er nog steeds sprake van een overschrijding van het budget en zijn er risico’s aanwezig. Het inrichtingsplan dat het park beschrijft zal herzien worden en opnieuw ter visie worden gelegd, waarbij bij voorkeur ook inbreng van de nieuwe bewoners van de Grotiustorens wordt gevraagd. In juli 2021 heeft het college de raad geïnformeerd over de voortgang van het voorontwerp Grotiusplaats (RIS309529). Spuikwartier In de grondexploitatie Spuikwartier is een aantal risico’s voorzien, zie halfjaarrapportage Amare/Spuikwartier Q4 2020 & Q1 2021 RIS308357.
Deze zijn in de loop van het tweede en derde kwartaal 2021 deels een feit geworden (kans optreden 50% of hoger). Deze risico’s worden daarom uit de risicovoorziening overgeheveld naar de grondexploitatie. Kijkduin Bad Voor Kijkduin Bad (RIS295382 Projectdocument) staat het derde kwartaal in het teken van de aanbesteding van de EeF. In termen van risico’s speelt hier de huidige prijsontwikkeling in de bouw. Een uitschieter op dit moment zijn de beton- en staalprijzen. In de aanbestedingsleidraad wordt een maximum plafondbedrag opgenomen ter voorbehoud van gunning. In Q2 werd het project EeF bedreigd door beroep op de omgevingsvergunning. Dit risico is intussen verkleind omdat in Q3 een reparatiebesluit gepubliceerd is ter vervanging van de eerdere omgevingsvergunning. Echter heeft zich een nieuw risico gemanifesteerd, namelijk beroep door nieuwe belanghebbenden tegen het reparatiebesluit. Om te komen tot een aangepast voorlopig ontwerp voor de openbare ruimte verloopt de interne en externe afstemming. Het risico op vertraging blijft bestaan. In RIS310152 is de voortgang van Kijkduin Bad opgenomen. Dreven Gaarden Zichten Dreven Gaarden Zichten is in Q3 2021 gewijzigd naar rood omdat er bedreigingen voor de planning optreden. Het halen van de planning is essentieel voor het veiligstellen van de rijksubsidie.
Over de stedenbouwkundige opzet van de Zichten versus de toekomst van Sportpark Escamp I is inmiddels overeenstemming bereikt. Een raadsvoorstel met het projectdocument, inclusief onderleggers, en de grondexploitatie is aangenomen door de raad (RIS311092). Onderdeel hiervan was het opstellen van een beeldkwaliteitsplan per buurt, een ontwerp openbare ruimte voor de Zichten en een uitwerking van het voorzieningen programma. Daarnaast is in overleg met de ontwikkelende partijen Heijmans en Staedion de vastgoedexploitatie uitgewerkt en heeft de gemeente de Grex -kosten verder uitgewerkt om uiteindelijk tot een gedekte Grex te komen. De laatste gesprekken worden nog gevoerd over het finaliseren van de samenwerkingsovereenkomst. Voor het intrekken van de status beschermd stadsgezicht van de Dreven is inmiddels het definitieve raadsvoorstel tot intrekking aangenomen door de raad (RIS311095). Voor het plan Steenzicht en Ruimzicht is verder gewerkt aan de bouwplan ontwikkeling en het bestemmingsplan. Voor Steenzicht en Ruimzicht heeft de actiegebied aanwijzing plaatsgevonden.
GRIP-RAPPORTAGE Q3
5
Haagvlietpoort The Grace Het college van B&W is in januari 2022 akkoord gegaan met de ontwerpverklaring van geen bedenkingen. Dit besluit is in de commissie Ruimte aan de orde geweest, waarna het plan ter visie is gelegd (RIS311267). Het plan is met bijbehorende openbare ruimte in Q3-4 2021 op een aantal punten verbeterd op het vlak van vergroening en logistiek. Op een aantal aspecten, zoals wind en bezonning is het nodig om gebruik te maken van de hardheidsclausule. De bouw van 1411 woningen is onderdeel van de afspraken met BZK in het kader van de woningbouw impuls. Verplaatsing Raamprostitutie Bij de raadsbehandeling op 16 december 2021 is de motie Stop onderzoek verplaatsing raamprostitutie aangenomen (RIS311143) aangenomen. Daarna zijn de onderzoeken naar verplaatsing stopgezet. Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat De scope van de Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat staat ten gevolge van intensieve overleggen met stakeholders, aanpassingen aan de palenwanden en dak, integratie van de installaties van de onderdoorgang en de parkeergarage nog niet vast. Op 23 april 2021 heeft de Rekenkamer een brief met betrekking tot de realisatie van een ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat – Gevers Deynootweg gepubliceerd (RIS308624).
In deze brief geeft de Rekenkamer een nadere duiding van de financiële risico’s van het project, waarbij ingegaan wordt op de relatie tussen de risico’s en het krediet wat de raad ter beschikking heeft gesteld. In mei 2021 heeft het college hierop gereageerd met een commissiebrief (RIS308705). Hierin wordt aangegeven de genoemde punten mee te nemen en te verankeren in het lopende programma ten behoeve van de verbetering van de projectbeheersing. Het raadsvoorstel aan de commissie Ruimte over de voortgang van het project wordt in 2022 verwacht.
De belangrijkste opgehaalde bestuurlijke en/of maatschappelijke aandachtspunten die spelen of gaan spelen zijn: Nr.
Project
RIS
Soort
Naam
Status
Planning
1
Grotiusplaats
Ntb.
Raadsvoorstel
Alternatief voor de overkluizing.
Verwacht
Q2 2022
2
Gebiedsontwikkeling Spuikwartier Kijkduin Bad
309219
Motie
Raad aan zet als toren C sneuvelt
Verwacht
Q1 2022
310152
Q4 2021
310286
Vastgesteld
Q4 2021
311092
Raadsvoorstel
311095
Raadsvoorstel
Ntb. 309486
Collegebesluit Collegebesluit
Vastgesteld Aangenomen Vastgesteld Aangenomen Vastgesteld Vastgesteld
Q4 2021 Q1 2022 Q4 2021 Q1 2022 Q1 2022 Q3 2021
308642
Nvt
Q2 2021
309012
Raadsmededeling Collegebesluit
Vastgesteld
Q4 2021
309012
Raadsvoorstel
Informatie over voortgang ontwikkelingen Kijkduin-Bad Voordracht tot intrekking besluit aanwijzing van De Dreven tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht Projectdocument inclusief Grex en concept SOK Opheffing status beschermd stadsgezicht De Dreven Definitieve SOK Voorstel college investeren in een groen Hollands Spoor Kwartier Sturing betaalbare woningbouw in lopende projecten Partiele herziening Omgevingsplan Binckhorst Herstelbesluit 1B
Nvt
Dreven Gaarden Zichten
Commissiebrief Collegebesluit
Vastgesteld
Q4 2021
Nvt.
RvS
Herstelbesluit 1A
Vastgesteld
Q4 2021
Renovatie Binnenhof
308679 311529
Renovatie Binnenhof
Nvt
Q2 2021
Verplaatsing raamprostitutie
310039
Commissiebrief Commissiebrief Commissiebrief Commissiebrief Motie Motie
3 4
5
6
7
8
Haagvlietpoort The Grace Omgevingsplan Binckhorst
307850 311143 311146
Update Renovatie Binnenhof
Q1 2022
Stand van zaken Verplaatsing Raamprostitutie Verplaatsing Raamprostitutie
Nvt
Q4 2021
Nvt
Q4 2021
Stop onderzoek naar verplaatsing Breng (on)mogelijkheden etc.
Afgedaan Afgedaan
Q1 2022 Q1 2022
GRIP-RAPPORTAGE Q3
6
9 10 11 12 13 14 15
Nota van Uitgangspunten Laakhavens Gebiedspaspoort Junopark Gebiedspaspoort Maanweg Renovatie Utrechtsebaan Lijn 16, projecten in uitvoering Middenboulevard Scheveningen fase 1 Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat
Ntb.
Raadsvoorstel
Gebieds-NvU Laakhavens
Verwacht
Q2 2022
Nvt
Q2 2021
Nvt
2022
Geen bestuurlijke aandachtspunten Geen bestuurlijke aandachtspunten 308781
CommissieAankondiging renovatie Utrechtsebaan brief Geen bestuurlijke aandachtspunten Geen bestuurlijke aandachtspunten Ntb.
Commissiebrief
Voortgang Ongelijkvloerse kruising
GRIP-RAPPORTAGE Q3
7
2. FINANCIELE OVERZICHTEN Het financiële overzicht laat (waar mogelijk) zien dat we rapporteren over de GRIP-projecten in relatie tot het programma en het gebied waar deze binnen vallen. Het overzicht spreekt zich uit over het geraamde en beschikbare geld, de realisatie en geeft een beeld over de prognose tot einde jaar en tot einde project. NB Cijfers in onderstaande tabellen zijn afgerond op duizendtallen. Grex-projecten Voor de Grex-projecten is wederom de stand 30 april 2021 (MPG-begroting) gebruikt i.t.t. 1 juli 2021. Er kan voor de Grex-projecten dus cijfermatig geen vergelijking gemaakt worden met Q2 en verwijzen wij graag voor het totaaloverzicht grondexploitaties naar het MPG RIS309978. Tekstueel geven we wel een actualisatie op de cijfers. Voor de GRIP-rapportage wordt sec gekeken naar de performance van de Grex-projecten en niet naar het resultaat van de grondexploitatie. Er is daarom alleen verantwoording gegeven over de begroting/het budget van het project en de gerealiseerde kosten en de prognose (budget-minus gerealiseerde en verwachte kosten). De opbrengsten van de grondexploitatie zijn inzichtelijk via de rapportagelijn van het grondbedrijf. Grotiusplaats Begroting
Kosten nominaal Opbrengsten nominaal Saldo nominaal
Gerealiseerd Nog te (=boekwaarde) realiseren € 18.328.000 € 4.637.000 € 13.691.000 € 6.047.000 € 6.042.000 € 5.000 €-12.281.000 € 1.405.000 €-13.686.000
Netto contante waarde (1-1-2021)
€-2.054.000
Kosten nominaal Opbrengsten nominaal Saldo nominaal
t/m 2020 € 4.517.000 € 6.032.000 € 1.515.000
Saldo projectrisico's en -kansen Impact projectrisico's en -kansen
€ 1.382.000 € 691.000
2021 € 3.845.000 15.000 €-3.830.000
2022 € 6.248.000
2023 € 3.718.000
2024
2025
> 2025
€-6.248.000
€ -3.718.000
-
-
-
GRIP-RAPPORTAGE Q3
8
Toelichting op bovenstaande tabel: De GREX zal worden herzien zodra er duidelijkheid is over de alternatieve overkapping, waarbij dit onderdeel van de GREX mogelijk wordt omgezet in een investeringsproject. De in rekening te brengen voorbereidingskosten door het IPM-team van inmiddels ca. € 1,7 miljoen zullen in mindering worden gebracht op de restant-begroting van de overkluizing en de openbare ruimte ter plekke, waardoor een eventuele bijdrage aan de (verdere voorbereiding en uitvoering van de) overkluizing vanuit de grondexploitatie lager zal zijn. Deze kosten hebben namelijk geen betrekking meer op de geraamde variant die ten grondslag ligt aan de begroting van de grondexploitatie en die daarvoor het kader vormt. Voor de (verdere) voorbereiding en de realisatie van de overkluizing en de openbare ruimte er bovenop is nog ca. € 7,4 miljoen over. Begin 2022 wordt gestart met het inrichten van de ondergrond en het tijdelijk inrichten van het maaiveld van de openbare ruimte rond de torens (het Maria Stuartplein). Hiervoor is ca. € 1,2 miljoen geraamd. Er is sprake van een overschrijding van € 732.000 van de restant-begroting voor de realisatie van de definitieve inrichting van het Maria Stuartplein (o.b.v. de concept kostenraming van het Definitief Ontwerp) en daarnaast is er een tekort van € 350.000 in verband met de noodzakelijke tijdelijke inrichting aldaar. Tezamen ca.
€ 1.082.000. Een bedrag van ca. € 659.000 zal bij de Programmarekening 2021 aan de begroting worden toegevoegd (verspreid over de jaarschijven 2021, 2022 en 2023). Deze kosten vallen voor 50% onder de risicopost 'Duurder uitvallen overkluizing en O.R.', waar een klein deel van het bedrag door kan worden opgevangen. De overige ca. € 423.000 zullen worden gedekt door her allocatie van middelen binnen de Grex. Gebiedsontwikkeling Spuikwartier Kosten nominaal Opbrengsten nominaal Saldo nominaal Netto contante waarde 1-1-2021
Begroting € 76.120.000 € 67.164.000 € -8.956.000 € -9.641.000
Gerealiseerd (=boekwaarde) € 47.726.000 € 26.356.000 € -21.370.000
Nog te realiseren € 28.394.000 € 40.808.000 € 12.414.000
Kosten nominaal Opbrengsten nominaal Saldo nominaal
t/m 2020 € 47.726.000 € 26.356.000 € -21.370.000
2021 € 15.087.000 € 757.000 € -14.330.000
2023 € 1.792.000 € 666.000 € 1.126.000
2022 € 8.647.000 € 5.388.000 €-.259.000
2024 € 794.000 € 1.088.000 € 294.000
2025 € 2.074.000 € 32.909.000 € 30.835.000
> 2025 N.v.t. N.v.t. N.v.t.
Saldo projectrisico's en kansen € 12.067.000 Impact projectrisico's en kansen* € 6.236.000 * Bruto risico x kans van optreden = impact Toelichting op bovenstaande tabel: Toelichting op bovenstaande tabel: De grondexploitatie kent een tekort van € 9,6 miljoen (NCW 1-1-2021). De grondexploitatie, inclusief onderliggende ramingen en planningen, wordt in 2021 geactualiseerd en conform de verordening ‘Beheersregels Grondexploitatie en Strategisch bezit’ (RIS279681) gerapporteerd.
GRIP-RAPPORTAGE Q3
9
Kijkduin Bad Op grond van de aangepaste BBV-regelgeving is het project aanleg van de openbare ruimte financieel-administratief gesplitst in een grondexploitatie-project, een investerings- of MIP-project en een Exploitatieproject Anterieure bijdrage. De totale begroting van de herinrichting van de openbare ruimte wordt daarom gevormd door de som van Grondexploitatie-, MIP- en Exploitatieproject. Kijkduin Grondexploitatie: Begroting Kosten nominaal Opbrengsten nominaal Saldo nominaal
Gerealiseerd (=boekwaarde) € 1.952.500 € 2.350.000 € 397.500
€ 4.584.000 € 2.373.000 € - 2.211.000
Nog te realiseren € 2.631.500 € 23.000 € - 2.608.500
Kijkduin Grondexploitatie inclusief fasering:
Kosten nominaal Opbrengsten nominaal Saldo nominaal Exploitatie & Investeringsprojecten
t/m 2020 € 1.660.000 € 2.350.000 € 690.000
2021 € 292.500 €0 € - 292.500
Begroting
Prognose restant 2021 € 146.250 € 23.000 € - 123.250
Gerealiseerd Realisatie
2022 € 1.320.250 €0 €-1.320.250
2023 € 1.165.000 €0 €-1.165.000
2024 -
Nog te realiseren Prognose
Verschil begrotingProject Weth Totale project T/m 2020 2021 2021-einde project Einde project prognose Mulder € 2.830.000 € 1.030.000 € 200.000 € 3.210.000 € 4.440.000 €- 1.610.000 MIP-project Openbare Ruimte Kijkduin Mulder €0 € -1.480.000 € 160.000 € 1.310.000 € 1.470.000 € 10.000 Exploitatieproject Anterieure bijdrage MIP Project Fietsenstalling Mulder € 4.810.000 € 1.430.000 € 250.000 € 4.450.000 € 6.130.000 € -1.320.000 Mulder € 3.930.000 € 910.000 € 170.000 € 3.730.000 € 4.810.000 € -880.000 MIP Project Entree Parkeergarage Prognose eindstand project, geen verschil met Q2. Op het MIP is er een tekort geconstateerd van € 1,6 mln. en op het budget van de openbare ruimte € 2,2 mln. op het budget voor de realisatie van de EeF 2.0 (Fietsenstalling en Entree Parkeergarage € 1,32 mln + € 0,88 mln). Deze claims maken onderdeel uit van het begrotingsvoorstel van het college. De begroting is begin november door de raad behandeld waarna deze bedragen zijn toegevoegd aan het projectbudget (RIS310152).
GRIP-RAPPORTAGE Q3
10
Overige projecten (Exploitatieprojecten & Investeringsprojecten) Het totale projectbudget is per project meerjarig inzichtelijk gemaakt (met de nadruk op 2021). De exploitatieprojecten worden jaarlijks geraamd. Het kan voorkomen dat bij algemene middelen in jaar x de uitputting meer/minder is gerealiseerd dan in de begroting was voorzien. Dat is dan verrekend met algemene middelen (programmareserve) in dat jaar. Om diezelfde reden zit er een slag om de arm met ver vooruitkijken. Kosten voor opvolgende jaren zijn bovendien vaak nog onzeker. In sommige gevallen zijn er wel verplichtingen aangegaan. Exploitatie & Investeringsprojecten
Begroting
Gerealiseerd
Realisatie
Nog te realiseren
Prognose
Verschil: Budgetprognose Eind project €0
Project Wethouder Totale project t/m 2020 2021 2021-eind project Eind project Dreven Gaarden Zichten Balster € 53.600.000 € 301.000 € 1.377.000 € 51.922.000 € 53.600.000 Prognose eindstand project, geen verschil met Q2. Begroting: Beschikbaar vanuit BZK €26,8 miljoen. Cofinanciering gemeente (Eneco verh. Kwaliteit) €25.3 miljoen. Cofinanciering gemeente (Eneco betaalbaar wonen) € 1.5 miljoen. Realisatie t/m 2020: Enkel realisatie 2020 meegenomen. In 2019 is er ook gerealiseerd, maar niet meegenomen in de Single informatie, Single (SiSa) audit bijlage. Dit waren voorbereidende kosten. Realisatie t/m 2021: Betreft realisatie tot en met september 2021.
Voor Dreven Gaarden Zichten is eind april 2021 de nota van uitgangspunten vastgesteld RIS308508, inclusief een haalbaarheidsstudie. Het verwachte (nominale) resultaat voor fase I van het gebied (de eerste 10 jaar van de gebiedsontwikkeling) is € 53,6 miljoen negatief. Voor fase I is bij BZK een bijdrage uit de woningbouwimpuls-gelden aangevraagd waarmee 50% van dit tekort kan worden gedekt. Op 10 september 2020 heeft het ministerie de subsidieaanvraag goedgekeurd waarmee een bijdrage van € 26,8 miljoen is toegekend aan Dreven Gaarden Zichten. Voor de verplichte gemeentelijke cofinanciering wordt een dekking beoogd uit de reserve ‘Verhogen kwaliteit in gebiedsontwikkelingen en sociale woningbouw onderdeel Zuidwest’ (circa 25,3 miljoen) en reserve ‘Extra impuls voor betaalbaar wonen’ (circa € 1,5 miljoen). Dit dekkingsvoorstel is in Q1 2022 aangenomen door de gemeenteraad. De voorbereidingskosten tot aan Nota van Uitgangspunten zijn gedekt uit het volkshuisvestingsfonds. De voorbereidingskosten tussen vaststelling van de nota’s van uitgangspunten en vaststelling van het projectdocument worden tijdelijk gedekt uit de reserve voorfinanciering actief en faciliterend grondbeleid.
Deze voorbereidingskosten zullen uiteindelijk worden opgenomen in de op te stellen grondexploitatie conform de ‘Overeenkomst inzake voortzetting samenwerking herstructurering Dreven Gaarden Zichten’ (RIS305715) en de verordening “beheersregels Grex en strategisch bezit” (RIS298629). €0 Haagvlietpoort The Grace Mulder € 2.981.725 € 1.554 € 172.005 € 2.808.166 € 2.981.725 Prognose eindstand project, geen verschil met Q2. Echter de begroting is ten opzichte van Q2 verhoogd, omdat er meer kosten zijn gemaakt door extra inzet apparaat en kosten van voorgaande jaren zijn verrekend in 2021. Realisatie 2016 t/m 2020 is integraal meegegaan in de begroting Haagvlietpoort. De op dit moment inzichtelijke kosten buitenruimte zijn gedekt uit de business case HS Kwartier. Dat wil zeggen totaal € 2,4 mln. (€ 1,97 mln. bijdragen derden + € 430.000 Enecomiddelen gebiedsontwikkeling).
GRIP-RAPPORTAGE Q3
11
Omgevingsplan Binckhorst Mulder € 3.206.000 € 2.991.500 € 314.185 €0 €3.381.000 € -175.000 Prognose eindstand project, geen verschil met Q2. Voor de aanvraag bij de BZK voor de Woningbouwimpuls 2020 is uitgegaan van het omgevingsplan, de bouw van circa 2.400 woningen en realisatie openbare ruimte in de omgeving van de Asfaltcentrale. Vorig jaar heeft de gemeente Den Haag met een bijdrage van BZK de HAC uitgekocht. Ook Cementbouw zal als huurder op het terrein zijn bedrijfsvoering moeten staken (31-12-2021) Het verdwijnen van deze hoge milieucategorie levert voor de Binckhorst veel voordeel op ten aanzien van geur en geluid. Ten behoeve van het realiseren van deze circa 2.400 woningen met openbare ruimte in de Binckhorst ligt een prestatieafspraak met BZK dat de start bouw in 2021 en 2022 moet plaatsvinden. Als er minder woningen gebouwd worden, is het directe financiële risico dat een deel van de BZK bijdrage Woningbouwimpuls teruggevorderd zou kunnen worden. In de jaarrekening 2020 is een inschatting gemaakt. Nu het OGP onherroepelijk is geworden, kunnen de bouwplannen worden vergund en start in 2022 naar verwachting ook de bouw. Kans is hiermee sterk afgenomen. Gesprek met BZK moet nog wel plaatsvinden, vandaar dat onderstaande impact niet gewijzigd is.
De overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er veel tijd en zorgvuldigheid is gestoken in de voorbereiding van de procedures. Geschatte impact: Circa € 6,3 mln, 25% van BZK-bijdrage eventueel terugbetalen (25% van € 25,3 mln). Kans van optreden: 15% € 220.000 Renovatie Binnenhof Bruines € 364.000 €0 €0 € 144.000 €144.000 Prognose eindstand project, wel een verschil met Q2. De projectkosten tot en met 2020 zijn gedekt uit programma 13. Dit projectbudget is afgesloten. De scope van het project is inmiddels uitgebreid door planvorming RVB die de buitenruimte meer raakt dan voorzien. De in 2021 toegekende bedragen bij de begroting zijn geheel in jaarschrijf 2021 terechtgekomen en per abuis niet verdeelbaar naar 2022 en 2023. Daarom zal in 2021 maar een deel van het bedrag besteed worden en is de prognose eindstand 2021 dat er een bedrag van € 220.000 over is van het budget. Dat bedrag wordt in 2022 eventueel besteed en zal dan opnieuw worden aangevraagd bij de begroting 2022. Verplaatsing Mulder Raamprostitutie Parbhudayal € 2.655.000 € 1.852.000 € 273.000 € 310.000 € 2.435.000 € 220.000 Prognose eindstand project, wel een verschil met Q2. Bij start project was in het coalitieakkoord 2018-2022 €6 mln. gereserveerd voor dit project. Bij het coalitieakkoord 2019-2022 is dit bedrag gehalveerd naar een budget van €3 mln.
De totaal verwachte uitgaven komen uit op €2.435.000 waarvan er nog € 153.000 in de begroting beschikbaar is voor 2022. In periode 2018-2021 is een bedrag van €565.000,- (w.v. € 220.000 in 2021) vrijgevallen ten gunste van de gemeentebegroting doordat niet het volledig beschikbare budget is aangesproken in de afgelopen jaren. Dit is conform het reguliere Planning & Control proces van de gemeente. Aangezien in Q4 2021 de uitgaven ook lager zijn geweest dan verwacht zal de vrijval nog hoger uitkomen. De resterende middelen voor 2022 zijn gereserveerd om de openstaande vragen en moties vanuit de raad te beantwoorden. Nota van Uitgangspunten Laakhavens Mulder € 1.549.000 € 810.000 € 739.000.000 Ntb. Ntb. Ntb. Prognose eindstand project, geen verschil met Q2. Er wordt een business case opgesteld voor de gehele ontwikkeling van de Nota van Uitgangspunten Laakhavens. Deze business case heeft een doorlooptijd van 20 jaar. Hierin worden zowel de geplande kosten als de geplande inkomsten opgenomen. De business case is onderdeel van de besluitvorming en bepaalt de kasstroom voor de komende jaren. €-25.000 Gebiedspaspoort Junopark Mulder € 491.000 € 369.000 € 95.000 €52.000 € 516.000 Prognose eindstand project, wel een verschil met Q2. De programmakosten worden gedeeld met 3 of 4 partijen. De voorbereidingskosten openbare ruimte zijn voor de gemeente.
Er is een overschrijding op de apparaatslasten van € 25.000 als gevolg van de complexe situatie dat niet voor het gehele gebied gebruiksruimte wonen beschikbaar is. Dit vergt extra inzet en afstemming. Op de grondexploitatie zit vooralsnog een tekort, waarvoor dekking moet worden gezocht. In november 2021 is met partijen besloten het project te temporiseren. Echter, gezien de beschikbare reservering en de realisatie van een basisschool wordt gezocht naar een
GRIP-RAPPORTAGE Q3
12
oplossing om de 1e fase wel te realiseren. Het is nu nog niet duidelijk of en wanneer het gebiedspaspoort, de Grex en de samenwerkingsovereenkomsten definitief gemaakt worden, zodat vaststelling plaats kan vinden en kosten ten laste van de grondexploitatie kunnen worden gebracht. €0 Gebiedspaspoort Maanweg Mulder € 774.000 € 557.000 € 62.720 €154.280 € 774.000 Prognose eindstand project, geen verschil met Q2. Het gebiedspaspoort Maanweg liep vooruit op de doorontwikkeling van de Binckhorst. Aan de hand van een gebiedsvisie is een globale business case opgesteld. Aangezien er geen gebruiksruimte voor o.a. wonen, horeca, ed. beschikbaar is in het omgevingsplan en er ook over de mogelijk gewijzigde uitgangspunten in de doorontwikkeling (nieuw omgevingsplan met plan- en beleidsregels) geen duidelijkheid kan worden gegeven en er geen toezeggingen kunnen worden gedaan is in Q3 aangegeven om de doorvertaling van de visie naar een gebiedspaspoort (en bijbehorende contractuele en financiële afspraken). Heden hebben we richting de partijen geen verplichtingen meer omdat de intentieovereenkomst van rechtswege is geëindigd en dat de gemeente niet vooruit kan/ mag lopen op de doorontwikkeling van de Binckhorst. €0 Renovatie Utrechtsebaan Bredemeijer € 21.300.000 € 1.207.000 € 1.854.000 €18.239.000 € 21.300.000 Prognose eindstand project, geen verschil met Q2. Beschikbaar vanuit MJPK.
Bedrag is inclusief rioleringswerkzaamheden ad € 1.9 miljoen. De financiën zijn in lijn gebracht met de meest recente inzichten van het project Renovatie Utrechtsebaan. Dit betekent een budget van € 21,3 miljoen waarbij de schades aan het beton van de bak worden hersteld, het asfalt in de bak wordt vernieuwd, de openbare verlichting aangepast, de riolering aangepakt en een stukje asfalt tot de kruising met de Zuid-Hollandlaan wordt vernieuwd. Met de vertraging vanwege de aangespannen arbitragezaak is de uitvoering doorgeschoven naar 2022. Lijn 16, projecten in uitvoering Van Asten € 60.776.000 € 2.321.000 € 1.420.000 € 57.035.000 € 60.776.000 €0 Prognose eindstand project, geen verschil met Q2. Lijn 16 is totaal geraamd en besloten voor circa € 61 miljoen In het project zit veel werk met werk, zoals onderhoud, fiets e.d. Vanuit MRDH zijn diverse subsidies (OV, fiets en verkeersveiligheid). Tevens zit er veel onderhoud en vervanging vanuit de HTM in de projecten. Afspraken over deze middelen en de subsidieaanvragen zijn met de MRDH en HTM gemaakt. Middenboulevard Scheveningen fase 1 Mulder € 30.886.000 € 2.674.000 € 420.000 € 27.792.000 € 30.886.000 €0 Prognose eindstand project, geen verschil met Q2.
In 2020 zijn de extra kosten als gevolg van de problemen met het kelderdak van het voormalige Vitalizee gebouw, bestaande uit extra kosten voor de ontwerpaanpassing en een jaar vertraging, geraamd op ca € 3,6 miljoen. Hiervoor is € 2,9 miljoen extra dekking verkregen en € 0,7 miljoen ten laste van de post onvoorzien gebracht. Deze bedragen zijn voorgeschoten en zullen worden verhaald op de ontwikkelaar. Als gevolg van het stoppen van de aanbesteding van het bouwteam eind 2020 zal de uitvoering niet eerder dan het najaar van 2022 starten. De financiële consequenties hiervan zijn indexatie van de bouwkosten, kosten van het langer in stand houden van de projectorganisatie en extra engineeringskosten die worden geraamd op ca € 1,5 miljoen. Deze kosten komen ten laste van de post onvoorzien. Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat Mulder € 26.000.000 € 2.702.000 € 1.225.000 € 22.073.000 € 26.000.000 €0 Prognose eindstand project, geen verschil met Q2. De kostenraming VO moet nog worden geactualiseerd na de second opions, baseline uitwerking en de hierbij horende risico’s.
GRIP-RAPPORTAGE Q3
13
3. PROJECTENOVERZICHT Om goed te begrijpen waar in de projecten op gestuurd wordt, en voor de GRIP-rapportage op gescoord, wordt hieronder de GROTICK+M-aspecten verder toegelicht. Deze methodiek is in 1984 ontworpen door het adviesbureau Twynstra Gudde. Op verzoek van de raad is hier de M van maatschappelijke effecten aan toegevoegd: G van Geld
Dit betreft de business case horende bij de opdracht, de financiële kaders zoals ramingen, financiering, projectbudgettering, contractbewaking, administratie, projectkostenbeheersing, prognoses en investeringen
R van Risico:
Dit betreft het signaleren en bewaken van alle risico’s.
O van Organisatie:
Dit behelst het opdrachtgever en opdrachtnemerschap, de duidelijkheid over wie wat moet doen, de borging van professioneel projectmanagement, de bewaking van de besluitvorming en de samenhang van de beheersingsprocessen.
T van Tijd:
Dit gaat over de planningen van de activiteiten en resultaten en over de voortgangsbewaking.
I van Informatie & C van Communicatie
Dit is het informatiemanagement van de inhoud, informatie over de capaciteit en de status/sturingsinformatie, het rapporteren en het documentbeheer, en het communiceren hierover.
K van Kwaliteit
Ziet toe op de uitvoering van kwaliteitsborging van het projectresultaat. Voldoen aan de kaders en richtlijnen van de (gemeentelijke) organisatie. Deze borging van de eisen en wensen in de projectplannen gaat ook over beheerwijzigingen, over het vrijgeven van de afgesproken producten, over het uitvoeren van de nodige audits en de afhandeling van klachten en incidenten.
M van Maatschappelijke effecten
Bewaken dat de inwoners, gebruikers en bezoekers van de stad, de doelgroep van de programma’s en projecten en de betrokkenen onderdeel zijn van het programma of project. Het garanderen dat het projectdoel en resultaat van toegevoegde waarde is voor de stad en haar inwoners.
In de rapportage wordt met verschillende (stoplicht)kleuren per project/programma per beheeraspect aangegeven wat de stand van zaken is. Risico (R) kan een project lopen op alle onderdelen (Geld, Organisatie, Tijd, Informatie en Kwaliteit) vandaar dat er in een aparte paragraaf extra wordt ingegaan op risicomanagement. De kans van optreden van het risico moet nog worden geïnventariseerd en zijn voor de Q3-rapportage nog niet beschikbaar. Over invulling m.b.t. de Maatschappelijke component (M) wordt in 3.6 nader ingegaan. (Stoplicht)kleuren worden toegekend op twee onderdelen van de rapportage: • Per project per GROTICK+M-aspecten (QuickScan GROTICK+M) • Per project één kleur op totaalniveau. Dit is de optelsom van de score per aspect. Om de toekenning van de kleuren te objectiveren zijn richtlijnen opgesteld. De wethouder is uiteindelijk eindverantwoordelijk voor de beoordeling: Groen =
De voortgang op dit aspect gaat goed, er is geen sprake van een bijzondere afwijking ten opzichte van wat verwacht mag worden.
Oranje =
De voortgang op dit aspect behoeft extra zorg, bijsturen is mogelijk nodig om weer binnen de kaders te komen.
Rood =
Er moet worden ingegrepen op dit aspect, het aspect is of gaat buiten de afgesproken kaders.
GRIP-RAPPORTAGE Q3
14
3.2.1. Tabel per kwartaal: aantal projecten die goed scoren, extra zorg behoeven of ingrijpen De volgende tabel laat per kwartaal het aantal GRIP-projecten zien dat op totaalniveau een bepaalde kleur scoort. Daarnaast geeft de grafiek een weergave van de ontwikkeling over het aantal projecten. De totaalscore van de projecten zijn de optelsom van de score per project op de GROTICK+Maspecten. De wethouder is uiteindelijk eindverantwoordelijke van de beoordeling. Voor rollen en verantwoordelijkheden van de GRIP-rapportage kijk dan in bijlage 4.1. Er geldt een aantal basisregels voor de bepaling van de totaalscore: • •
Als een project op één aspect rood scoort komt de totaalscore ook op rood. Als een project op 4 of meer aspecten geel scoort en de rest groen kleurt komt de totaalscore op geel.
Aantal projecten
Toelichting
Totaal
3e kwartaal 2021
7
Grotiusplaats, Spuikwartier, Kijkduin Bad, Verplaatsing Raamprostitutie, Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat, Haagvlietpoort en Dreven Gaarden Zichten zijn dit kwartaal rood. Renovatie Binnenhof, Laakhavens en Junopark zijn dit kwartaal geel. De rest is groen.
15
5
Grotiusplaats, Spuikwartier, Kijkduin Bad, Verplaatsing Raamprostitutie en Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat scoren rood. Haagvlietpoort, Renovatie Binnenhof en Junopark scoren geel. De rest is groen.
15
2e kwartaal 2021
3.2.2
5
7
3
3
Grafiek per kwartaal: aantal projecten die goed scoren, extra zorg behoeven of ingrijpen
8 7 6 5 4 3 2 1 0 groen
geel 2e kwartaal 2021
rood 3e kwartaal 2021
GRIP-RAPPORTAGE Q3
15
Te zien is een stijging in de rode projecten en een daling in groene projecten, de rest is stabiel op de totaalscore. De belangrijkste beheersmaatregelen zijn reeds toegelicht in hoofdstuk 1.2, en worden in hoofdstuk 3.5 uitgebreid behandeld. In drie projecten zijn verschuivingen op waardering, in vergelijking met vorig kwartaal, opgetreden. Daarmee zijn de rode projecten toegenomen en de groene projecten afgenomen. In dit hoofdstuk wordt enkel een toelichting op de betreffende beheersaspecten gegeven die voor die verschuiving hebben gezorgd. Toelichting op alle belangrijke aspecten van de GRIP-projecten zijn in hoofdstuk 3.4 opgenomen. Totaalscore Dreven Gaarden Zichten van groen naar rood Vorig kwartaal scoorde Dreven, Gaarden Zichten groen. Dit kwartaal is dit gewijzigd naar rood omdat er bedreigingen voor de totale planning optreden. Het halen van de planning is essentieel voor het veiligstellen van de rijksubsidie. De stedenbouwkundige opzet van de Zichten versus de toekomst van Sportpark Escamp I zijn nog niet besloten en hierdoor is het project vertraagt. De intrekking van de status van beschermd stadsgezicht voor de Dreven is inmiddels aangenomen door de raad. Tegen dit besluit kunnen nog bewaarprocedures gestart worden. Totaalscore Haagvlietpoort The Grace van geel naar rood Vorig kwartaal scoorde Haagvlietpoort geel.
Dit kwartaal is dit gewijzigd naar rood omdat er vertraging is opgelopen omdat het plan aangepast moest worden om positief door de gemeente te kunnen worden beoordeeld, met als toetsingskader de Nota van Uitgangspunten Haagvlietpoort (RIS301941). Het plan is met name met betrekking tot afwikkeling van verkeer en windhinder aangepast. Inmiddels ligt de concept VVGB ter inzage. Totaalscore Nota van Uitgangspunten Laakhavens van groen naar geel Vorig kwartaal scoorde Laakhavens nog groen. Dit kwartaal is dit gewijzigd naar geel omdat er veel extra kosten gemaakt zijn omdat het een integrale NvU betreft, gebaseerd op de structuurvisie CID (RIS307135). Op dit moment is de Nota van Uitgangspunten nog niet gereed. Om deze af te ronden naar een 100% versie dat aan de raad kan worden aangeboden, is extra tijd nodig. Deze tijd wordt gebruikt om de kwaliteit van het product te verbeteren en om het draagvlak te vergroten.
GRIP-RAPPORTAGE Q3
16
Als een project op één aspect rood scoort komt de totaalscore ook op rood. In de onderstaand tabel is te zien dat Grotiusplaats, Spuikwartier, Kijkduin Bad, Dreven, Gaarden, zichten, Haagvlietpoort The Grace, Verplaatsing Raamprostitutie en Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat op rood scoren. Als een project op 4 of meer aspecten geel scoort en de rest groen kleurt komt de totaalscore op geel. In hoofdstuk 3.4 wordt verder ingegaan op alle gele en rode aspecten. Programma/ Projecten
Derde kwartaal 2021
Q3
G
Q2
Nr.
Project/ Programma
1
Grotiusplaats
2
Gebiedsontwikkeling Spuikwartier
3
Kijkduin Bad
4
Dreven Gaarden Zichten
5
Haagvlietpoort The Grace
6
Omgevingsplan Binckhorst
7
Renovatie Binnenhof
8
Verplaatsing Raamprostitutie
9
Nota van Uitgangspunten Laakhavens
10
Gebiedspaspoort Junopark
11
Gebiedspaspoort Maanweg
12
Renovatie Utrechtsebaan
13
Lijn 16, projecten in uitvoering
14
Middenboulevard Scheveningen
15
Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat
R
O
T
Tweede kwartaal 2021 I/C
K
M
G
R
O
T
I/C
K
GRIP-RAPPORTAGE Q3
M
17
In dit hoofdstuk wordt een toelichting geven op de beheersaspecten die rood en geel kleuren.
●
Grotiusplaats GELD Het beschikbaar budget is niet voldoende om de overkluizing en de inrichting van de buitenruimte, zoals gepresenteerd aan de omgeving, te realiseren. Bij het Maria Stuartplein is er een overschrijding door gestegen inkoop- en aanlegprijzen. Voor de overkluizing is een alternatief plan in ontwikkeling dat kosten reduceert, maar niet past in het beschikbaar budget. RISICO Het niet doorgaan van de overkluizing in 2022 leidt tot het niet behalen van de planning, contractbreuk en maatschappelijke discussie. Zie hoofdstuk 3.5 voor oorzaak, maatregelen en gevolg. ORGANISATIE Het team voor de Renovatie Utrechtsebaan en het projectteam Overkapping moet samenhang behouden, maar daarnaast focus houden op haar eigen deel. Renovatie heeft specifieke expertise nodig om in goede banen te leiden, waardoor het team Overkapping substantieel uitgebreid moet worden. TIJD Het Maria Stuartplein wordt begin 2022 tijdelijk ingericht zodat de nieuwe bewoners kunnen inhuizen. Daarna volgt de definitieve inrichting. Het is zeker dat de overkapping niet gebouwd kan worden in het geplande tijdsslot. De nu gedachte oplossing vergt veel afstemming met onze interne en externe stakeholders zeker in het licht van calamiteitenbestrijding. Maar ook technisch zijn er met de nu gedachte oplossing een aantal onderdelen die goed uitgezocht moeten worden op haalbaarheid (veilig en maakbaar).
Daarnaast zal eerst bestuurlijke besluitvorming moeten plaats vinden voordat sprake kan zijn van realisatie. Hierdoor is de overkluizing niet gereed voor in gebruik name van de woontorens Grotius. Dit kan leiden tot een minder woonklimaat voor de torens. KWALITEIT Door aanvullende technische eisen aan de overkluizing is het niet mogelijk om de openbare ruimte in te richten zoals eerst bedacht was. (RIS309529). MAATSCHAPPIJ Het niet doorgaan van de overkluizing kan leiden tot maatschappelijke discussie omdat plannen niet gerealiseerd kunnen worden die reeds met de bewoners en ontwikkelaar gedeeld zijn.
●
Gebiedsontwikkeling Spuikwartier GELD In de grondexploitatie is een aantal risico’s voorzien. Deze zijn in de loop van het tweede kwartaal 2021 deels een feit geworden (kans optreden 50% of hoger). Deze risico’s worden daarom uit de risicovoorziening overgeheveld naar de grondexploitatie. De grondexploitatie wordt aan het einde van 2021 herzien en worden naar verwachting in Q1 2022 ter vaststelling voorgelegd aan het college en de raad. Na de besluitvorming van de herziene grondexploitatie gaat het beheersaspect ‘geld’ naar groen. TIJD In de grondexploitatie is uitgegaan van een gronduitgifte voor de bouw van toren C in 2022. Dit is niet haalbaar, omdat er nog geen overeenstemming met de ontwikkelaar is bereikt. De grondexploitatie zal in 2022 worden herzien. Daarnaast is het onzeker of de sloop van het NDT/LDT tijdig kan plaatsvinden (onderdeel bouw Amare). Als deze sloop vertraagd, dan heeft dit o.a. gevolgen voor de planning van de Spuigarage en de inrichting van de tweede fase van het tijdelijke Spuiplein. Daarom staat het aspect ‘tijd’ op geel.
●
Kijkduin Bad GELD Er is een tekort geconstateerd van € 1,6 mln. op het budget van de openbare ruimte en € 2,2 mln. op het budget voor de realisatie van de EeF 2.0. Het college heeft deze knelpunten opgenomen in het begrotingsvoorstel dat in november door de raad is vastgesteld (RIS310152). In Q4 zal dit beheersaspect op groen worden gezet. RISICO In Q2 werd het project EeF bedreigd door beroep op de omgevingsvergunning als beheersmaatregel in Q3 een reparatiebesluit is gepubliceerd ter vervanging van de eerdere omgevingsvergunning. Echter heeft zich een nieuw risico gemanifesteerd, namelijk beroep door nieuwe belanghebbenden tegen het reparatiebesluit. De omgevingsvergunning is nog niet binnen en procedure bij de rechtbank volgt. Ten aanzien van de openbare ruimte wordt gewerkt aan een aangepast Voorlopig Ontwerp. Het risico op vertraging blijft bestaan. De aangepaste gebiedsvisie wordt in Q4 op haar financiële merites beoordeeld en kan leiden tot kwaliteitsaanpassingen. ORGANISATIE In verband met vertrek aantal betrokken medewerkers is kennisoverdracht aandachtspunt bij het traject.
GRIP-RAPPORTAGE Q3
18
TIJD De vrijgave voor inspraak van het aangepaste VO staat gepland in Q2 van dit jaar. Vanwege de realisatieplanning van de openbare ruimte is vertraging in de besluitvorming niet wenselijk. KWALITEIT In het projectdocument RIS295382 Kijkduin zijn de doelstellingen benoemd. Het project is geslaagd als de daarin genoemde doelstellingen behaald zijn. Het ontwerp voor de openbare ruimte wordt zo aangepast dat alle benodigde openbare functies zullen in het ontwerp worden geplaatst op grond die eigendom is van de gemeente. Tevens bestaat het risico dat BoHa niet aansluit op EeF 2.0. MAATSCHAPPIJ De (spoedige) aanleg van de EEF en de OR is van groot belang voor de omgeving.
●
Dreven Gaarden Zichten RISICO Voor het intrekken van de status beschermd stadsgezicht van de Dreven is inmiddels het definitieve raadsvoorstel tot intrekking aangenomen door de raad (RIS311095). Bezwaar is niet uit te sluiten op het intrekken van beschermd stadsgezicht de Dreven. TIJD Dit kwartaal is dit beheeraspect gewijzigd naar rood omdat vertraging is opgetreden. Over de stedenbouwkundige opzet van de Zichten versus de toekomst van Sportpark Escamp I is inmiddels overeenstemming over bereikt. Het projectdocument, inclusief onderleggers, grondexploitatie en concept SOK is aangenomen door de raad (RIS311092). Het halen van de planning is essentieel voor het veiligstellen van de rijkssubsidie. MAATSCHAPPIJ Een kleine groep bewoners van eengezinswoningen in het gebied zijn tegen de sloop van hun woningen en ventileren dit via verschillende mediakanalen. Uit de doorlopen participatie-trajecten blijkt dat er onder een groot deel van de bewoners veel draagvlak voor de sloop is maar doordat deze mensen minder de behoefte voelen hun geluid te laten horen ontstaat het gevaar dat er een verkeerd beeld ontstaat van het maatschappelijk draagvlak. Daarnaast heeft er een aantal keren foutieve informatie over ontgroening en de betaalbaarheid van het woningprogramma in de media gestaan wat voor veel onrust zorgt.
●
Haagvlietpoort The Grace GELD Mogelijke financiële risico’s betreffen een eventuele schadeclaim van de ontwikkelaar vanwege de voortdurende onzekerheid over het plan. Daarnaast hangt dekking van de gemeentelijke plan- en uitvoeringskosten voor ingrepen in de buitenruimte (mobiliteit, kwaliteit) als gevolg van de BZKsubsidie samen met de tijdige doorgang van het plan. RISICO Het plan (RIS301941) speelt in de dynamische gebiedsontwikkeling Laakhavens en is daar ook van afhankelijk. Er spelen diverse afhankelijkheden, die niet vanuit de scope van dit project zijn te beheersen (wel vanuit de gebiedsontwikkeling). Het gaat dan om zaken als mobiliteitstransitie en de inrichting van de (groene) buitenruimte Laakhavens/Binckhorst, KWALITEIT De uitgangspunten zijn vastgelegd in de NvU Haagvlietpoort. Voor dit plan is een anterieure overeenkomst gesloten. Het bouwplan is in kader van de uitgebreide Wabo-procedure getoetst aan o.a. het bouwbesluit en de NvU. Onderdeel van de vergunningaanvraag is de project MER. ORGANISATIE Door verschillende interne en externe belangen, afhankelijkheden die buiten de scope van dit project liggen en onzekerheid over het plan gaat er in dit project extra aandacht naar afstemming met stakeholders. TIJD De afhandeling van de Wabo procedure heeft langer geduurd dan verwacht. In Q1 2022 is het plan ter inzage gelegd.
GRIP-RAPPORTAGE Q3
19
●
Omgevingsplan Binckhorst GELD De Raad van State heeft uitspraak gedaan en het omgevingsplan is grotendeels onherroepelijk verklaard. Een aantal kleine wijzigingen worden verwerkt middels herstelbesluit 1C die Q1/Q2 2022 voorligt. Bijsturing is hierdoor niet meer nodig. Risico op de uitvoering BZK/Woningbouwimpuls is daarmee gering. Wel aandacht voor bijsturing in Q1 2022 door te overleggen met BZK over mogelijke aanpassingen in de uitvoering van de beschikking (planning en aantallen). Is ook verplichting in de beschikking.
●
Renovatie Binnenhof GELD Er zijn beperkt middelen beschikbaar om goed voorbereid te kunnen reageren op ontwerpplannen van RVB (RIS308679) en de gemeentelijke openbare ruimte daar op aan te laten sluiten. ORGANISATIE RVB en Tweede Kamervragen inzet in diverse overleggen. Materie is divers en complex, dit kost tijd. Inzet omgevingsmanagers is nodig zowel voor omgeving (buiten scope van project Renovatie Binnenhof) als Binnenhof. TIJD Voor planning en fasering van de werkzaamheden is gemeente afhankelijk van de informatieverstrekking van het RVB. De geplande duur van de renovatie (5,5 jaar) is zeer uitdagend voor deze opgave Er zijn een aantal vergunningaanvragen voor de renovatie Binnenhof in behandeling. Naar verwachting zullen er eind ’21 en medio 2022 nog een aantal aanvragen volgen. INFORMATIE De gemeente vraagt RVB om inzet communicatie zoals gemeente ook bij andere projecten van initiatiefnemers verwacht. Er zijn zorgen over de mate van participatie en openheid naar omgeving over proces en planvorming. Het informatiecentrum en uitkijkpunt (RVB) zijn vertraagd en zullen pas na de zomer 2022 klaar zijn. Wel heeft het RVB in september ’21 een informatiebijeenkomst gehouden voor betrokkenen. De website www.binnenhofrenovatie.nl is per 1 september te raadplegen.
MAATSCHAPPIJ Verhuizing gebruikers Binnenhof en werkzaamheden voor langere tijd hebben impact op omgeving (RIS309204). Monitoring bezoekersstromen moet daar duidelijkheid over geven.
●
Verplaatsing Raamprostitutie GELD De besteding kalenderjaar 2021 is minimaal circa € 220.000 lager uitvallen dan begroot. Dit resultaat valt vrij in de gemeentebegroting. Voor 2022 is nog een budget van € 153.000 beschikbaar. Vanaf 2023 is er geen budget. Parallel aan dit project is de gemeente verplichtingen aangegaan om Sporendriehoek in erfpacht te nemen op basis van ‘strategische locatie’. Huuropbrengsten huidig vastgoed dekken de kosten. Dit is verder geen onderdeel van dit project. RISICO Inmiddels heeft de raad een motie aangenomen om verder onderzoek naar de verplaatsing te stoppen RIS311143.Risico’s van een nieuw project moeten worden geïnventariseerd nav afdoening van de moties. ORGANISATIE Complex project met meerdere stakeholders en daarmee belangen zorgt voor een moeizame afstemming over scope. TIJD Inmiddels heeft de raad een motie aangenomen om verder onderzoek naar de verplaatsing te stoppen RIS311143. COMMUNICATIE kan pas weer worden opgepakt na afdoening motie INFORMATIE Afstemming verloopt in de basis goed. Resultaat is vaak minder duidelijk vanwege minder wijzigingen in scope in relatie tot gerelateerde projecten. KWALITEIT Inmiddels heeft de raad een motie aangenomen om verder onderzoek naar de verplaatsing te stoppen RIS311143.
MAATSCHAPPIJ Het draagvlak vanuit sector (sekswerkers/exploitanten/vastgoedeigenaren) staat onder spanning vanwege lange doorlooptijd.
●
Nota van Uitgangspunten Laakhavens GELD Omdat het een integrale NvU LH betreft wordt er extra inzet gevraagd van alle betrokken diensten, waardoor ook de procedure van het raadsbesluit langer wordt. Daarnaast dienen er een aantal onderzoeken te worden uitgezet. Het beschikbare budget is beperkt.
GRIP-RAPPORTAGE Q3
20
TIJD De Nota van Uitgangspunten Laakhavens is een uitwerking van de structuurvisie CID (RIS307135). De Nota van Uitgangspunten Laakhavens geeft antwoord op vragen die bij de behandeling van de structuurvisie gesteld zijn door de raad. Aanvullende onderzoeken kunnen leiden tot vertraging. Er wordt een procesplanning opgesteld om hierop te kunnen sturen. De collegebehandeling verschuift hierdoor van november 2021 naar Q1 2022. COMMUNICATIE Door de coronamaatregelen is een minimum aan participatie gehouden. Er is een risico dat dit voor bepaalde groepen niet genoeg is en dat er weerstand ontstaat. Richting het aanbieden van het raadsvoorstel wordt er eerst meer participatie georganiseerd. KWALITEIT Niet alle onderzoeken zijn afgerond. Om de kwaliteit van de NvU LH te waarborgen, dienen deze alsnog te worden uitgevoerd.
●
Gebiedspaspoort Junopark GELD Financieel zit het project in de definitiefase. Er wordt gewerkt aan het gebiedspaspoort (RIS305811) waar de gebiedsexploitatie onderdeel van is. Er vinden hierover nog gesprekken plaats met de ontwikkelaars. Deze is dus nog niet vastgesteld. Om de Grex op te kunnen stellen dienen nog een aantal vooronderzoeken te worden uitgevoerd. Hiervoor is echter geen budget beschikbaar. Dit kan geregeld worden door middel van een Nota van Uitgangspunten (NvU) met uitzicht op dekking. In november vindt overleg tussen partijen plaats over hoe het project verder geholpen kan worden gezien het tekort, ontbrekende reserveringen en de overeenkomst. TIJD De eerste fase reservering heeft uitstel gekregen. Er is hier wel een vaste termijn aan verbonden. Eind 2021 loopt de laatste verlenging van de intentieovereenkomst af. Deze moet eventueel nog worden verlengd. INFORMATIE In oktober is aangegeven aan de ontwikkelaars dat het verder uitwerken van de gebiedsvisie tot gebiedspaspoort ‘getemporiseerd´ wordt. We gaan met partijen in gesprek of en op welke wijze fase 1 wel door kan gaan. Op basis van dit besluit moeten de consequenties worden bepaald. MAATSCHAPPIJ In het gebied dient een basisschool te worden gerealiseerd.
Omdat de school onderdeel is van het deelgebied en afspraken op het niveau van het gebiedspaspoort en gebiedsexploitatie worden gemaakt is de voortgang van de school mede afhankelijk van vaststelling van deze deelproducten. Aandachtspunt is het on hold zetten van het gebiedspaspoort. De vraag is of en op welke wijze fase 1 met daarin de school verder ontwikkelt kan worden. In het deelgebied ligt het bedrijf Maison Kelder dat bezwaar heeft ingediend tegen het omgevingsplan. Het gaat hierbij om geluid en geur. De consequenties hiervan zijn nog niet helemaal te overzien. Een mogelijkheid is om het bedrijf te verplaatsen. Hier zijn echter nog geen gesprekken voor opgestart. Dit raakt zowel de beheeraspecten tijd, geld en maatschappelijk. Een deel van de opgave moet komen uit vrijgevallen reserveringen of het nieuwe omgevingsplan. Beide ontwikkelaars hebben voor een belangrijk gedeelte nog geen reservering voor woningbouw. Daartoe moet een voldoende groot contingent vrijvallen of het moet geregeld worden in de ruimte van de extra woningen in het nieuwe omgevingsplan. Omdat we nu bezig zijn met een integraal plan en een gebiedsexploitatie moeten de ontwikkelingen ook allemaal uitgevoerd worden. Dit legt druk op het nog te regelen contingent aan woningen waarvan de komst nog niet zeker is gesteld. Ook dit aspect is van invloed op de drie beheeraspecten.
Belangrijk voor het gebied is de herinrichting van de kadestrook die nu in gebruik is door de werk- en woonboten. Het beleidsmatig mogelijke gebruik van de kade door de woonschepen is 3m breed over de hele lengte van de boot. Dit is echter niet het kwaliteitsniveau wat nagestreefd wordt voor het Junopark, waardoor maatwerk nodig is om het meer een openbaar karakter te geven. Dit leidt tot extra capaciteitsbehoefte om met stakeholders (eigenaren in gesprek te gaan). Er zijn op dit moment geen financiële mogelijkheden om dit te veranderen. In de zomer van 2021 is bekend geworden dat het bij vervolgonderzoek naar de inpassing van hoogwaardig openbaar vervoer door de Binckhorst ook het mogelijke tracé over de Jupiterkade wordt meegenomen. Besluitvorming hierover vindt naar verwachting plaats in de loop van 2022. Dit zal consequenties hebben omdat besluitvorming over het gebiedspaspoort niet eerder mogelijk lijkt voordat duidelijk is hoe verdergegaan wordt met deze HOV-variant.
GRIP-RAPPORTAGE Q3
21
●
Renovatie Utrechtsebaan ORGANISATIE Vanwege de vertraging moet een aantal projectteamleden opnieuw worden gecontracteerd. TIJD Door een kort geding van één van de geselecteerde partijen is de gunning opgeschort. Het lijkt mogelijk om begin 2022 een nieuw tijdslot te vinden.
●
Lijn 16, projecten in uitvoering In Q1 2021 is gestart met het opstellen van de definitieve ontwerpen van de eerste projecten Lijn 16M (Erasmusweg t/m Gouverneurlaan), Lijn 16Z (Laan van Meerdervoort t/m Torenstraat) en Lijn 16S (Statenlaan t/m Waldeck Pyrmontkade). Voor deze projecten worden 4 aanbestedingen uitgevoerd. Ieder tracé kent zijn eigen tijdsslot. Geen bijzonderheden. Alle beheersaspecten zijn groen
●
Middenboulevard Scheveningen De gemeenteraad heeft ingestemd met de aangepaste DO waarin de boulevard is verbreed en met toekenning van extra dekking uit de Enecogelden. De aanbesteding is na goedkeuring van de raad (RIS307266) op 14 juni opnieuw gestart. Alle beheersaspecten zijn groen.
●
Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat GELD Bij afronding van het VO+ wordt de raming aangepast (RIS305652). De kans is groot dat het bestuurlijk vastgestelde uitvoeringsbudget overschreden zal worden. Zie hoofdstuk 3.5 voor oorzaak, maatregelen en gevolg. RISICO De risico’s hebben betrekking op het al dan niet bereiken van overeenstemming met de verschillende VvE's, overeenstemming met Strandweg BV, het verkrijgen van de benodigde vergunningen en het bereiken van overeenstemming met de verschillende vastgoedeigenaren aan de Korte Zeekant. ORGANISATIE De ingehuurde opdrachtgever gaat het project verlaten wat voor discontinuïteit kan zorgen. TIJD Voorafgaand aan het DO en de aanbesteding, als alle risico's zijn uitgekristalliseerd (RIS308705), zal aan de commissie Ruimte nadere informatie worden verstrekt over het project, met name over de planning en de kosten. Zie hoofdstuk 3.5 voor oorzaak, maatregelen en gevolg. INFORMATIE Communicatie wordt bemoeilijkt omdat scope nog niet vaststaat. KWALITEIT De scope van het project is aangepast. Er zijn raakvlakken toegevoegd aan de scope teneinde het project te kunnen realiseren. Dit kan consequenties hebben voor de kwaliteit.