RIS311901 Bijlage 2 Projectenlijst

*

DHHD

Water- Groen- en Klimaat-Plan (WGKP)

DH+HH D

Klimaatadaptatie kennisontwikkeling

DH+HH D

Klimaatadaptatie werkregio Delfland

DH+HH D

Convenant Klimaatadaptief Bouwen en CoP Klimaatadaptatie Verkenning megawaterberging Verademing Studie groen voor blauw

DH+HH D

DH

Verkenning naar mogelijkheid om zowel het afvalwatersysteem als de klimaatadaptiviteit van de stad in één keer voor lange termijn veilig te stellen.

Klimaatbestendige stad ook op lange termijn van 2100.

2023

X

Input afwegingskader voor klimaatadaptatie, ruimtelijke reserveringen en bijsturen beleid. Toegankelijke gegevens.

Q3 2022

X

2022

X

uiterlijk 2024

X

Hemelwaterbeleid is nu omschreven in zowel het GRP als in Actueel hemelwaterbeleid de Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig. Vanwege de geborgd in GRP en eventuele in urgentie van de opgave en de continue kennisontwikkeling de Wegwijzer. wordt het beleid uiterlijk 2024 geevalueerd. Het doorlopend bijhouden van mogelijkheden om op kleine Vergroten sponswerking door DH schaal verharding te vervangen door groen. Bij planmatige ontstening. werkzaamheden in de omgeving of bij budgetmeevallers kunnen deze punten worden opgepakt. Grondwater is bij de klimaatdiscussie onderbelicht. We zien Inzicht in knelpunten voor de DH nu al een structurele gemiddelde grondwaterstandsstijging toekomst in delen van de stad en de extremen, zowel nat als droog, nemen toe. Input voor gezamenlijke visievorming. De 4 doelen zijn: bewustzijn, HHD Via Klimaatkrachtig Delfland werken we aan kennisontwikkeling, uitvoering van klimaatbestendige samenwerkingsafspraken / projecten en borging van het klimaatadaptatie in beleid en maatregelen, actief netwerk, werkprocessen bij partijen. HaagWonen en Delfand zijn in verankering / borging. overleg over invulling klimaatadaptatie. doorstroom van water mogelijk HHD+DH Het open houden van de mogelijkheid en aanleg van voorzieningen om de doorstroming van water tussen de Holle Wetering en de Strijp langs de Erasmusweg te realiseren.

HHD+DH Samen optrekken in het ontwikkelen van een visie voor de visie op waterveiligheid en kust als basis voor waterveiligheid en ruimtelijke ruimtelijke ontwikkeling ontwikkelingen in de toekomst. DH

Kleinschalige vergroening Klimaatmodellen grondwater Netwerk Klimaatkrachtig Delfland

Waterverbinding Erasmusweg Langetermijnvisie Kust

Molenvlietpark (2e toevoer, vispaaiplaats, waterbergingscapaciteit)

HHD

Vroondaal: waterbergingsopgave

DH

DH

*

Energietransitie, TEO en TEA

DH

Pilots benutten TEO en TEA

DH

Keizerstraat Scheveningen aanpak wateroverlast

DH

*

Duiker Groot Hertoginnelaan.

DH

Kansenkaart voor verbreding bruggen en benutten 'bijnaboezemland' Stroomgebied Haagse Beek, benutten bergingspotentie

DH

DH

samen

bewust

aantrekkelijk

KRW

klimaat en veerkracht

Resultaat

*

Aan de hand van de met een gemarkeerde projecten wordt in het hoofddocument de samenwerking toegelicht en op kaartbeelden weergegeven. Projecten die bestuurlijke aandacht hebben / verdienen zijn DIK gedrukt. Integrale gezamenlijke kennisontwikkeling en visievorming Gezamenlijke visie met 2023 X X X X voor korte, middellange en lange termijn: Wat is voor Den sturingsmiddelen, proces- en Haag op basis van de vele belangen bij klimaatadaptatie, de werkafspraken. meest wenselijke visie op water en groen? Hoe verhoudt zich dat tot een toekomstbestendig en veerkrachtig watersysteem? Hoe werken we daar samen en met de stad We werken als partijen regionaal en landelijk samen aan Actuele kennis voor doorlopend onder andere onderstaande ontwikkelingen, en meer. We beleidsontwikkeling en zijn beiden deelnemer aan deze processen. uitvoering. De tijdelijke rijks impulsregeling stelt voor werkregio Delfland Extra klimaatadaptatieve Q3 2021, X 9,3 mln beschikbaar. Eerste aanvraag vanuit werkregio maatregelen met gelden 2022 en gedaan in 2021. Nieuwe aanvragen in voorbereiding. impulsregeling. 2023 Uitvoering in de periode 2021-2027. Huidige bouwopgave op klimaatadaptieve wijze uitgevoerd Actief regionaal netwerk. 2021 - '22 X en werkwijze in eigen beleid en handelen te verankeren. Kennisuitwisseling via Community of Practise.

Vervolg op de studie naar de Waarde van Groen. Bepalen of het effect van vergroening om het watersysteem op orde te houden grootschalige ingrepen op termijn (extra afvoer naar zee) kan voorkomen. DH+HHD Inzicht in de aangelegde maatregelen om het effect van vasthoudmaatregelen in de tijd op de waterhuishouding te kunnen volgen. Monitoring effectiviteit van het beleid. DH

Inzicht in vasthoudmaatregelen en vergroening Hemelwatebeleid actualiseren

Toekomstverkenning Scheveningen Haven

Toelichting

Planning

Trekker

Onderwerp

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

doorlopend X

Q1 2022

X

doorlopend X

2022 ev

X

X

X

X

2024

X

Vergroten waterveiligheid van de Vliet e.o. door aanleg van Aanleg 2e toevoer en 60.000 m3 extra waterberging. Laatste stap: 2e vispaaiplaats toevoerkanaal aanleggen om de waterberging sneler te kunnen vullen. Bij ontwikkelingen moet voldoende waterberging worden Voldoende berging en gerealiseerd. Gezamenlijk wordt bekeken hoe een deel van aantrekkelijk landschapspark. die opgave kan worden ingezet om de ontwikkeling van het landschapspark te steunen. Het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie naar visie op waterveiligheid en verschillende scenario’s voor doorontwikkeling van de ruimtelijke ontwikkeling haven, waarbij verlegging van de zeewering in één van de scenario’s wordt meegenomen. Afstemming over het benutten van energie uit afval- en Effectief gebruik van oppervlaktewater, samenwerking bij het opstellen van water- energiepotentie afval- en en energieplannen. oppervlaktewater. In het Laakgebied wordt onderzocht hoe nieuwe leidingen in Afstemming belangen water en de grond en de mogelijkheden om water vast te houden klimaat vs energie en kunnen worden gecombineerd. Ook onderzoeken TEA voor afvalwatertransport. verwarming van zwembad De Blinkert. Bij hevige kortdurende regenbuien ontstaat in de Keizerstraat bestand tegen Keizerstraat een ernstige water-op-straat situatie. klimaatbui.

Vingeroefening voor aanpak knelpunten uit stresstesten en toepassing van de nieuwe Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig. De afwatering van de waterpartijen aan de Verbeterde afwatering en Groothertoginnelaan naar het Verversingskanaal leiden en verminderde overstort. de bestaande afwaterende duiker in de Waldeck Pyrmontkade gebruiken als bergbezinkriool.

feb 2023 (conform SOK)

X

X

X

2023

X

X

X

2023

X

Bij ruimtelijke ontwikkelingen omzetten hoge polderdelen Opties voor verruiming van het naar boezemland afweg. Kansen voor aanleg extra boezemsysteem boezemwater benutten. Bij vervanging brughoofden over boezemwater die doorstroomprofiel versmallen, de De Haagse Beek heeft momenteel geen bergende potentie. Studie: extra waterberging. Door de ligging hoger dan de boezem zou de Beek veel water van hoger gelegen gebieden zoals Vogelwijk en Statenkwartier kunnen vasthouden om de boezem te ontlasten.

doorlopend X

X

2023

X

X

X

X

X

X

X

doorlopend X

X

X

2022

X

X

X

2022

X

2025

X

X

X

X

Risicodialogen DPRA

DH

Rioolvervanging

DH

Regels voor water vasthouden

DH

Regionale modelering (NAD Wareco)

Visie op de Ondergrond

Watersysteemanalyses

doorlopend X

X

Opslag van regenwater in de bodem gaat droogte en Meer inzicht in mogelijkheden verzilting tegen door vergroten van de zoetwatervooraad én om grondwatersysteem te verkleint effecten van extreme regen. In het Cromvlietpark is beheersen een UWB aangelegd en het monitoringsprogramma is van start. Samen met Wareco worden mogelijke gebiedseffecten bestudeerd en verkend of deze methode op grote schaal benut kan worden om het grondwaterpeil te sturen.

Q4 2022

X

DH+HHD Grondwater is een gedeeld dossier. De gemeente heeft een Visie op de ondergrond. zorgplicht, het waterschap neemt peilbesluiten en zorgt voor de uiteindelijke afvoer van al het water. Handvaten ziijn nodig om om de vele belangen en ruimteclaims vanuit energie e/o klimaat af te kunnen wegen. Inzicht in knelpunten voor de HHD Delfland voert periodiek een analyse uit naar wateroverlastknelpunten vanuit het watersysteem. Voor de toekomst. gebieden in Den Haag gebeurt dit samen met de gemeente, en wordt een link gelegd met de beschikbare stresstesten.

Q3 2022

X

X

X

doorlopend X

*

HHD+DH Ecologische maatregelen aan oevers en in het water om een Natte Ecologische Zone van minimaal 6 hectare mogelijk te maken, in samenwerking met de ontwikkeling van het landschapspark.

Nieuw NEZ kerngebied

Het type Biomatrix heeft zich in de praktijk bewezen en kan Meer ruimte voor ecologie en breed worden toegepast. Samen met de gebiedscoördinator een groene uitstraling. (DSO) van stadsdeel laak beschouwen of, vooruitlopend aan de gebiedsontwikkeling, meer modulaire drijvende Inzicht in het functioneren van HHD Drijvende oevers staan in de belangstelling als mogelijke maatregel voor meer biodiversiteit in 'stenige' wateren. drijvende oevers Gerichte monitoring moet uitwijzen of ze daadwerkelijk meer DH+HHD Plaatsing van een beluchtende installatie om de ecologische Voorkomen zuurstofloos water. waterkwaliteit in deze diepe plas door destratificatie / zuurstofinbreng te verbeteren. HHD + Gezamenlijk optrekken bij de bestrijding van schadelijke Schade en overlast voorkomen. DH exoten zoals grote waternavel en amerikaanse rivierkreeft. DH

Verdere uitbreiding drijvende oevers: Laakhaven en Petroleumhaven Monitoringsplan drijvende oevers Madestein: beluchting plas Exotenbestrijding Mariahoeve aanpak waterkwaliteitsknelpunt

DH

Na diverse maatregelen in de periode 2015-2017 is de Verbetering ecologische waterkwaliteit in Mariahoeve verbeterd, maar onvoldoende waterkwaliteit. om weer een ecologisch gezond watersysteem te verkrijgen.

Verbeterd Gescheiden Stelsel 2.0 Nieuw Waldeck

DH

Piroefproject waarbij een bestaand gescheiden systeem Lagere vuilbelasting boezem. wordt omgebouwd tot een zogenaamd VGS 2.0 systeem met als doelen zowel de resterende vuiluitworp (van maaiveld en mogelijke foutieve aansluitingen) verder te beperken als om meer berging in het systeem te creeëren. HHD Start in september proces gezamenlijke Kaders voor de afspraken en kennisontwikkeling naar effect van kwaliteitsbaggeren op de werkzaamheden. waterkwaliteit en de randvoorwaarden voor uitvoering. De Hindoegemeenschap heeft behoefte aan een plek om Vastgelegde afspraken. asresten van overledenen te kunnen toevertrouwen aan het stromend water. Delfland onderzoekt de mogelijkheden om te faciliteren en hoe en waar dit te regelen.

HHD

* DH

bestuursovereenkomst SGB2 is in 2021 afgelopen. * HHD+DH De Zodra voor het SGB3 concrete afspraken tussen DH en DH+HHD Doorlopend, 2x per jaar afstemming via het Visplatform

Wegwerken achterstand onderhoud NVO’s

DH

Haagse Beek, herinrichting Sportlaan

DH

Afspraken vastgelegd Betere ecologische waterkwaliteit.

Uitvoeringsplan met een looptijd van 6 jaar om achterstallig onderhoud bij bestaande natuurvriendelijke oevers, in beheer bij Den Haag, op te pakken en rietdominantie te bestrijden. Tussen de Daal en Bergselaan en de De Savornin Vergunbaar plan. Lohmanlaan wordt het grootste deel van het peilvak rond de sportvelden opgeheven en toegevoegd aan een veel ruimere Haagse Beek met meer ecologische potentie.

X

X

* Madestein: inrichting kerngebied NEZ

X

X

X

Integraal groen-blauw netwerk Hofvijver

Uitvoering Visbeleid en maatregelen

X

Veel gebouwen kunnen nog op een relatief eenvoudige Toename afgekoppelde 2025 X manier worden afgekoppeld. Hiermee wordt de belasting hectares verhard oppervlak; van dat water met overstortend rioolwater verder beperkt en Input voor ontwerpers via HOR. het is een extra bron van schoon water. Actualisatie van de bestaande afkoppelkansenkaart. DH+HHD Den Haag en Delfland zijn beiden sturingspartners van het Een gezamenlijk doorlopend X NPHD, samen met Dunea, Staatsbosbeheer, Provincie Zuid- uitvoeringsprogramma om het Holland en Hoogheemraadschap van Rijnland. gebied veerkrachtig, aaneengesloten engroen-blauwe beleefbaar doorlopend X van de HHD+DH Combineren van de Haagse groen-blauwe structuur met het Versterken wensbeeld voor het netwerk natte ecologische zones vanuit structuren voor droge én natte Delfland. ecologie. De renovatie van het Binnenhof biedt bedreigingen en DH Representatieve Hofvijver 2022 ev kansen voor de Hofvijver. Samen sturen op net en schoon water.

Nationaal Park Hollandse Duinen

Hindoe-offerplaats

doorlopend X

DH

Actualisatie afkoppelkansenkaart

Kwaliteitsbaggeren

X

2021-2022 X

Regionaal inzicht in opgaven en 2022 HHD+DH Sturing met afvalwater kan een grote impact hebben op zowel het functioneren van de regionale mogelijkheden. rioolwaterzuiveringen als op individuele bemalingsgebieden. Door te bufferen of versneld af te voeren kan worden gestuurd op efficient beheer, zowel voor de zuivering als bijvoorbeeld voor overstorten. DH

Coastar, Urban Waterbuffer, pilot Cromvlietpark

Dialogen voor hevige regenval, droogte en hitte worden Gevoelde urgentie uitgebreid naar de stad. Ook voor waterveiligheid moet een klimaatadaptatie modus gevonden te worden om afwegingen te maken. Deze dialoog moet ook intergemeentelijk worden gevoerd. Jaarlijks wordt 18 kilometer riolering vervangen. We streven Blijvend goed functionerend hierbij steeds naar verbetering, zowel kwalitatief rioolstelsel (vermindering van overstorten) als kwantitatief (sponswerking door vergroening en infiltratie). Door in het Handboek Openbare Ruimte en bij Toepassen Wegwijzer Den Omgevingsplannen regels te stellen voor het vasthouden Haag Klimaatadaptief in alle van water kan het gehele systeem meer klimaatbestendig planologische en worden gemaakt. stedenbouwkundige kaders.

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

2022-'23

X

X

2022 ev

X

X

X

X

X

doorlopend X

X

2023

Q2 2022

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

start Q3 21

X

2022

X

X

Q1 2022 doorlopend

X X

X

2025

X

Q4 2021

X

X

X

DH+HHD De waterkwaliteit laat plaatselijk en met name in de zomermaanden door opwarming en gebrek aan doorstroming te wensen over. Onderzocht wordt of op duurzame wijze meer beweging in het water kan worden gebracht. HHD+DH Onderzocht wordt wat de belangen van gemeente, waterschap en Uniper zijn, om te bepalen wat de toekomst van het gemaal is. DH+HHD Drijfbladvegetatie oogt sierlijk, biedt een schuilplaats voor vis en helpt de ecologische waterkwaliteit te verbeteren.

Effect circulatie op waterkwaliteit.

Onderzoek toekomstige functie gemaal Uniper Aanplant drijfbladvegetatie Madestein: zwemwaterkwaliteit

*

Schoon (onder-)houden water: kroosbestrijding en ecologisch beheer. Schoon (onder-)houden water: aanpak zwerfvuil. Vervolg op Nota Binnenwater Rijnerwatering, vaarbeheer (éénrichtingsverkeer) in combinatie met KRW belang. Communicatie en Participatie

*

*

Communicatie waterbewustzijn afstemmen Bewustwording vergroten Educatie scholen

Kennis over effect circuleren water2022 en verkenning kansrijke X locaties.

X

Voorstel.

2023

X

X

meer drijfbladvegetatie.

doorlopend

X

X

X

X

X

X

X

X

X

HHD+DH Bestaande lespakketten benutten en beschikbaar stellen. Link met groen-blauwe schoolpleinen.

Vernieuwde websites HHD en 2022 DH met onderlinge koppelingen Samen met NME stellen we doorlopend lespakketten voor scholen beschikbaar. Overzicht en inzicht in genomen 2022 X klimaatmaatregelen op publiek en particulier terrein.

DH+HHD Verkenning nut en noodzaak gezamenlijk databeheer tbv monitoring klimaatadaptatie, KRW, vaarrecreatie, etc.als input voor beleidsevaluatie en de hierboven genoemde integrale visie water- groen- en klimaat. De omgeving van de Haagse Hogeschool transformeert Verbetering waterkwaliteit, DH naar een campusgebied met hoogbouw nabij het spoor. vergunbare maatregelen in het Maatregelen voor KRW en sponswerking zijn opgenomen in watersysteem en vergroten het plan. Afstemming over ondergrond loopt via sponswerking. afvalwaterketenbeheer. Borging eisen ten aanzien van waterbouwkundige Wegwijzer verwerkt in het DH constructies, klimaatadaptatie en watersysteem. Handboek.

Stadscampus HS en Laakhaven

Handboek Openbare Ruimte

2022

X

X

Overeenstemming over HHD+DH Gezamenlijk onderzoek naar mogelijkheden om de zwemwaterkwaliteit op met name het gebied van blauwalg te maatregelen ter verbetering van verbeteren - in samenhang met groter regionaal onderzoek de zwemwaterkwaliteit. naar 13 aangewezen zwemlocaties. Delfland trekt het Belevingswaarde water voor DH+HHD Tijdens het groeiseizoen vroegtijdig verwijderen van kroos doorlopend om exponentiële groei te voorkomen. Intern Delfland wordt bewoners vergroten door kroosbestrijding opgenomen in het programma zichtbaar schoner water en waterkwaliteit als 'groen maaibeheer en ecologisch betere ecologische baggeren'. waterkwaliteit. Toegepast onderzoek naar mogelijkheden om plastic uit de belevingswaarde van het water 2021 c/ DH waterkolom te verwijderen en daarmee de vorming van voor bewoners te vergroten door doorlopend microplastics te beperken. Pilot plasticvanger minder zwerfvuil Loosduinseweg. HHD dateert : Voor microverontreinigingen wordt Aangepast beleid voor recreatief Q4 2022 De Nota Binnenwater uit 2012 en is tot twee maal DH toe verlengd en is toe aan actualisatie. Het doel is om de en gebruiksmatig gebruik water gebruikswaarde van het Haagse Water te vergroten. en kades, waaronder ligplaatsen. Duidelijkheid over de toekomst Q2 2022.

HHD+DH Het besluit om als proef de Rijnerwatering in één richting open te stellen voor vaarverkeer wordt voor 1 jaar verlengd. van de vaarverbinding in Het onderzoek naar de effecten van de maatregel op de samenhang met de ecologische ecologie is in 2021 opgeleverd. Op basis van de resultaten waarde. is een definitief besluit opgesteld en in Q2 2022 vastgesteld. Betrokken en geïnformeerde HHD+DH verzamelnaam voor diverse acties, deels n.t.b. doorlopend X bewoners, bedrijven en gebruikers HHD+D Samen optrekken m.b.t. communicatie t.b.v. Betrokken en geïnformeerde doorlopend X H waterbewustzijn. bewoners, bedrijven en gebruikers DH+HHD Nieuwe Website, kleine filmpjes

Gezamenlijk databeheer

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

De Binckhorst transformeert van een bedrijvengebied naar Voorstel voor de mogelijkheden Q4 2021vervangen X door doorlopend X een gemengd gebied van bedrijvigheid en wonen. voor KRW-maatregelen. Verkennen van kansen ter de verbetering van de De naoorlogse wijken in Den Haag Zuid-West worden Vergroten sponswerking, DH doorlopend X verdicht. Gezamenlijke afweging over effectieve vergunbare ingrepen in klimaatadaptieve inrichting op privaat / openbaar terrein en/ waterhuishouding. of in open water. Vergunbare (fasering DH+HHD Meerjarenprogramma kunstwerken in samenhang met doorlopend X overige ontwikkelingen in het watersysteem. Vervangen van van)werken in het kademuren is van belang voor de veiligheid en voor het boezemstelsel goed functioneren van het watersysteem. Bij deverzilten. uitrol De bronnen van Dunea nabij de Stadskwekerij DH Meer drinkwaterzekerheid X Onderzoek of deze bron in gebruik kan blijven door winning brak water en infiltratie zoet water. t (3e bron, winning brak water) Blauwdruk geschikt voor andere Q1 2022 DH+HHD De beheerovereenkomst uit 2000 aanpassen aan actueel beleid, PDCA-cyclus en streefbeelden voor beheer van gemeenten en passend bij nvo's, drijvende oevers en vispaaiplaatsen. assetmanagement.

De werkprocessen rondom de gemeentelijke Heldere afspraken voor de DH Q2 2022 omgevingsvergunningen zoals die zijn opgesteld met de werkprocessen waarvoor regio Haaglanden, dienen als basis voor de onderlinge onderliinge afstemming nodig is. werkafspraken. Aanpassingen aan de werkprocessen voor de overige instrumenten zoals het vooroverleg en integrale afstemming door bijv. omgevingstafels, herzieningen van omgevingsplannen en de digitale samenwerking worden gezamenlijk opgesteld. De invoering van de Omgevingswet vraagt een nieuwe Water- en klimaatbelang DH 2022-2023 manier van visies opstellen. We zoeken elkaar daarin op om expliciet meegewogen in nieuwe samen te leren. Delflandop levert input voor devan Haagse Omgevingsvisie. We trekken gezamenlijk bij het opstellen Wateren kllimaatbelang DH doorlopend Omgevingsplannen, Delfland neemt deel aan de pilots geborgd in het omgevingsplan. hiervoor.

X

DH+HHD Gemeente en Delfland verkennen met elkaar waar kansen overzicht van kansen voor 2024 liggen voor samenwerking op het vlak van circulaire samenwerking en het benutten economie. Denk aan een materialenbank voor hergebruik daarvan. en upcycling en het uitwisselen van ervaringen over het DHHD Met de met een gemarkeerde projecten wordt in het hoofddocument de samenwerking nader toegelicht. Veelal worden ze ook op

X

DH

Ontwikkelingen Binckhorst Ontwikkelingen Den Haag Zuid West

*

MJPK4 discussie over eisen bij werken

*

Samenwerking met Dunea in Freshman project Actualisatie beheerovereenkomst Omgevingswet: m.n. werkprocessen

Omgevingsvisie, met inbreng vanuit de Omgevingsplannen

Samenwerking Duurzaam Circulair

*

X

*

X

X

X

X

X

X