RIS311863 bijlage 1 Jaarrapportage Indaver 2020

Gemeente Den Haag

2020 locaties BioPower Alphen 226,2 0,0 13,0 10,9 0,0 0,0 0,0 3,1 0,0 181,2 434,4

maand maart april mei juni juli augustus september oktober november december totaal

april mei nov/dec

in april is een heveelheid GFT op de locatie van Attero verwerkt. Door de grote toevoer van GFT was het niet meer mogelijk het GFT op een Indaver locatie te verwerken in mei is een hoeveelheid GFT op de Indaver locatie in Nieuwdorp verwerkt vanwege de hoge anvoer op de overige locaties. in november en december is blad separaat verwerkt op groenlocatie Moerdijk

Europoort 334,7 773,7 518,9 699,5 696,4 523,2 721,3 1.529,1 924,5 397,5 7.118,9

anders 0,0 188,8 247,9

436,7

blad locatie Moerdijk

geproduceerde hoeveelheid Groengas m3 Compost CO2 226,1 8.011,7 7,6 391,7 6.095,2 5,2 365,5 343,3 0,3 291,5 317,8 0,3 285,9 0,0 0,0 214,8 0,0 0,0 296,1 0,0 0,0 629,1 94,0 0,1 856,2 0,0 0,0 463,8 7.792,9 7,0 4.020,8 22.654,8 20,3

totale hoeveelheid GFT (ton) 560,9 962,5 779,8 710,42 696,44 523,2 721,26 1532,24 1877,76 1040,84 9.405,4

953,2 459,1 1.412,3

Gemeente Den Haag; verslaglegging over 2020 GFT verwerking Algemeen Het is een understatement van jewelste om te zeggen dat 2020 een apart jaar was. Door de wereldwijde COVID pandemie is er heel veel op een andere manier gegaan dan verwacht. Toch is het achteraf ook wel geruststellend om te zien dat uiteindelijk de verwerking van afval in Nederland “gewoon” is doorgegaan. Het woord gewoon staat daarbij tussen aanhalingstekens omdat er heel veel extra werk en energie is gaan zitten in het organiseren van deze verwerking. Door het vele thuiswerken is voor de GFT markt een extra uitdaging ontstaan. De toch al jaarlijks stijgende volumes zijn extra opgestuwd door de “COVID 19 tonnen”. De VA heeft becijferd dat er 9% extra GFT is binnengekomen door de pandemie. Uiteindelijk is toch al dat GFT op de een of andere manier verwerkt. De markt is daarin vindingrijk gebleken. Er is geen enkele wagen met GFT teruggestuurd. We hebben het in Nederland kunnen redden door extra ploegen in te zetten, weekenddiensten te draaien, gebruik te maken van de schaarse capaciteit bij collega’s en uiteindelijk is er zelfs GFT ingekuild. Voor het GFT van de gemeente Den Haag geldt dat dit in verwerkt is op onze locaties in Europoort en Alphen aan de Rijn, en incidenteel bij onze collega’s van Attero en op de Indaver locatie in Nieuwdorp. In het cijfermatige overzicht vindt u de specifieke getallen.

Doelstellingen De doelstelling van Indaver met dit contract is een optimale benutting van de capaciteit van onze verwerkingsinstallaties in Rotterdam Europoort en Alphen aan den Rijn. Met name in de wintermaanden is er op de locatie Alphen aan de Rijn capaciteit beschikbaar. Omdat we op deze locatie beschikken over een vergister kunnen we meer waardevolle stromen uit het GFT halen. Deze benutten we dan ook graag ten volle. Daarnaast heeft Indaver de doelstelling om een prominente rol te spelen in de circulaire economie. De vraag naar grondstoffen blijft namelijk groeien, niet alleen door de toenemende welvaart, maar ook door de groei van de bevolking. Grondstoffen zijn in veel gevallen niet onuitputtelijk. We zullen daarom slimmer moeten omspringen met materialen en energie. Ook omdat schaarste gelijk staat aan hoge prijzen voor primaire grondstoffen. Circulaire economie is een van de antwoorden op dit complexe vraagstuk. Afvalstromen bevatten veel materialen die we kunnen terugwinnen en opnieuw kunnen inzetten als secundaire grondstof. Dit levert niet alleen een besparing op van primaire grondstoffen, het past ook bij het tijdsbeeld om verspilling tegen te gaan. Producenten vervaardigen producten uit grondstoffen. Uit die productie ontstaan onbruikbare materialen, dus afval. Ook de producten worden vaak op een bepaald moment afval.

Door deze materialen zo efficiënt mogelijk te recyclen, spreken we minder primaire en fossiele grondstoffen aan. Op die manier sluit Indaver de materialenkringloop. Waarde creëren uit afval Producten uit GFT Duurzaam afvalbeheer heeft alles te maken met het omzetten van afval in grondstoffen. Immers, door afvalstromen te verbranden, eindigt de levenscyclus. En dat, terwijl er voor heel veel stromen nog nuttige toepassingen te bedenken zijn. Het door de gemeente Den Haag ingezamelde GFT-afval kunnen wij in onze installaties optimaal benutten. Zoals aangegeven wordt 85% van het GFT verwerkt in een composteerinstallatie. Hier wordt van het GFT compost gemaakt. Ook wordt de biomassa er uit gehaald. In Alphen aan den Rijn wordt het GFT eerst vergist voor het gecomposteerd wordt. Dat levert biogas, CO2, warmte

en compost op. Voor de exacte hoeveelheden verwijs ik graag naar het cijfermatige overzicht. Naast de producten uit het GFT loont het qua duurzaamheid ook om in het seizoen de bladfractie apart te houden van het overige GFT. De bladfractie kan dan separaat worden verwerkt op een groencomposteerlocatie. De groencompost heeft andere, meer hoogwaardige, toepassingen dan de GFT compost die met name in de landbouw wordt toegepast. Voor groencompost is belangstelling van hoveniers en gemeentelijke plantsoendiensten, omdat het bijdraagt aan het verbeteren van de bodem in perken en parken. Er wordt hieronder een korte uitleg gegeven van de producten die uit het GFT gewonnen worden. Biogas Door het vergisten van het GFT afval ontstaat Biogas. Biogas bestaat voor ongeveer voor 55% uit vloeibaar gas (CH4) en voor 45 % uit CO2. Het biogas dat in de vergister is ontstaan, wordt na behandeld met een scrubber (wasser) en met actief koolfilters. Hiermee verwijderen we stoffen die de geur van het gas maskeren. Bovendien voorkomen we zo verstopping van de membraanfilters. Het biogas wordt gedroogd en op druk gebracht. Vervolgens gaat het biogas door een membraanfilter om het CH4 te scheiden van het CO2. Hierdoor ontstaat groen gas. Nadat het groengas op aardgasspecificatie is gebracht, voegen we een sterk ruikend product toe het voor aardgas kenmerkende detectiemiddel.

Daarmee is het groen gas geschikt om met 8 bar in het aardgasnetwerk te injecteren. Dit product van Bio Power Alphen, wordt geleverd met NTA 80/80 certificaat. Het groen gas dat Bio Power Alphen produceert, leveren wij dus direct aan het aardgasnetwerk. De direct omliggende huishoudens en bedrijven verwarmen en koken op groen gas uit hun eigen GFT-afval. Indaver levert jaarlijks ongeveer 2.400.000 m3 groen gas aan het aardgasnetwerk. Vloeibare CO2 Bij de productie van groengas komt CO2 vrij. Dit maken wij vloeibaar door het verder te comprimeren en te koelen. Zo voorkomen wij dat het CO2 in de atmosfeer terecht komt. Het CO2 dat vrijkomt bij het opwerken van biogas naar groen gas, vangen wij af en leveren we in vloeibare vorm aan OCAP. Dit is een joint venture tussen gassenleverancier Linde Gas Benelux en bouwconcern VolkerWessels. OCAP levert het vloeibare CO2 aan de glastuinbouw. Gewoonlijk gebruikt de glastuinbouw rookgassen uit de verbranding van aardgas om de plantgroei in de kas te stimuleren. Het duurzaam geproduceerde vloeibare CO2 stelt de glastuinbouw in staat om zijn aardgasverbruik te verminderen of zelfs te voorkomen.

Het hoogwaardige vloeibare CO2 kent diverse toepassingen: • gebruik in glastuinbouw om groei van gewassen te bevorderen, • grondstof voor duurzaam droogijs, bijvoorbeeld als transportkoeling, • grondstof voor duurzame transportbrandstof (bio methanol). Indaver produceert op jaarbasis ongeveer 2200 m3 CO2. Dit CO2 is gecertificeerd volgens de strenge ISCC norm zodat dit in geheel Europa afgezet kan worden. Warmte De warmte die vrijkomt in het productieproces benut Indaver volledig. Deze warmte gebruiken wij om het water te verdampen. Daarmee kunnen we de compost op het gewenste droge stof gehalte te brengen. Zo levert ook de interne warmte uitwisseling een belangrijke bijdrage aan onze duurzaamheidsdoelstellingen.

Biomassa Op de locatie Europoort wordt naast compost ook biomassa geproduceerd. De biomassa ontstaat in de nabewerking van de GFT stroom. De biomassa is de fractie die te grof is om te composteren. Biomassa is een grondstof voor energieopwekking die fossiele brandstoffen vervangt. Deze wordt geleverd aan biomassacentrales. Het gaat hierbij om een geprognotiseerde hoeveelheid van ruim 5000 ton per jaar Compost Van elke ton GFT wordt ongeveer 450 kilo compost gemaakt waarbij de van nature in het materiaal aanwezige stoffen niet verloren gaan. Op de locatie Europoort ligt dat zelfs nog hoger. Dat heeft te maken met het de wijze van composteren op deze locatie. De compost die gemaakt wordt is wisselend van A of B kwaliteit. Dat ligt met name aan de hoeveelheid vervuiling die er aan de bron in zit. Het Keurcompost certificaat op dit product garandeert dat de productie en het product aan alle bovenwettelijke eisen voldoen. Dit houdt concreet in het product gegarandeerd vrij is van onkruidzaden, pathogenen en bodemvreemde bestanddelen, in tegenstelling tot wanneer onbewerkte organische stromen worden gebruikt. Er wordt zeer regelmatig een controle uitgevoerd om te kijken of de compost nog aan de strenge eisen voldoet. Deze compost is gewild in de land- en tuinbouw omdat deze positieve eigenschappen toevoegt aan de bodem.

Zeker in de land- en tuinbouw vormt de bodem de belangrijkste productiefactor. Een gezonde, vruchtbare bodem is essentieel voor structureel hoge gewasopbrengsten. Het organische-stofgehalte van de bodem is daarbij een cruciale factor. Regelmatig gebruik van compost houdt het organische-stofgehalte op peil. Kwaliteit Een van de belangrijkste opgave in de GFT markt is het terugdringen van de vervuiling. De tendens in Nederland is helaas dat het GFT structureel meer vervuiling bevat. Hierbij opgeteld de steeds strenger wordende eisen die de afnemers van compost aan het product stellen om de steeds strenger wordende eisen aan voedselveiligheid te kunnen waarborgen, maakt dat het terugdringen van de vervuiling landelijk prioriteit nummer één is. Het is een series probleem. Dit vraagt om twee soorten oplossingen. Enerzijds de technische oplossingen in de verwerkingsinstallatie, om zo veel mogelijk vervuiling te verwijderen. Anderzijds de maatschappelijke oplossingen die er voor moeten zorgen dat de vervuiling überhaupt niet in de fractie aanwezig is. Indaver is druk doende om alle technische mogelijkheden voor betere afvalscheiding te benutten. Zo is er geïnvesteerd in nieuwe zeven, wordt er geëxperimenteerd met de volgordelijkheid van de verschillende verwerkingsstappen in het proces en bekijken we verschillende manier om afval te shredderen.

Zeer belangrijk onderdeel hierbij is de ingangscontrole van het materiaal. Hiervoor heeft Indaver de beschikking over een app waarmee op eenvoudige wijze de kwaliteit van het aangeleverde GFT kan worden vastgelegd en waarmee het verdere afhandelingproces eenvoudig verloopt. Deze app wordt ook ingezet bij de ingangscontroles van het GFT van de gemeente Den Haag. Zo bouwen we samen aan een database van gegevens waarmee we specifiek kunnen zien waar de vervuiling zit. Een toename in de vervuiling zou de gezamenlijke duurzaamheidsdoelstellingen in gevaar kunnen brengen. Het is onze overtuiging dat dit een gezamenlijk proces moet zijn. Het zal door de gehele keten dezelfde urgentie moeten hebben van gemeenten, inzamelaars en verwerkers. Het optimaliseren van deelprocessen is niet efficiënt. Naast een rol voor Indaver als verwerker is er een duidelijke rol voor de gemeenten en inzamelaar. Samenwerken is de sleutel.

Afstemming en contact Zoals hierboven aangegeven is de samenwerking tussen de verschikkende schakels voor ons belangrijk en waardevol. Met de gemeente Den Haag is de samenwerking over de gehele breedte van de keten goed te noemen. Zoals onder het kopje ”producten uit GFT” al aangegeven wordt in het seizoen het blad uit het GFT afval gehaald. Dit gebeurt op het overslagstation. De afstemming tussen de medewerkers van het overslagstation, de transporteur en de afdeling Sales Support van Indaver is hierin prima. Na het contact wordt op het overslagstation een separate plek gecreëerd voor het blad. De transporteur is ingelicht en het bladafval wordt hoogwaardig verwerkt.