RIS311848 Bijlage 2

Bijlage 2 Overzicht lopende initiatieven/planvorming innovatieve woonvormen 1. Wat gebeurt er al aan innovatieve woonvormen In 2022 lopen al verschillende trajecten voor innovatieve woonvormen. Een aantal belangrijke trajecten: Programma Kleinschalig Opdrachtgeverschap Petroleumhaven Deelplan 20 Ypenburg Zuidwest Goudsmidgaarde Ik bouw betaalbaarregeling Petroleumhaven Cannenburglaan

Groepswonen/collectieve woonvormen Sociaal segment Wooncoöperaties

CPO, betaalbare koopwoningen 3 CPO bouwgroepen CPO CPO

132 appartementen

CPO

40 appartementen kavels

Centrum Groepswonen Nader uit te werken

ouderen divers

48 woningen 6 wooneenheden 10 grondgebonden woningen

Den Haag heeft, via het Centrum Groepswonen circa 40 plus groepswoonprojecten gerealiseerd en circa 10 (in verschillende stadia) in ontwikkeling, waarvan een groot deel in het sociale segment. Zie www.centrumgroepswonen.nl Om bewoners te ondersteunen is het Centrum Groepswonen actief, een expertisecentrum voor groepswonen, dat zich voornamelijk richt op ouderen. De gemeente draagt bij aan de kosten van het centrum. Bij het centrum kunnen bewoners terecht met vragen over en begeleiding in het stichten van een woongroep. Het centrum zoekt naar mogelijke locaties en projecten voor collectief wonen. Het centrum Groepswonen heeft onlangs een onderzoek laten uitvoeren naar de behoefte aan groepswonen in Den Haag, https://www.centrumgroepswonen.nl/advies-en-rapportage-collectieve-woonvormen-den-haag.html De resultaten daarvan zijn aangeboden aan diverse marktpartijen en aan de gemeente. De daaruit voortkomende aanbevelingen nemen we mee in ons beleid. Ook het centrum heeft te maken met de krapte aan locaties voor nieuwe ontwikkelingen. Daarom wordt op creatieve wijze invulling gegeven aan collectief wonen. Dit gebeurt door ruimte te maken voor gemeenschapsvorming binnen nieuw te ontwikkelen projecten. Het uitgangspunt is niet dat het hele project als groepswoonproject wordt gerealiseerd met een vooraf samengestelde groep, maar in een mix met andere bewoners.

Dit past goed bij de veranderende opvattingen over groepswonen. Particuliere ontwikkelingen groepswonen Via Centrum Groepswonen zijn nu 4 projecten in ontwikkeling. Het centrum groepswonen is hierbij betrokken. Gerealiseerde projecten: Harvest in Loosduinen, een project in het vrije huursegment waar een groep actief is en gezamenlijke activiteiten organiseert, zoals een moestuin. In Vroondaal is de Vroon in ontwikkeling, een collectief woonproject in het huursegment. Corporaties De Haagse corporaties hebben onlangs, zoals in de Raamovereenkomst afgesproken, een evaluatie gedaan naar de woongroepen in het sociale segment en de wijze waarop ze functioneren. Een van de uitkomsten is dat corporaties hebben geconcludeerd dat groepswonen een positieve invloed heeft op het langer zelfstandig wonen van senioren en dat zij hier graag aan willen bijdragen. Aan dit traject wordt bijvoorbeeld door

Woonzorg samen met de gemeente verder invulling gegeven. Het is de verwachting dat andere corporaties ook aan concrete projecten gaan werken. Voor het uitbreiden van het concept groepswonen moet rekening gehouden worden met het effect dat groepswonen heeft op de woningmarkt. Voor groepswonen worden namelijk meerdere woningen langdurig aan de woningvoorraad onttrokken voor een beperkte groep, die zelf mogen bepalen wie hun buren worden. Wat de corporaties betreft kan het uitbreiden van groepswonen op beperkte schaal plaatsvinden, bijvoorbeeld in Dreven, Gaarden en Zichten, mits er sprake is van het creëren van gezonde en kansrijke woongroepen met initiatiefnemers die actief een rol spelen bij de oprichting en de sociale cohesie van de groep. Eén van de problemen die spelen onder ouderen is eenzaamheid. De corporaties kijken daarom ook naar een eigentijdse invulling in bestaande complexen waar veel ouderen wonen en waar een vorm van groepswonen geïntroduceerd kan worden. Of waar ingezet kan worden op verbinding tussen bewoners en het stimuleren van collectieve activiteiten. Zorginstellingen Ook zorginstellingen zijn volop bezig met de vernieuwing van hun aanbod met aandacht voor collectieve woonvormen, zoals Woonzorg Nederland. Zij zijn gespecialiseerd in seniorenhuisvesting en richten zich op nieuwe woonvormen.

Ze bieden in hun gebouwen zelfstandige huisvesting met zorg op maat en collectieve ruimtes in de plinten. Een goed voorbeeld hiervan is De Coornhert, dat momenteel wordt opgeleverd in Moerwijk. Dit is een complex met zelfstandige woningen en met gemeenschappelijke ruimtes en voorzieningen in de sociale sector. Ook zal in Erasmus Veld een beschut wonen voorziening worden gerealiseerd met sociale huurwoningen en gemeenschappelijke voorzieningen. Woonvormen voor zorgdoelgroepen en statushouders Voor zorgdoelgroepen en statushouders is de vraag naar woonruimte groot. Vooral voor uitstromers uit instellingen is een tekort aan woonruimte dat niet binnen de bestaande afspraken met corporaties kan worden opgelost. Daarom worden andere mogelijkheden verkend om binnen en buiten de corporatiesector extra huisvesting te realiseren. Beschikbaar vastgoed van de gemeente wordt ingezet voor woonvormen voor deze groepen, collectiviteit is daarbij een van de uitgangspunten. Bij wat grotere complexen wordt onderzocht of een combinatie gemaakt kan worden met andere groepen, zoals studenten (urban mix). De mogelijkheid voor betaalbare koop is een van de opties. In het recent vastgestelde doorbraakplan worden doorbraken voorgesteld om de huisvesting voor zorgdoelgroepen te vergroten (RIS310115).

Concrete trajecten In Zuidwest zijn recent Nota’s van Uitgangspunten (NvU’s) voor Dreven Gaarden en Zichten vastgesteld. Hier is ruimte voor een netto toevoeging van 3500 woningen. 27 % hiervan wordt in het betaalbare koopsegment gepland, waarvan 10 % in innovatieve woonvormen. Met de WOM worden momenteel gesprekken gevoerd over het concreet invullen van één of meerdere locaties voor innovatieve woonvormen. Wellicht kunnen we hiermee starten in Q1 dit jaar. Regentesse: Weimarstraat en omgeving. Hier gaat het vooral om het verkennen van mogelijkheden van enkele specifieke panden (bijvoorbeeld winkel- en eventueel ander vastgoed). We onderzoeken op welke wijze we initiatieven kunnen ondersteunen, zoals buurtgoed Vastgoed. En in samenwerking met de transformatiemanager winkelstraat verkennen we concrete mogelijkheden voor innovatieve woonvormen. Grotere ontwikkelingsgebieden in het CID; op dit moment wordt aan een gebiedskader (NVU) voor de Laakhaven gewerkt, met daarin ruimte voor 8.000 tot 12.000 woningen; hier gaan we met ontwikkelaars en beleggers ruimte verkennen en creëren voor betaalbare andere/collectieve woonvormen in koop of huur. Op basis van deze verkenning wordt een voorstel gedaan.

Daarnaast werken we aan de doorgroei van 7.500 woningen in de Binckhorst. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken heeft hiervoor subsidie beschikbaar gesteld. Breed agenderen collectief wonen/innovatieve woonvormen Together! Conferentie over collectief wonen. Het project Together! is een samenwerkingsverband van de TU Delft, Platform 31, provincie Zuid-Holland, gemeente Delft en gemeente Den Haag en Inbo. Doel is om collectieve woonvormen breed onder de aandacht te brengen en ruimte te bieden voor dergelijke woonvormen in de bouwopgave. Van deze conferentie is een eindrapportage opgesteld met goede tips. Deze tips willen we delen en toetsen tijdens de in februari/maart dit jaar te organiseren ronde tafel sessie met particuliere verhuurders. De tips en de resultaten van de ronde tafel sessie nemen we mee in het Actieplan innovatieve woonvormen. Placemaking en stadmakersfestival Met de placemaking aanpak brengen we partijen in positie om hun eigen woon- en leefomgeving te verbeteren, waarin ze zich thuis voelen, en (informeel) eigenaar van de publieke ruimte die ze gebruiken. We doen dit niet top down maar faciliterend en in partnership. Placemaking is gericht op het geven van meer gebruikswaarde aan de publieke ruimte. Daarom nemen we dit ook mee om deze mensen in positie te brengen zodat ze in actie komen.

Het Stadmakersfestival is een ontmoeting tussen stadmakers, ambtenaren en andere belanghebbenden. Het is een festival voor iedereen die zich betrokken voelt bij de ontwikkeling van de stad en de stadmakersbeweging. Stadmakers zijn van grote waarde voor de stad. Zij dragen bij aan de levendigheid, duurzaamheid, lokale economie en verbinding in de wijken. Voor het programma Innovatieve woonvormen zijn stadmakers van grote toegevoegde waarde. Door hun inbreng bevorderen zij een organische groei van de stad. Door bij dit festival aan te haken wordt het programma innovatieve woonvormen op organische wijze aangevuld zodat verder gebouwd kan worden aan het bonte Haagse mozaïek.