RIS311846 Bijlage

Vanzelfsprekend Toegankelijk Voortgangsrapportage 2020-2022

INHOUD 1 - Ambitie Toegankelijke dienstverlening

3

2 - Ambitie Inrichting van de stad

7

3 - Ambitie Cultuur, vrije tijd en sport

12

4 - Ambitie Ondernemers

15

5 - Ambitie Onderwijs

16

6 - Ambitie Werk en inkomen

18

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

2

1 - Ambitie Toegankelijke dienstverlening Elke inwoner kan de juiste ondersteuning vinden en krijgen. Alle gemeentelijke loketten, zowel fysiek, sociaal als digitaal, zijn toegankelijk voor mensen met een beperking.

1 De gemeente biedt toegankelijke dienstverlening aan

Het doel is de begrijpelijkheid van teksten te verhogen. Dat doet Direct

door het gebruik van de gemeentelijke Stadskamer,

Duidelijk door nog meer externe uitingen vooraf met doelgroepen te

klanttevredenheidsonderzoeken en de inzet van

onderzoeken. De Gemeente onderzoekt hoe inwoners, waar de gemeente

direct duidelijke communicatie, zoals beeldbrieven,

soms lastig contact mee krijgt, beter bereikt kunnen worden.

video­bellen en iconen. De resultaten van het programma Direct Duidelijk worden door de Stadskamer aanvullend onderzocht. Bijvoorbeeld door ons te richten op de taal die gebruikt wordt in brieven of andere communicatie-uitingen. We zetten in op het verbeteren van het gemeentelijk beleid voor anderstaligen. Zo verhogen we de toegankelijkheid tot o.a. sport, arbeidsmarkt, cultuur, zorg, huisvesting en onderwijs. De gemeente heeft in samen­werking met de Taalunie en Stad Gent onderzoek gedaan naar de werking van (onze) huisstijl-pictogrammen. Op basis van de resultaten van dit onderzoek worden verbeteringen doorgevoerd in onze beeldtaal. Het in 2021 vastgestelde en aangescherpte beleid voor anderstaligen wordt geïmplementeerd bij de verschillende diensten. De Stadskamer ondersteunt bij het ontwikkelen, testen en evalueren van hiervan. Met trots kunnen we melden dat we de prijs van ministerie BZK hebben gewonnen voor de meest duidelijke corona-communicatie.

2 Door de Stadskamer vanaf de start van dienstverle-

De Stadskamer heeft vorig jaar (2021) contact gezocht met Voorall om

ningsprojecten in te zetten, zorgt de gemeente

mensen met een beperking structureler te betrekken in haar onderzoeken.

ervoor dat (nieuwe) initiatieven beter aansluiten op

Sindsdien hebben ervaringsdeskundigen binnen twee intensieve projecten

de behoeften van inwoners en ondernemers.

deelgenomen. Deze projecten hebben betrekking op de verbetering van de online dienstverlening en verbetering van de dienstverlening van andere kanalen van de gemeente (post, balie, telefonie). Middels een enquête, panelgesprekken en één-op-één gesprekken heeft de Stadskamer inzichten opgehaald bij ongeveer 60 mensen met een beperking. Deze inzichten heeft de Stadskamer kunnen hergebruiken binnen andere Stadskameronderzoeken en dit jaar staan er weer nieuwe projecten op de planning waarbij de Stadskamer wederom graag in gesprek gaat met ervaringsdeskundigen van stichting Voorall.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

3

3 De gemeente communiceert direct duidelijk. De

Ten aanzien van het verbeteren van communicatiemiddelen zijn onder

gemeente heeft zich daarom aangesloten bij het

andere de volgende resultaten geboekt:

landelijk initiatief ‘Direct Duidelijk’ (www.directdui-

• Een boekje/richtlijn over inclusief communiceren

delijk.nl) van het Ministerie van BZK en de Taalunie.

• Elk kwartaal worden tientallen brieven en (web)teksten begrijpelijker

Het doel is om alle communicatie voor iedereen toegankelijk te maken.

gemaakt • Elke maand vindt een online ´Direct Duidelijk-webinar´ plaats. • Elk jaar worden 8 schrijftrainingen aangeboden voor de hele organisatie (Direct Duidelijke teksten en Beleidsstukken schrijven). • De eerste 10 Direct Duidelijk-schrijfcoaches zijn opgeleid waarna trainingen voor ongeveer 60 schrijfcoaches volgen. • Bewoners helpen mee om teksten van de gemeente te verbeteren via de online tool ‘Betere Teksten’ en door intensieve samenwerking met docenten en cursisten van de Taal+ School van ROC Mondriaan. • Eind 2021 hebben alle communicatieadviseurs en (web)redacteuren op hun pc een tool ´Klinkende Taal´, waarmee teksten direct gecheckt kunnen worden op helder taalgebruik en juiste structuur.

4 Samen met het Haags Netwerk Digitale Vaardighe-

In opdracht van de gemeente Den Haag heeft het CBS een vooronderzoek

den werkt de gemeente aan het versterken van de

gedaan over digitale vaardigheden:

digitale vaardigheden van inwoners. Daarnaast denkt

• Sociaalnetwerk: “Heeft de afgelopen 3 maanden internet gebruikt voor

dit netwerk mee over hoe de gemeente haar digitale communicatie-uitingen en diensten zo toegankelijk mogelijk maakt.

sociale netwerken” • Chat: “Heeft de afgelopen 3 maanden internet gebruikt voor berichten/ chats” • Digitale overheid: “Contact of interactie met overheid of diensten via het internet in de afgelopen 12 maanden” Uit het vooronderzoek blijkt het volgende: • Sociaalnetwerk: hier zijn duidelijk twee groepen te onderscheiden met een laag aandeel personen dat gebruik maakt van sociale netwerken, in beide gevallen gaat het om 40-50%. Het gaat om personen ouder dan 60 met een hoog vermogen (hoger dan 140.000) en personen ouder dan 67 (ongeacht het vermogen). • Chat: bij mensen boven de 57 met een inkomen lager dan 3x het sociaal minimum (afhankelijk van de leeftijd en leefsituatie is dat 2500-4500 bruto per maand), en mensen boven de 72 is het gebruik lager dan gemiddeld, al is het aandeel in deze groepen dat wel chat gebruik nog altijd 65-80%. • Digitale overheid: hier zien we dat met name personen met een laag opleidingsniveau hier minder gebruik van maken. En dan vooral in combinatie met een inkomen lager dan 2½ maal het sociaal minimum en personen onder de 17. Onder deze laatste twee groepen is het internetgebruik voor overheidswebsites 40-65%. Binnen de klankbordgroep digitale vaardigheden Hagenaars zal worden besproken of en welke aanpak voor welke doelgroep mogelijk een vervolg krijgt. De resultaten worden meegenomen in de eindrapportage.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

4

5 Om ook niet digitaal vaardige inwoners te bereiken,

In 2021 is de toegankelijkheid van de website www.denhaag.nl en MijnDen-

onderzoeken we de mogelijkheid om alle tekst op de

Haag verbeterd door meer gebruik te maken van communicatiemiddelen

gemeentelijke website te laten voorlezen. Ook wordt

zoals beeld en video. De gemeente verkent de mogelijkheden voor een

verkend welke mogelijkheden chatbots en verbale

vertaalknop op denhaag.nl en het aanbieden van formulieren en het maken

digitale assistenten kunnen bieden.

van afspraken in het Engels. Bij de invoering van het nieuwe online platform wordt bekeken of betere video-functionaliteiten kunnen worden toegepast. Bij het verbeteren van Denhaag.nl en MijnDenHaag is middels de Stadskamer en stichting Voorall gesproken met mensen met een beperking. Middels één-op-één gesprekken zijn inzichten opgehaald die zijn meegenomen in de doorontwikkeling van het ontwerp van de online omgeving.

6 De gemeente spant zich in om het raadsinformatie-

De gemeente spant zich in om het raadsinformatiesysteem (RIS) zo

systeem (RIS) zo toegankelijk mogelijk te maken voor

toegankelijk mogelijk te maken voor iedereen, dus ook voor mensen met

iedereen, dus ook voor mensen met een beperking. In

een beperking. In het RIS kan worden gezocht naar documenten en

het RIS kan worden gezocht naar documenten en

vergaderverslagen van de gemeenteraad of van het college van Burgemees-

vergaderverslagen van de gemeenteraad of van het

ter en Wethouders.

college van Burgemeester en Wethouders.

7 ‘Bel met teletolk’ is een voorziening voor mensen met

T.a.v. de Tweede Kamer verkiezingen is vooraf informatie op de website van

een auditieve beperking. Een teletolk kan een

de gemeente Den Haag opgenomen met behulp van video’s waarin door

gebarentolk of een schrijftolk zijn, die niet fysiek in

een tolk Nederlandse Gebarentaal informatie werd gegeven over het

dezelfde ruimte aanwezig is en op afstand ingescha-

verkiezingsproces, de documentatie en locaties. De video instructies zijn

keld worden. De pilot Teletolk gaan we starten bij de

goed bekeken en de feedback van de doelgroep is zeer positief. Van de

Tweede Kamerverkiezing.

laptop en scherm op de stembureaulocaties, waar contact met een Combi-tolk kon worden gezocht (zowel Nederlandse gebarentaal als schrijftolk) bij vragen en problemen op het Stembureau, is geen gebruik van gemaakt. Redenen daarvoor kunnen zijn: Onvoldoende bekendheid onder de doelgroep, geen vragen of problemen op het stembureau. Voornemen is om de hardware voorzieningen te handhaven, maar de ondersteuning door de tolken terug te brengen naar een nader vast te stellen lager niveau. Met de doelgroep is afgesproken dat mocht bij GR22 blijken dat er nog steeds geen gebruik gemaakt wordt van de locatie voorzieningen, dat deze specifieke voorziening niet langer zal worden ingezet. De informatievoorziening echter blijft en biedt veel toegevoegde waarde voor de doelgroep. In aanloop naar gemeenteraadsverkiezing zal de pilotgroep nader onderzoeken hoe de kosten voor de locatievoorzieningen kunnen worden beperkt.

8 Voor mensen met een auditieve beperking onder-

Bij het terugkijken van raads- en commissievergaderingen is ondertiteling

zoekt de gemeente de mogelijkheid om bij de

beschikbaar. Er zijn nog geen partijen op de markt die geautomatiseerde live

livestream van raadsvergaderingen een schrijftolk,

spraakherkenning en ondertiteling van voldoende niveau aanbieden. We

ondertiteling en/of een gebarentolk in te zetten.

volgen nauwlettend de ontwikkelingen in de markt.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

5

9 De gemeente ontwikkelt de app ‘Samen op pad’. Deze

Met Samen op Pad geven we een overzicht van toegankelijke en ontoegan-

app geeft aan waar toegankelijke voorzieningen zijn,

kelijke locaties in Den Haag, van strandtent tot aan parkeerplaats. Zo weten

bijvoorbeeld beschikbare gehandicaptenparkeer-

mensen met een beperking hoe makkelijk óf moeilijk het is om ergens in

plaatsen en toegankelijke openbare toiletten.

Den Haag naartoe te gaan. De toegankelijkheid van Haagse locaties wordt uitgebreid getest door een team ervaringsdeskundigen van Voorall. Hierbij wordt gestreefd naar het testen van de toegankelijkheid voor zoveel mogelijk beperkingen zodat ook daadwerkelijk iederéén kan zien hoe toegankelijk een locatie voor hem of haar is. Het platform Samen op Pad bevat toegankelijkheidsdata voor mensen met een auditieve, visuele en/of lichamelijke beperking. De app bevindt zich in het einde van de testfase.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

6

2 - Ambitie Inrichting van de stad Elke inwoner en bezoeker kan prettig en veilig wonen, werken en recreëren, voelt zich welkom, en kan gebruikmaken van winkels, speelvoorzieningen, plaatselijke horeca en openbaar vervoer.

10 Toegankelijkheid wordt zoveel mogelijk als norm in

De actualisatie van het Handboek Openbare Ruimte (HOR) vindt continu

het Handboek Openbare Ruimte (HOR) opgenomen,

plaats, zo ook op het gebied van toegankelijkheid als norm in de openbare

om te komen tot heldere (ontwerp)richtlijnen voor de

ruimte. De volgende punten zijn de afgelopen periode uitgewerkt en opge-

inrichting van de openbare ruimte. Bij toetsing van

nomen in het HOR:

het HOR op actualiteit worden belangenverenigingen en ervaringsdeskundigen betrokken.

• Routegeleiding is uitgewerkt als ontwerprichtlijn voor mensen met een visuele beperking. De planmaker dient bij een herinrichting rekening te houden met routegeleiding als norm in het ontwerp. Het gaat hierbij om het aanbrengen van natuurlijke gidslijnen en/of geleidelijnen en hoe dit toe te passen bij een inrichting op voornamelijk verkeerskruisingen en -oversteken. • Materiaalgebruik. Er zijn nieuwe type tegels en klinkers ontwikkeld die beter passen in het straatbeeld en beter te herkennen zijn door de gebruiker. Dit type voldoet tevens aan de toegankelijkheidsnorm (PBT norm’21). Bij dit proces is stichting Voorall actief betrokken geweest. • Openbaar Vervoer haltes. Daarnaast zal op termijn in overleg worden gegaan met de HTM. Dit om meer consistentie te verkrijgen omtrent toegankelijkheid van OV-haltes. Denk hierbij aan geleidelijnen op perrons van OV (tram en bus) in relatie tot de omliggende openbare ruimte. Zitgelegenheden. Het ontwerp van de Haagse Van Alff bank is aangepast met leuningen voor mensen met een fysieke beperking. Zie ook 2.15 inzake het bankjesplan.

11 In lijn met het Vooroverleg Verkeerszaken (VOV) zal

In de Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR) en Vooroverleg Verkeersza-

in de Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR)

ken (VOV) is meer aandacht gekomen voor toegankelijkheid. In het VOV zit

explicietere aandacht worden besteed aan een

een specialist toegankelijkheid. Indien zich vraagstukken binnen het ACOR

toegankelijke openbare ruimte. De (ACOR) en het

spelen op het gebied van toegankelijkheid, wordt hiervoor getoetst aan de

(VOV) beoordelen de ruimtelijke en verkeersveilige

hand van de richtlijnen zoals opgenomen in het HOR.

kwaliteit van ontwerpvoorstellen voor de (her) inrichting van de openbare ruimte, zoals de aanleg van een nieuw park of straatprofiel.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

7

12 Bij planvorming van een (her)inrichting openbare

In het Handboek Openbare Ruimte (HOR) is een richtlijn opgenomen

ruimte betrekt de gemeente, waar nodig, diverse

waarmee toegankelijkheid in plannen via dit instrument wordt geborgd.

groepen bewoners, ervaringsdeskundigen en

De Adviescommissie Openbare Ruime (ACOR) en het Vooroverleg Verkeers-

belangenverenigingen, die voorzien in advies op

zaken (VOV) zorgen voor de plantoetsing aan de hand van de standaard

onder andere toegankelijkheid. Er wordt gebruik

ontwerprichtlijnen. Zie verder reactie actie 2.11.

gemaakt van het reguliere participatieproces. Tevens wordt gewerkt aan ontwerpprincipes voor toegankelijkheid in de openbare ruimte. Met de in ontwikkeling zijnde principes zal al bij de initiatieffase van een planproces rekening worden gehouden met toegankelijkheid in het ontwerp.

13 Zodra het Rijk de nieuwe regelgeving toegankelijkheid

MRDH werkt momenteel aan het Beleidskader Toegankelijkheid OV.

openbaar vervoer heeft vastgesteld, zal het huidige

Om een breder draagvlak te krijgen voor het Beleidskader worden werk­

beleidskader Toegankelijkheid openbaar vervoer

sessies georganiseerd met betrokken gemeenten, vervoerders en reizigers­

(MRDH 2015) vernieuwd worden. Het nieuwe

verenigingen.

Beleidskader zal als basis dienen voor de implementatieplannen voor verdere aanpassingen aan bus- en

Het bestuursakkoord Toegankelijk Openbaar Vervoer met het Rijk is nog in

tramhalten. De door het Rijk vastgestelde nota

concept en zal naar verwachting volgend jaar worden getekend. Het Rijk

“Iedereen onderweg; Vernieuwingsagenda doelgroe-

heeft meer aandacht voor de reisinformatie en de aansluiting van de halten

penvervoer en openbaar vervoer (15 maart 2019)”

op de buitenruimte. Deze zullen ook meegenomen in de werksessies.

vormt eveneens de aanleiding om nieuw beleid voor

Bij de werksessies wordt Metrocov betrokken waar Voorall ook in is

inclusieve mobiliteit op te stellen. Alle niet toeganke-

­vertegenwoordigd.

lijke GTL8 trams zijn vanaf 2026 vervangen door 60 nieuwe toegankelijke lagevloer trams

Binnen het Samenwerkingsverband van decentrale ov-autoriteiten zijn richtlijnen en normen voor de bus en tram/metro uitgewerkt en wordt er gewerkt aan de reisinformatie voor reizigers met een beperking.

14 De gemeente investeert in openbare en toegankelijke

De motie ‘Maak openbare en openbaar toegankelijke toiletten beter

toiletten voor iedereen, in de gebieden Centrum en

vindbaar’ (RIS 308898) is uitgevoerd. Er zijn in de binnenstad zeven verwijs-

Scheveningen Bad, en passend bij het straatbeeld.

borden geplaatst en op DenHaag.nl is informatie met een verwijzing naar

Deze openbare toiletten worden kenbaar gemaakt

de Hoge Nood app geplaatst. De openbare toiletten zijn kenbaar in de Hoge

via de in de ontwikkeling zijnde app ‘Samen op Pad’

Nood app. De wens om meer openbare toiletten te plaatsen. In januari 2022

en de ‘Hogenood app’.

zal er een toilet aan de Laan worden geplaatst. Op de planning staat tevens het plaatsen van een toiletunit in het Zuiderpark. Middels een flyeractie in de binnenstad hebben o.a. de Kunstkring en het Mauritshuis toegezegd om hun toiletten openbaar beschikbaar te stellen.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

8

15 Door in de openbare ruimte op de juiste plaatsen

Vanaf 2019 zijn bij bestaande zitbanken aanpassingen verricht t.b.v.

rustpunten in te bouwen kunnen mensen met een

ouderen en mensen met een fysieke beperking en momenteel voert de

beperking zich in hun eigen woonomgeving blijven

Stedelijke Ouderen Commissie (SOC) een inventarisatie uit in samenwerking

verplaatsen en verblijven, en zo de weg naar winkels

met Voorall en de gemeente om meer banken te plaatsen/aan te passen

en gezondheidscentra afleggen. De gemeente stelt

naar banken met leuningen. Dit maakt onderdeel uit van het bankjesplan. Er

samen met betrokken organisaties een bankjesplan

heeft in januari 2022 een artikel met een oproep in de stadskrant gestaan

op om dit waar mogelijk te realiseren.

en de gemeente ontvangt naar verwachting eind maart 2022 de inventarisatie. Daarna kan worden beoordeelt welke van deze banken geplaatst/ aangepast kunnen worden.

16 De gemeente gaat samen met ervaringsdeskundigen,

In 2021 zijn reeds drie speelplekken getransformeerd tot samenspeelplek-

gebruikers en samenwerkingspartners, minimaal drie

ken. Het betreft De Koe aan de Van Campenvaart en Katschiplaan in

speelplekken verspreid over de stad inrichten als

stadsdeel Leidschenveen-Ypenburg en het Melis Stokepark. De andere

samenspeelplekken. Dit zijn speelplekken waar

inclusieve speelplekken in stadsdeel Centrum (Oranjeplein), Segbroek

kinderen met én zonder beperking onbelemmerd

(Wijkpark De Verademing), Escamp (Baambruggestraat), Nederhoflaan

kunnen samen spelen.

(Loosduinen) zullen naar verwachting in de eerste helft van 2022 worden opgeleverd.

17 Bij het Meldpunt Openbare Ruimte kunnen niet-

In samenwerking met Voorall heeft de gemeente (Meldpunt Openbare

toegankelijke plekken gemeld worden. Wanneer deze

Orde) de optie verkend voor het maken van een nieuw toegankelijk

niet-toegankelijk plekken eenvoudig toegankelijk zijn

meldformulier. Enkele aanpassingen in dit meldformulier zijn al doorge-

te maken (binnen het beschikbare budget en

voerd. Zo is het voorzien van een groter lettertype, contrasterende kleuren

middelen), realiseren we dit op de kortst mogelijke

en pictogrammen. Verwacht wordt dat het toegankelijk maken van het

termijn.

formulier en het testen ervan begin 2022 zal plaats vinden.

18 De gemeente inventariseert samen met ervarings-

In Den Haag zal op circa 50 locaties in de stad verkeersoversteken worden

deskundigen en belangenverenigingen waar

voorzien van geleidelijnen voor mensen met een visuele beperking. De

knelpunten zijn in bestaande routes van blindegelei-

geplande locaties zijn in samenwerking met stichting Voorall bepaald en is

delijnen in de stad en bekijkt of deze conform de

afkomstig uit een eerder overhandigde knelpuntenanalyse (385 locaties)

richtlijnen en binnen het beschikbare budget kunnen

van Voorall aan het college. De locaties zijn verdeeld over alle stadsdelen.

worden opgelost. Ook zal de inrichting van de

Hierin wordt de richtlijn gehanteerd van het HOR en PBTconsult. De eerste

openbare ruimte bij entrees van stadskantoren en

projecten zijn in oktober 2021 gestart en de verwachting is dat oplevering

stadsdeelkantoren worden voorzien van blindegelei-

plaatsvindt in maart 2022. Dit is afhankelijk van een aantal ingecalculeerde

delijnen. De gemeente stimuleert hiermee een

risico’s, waaronder tijdige levering van materialen en weersomstandighe-

toegankelijke openbare ruimte naar en bij (gemeen-

den. Bij stadskantoor Leyweg is op 2 december 2021 één van de circa

telijke) voorzieningen.

50 geplande blindegeleidelijnen formeel gerealiseerd.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

9

19 De gemeente inventariseert hoeveel aangepaste

De uitvoering van de inventarisatie is gepland voor de eerste helft van 2022.

woningen er zijn (zowel sociaal als particulier) en

De resultaten worden mee­genomen in de eindrapportage.

hoeveel er nodig zijn. Vanuit deze inventarisatie maakt de gemeente samen met woningbouw­ corporaties en projectontwikkelaars afspraken over het bouwen van een bepaald percentage aan aanpasbare nieuwbouwwoningen.

20 De gemeente stimuleert nieuwe woonconcepten

We ondersteunen en faciliteren waar mogelijk nieuwe woonconcepten en

waarbij ondersteuning dichtbij is georganiseerd, en

zijn betrokken bij de oprichting van Stichting Weerwolfhuizen op de Laan

onderzoekt innovatieve manieren van kleinschalig

van Wateringseveld waarvoor recent een bouwvergunning is aangevraagd.

groepswonen.

Dit is de eerste woon-zorgvoorziening voor mensen met niet aangeboren hersenletsel. Het andere initiatief heet stichting Artemis waarbij een nieuw te ontwikkelen vorm van wonen en (24 uur afroepbare) zorg in Den Haag wordt gecreëerd voor (jonge) mensen met een lichamelijke beperking.

21 Ter voorbereiding op de Omgevingswet breidt de

We hebben het ambitiedocument voor de Haagse omgevingsvisie 2050

gemeente haar instrumentarium voor participatie

vastgesteld, waarin we onze belangrijkste ambities voor de omgevingsvisie

uit. De Omgevingswet vormt de basis voor een

zijn beschreven. Een van de ambities is ‘de rechtvaardige en inclusieve stad’.

samenhangende benadering van de fysieke leefom-

Deze ambitie wordt de komende periode uitgewerkt. Het thema toeganke-

geving. In de implementatie van de Omgevingswet

lijkheid valt hier ook onder. Er wordt een participatietraject opgezet met de

nemen we toegankelijkheid mee als uitgangspunt in

bewoners en maatschappelijke organisaties in Den Haag over de omge-

de omgevingsplannen.

vingsvisie en ook hier komt het thema ‘toegankelijkheid’ aan de orde. Dit zal in samenwerking met Stichting Voorall plaatsvinden.

22 Studenten van de Haagse Hogeschool gaan aan de

Tweedejaars studenten van de HHS opleiding Usable Design hebben in

slag met het ontwikkelen van een tool die het ook

opdracht van de gemeente en Stichting Voorall aan de vraag gewerkt over

voor mensen met een visuele beperking mogelijk

het veilig benaderen en oversteken van de kruisingen in het gebied Turf-

maakt om zich op een veilige manier te kunnen

markt, Grote Markt, Spui, en het Stadhuis e.d. met name voor blinde en

voortbewegen. Obstakels op korte afstand zijn voor

slechtziende mensen. De volgende oplossingen zijn hiervoor voorgedragen:

mensen met een visuele beperking te detecteren met

Individuele navigatie en aanpassingen in de openbare ruimte bijvoorbeeld

een ‘voelstok’. De ruimtelijke oriëntatie is echter een

door slimme verkeerslichten aan te sturen. In eerste instantie vinden de

aanzienlijk groter probleem.

fysieke aanpassingen plaats en zal na afronding worden onderzocht welke technologische toepassingen nodig zijn.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

10

23 De gemeente evalueert de pilot parkeersensoren in

De pilot parkeersensoren is geslaagd. De techniek werkt, er is een digitaal

de parkeervakken voor gehandicapten en beoordeelt

dashboard waarop geanonimiseerde en geaggregeerde mobiliteits-data

of en in welke vorm deze worden voortgezet

wordt verzameld én een app genaamd ParkingHero waarop gebruikers kunnen zien of een parkeerplaats wel of niet bezet is. Slechts een klein deel van de parkeerplaatsen voor mensen met een beperking is voorzien van een sensor. Daarbij is in het dashboard te zien, dat de applicatie nog weinig wordt gebruikt. Er wordt onderzocht of het aantal sensoren op minder valide parkeerplaatsen uitgebreid kan worden.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

11

3 - Ambitie Cultuur, vrije tijd en sport Elke inwoner en bezoeker kan vrijetijds- en sportvoorzieningen bezoeken. Iedereen is welkom en kan onbelemmerd genieten van het aanbod in de stad.

24 Bij aanvragen van een vergunning of subsidie

T.a.v. vergunningen en de behoefte om aanvragers te wijzen op hun

aanvragen voor evenementen of initiatieven op het

verantwoordelijkheid jegens Hagenaars met een beperking, is namens

gebied van cultuur, vrije tijd en sport, wordt

de gemeente het volgende opgenomen in de regeling(en):

toegankelijk­heid als toetsingscriterium gehanteerd. Betreffende evenementenvergunningen De Haagse regelgeving in de APV voor evenementen (art. 2.25) is primair gericht ter handhaving van de openbare orde. Het faciliteren van minder validen valt hier strikt juridisch genomen niet onder. Om het toegankelijkheidsbeleid voor mensen met een beperking toch te steunen, attendeert de gemeente onder de voorschriften van de vergunning op dit beleid. Als verwijsvoorschrift bij alle evenementenvergunningen is opgenomen: “Vergunninghouder treft maatregelen ter bevordering van de toegankelijkheid van het evenemententerrein en de sanitaire voorzieningen voor minder validen.” Betreffende subsidie economie (grootschalige publieksevenementen/ promotiefonds) Binnen de huidige subsidiemogelijkheden vanuit Economie maakt toegankelijkheid voor mensen met een beperking geen onderdeel uit van de subsidiecriteria, aangezien deze doorgaans economisch van aard zijn. Het onderwerp toegankelijkheid (en andere belangrijke aandachtspunten) wordt wel meegenomen in de bijlage die met elke beschikking wordt meegestuurd. In de toekomstige regelingen Economie wordt bij het opstellen nagegaan of en op welke manier toegankelijkheid (en de andere gemeentelijke doel­ stellingen) kunnen worden meegenomen.

Betreffende subsidie sportevenementen Subsidieregeling topsportevenementen Den Haag 2021 heeft de gemeente bij de verplichtingen als volgt omschreven: 3.1 lid G “het topsportevenement gaat uit van de inclusieve gedachte en een positieve sportcultuur”. In de artikelsgewijze toelichting heeft de gemeente hierover nog opgenomen: “Met inclusie en positieve sportcultuur bij een topsportevenement in Den Haag wordt bedoeld dat iedereen welkom is zonder te worden buitengesloten of gediscrimineerd, zoals ook bedoeld in zowel het ­Nationaal als ook het Haags Sportakkoord. Het moet (rolstoel)toegankelijk zijn voor iedereen met of zonder lichamelijke- of geestelijke beperking. “

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

12

In de beschikking heeft de gemeente het als verplichting verder als volgt uitgeschreven: “Het topsportevenement gaat uit van de inclusieve gedachte van toegankelijk­heid voor iedereen, een ‘­positieve sportcultuur’ waar men kan sporten en topsportevenementen kan bezoeken zonder te worden buitengesloten of gediscrimineerd en iedereen welkom is zoals ook bedoeld in zowel het Nationaal als ook het Haags Sportakkoord.” De resultaten worden meegenomen in de eindrapportage.

25 Bij aanvragen voor vergunningen worden praktische

Zie ook ambitie 4 ondernemers. Op het Ondernemersportaal zijn meerdere

informatie over en ervaringen met toegankelijkheid

artikelen verschenen gericht aan Haagse ondernemers met informatie over

gedeeld met ondernemers. Zo investeren we in

de subsidieregeling en toegankelijkheidstips voor ondernemers. Van belan-

kennisdeling en ontwikkeling.

genbehartiger Voorall is in januari tevens een gids voor toegankelijke evenementen verschenen op het Ondernemersportaal met toegankelijkheidsadviezen voor de evenementenbranche.

26 Bij nieuw- en verbouw van (vrijetijds)voorzieningen

Stichting Voorall beschikt over een adviseur toegankelijkheid die dit jaar

worden hierbij, waar nodig, ervaringsdeskundigen en

circa 20 locaties heeft voorzien van advies. Tien van de adviezen voor de

belangenverenigingen betrokken die de plannen

zwembaden/sporthallen zijn gebruikt voor de renovatieplannen van de

voorzien van advies op onder andere toegankelijkheid.

locaties om toegankelijkheid in de plannen te borgen. Bij de andere locaties bestudeert men op het moment of en op welke wijze de adviezen geïmplementeerd zullen worden. Daarnaast heeft Voorall de drie grootste woningcorporaties het aanbod gedaan om gebruik te maken van de expertise van de adviseur toegankelijkheid. De resultaten worden meegenomen in de eindrapportage.

27 Najaar 2021 organiseert de gemeente een challenge

Om eenzaamheid in deze groep mensen met een licht verstandelijke

waarin start-ups worden uitgedaagd om slimme

beperking te bestrijden en contacten en ontmoetingen te stimuleren,

oplossingen te vinden voor een nog nader te bepalen

hebben we meegedaan aan de Startup in Residence I­ ntergov 2021.

vraagstuk, bijvoorbeeld fysieke ontmoetingen

Een ­challenge waarin startups worden uitgedaagd om innovatieve

bevorderen tussen jongeren met een beperking én

­oplossingen te vinden voor een bepaald vraagstuk. Joinby heeft de opdracht

jongeren zonder beperking.

gekregen en ontwikkelt momenteel een platform/app waarmee mensen met een licht verstandelijke beperking (of op dit niveau functioneren) makkelijk met elkaar in contact kunnen komen en meedoen aan sociale activiteiten. Op 4 oktober is de app gelanceerd in samenwerking met lokale partners. De app is gratis te downloaden via de App- en Playstore. 4 november heeft Joinby tijdens de Startup in Residence Community Day de ‘Impactprijs’ gewonnen en is daarmee prijswinnaar van de 14 ­inzendingen. Momenteel onderzoeken we hoe de app follow up kan krijgen en bij welke partijen.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

13

28 Voor verhoging van sportdeelname van mensen met

Naar aanleiding van de wensen en behoeftes vanuit de doelgroep en in

een beperking (100% in 2030) onderzoeken we of de

samenwerking met partners uit de stad (Basalt, Haagse Hogeschool en

financiering vanuit de Wmo2015 voor aanschaf van

stichting Voorall) is het afgelopen jaar de Mobilitheek gestart. Het loket waar

sporthulpmiddelen voldoende aansluit bij de wensen

mensen met een beperking sport- en beweeghulpmiddelen kunnen

en behoeftes die er leven bij mensen met een

uitproberen en voor korte duur lenen.

beperking om te kunnen deelnemen aan het sport- en beweeg­aanbod dat ze graag zouden willen beoefenen.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

14

4 - Ambitie Ondernemers Haagse ondernemers zijn zich bewust van de voordelen van toegankelijk ondernemen en nemen hun verantwoordelijkheid voor een toegankelijke stad.

29 De gemeente stimuleert Haagse ondernemers om

De gemeente heeft de subsidieregeling ‘Toegankelijke stad voor iedereen’

hun voorzieningen (toiletten, pinautomaten etc.)

beschikbaar gemaakt voor ondernemers. Op de gemeentelijke website

­toegankelijk te maken en hun toiletten open te

gericht op ondernemers – Ondernemersportaal – is een artikel gepubliceerd

stellen voor mensen met een beperking en ouderen.

over toegankelijk ondernemen met een doorverwijzing naar de pagina van

Hiervoor breiden we de subsidieregeling ‘Toeganke-

de subsidieregeling. Wij zullen deelnemen aan het evenement ‘Den Haag

lijke stad voor iedereen’ uit door het subsidieplafond

Onderneemt’ dat in mei 2022 plaatsvindt. De ondernemers zal informatie

te verhogen en ook ondernemers de mogelijkheid te

worden verstrekt over de (financiële) mogelijkheden die de gemeente biedt

bieden om subsidie aan te vragen.

voor (meer) toegankelijk ondernemen.

30 Samen met de horeca en het midden- en kleinbedrijf

De gemeente heeft met representanten van midden- en kleinbedrijf een

ontwikkelt de gemeente een plan om – een afgespro-

aantal zaken gecommuniceerd. Zo is Koninklijke Horeca Den Haag op de

ken aantal – restaurants, cafés en hotels in de stad

hoogte gesteld van de subsidieregeling ‘Toegankelijke stad voor iedereen’.

toegankelijk te maken.

Tevens is contact opgenomen met Stichting Residentie Hotels en de Haagse Hotelvereniging en de subsidieregeling onder de aandacht gebracht. Zie ook 4.29.

31 Uit een steekproef bleek dat bij veel (horeca)

De gemeente heeft met Stichting Voorall een sessie georganiseerd met

onder­nemers informatie over toegankelijkheid

ervaringsdeskundigen om tips op te stellen voor horecaondernemers hoe

ontbreekt. De informatie die het OndernemersLab

zij hun horecazaak en manier van ondernemen fysiek, sociaal en digitaal

biedt aan ondernemers breiden we daarom uit met

toegankelijk kunnen maken. Er is een factsheet in de maak die informatie

informatie over toegankelijkheid. Informatie die

over de subsidie toegankelijkheid wil combineren met de tips voor onder­

bijvoorbeeld wordt toegevoegd is dat het weigeren

nemers. Deze factsheet zal worden opgenomen op het ondernemers­portaal.

van een hulphond kan worden gekwalificeerd als discriminatie en dus strafbaar is.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

15

5 - Ambitie Onderwijs In het Haagse onderwijs leren leerlingen en studenten samen in een toegankelijke leeromgeving en in toegankelijke gebouwen.

32 De gemeente beschouwt toegankelijkheid bij

Voorstel van het college inzake Verordening tot derde wijziging van de

nieuwbouw of herbouw van onderwijshuisvesting

Ver­ordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Den Haag 2015

als vanzelfsprekende voorwaarde en zal dit in

(RIS309056) is de toegankelijkheid van schoolgebouwen als voorwaarde

samenspraak met de schoolbesturen opnemen in

voor bekostiging van deze voorzieningen opgenomen. Analoog aan de

de verordening huisvesting onderwijs Den Haag.

afdoening van de motie d.d. 19 maart 2020 RIS 304558) wordt hierbij het begrip ‘rolstoelvriendelijk’ gebruikt.

33 De gemeente onderzoekt in hoeverre innovatieve

Het college heeft samen met de samenwerkingsverbanden passend

praktijkvoorbeelden als pilot toegepast kunnen

onderwijs afgelopen april de ambitie vastgelegd dat ‘ieder kind zich veilig

worden om een toegankelijke en inclusieve spel- en

en optimaal moet kunnen ontwikkelen in de eigen context’. Daarmee streeft

leeromgeving voor (jonge) kinderen te realiseren.

het college naar inclusiever onderwijs. Daarvoor draait het college een

Hierin trekt de gemeente samen op met de kinder­

aantal projecten, zoals onder meer de verbeteracties rondom de aansluiting

opvang, het basisonderwijs en de CJG’ s.

tussen kinderdagcentra (voor kinderen met een onderwijsvrijstelling) en onderwijs, thuiszitters en het ontwikkelen van onderwijsjeugdhulp­ arrangementen. Ook zijn er projecten vanuit het onderwijsveld die bijdragen aan de ambitie van meer inclusief onderwijs zoals de integratieklassen, waarbij kinderen met een s(b)o indicatie op de reguliere basisschool­ onderwijs krijgen en de expertise vergroting voor hoogbegaafden onderwijs. Het college is mede-eigenaar van deze projecten en is op de hoogte van de voortgang. De resultaten van deze inzet worden meegenomen in de eindrapportage.

34 De gemeente stimuleert dat professionals rondom

Zie ook reactie 5.33. Dit is ondergebracht bij een van de projecten onder

onderwijs en opvoeding – zoals leerkrachten en

de gezamenlijke ambitie. De uitwerking, inmiddels het Project Buitenkans

jongerenwerkers – van elkaars expertise kunnen

geheten, bevat onder andere het een Kennis- en leernetwerk. In het

leren door in elkaars keuken te kijken.

Buitenkans Kennis- en leernetwerk, een community voor professionals, ontstaat een netwerk met als doel­stelling te komen tot een vorm van collectief leren. Deze community start in maart 2022 en wordt in eerste instantie gevormd door de mensen die betrokken zijn in drie wijken en 16 VO-scholen en gaat uit van olievlekwerking. Het is de bedoeling dat ook andere professionals en scholen uit Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk kunnen aansluiten en gebruik kunnen maken van wat is geleerd is on het gebied van onderwijs en Jeugd.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

16

35 De gemeente werkt nauw samen met het onderwijs

Toegankelijkheid valt onder de (wettelijke) verantwoordelijkheid van de

(mbo, hbo en universiteiten), om door middel van

school en hierin nemen de onderwijsinstellingen dan ook zelf initiatieven,

kennisonderzoek meer (innovatieve) verbindingen te

die passen bij het toegankelijkheidsbeleid. Toegankelijkheid wordt periodiek

leggen tussen het onderwijs en de dagelijkse praktijk

benoemd in het contact tussen gemeente en onderwijsinstellingen (mbo en

waar mensen met een beperking mee te maken

hoger onderwijs). De nota ‘Vanzelfsprekend toegankelijk’ is door de

hebben.

gemeente onder de aandacht gebracht inclusief de mogelijkheid om subsidie aan te vragen. Onderwijsinstellingen worden uitgenodigd lid te worden van de Alliantie Toegankelijk Den Haag. De gemeente is de afgelopen jaren als opdrachtgever betrokken geweest bij Project Usable Design (PR1) van de Haagse Hoge School. Hierbij worden tweedejaars studenten gevraagd vanuit technologische innovatie oplossingen te vinden voor sociale vraagstukken voor kwetsbare groepen. Op deze manier komen deze studenten in aanraking met kwetsbare burgers voor wie zij oplossingen moeten bedenken die bij hen past.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

17

6 - Ambitie Werk en inkomen De arbeidsmarkt in Den Haag is toegankelijk en benut de kwaliteiten en talenten van iedereen, dus ook die van mensen met een beperking

36 De Alliantie Toegankelijk Den Haag stelt inclusief

40 organisaties, o.a. belangenbehartigers, culturele instellingen, onderwijs,

werkgeverschap als één van de pijlers.

horeca en ondernemers, hebben aangegeven zich te willen aansluiten bij de

De toegankelijk­heid op de arbeidsmarkt voor mensen

Alliantie Toegankelijk Den Haag. Er worden nog meer deelnemers geworven.

met een beperking wordt een vast onderdeel van het

De klankbordgroep van de Alliantie is al een aantal keer bij elkaar gekomen.

jaarprogramma. Het doel is om kennisdeling,

Op 6 oktober heeft het startcongres plaatsgevonden waarin de Alliantie

intervisie en samenwerking te bevorderen en

haar ambities, beschreven in het manifest heeft gepresenteerd. De resulta-

verbeterpunten in kaart te brengen.

ten van dit congres vormen eveneens de werkagenda van de Alliantie. In de Alliantie zitten ook ervaringsdeskundigen. De Alliantie werkt momenteel aan een voorstel voor een werkagenda voor 2022 waarin de ambities worden uitgewerkt in acties. Zo zal in 2022 de horeca één van de pijlers zijn waar de Alliantie zich op zal richten. De resultaten worden meegenomen in de eindrapportage.

37 De gemeente staat voor een modern, aantrekkelijk

Binnen het gemeentelijk strategisch personeelsbeleid wordt gewerkt aan

en inclusief werkgeverschap. Hiervoor ontwikkelen

een diverse en inclusieve organisatie (RIS309090, 309079) waarin aandacht

wij een plan om onze gemeentelijke gebouwen

wordt besteed aan het vergroten van onder andere kansengelijkheid en

en voorzieningen beter toegankelijk te maken voor

toegankelijkheid. Daarnaast wordt als onderdeel van de opgave Werken

mensen met een beperking of bijzondere behoeften

en Ontmoeten een passende en duurzame kantoorinrichting gerealiseerd.

(bijvoorbeeld kolfkamers e.d.).

In beide trajecten wordt fysieke toegankelijkheid meegenomen en is het medewerkersnetwerk Onbeperkt Inclusief nauw betrokken. Vanuit deze ambitie sluiten we aan bij gesprekken met het IDC over toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid van de gebouwen.

38 De gemeente gaat bij het werven en selecteren van

In het Strategisch Personeelsbeleid Modern Werkgeverschap gemeente

nieuwe medewerkers meer uit van iemands talenten

Den Haag (RIS309090) en de Raadsmededeling D&I (RIS309079) beschrijven

en kwaliteiten door – naast de gevraagde competen-

wij hoe wij als inclusieve organisatie streven naar gelijkwaardigheid en een

ties – ook talenten en kwaliteiten die niet in de

cultuur waar iedereen zichzelf kan zijn ongeacht van wie je houdt of waar je

functie­beschrijving staan, mee te wegen. Bestaande

vandaan komt. Om invulling te geven aan de beschreven ambitie is gestart

banen zullen waar nodig worden aangepast om de

met het herontwerpen van het werving en selectieproces. Ook is een

talenten en kwaliteiten van medewerkers met een

onderzoek uitgevoerd naar de kansen en mogelijkheden de huidige Planning,

beperking beter tot uitdrukking worden gebracht

Voortgang en Beoordelingscyclus door te ontwikkelen en nog beter onder-

(job-carving en functiecreatie). De gemeente

steunend te laten zijn aan onze (beleids)doelen, waaronder talentgericht

stimuleert deze werkwijze ook bij ondernemers.

werken. Concrete resultaten zijn o.a. het Kennisplatform Diversiteit en Inclusie waar tips, tricks en suggesties worden ontsloten voor leidinggevenden en medewerkers. Ook zijn er een drietal gemeentebrede werksessies geweest over onder andere talentgericht werken en werving en selectie.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

18

39 De gemeente zet zich in om meer mensen met een

Het project Simpel Switchen maakt onderdeel uit van het Breed offensief

beperking betaald aan het werk te krijgen. Hiervoor is

waarin door vereenvoudiging van regelgeving meer mensen met een

nodig om drempels om aan het werk te gaan weg te

arbeidsbeperking aan een baan geholpen kunnen worden. Het wets­voorstel

nemen en te zorgen dat zij aan het werk kunnen

breed offensief wacht nog op besluitvorming in de Tweede Kamer.

blijven. Naast de huidige inspanningen op dit gebied (zoals coaching na plaatsing bij een werkgever) gaat

In het project simpel switchen in de participatieketen onderzoeken we

de gemeente aan de slag met het project ‘simpel

welke knelpunten mensen ervaren als ze stijgen of dalen op de Haagse

switchen’ van het Rijk. Doel is in kaart te brengen wat

participatieladder. Bij het stijgen of dalen op “de Haagse trap” komen

nodig is om het meedoen op de best passende plek

mensen in aanraking met verschillende regelingen, wetten, budgetten en

mogelijk te maken. Zodat mensen met een beperking

bepalingen. Soms maakt iemand met een stap gebruik van meerdere

het vertrouwen hebben om stappen te maken op de

voorzieningen en wet- en regelgeving. Deze wetten en regels beperken zich

arbeidsmarkt en we ervoor zorgen dat bij terugval;

niet alleen tot de dienst Sociale zaken en Werkgelegenheidsprojecten, maar

vangnetopties (zoals dagbesteding) beschikbaar zijn

vallen bv ook onder bevoegdheid van andere gemeentelijke diensten met

wanneer nodig. Dit houdt onder meer in dat inzicht

eigen budgetten zoals de voorziening arbeidsmatige dagbesteding vanuit

nodig is in de financiële gevolgen van aan het werk

de JMO van de dienst OCW. Om mensen gemakkelijk van de ene voorziening

gaan (of niet meer kunnen werken) en continuïteit

in de andere te laten stappen is meer nodig. Uiteraard wordt er begeleiding

in de begeleiding en onder­steuning geborgd moet

geboden op de diverse levensgebieden aan mensen die de stap op de

worden.

Haagse trap zetten. Maar om een echte naadloze overgang van de ene trede op de andere mogelijk te maken is meer tijd nodig. Op dit moment wordt

Eind 2020 heeft de gemeente in kaart gebracht wat

een analyse gemaakt om in te zoomen op de probleems­telling en de

nodig is om switchen voor Haagse inwoners mogelijk

knelpunten om vanuit daar gericht te werken aan een integrale aanpak.

te maken.

De resultaten worden meegenomen in de eindrapportage.

40 Om het perspectief op werk te vergroten voor

Stand van zaken gestarte TOP Academies in de RMC-regio Haaglanden:

leerlingen uit het praktijk- en speciaal voortgezet onderwijs, zijn de TOP-academies opgezet. In

• Twee TOP Academies in Den Haag in de sectoren: food en horeca/

opdracht van de gemeente worden hier – in samen-

catering/dienstverlening. De TOP Academie in de sector horeca/catering/

werking met onderwijs en bedrijfsleven – leerwerk-

dienstverlening is een samensmelting van twee TOP Academies waarbij

plekken gerealiseerd voor leerlingen van 16-23 jaar

zowel praktijkscholen als scholen van het voortgezet speciaal onderwijs

uit het praktijk- en speciaal voortgezet onderwijs.

kunnen aanhaken;

Zij krijgen les op de locatie van werkgevers en lopen

• Eén TOP Academie in Delft;

stage in een leermeester-gezel constructie. Tijdens

• Drie TOP Academies in de arbeidsmarktregio Haaglanden en Zuid-Holland

het traject kunnen leerlingen verschillende erkende branchecertificaten behalen. Hierdoor hebben zij

Centraal. Het gaat om de sectoren: Groen, Bloem en Facilitaire Zorg; • De vierde regionale TOP Academie in de sector food start in 2022.

meer kansen op de arbeidsmarkt en vinden makkelijker een baan. Op dit moment zijn er vier TOP-­ academies in de RMC-regio Haaglanden, eind 2021 moet dit aantal gegroeid zijn naar acht.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

19

41 De gemeente onderzoekt de potentie van de inzet

Deze actie loopt. De resultaten worden meegenomen in de eindrapportage.

van ICT in bedrijfsprocessen om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen voor mensen met een beperking. Hierbij wordt onder andere gebruikgemaakt van de ervaring van het fieldlab Robohouse, een samenwerkingsverband van TNO, TU Delft en verschillende bedrijven.

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

20

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Vormgeving Dienst Bedrijfsvoering Multimedia April 2022

VANZELFSPREKEND TOEGANKELIJK: VOORTGANGSRAPPORTAGE 2020-2022

21