RIS311842 Beantwoording openst vragen burgem over cameratoezicht en accounthouders veiligheid

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Jan van Zanen Burgemeester

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

BSD/10279272 RIS311842 Contactpersoon

Anneke Duijvenvoorde Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Veiligheid Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

15 maart 2022

anneke.duijvenvoorde@denhaag.nl

Onderwerp

Beantwoording openstaande vragen burgemeester over cameratoezicht en accounthouders veiligheid

Geachte voorzitter, Op een aantal vragen die uw commissie stelde in eerdere vergaderingen, ben ik u een antwoord verschuldigd. In deze brief treft u de antwoorden aan op vragen uit twee vergaderingen van de Commissie Bestuur. Op 27 oktober 2021 vergaderde uw commissie over de ‘Programmabegroting 2022-2025’ (RIS309850). Daarbij bleef een vraag over een mogelijke uitbreiding van de accounthouders veiligheid onbeantwoord evenals het meer betrekken van bewoners en ondernemers bij Integrale Handhavingsacties (IHA). Op 8 december 2021 vergaderde uw commissie over de ‘Evaluatie vast cameratoezicht 2021-2025’ (RIS309446). Op een aantal vragen kon vanwege tijdsgebrek geen antwoord worden gegeven. Ik heb u toegezegd hier schriftelijk op terug te komen. Inzet accounthouders veiligheid De fractie Hart voor Den Haag/Groep de Mos heeft gevraagd of er meer accounthouders veiligheid kunnen worden ingezet vanwege hun effectiviteit. Ook vroeg zij of de inzet van meer accounthouders een rol kan spelen bij de verlichting van taken van de politie. Uitbreiding accounthouders veiligheid is momenteel onmogelijk In Den Haag werken de accounthouders veiligheid in de stadsdelen aan het voorkomen en aanpakken van openbare orde en veiligheidsproblematiek. In de brief van mijn voorganger van april 2020 is een toelichting gegeven op de rol van de accounthouders veiligheid (RIS305054).

Er zijn momenteel zeven vaste en twee tijdelijke accounthouders in de acht stadsdelen werkzaam. Zij opereren in de elf werkgebieden van de politie-eenheid Den Haag. Mijn voorkeur gaat er naar uit om, gezien de effectieve inzet van de accounthouders, één accounthouder per werkgebied van de politie beschikbaar te hebben. Het aantal accounthouders kan op dit moment echter niet worden uitgebreid, omdat daarvoor in de begroting geen (structurele) financiële middelen beschikbaar zijn.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10279272

Inzet accounthouders om politie in hun taak te verlichten De accounthouders veiligheid kunnen (al dan niet tijdelijk) worden ingezet om de politie in haar taak te verlichten nu zij te maken heeft met een onder druk staande capaciteit. Echter, dit vergt wel een nadere uitleg om geen valse verwachtingen te wekken. De accounthouders Veiligheid zijn immers niet BOA-bevoegd en kunnen geen taken daadwerkelijk overnemen van de politie of de handhavingsorganisatie. De accounthouders veiligheid dragen bij aan een zo efficiënt en effectief mogelijke inzet van handhaving en politie door hun coördinerende en adviserende rol. Zij zijn een belangrijke schakel tussen het beleid en de uitvoering. De accounthouder staat dagelijks in verbinding met zowel de lokale uitvoerders als de beleidsmakers. De accounthouder staat tevens in direct contact met de burgemeester en de Haagse driehoek. Door aan de voorkant problemen snel te detecteren en op te pakken, wordt voorkomen dat schaarse politie- en/of handhavingscapaciteit moet worden ingezet om verdere escalatie te voorkomen. In alle stadsdelen maken de veiligheidspartners, onder andere in het veiligheidsoverleg, afspraken over de gezamenlijke prioritering en inzet van bijvoorbeeld handhavers, politie en de stadsdelen.

Wanneer sprake is van openbare orde en veiligheidsproblematiek in een gebied brengt een accounthouder alle partijen bij elkaar om te komen tot een integrale oplossing. De accounthouder heeft hierbij een coördinerende rol en zorgt ervoor dat de situatie eerst in kaart wordt gebracht en geduid. Dit doen zij op basis van signalen van bewoners, ondernemers, politie, handhavers, jongerenwerk en de medewerkers van de stadsdelen. Er wordt een gezamenlijk plan van aanpak gemaakt. Alle veiligheidspartners zetten zo snel mogelijk samenhangende maatregelen en interventies in. Soms is het overduidelijk aan de politie om op te treden, maar vaak is het mogelijk dat de gemeente of één van de andere partners maatregelen nemen, zodat de inzet van de politie beperkt kan blijven. De accounthouder stuurt hierop aan, zodat de politie zich zo veel mogelijk bezig kan houden met haar kerntaken. Effectiviteit Integrale Handhavingsacties en taakverlichting politie De accounthouders veiligheid zetten als instrument Integrale Handhavingsacties (IHA’s) in problematische gebieden in. Zoals ik u al vaker heb laten weten, is het aantal IHA’s in verband met de beschikbare capaciteit van alle betrokken handhavende instanties niet oneindig. Op verzoek van de gemeenteraad (motie RIS 302269) is het aantal IHA’s de afgelopen jaren uitgebreid van 10 in 2019, naar 13 in 2020 tot 15 in 2021.

Dit vergt de nodige capaciteit in de voorbereiding, uitvoering en communicatie achteraf. De fractie van Islam Democraten heeft eerder gevraagd of ik mogelijkheden zie om bewoners en ondernemers meer mee te nemen in de voorbereiding en resultaten van de IHA. Zichtbaar maken wat er gebeurt met signalen draagt bovendien bij aan het verhogen van de meldingsbereidheid en aan het vertrouwen in de overheid. Het is belangrijk om signalen te melden. Bewoners en ondernemers hebben verschillende mogelijkheden om dit te doen, bijvoorbeeld via de gemeente, de politie, Meld Misdaad Anoniem en de FIOD. Tijdens de laatste IHA’s zijn ter plekke flyers uitgedeeld om mensen te informeren over de IHA. Na afloop van een IHA wordt altijd gecommuniceerd wat de behaalde resultaten zijn. Ik ben zeer bereid om de mogelijkheden te bezien om bewoners en ondernemers meer te betrekken bij de resultaten van een IHA in hun buurt. Op dit moment zou dat echter ten koste gaan van de inzet van de accounthouders Veiligheid voor andere werkzaamheden. Met de huidige capaciteit zie ik daarom geen mogelijkheden om de coördinatie op de IHA’s te intensiveren. Dit is spijtig, omdat met meer coördinatie bewoners en ondernemers beter betrokken kunnen worden bij de IHA’s.

Dit kan een preventief effect hebben op de veiligheid en leefbaarheid in de wijken met als uiteindelijk gevolg dat er minder inzet nodig is van handhaving en politie.

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10279272

Openstaande vragen over cameratoezicht In de vergadering is toegelicht dat de inzet van cameratoezicht gebonden is aan de wettelijke bepalingen in artikel 151c Gemeentewet en de werkinstructie van de raad. De inzet van cameratoezicht vraagt daarom om een zorgvuldig en weloverwogen besluit. Zo moet de inzet van het cameratoezicht niet alleen in verhouding staan tot de geconstateerde criminaliteit en overlast (de proportionaliteiteis), maar moet ook het lichtste middel worden ingezet waarmee dat doel bereikt kan worden (de subsidiariteiteis). Cameratoezicht kan daarom pas worden ingezet als andere maatregelen niet hebben gewerkt. De voorwaarden voor de inzet van cameratoezicht zorgen ervoor dat het belang van de privacy wordt gewaarborgd. Overzicht cameratoezicht winkelgebieden/bedrijventerreinen De fractie Partij voor de Dieren heeft mij om een overzicht gevraagd van de winkelgebieden en bedrijventerreinen waar camera’s worden ingezet. De openbare orde camera’s op grond van artikel 151c Gemeentewet vallen onder mijn bevoegdheid (publiek cameratoezicht). Vaste openbare orde camera’s worden in de navolgende gebieden ingezet en binnen de aangewezen gebieden vallen de volgende winkelgebieden/-straten: • Gebied Station Hollands Spoor (HS) e.o. (o.a. het Stationsplein en Leeghwaterplein); • Gebied Den Haag Centraal Station (CS) e.o. (o.a.

de Bezuidenhoutseweg); • De loopas van HS naar het centrum via Stationsweg richting Grote Marktstraat e.o. (o.a. de Stationsweg e.o. gedeelte van de Hoefkade, Wagenstraat, Spui); • De loopas van CS naar het centrum e.o. (o.a. Boekhorstraat, Jan Hendrikstraat, Kerkplein, Grote Halstraat, Hoogstraat, Plaats, Korte Voorhout); • Boulevardgebied Scheveningen (o.a. Gevers Deynootweg en Keizerstraat); • Af- en aanvoerroutes Forepark. Tijdelijke, flexibele openbare orde camera’s worden momenteel ingezet in de hieronder onder vermelde straten en binnen deze gebieden liggende navolgende winkelstraten: • Hobbemaplein e.o.; • Koningstraat-Hoefkade e.o.; • Rabbijn Maarsenplein e.o. (inclusief Wagenstraat); • Tesselseplein e.o.; • Weimarstraat e.o.; • Lorentzplein e.o.; • Jan Luykenlaan e.o.; • Dreven e.o.. Er zijn daarnaast in de stad winkelgebieden/bedrijventerreinen waar cameratoezicht als objectbewaking wordt ingezet (privaat cameratoezicht) voor het bewaken van de eigendommen van particulieren. Deze camera’s zijn niet gericht op de openbare weg, maar op het eigendom van de ondernemer of inwoner. De inzet van privaat cameratoezicht valt onder de verantwoordelijkheid van ondernemers of inwoners zelf. Het toezicht en de naleving ervan ligt bij de Autoriteit Persoonsgegevens. De inzet van private camera’s hoeft niet bij de gemeente te worden gemeld.

De gemeente heeft daar daarom geen zicht op, met uitzondering van die gebieden waar de gemeente betrokken is bij een ontwikkeling of aanpak. Sensing en privacy Meerdere fracties hebben mij gevraagd om nadere informatie over sensing en privacy, en specifiek over het gebruik van (aanwijs)borden en hoe we bewoners hierin informeren/betrekken. De technische ontwikkelingen en initiatieven op het terrein van cameratoezicht worden nauwlettend gevolgd.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10279272

Deze ontwikkelingen kunnen in de toekomst mogelijk bijdragen aan de aanpak van veiligheidsvraagstukken in de stad. Sensing, ofwel geautomatiseerd waarnemen, is een dergelijke ontwikkeling. Sensing moet de politie op termijn in staat stellen meervoudige en complexe waarnemingen te doen ten behoeve van de openbare orde en veiligheid, opsporing, bewaken en beveiligen en ‘intelligence’. De politie denkt na over het realiseren van een toekomstig sensornetwerk in verband met de bouw van een nieuw Hoofdbureau in de Binckhorst in 2025 met een nieuwe uitkijkcentrale. De fractie ChristenUnie/SGP refereerde tijdens de vergadering aan het Groningse model. Navraag levert op dat om de privacy van personen bij de inzet van cameratoezicht te waarborgen Groningen zich niet onderscheidt van het Haagse beleid. Groningen zet pas camera’s in wanneer er geen andere manieren zijn om het doel te bereiken. Dit uitgangspunt wordt in Den Haag al sinds de invoering van het cameratoezicht in 1999 gehanteerd en is ook opgenomen in werkinstructie van de raad. Vanzelfsprekend zal ik de inzet van nieuwe innovatieve technieken bij het gebruik van cameratoezicht op grond van artikel 151c Gemeentewet steeds zorgvuldig afwegen. Ik ben gebonden aan wet- en regelgeving en net als in Groningen zal ook in Den Haag de privacy officer in dit proces meekijken.

Als blijkt dat dergelijke initiatieven binnen de wet mogelijk zijn en een bijdrage kunnen leveren aan de veiligheidsvraagstukken, wordt uw raad bij de afweging voor de inzet van dergelijke initiatieven betrokken. Bewoners zijn overigens vaak op verschillende manieren betrokken bij de inzet van cameratoezicht in hun omgeving, bijvoorbeeld omdat betrokken bewoners een rol spelen bij de aanpak van de openbare orde problematiek in het gebied. Daarnaast worden bewoners van een besluit tot aanwijzing van een gebied voor cameratoezicht via publicatie in kennis gesteld en kunnen zij desgewenst bezwaar maken. Voor personen geldt dat de wettelijke vereisten waaronder de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de Algemene wet bestuursrecht (AWB) ervoor zorgen dat zij het recht hebben om niet te worden onderworpen aan een uitsluitend op geautomatiseerde verwerking gebaseerd besluit. Effectiviteit van het cameratoezicht Het effect van cameratoezicht op de criminaliteit en het veiligheidsgevoel is lastig meetbaar, omdat cameratoezicht altijd onderdeel uitmaakt van een afgewogen pakket van maatregelen. De inzet van meerdere middelen, zoals bijvoorbeeld extra surveillance en informatiegestuurd werken, sluitingstijden en jongerenwerk maakt het afzonderlijk meten van de inbreng van aangewende middelen ingewikkeld.

Wel zijn in het meten van de effectiviteit van cameratoezicht in de afgelopen twee evaluaties stappen gemaakt. In de bijlage bij de laatste evaluatie zijn wederom de resultaten per camera en gebied gedetailleerder en meer toegesneden op het soort misdrijven en incidenten weergegeven. Hierdoor is beter zichtbaar welke resultaten de afgelopen vijf jaar met het cameratoezicht zijn behaald. Verschillende fracties hebben mij gevraagd om hier in de evaluatie 2021-2025 op terug te komen. Ik ga hier nogmaals met de politie over in gesprek.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10279272

Bewoners en ondernemers eerder betrekken bij cameratoezicht De fractie VVD heeft mij eerder gevraagd te verkennen welke mogelijkheden er zijn om bewoners en ondernemers eerder te betrekken bij de afweging tot het instellen van cameratoezicht. Bij een aanvraag voor cameratoezicht door de veiligheidspartners worden overlastmeldingen en wensen van bewoners al meegenomen. Daarnaast richten bewoners zich nu al regelmatig tot de politie en gemeente (via 14070) met verzoeken om cameratoezicht. Zoals de VVD mij heeft verzocht wordt nu onderzocht hoe mensen binnen de wettelijke mogelijkheden en via de gemeentelijke website wensen voor cameratoezicht op specifieke locaties kunnen indienen. Voor cameratoezicht gelden immers wettelijke eisen en cameratoezicht kan pas worden ingezet als andere middelen niet tot het gewenste effect hebben geleid. Daarnaast is cameratoezicht een schaars goed. Het is daarom van belang voor mensen een reëel beeld van de mogelijkheden te schetsen. Mogelijkheden selectief toepassen cameratoezicht Het belang van de criteria ligt voornamelijk in de stevige afweging om pas over te gaan tot de inzet van cameratoezicht als andere middelen niet tot resultaat hebben geleid en de noodzaak voor de inzet van cameratoezicht hiermee wordt aangetoond. Alle 10 criteria in de werkinstructie tezamen vormen de uitgangspunten voor het inzetten van cameratoezicht in deze stad.

Het zoveel mogelijk beperken van de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer, de noodzakelijkheid van de inzet in het kader van de openbare orde en de beoordeling of minder vergaande middelen niet tot het gewenste resultaat hebben geleid, gelden voor mij als de belangrijkste uitgangspunten. De huidige cameragebieden waaronder stations en aanloopassen, de winkel- en uitgaansgebieden in het centrum en boulevardgebied en de straten voor sekswerkers lenen zich nauwelijks voor selectief cameratoezicht. Als er bepaalde tijdstippen binnen de aangewezen gebieden zijn die minder aandacht behoeven, dan kijken de professionals bij de politie deze camera’s toch al minder actief uit. Pilot geweldsdetectie De pilot geweldsdetectie is een kleinschalige proef binnen thans aangewezen cameragebieden en de wettelijke mogelijkheden. De pilot is niet meer dan een technische ondersteuning voor de beeldcentralist van de politie, die de verschillende beelden van camera’s op één scherm uitkijkt. Die technische ondersteuning (geluidsdetectie bij de camera) moet ervoor zorgen dat het beeld op het scherm eerder naar voren komt, zodra er sprake is van tumult (veel lawaai) in het pilotgebied. De beeldcentralist moet dan zelf waarnemen of er sprake is van geweld. Omdat de camera’s 24/7 worden uitgekeken is dit slechts een extra tool om de beeldcentralist bij zijn intensieve werkzaamheden te ondersteunen.

Noodzaak extra camera’s op Scheveningen Verschillende fracties hebben gevraagd naar de noodzaak van de drie extra camera’s in het boulevardgebied. Het boulevardgebied is heringericht en vaste kiosken en ander straatmeubilair zijn herplaatst. Door de veranderingen in het gebied was er geen totaal zicht meer op de boulevard. Dit is echter wel wenselijk. Om het volledige zicht te herstellen, moesten 3 camera’s worden bijgeplaatst. Daardoor is het uitkijken van het boulevardgebied weer op het ‘oude’ niveau. Het is mogelijk gebleken om dit binnen de afspraken met de politie en de burgemeesters in de regio te realiseren.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10279272

Waaruit blijkt dat cameratoezicht leidt tot een groter veiligheidsgevoel? Cameratoezicht kan pas worden ingezet als er sprake is van openbare orde problematiek in een gebied. Zoals eerder is aangegeven, maakt cameratoezicht altijd onderdeel uit van een pakket van maatregelen om de openbare orde te herstellen en zorgt de inzet van al deze middelen voor een groter veiligheidsgevoel bij bewoners of ondernemers. De ervaring bij de inzet van het flexibel cameratoezicht leert dat in de gesprekken met bewoners de inzet van cameratoezicht het gevoel van veiligheid direct vergroot. Ik vertrouw er op uw vragen voldoende te hebben beantwoord. Met vriendelijke groet, Jan van Zanen

6/6