RIS311816 Samenwonen op proef

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Sociale zaken en Werk

030

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

SZW/10277505 RIS311816 Contactpersoon

Joke ten Berge Dienst

Sociale Zaken en Werkgelegenheidsprojecten Afdeling

Beleid, onderzoek en projecten Telefoonnummer Datum

14070

8 maart 2022

E-mailadres

joke.tenberge@denhaag.nl Onderwerp

Samenwonen op proef

Geachte voorzitter, Vanuit het oogpunt van de menselijke maat wil het college ‘samenwonen op proef’ in Den Haag mogelijk maken. Hiermee sluit het college aan op de wensen en verschillende vragen van de gemeenteraad om de Participatiewet te verruimen en de door de raad aangenomen motie ‘maak vaart met de afschaffing van de kostendelersnorm’ (RIS 311605). In deze regeling wordt, naast het samenwonen op proef, ook de mogelijkheid gecreëerd om af te wijken van de kostendelersnorm in specifieke situaties. In deze brief informeer ik u over het bijgaand collegebesluit om samenwonen op proef, en samenhangende maatregelen zoals het afwijken van de kostendelersnorm, mogelijk te maken voor mensen met een bijstandsuitkering. De regeling zal vanaf 1 juni 2022 in werking treden. Keus voor een structurele regeling De Haagse inwoner en de uitvoeringsorganisatie SZW zijn erbij gebaat dat de gemeente duidelijkheid creëert. Daarom kiest het college voor een structurele regeling, die op grond van ervaringen na een jaar vastgelegd wordt in beleidsregels. Het college is er van op de hoogte dat de mogelijkheid van het samenwonen op proef al is geregeld in andere gemeenten, zoals in Tilburg waar een pilot hiermee al is gestart. Het college kiest echter bewust niet voor een pilot die geen garantie biedt op continuïteit, maar voor een structurele regeling.

Daarnaast streeft het college met de mogelijkheid voor samenwonen op proef naar een simpele en regelluwe oplossing. Mensen in de bijstand, die een bestaan hebben in een complexe wereld van verplichtingen en bijbehorende wet- en regelgeving, hebben baat bij simpele oplossingen. Het college is zich ook zeer bewust dat het gaat om bijstand, gemeenschapsmiddelen, waardoor excessieve en scheve situaties voorkomen moeten worden. Samenwonen op proef Het college ziet dat samenwoning positief kan bijdragen aan het welbevinden van betrokkenen en daarmee ook de mogelijkheden om deel te nemen aan participatie- en/of re-integratietrajecten. Daarmee ondersteunt deze regeling ook het doel van de Participatiewet.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10277505

Het college wil een periode van samenwonen op proef mogelijk maken van drie maanden, met de mogelijkheid deze periode nogmaals te verlengen met drie maanden. Deze drie tot uiterlijk zes maanden kunnen mensen gebruiken om te wennen aan het samenwonen, maar ook om alle praktische zaken goed te kunnen regelen, zoals opzegging van (huur)contracten, overschrijving BRP, het regelen van een school in geval van kinderen enz. De uitkering wordt gedurende deze periode niet verlaagd, omdat er sprake is van doorlopende lasten en eindafrekeningen. Na de proefperiode wordt de uitkering afgestemd op de feitelijke woon- en leefsituatie. Vanzelfsprekend moeten de mensen het wel doorgeven dat zij gaan samenwonen. Het college kiest bewust voor een periode van drie maanden (met indien nodig een verlenging van maximaal drie maanden), omdat deze driemaands-kennismakingsperiode aansluit bij een gedragslijn van de oude Algemene Bijstandswet waarbij een kennismakingsperiode van drie maanden voor mensen met een uitkering werd toegestaan. De Participatiewet kent een dergelijke regeling niet, wel geeft de Gemeentewet enige ruimte aan gemeenten voor buitenwettelijk begunstigend beleid. Door aansluiting te zoeken bij een oude wettelijke gedragslijn ziet het college een periode van drie maanden tot maximaal zes maanden als beste periode om deze regeling structureel mogelijk te maken.

Het is niet alleen vanuit het oogpunt van de menselijke maat dat het college samenwonen op proef mogelijk maakt. Het samenwonen op proef kan ook een bijdrage zijn in de vermindering van de druk op de woningmarkt. Kostendelersnorm Het begrip samenwonen wordt in de Participatiewet omschreven als gezamenlijke huishouding, waarbij twee personen het hoofdverblijf in dezelfde woning hebben en blijk geven zorg voor elkaar te hebben. De bijstand voor deze twee personen bedraagt dan de gezinsnorm. Deze gezinsnorm is even hoog als de norm voor twee kostendelers, die het hoofdverblijf in dezelfde woning hebben, echter zonder zorg voor elkaar. Het samenwonen op proef raakt daarom ook deels de uitzonderingen en de afwijkingsmogelijkheden van de kostendelersnorm. In nood- en dringende situaties is afwijking van de kostendelersnorm mogelijk. Met het samenwonen op proef wil het college ook in deze situaties mensen met een bijstandsuitkering, waarbij anders de kostendelersnorm van toepassing is, de ruimte geven om in nood- of dringende situaties gedurende maximaal drie maanden zonder uitkeringsverlaging de woning te kunnen delen. Achtergrond hiervan is dat er veelal sprake is van doorlopende woonlasten zeker als het gaat om het verrichten van mantelzorg.

Inkeerregeling Gekoppeld aan de periode van drie tot maximaal zes maanden samenwonen op proef wil het college het ook mogelijk maken dat mensen met een bijstandsuitkering, die zijn gaan samenwonen, maar dit nog niet gemeld hebben, tot 1 januari 2024 een periode van maximaal drie maanden krijgen om dit alsnog te doen zonder dat dit leidt tot een terugvordering of een boete. Als geen gebruik gemaakt wordt van deze inkeerregeling en het samenwonen niet is gemeld zal in beginsel de uitkering volledig met terugwerkende kracht teruggevorderd worden met bijbehorende bestuurlijke boete. Tussenperiode Het college ziet samenwonen op proef niet als een lichtzinnige regeling, waar onbeperkt gebruik van kan worden gemaakt. Daarom zal een beperking worden toegepast, namelijk dat er minimaal een tussenperiode van negen maanden gehanteerd wordt als mensen opnieuw gebruik willen maken van de regeling. In voorkomende gevallen zijn uitzonderingen mogelijk als er sprake is van bijzondere omstandigheden.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10277505

Financiële consequenties De financiële effecten van deze maatregel werken zowel kostenverhogend, als kostenbesparend. Het is lastig om dit op voorhand in te schatten. Het netto-effect zal beperkt zijn. Mocht dit toch negatief zijn, dan zal dit worden opgevangen binnen de activiteit inkomensondersteuning (programma 7). Tot slot Na een jaar zal op basis van de ervaringen van de inwoners van onze stad en de betrokken dienst SZW onderzocht worden of het noodzakelijk is om in de toekomst nadere beleidsregels over het samenwonen op proef vast te stellen. Met vriendelijke groet, de wethouder van Sociale zaken en Werk Arjen Kapteijns

3/3