RIS311775 Bijlage 1 jaarplan RIEC Den Haag 2022

Jaarplan RIEC Den Haag 2022

Binnen de RIEC-samenwerking in de regio Den Haag werken politie, 27 gemeenten, OM, belastingdienst, provincie Zuid-Holland, KMar, FIOD, IND, ISZW, UWV en de NVWA gezamenlijk aan het veiliger maken van de regio. Als één overheid werken we samen om ondermijnende criminaliteit aan te pakken en te voorkomen. Dit doen we door informatie van de partners samen te brengen, waardoor het zicht op ondermijnende criminaliteit steeds scherper wordt. Op basis van het zicht kunnen de partners tot een gezamenlijke aanpak komen. Denk bijvoorbeeld aan het inrichten van barrières om criminaliteit te voorkomen of door de inzet van strafrechtelijke, fiscale en/of bestuurlijke interventies. Het RIEC Den Haag legt de focus voor 2022 op het verder vergroten van de integrale informatiepositie, het uitbreiden van kennis en expertise, het versterken van de uitvoeringkracht en het adviseren van de partners op gebied van weerbaarheid en integriteit. Verder wordt op moment van schrijven gewerkt aan een ontwikkelstrategie voor 2023 en verder. Samen met de partners bespreken we tijdens strategiesessies hoe we de aanpak van ondermijning langdurig vormgeven. Eén van de belangrijkste opgaven die we vanuit deze strategiesessies al zullen meenemen in 2022, is dat we het maatschappelijke effect vooropzetten. De werkprocessen van het RIEC worden hierop aangepast.

Waar mogelijk worden andere ‘quick wins’ uit de sessies ook al in 2022 meegenomen. In dit jaarplan leest u wat het RIEC Den Haag in 2022 op hoofdlijnen gaat doen. Daarnaast heeft het RIEC Den Haag samen met de partners in het rapport ‘de coalitie tegen ondermijning’ overkoepelende afspraken gemaakt over de gezamenlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit in de regio Den Haag. In de uitvoeringsagenda 2022 is dit geconcretiseerd en is inzichtelijk gemaakt wat de partners in 2022 gaan doen om deze plannen uit te voeren. Deze uitvoeringsagenda is toegevoegd in de bijlagen.

Ondermijningsbeeld regio Den Haag per thema

Zicht en kennis

Weerbaarheid Aanpakken en afpakken

Ondermijningsfonds

Privacy en infodeling

Bedrijfsvoering

Klik hier om naar de bijlagen te gaan

Ondermijningsbeelden in de regio: welke ontwikkelingen zien we?

De regio Den Haag kent vele gedragingen en verschijnselen die onder ondermijning te scharen zijn. De afgelopen drie jaar heeft het RIEC voor alle gemeenten in de regio een ondermijningsbeeld opgesteld. De meest voorkomende thema’s uit deze ondermijningsbeelden zijn drugscriminaliteit en risicovolle bedrijvigheid, mensenhandel/ arbeidsuitbuiting, witwassen en criminele netwerken (waaronder de Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s)). Daarnaast zijn er verschillende thematische fenomeenbeelden opgesteld waardoor het zicht op ondermijning steeds scherper wordt.

Klik op het logo om terug te keren naar de inhoudsopgave

Mensenhandel/ arbeidsuitbuiting

Drugscriminaliteit

Witwassen

OMG’s

Mensenhandel/arbeidsuitbuiting

Drugscriminaliteit

Het thema mensenhandel blijft zorgelijk en verdient aandacht. In de regio Den Haag is veel vraag naar personeel in sectoren waarbij arbeidsuitbuiting op de loer ligt. Zo is er een grote vraag naar personeel in de land- en tuinbouw, distributie, vleesverwerking, bouw en horeca/detailhandel. Een aanzienlijk deel van de arbeidsmigranten dat hiervoor wordt ingezet, wordt geworven, gehuisvest en tewerkgesteld door uitzendbureaus. Dit maakt dat arbeidsmigranten op meerdere vlakken afhankelijk zijn van uitzendbureaus, waardoor bewegingsruimte bedoeld of onbedoeld kleiner wordt. Uit de ondermijningsbeelden blijkt dat gemeenten in de regio Den Haag vooral problematische situaties signaleren op het gebied van huisvesting, zoals overbewoning, woonoverlast en illegale bewoning in panden zonder woonbestemming. Daarnaast blijkt uit lokale casuïstiek dat er arbeidsmigranten zijn die worden benadeeld door uitzendbureaus op het gebied van loonbetaling, vakantiegeld en verplichte afdracht van allerlei hoge kosten, zoals voor huisvesting, vervoer en boetes. Deze uitzendbureaus lijken een correcte administratie te voeren maar gebruiken allerlei verhullende technieken om meer dan het maximale te halen uit de tewerkstelling van arbeidsmigranten.

Drugscriminaliteit is in de regio Den Haag veelomvattend en vindt in alle gemeenten van de regio plaats, al dan niet georganiseerd door de eigen inwoners. De coronaperiode heeft dit niet veranderd. Verder blijkt uit de ondermijningsbeelden en de casuïstiek dat de horeca en vastgoedsector veelvuldig gebruikt lijken te worden voor drugscriminaliteit; zowel als locatie om zaken te doen als een manier om drugsgeld mee wit te wassen. Ook zijn bedrijventerreinen, bedrijfsverzamelgebouwen en afgelegen plekken zoals parkeerplaatsen en woonwagenterreinen locaties waar risicovolle bedrijvigheid plaatsvindt. Daarnaast komen we de automotive- en de beautybranche tegen in casuïstiek en/of fenomeenonderzoek. In de regio Den Haag hebben we naast de grote stedenproblematiek ook te maken met een groot agrarisch gebied. Uit het verdiepende actie-onderzoek blijkt dat het agrarisch buitengebied, de sierteeltsector en het kassengebied kwetsbaar zijn voor drugscriminaliteit. Er is een grote mate van anonimiteit door gebrek aan sociale controle, toezicht en handhaving. Daarnaast zijn de vele leegstaande panden aantrekkelijk voor criminele activiteiten als hennepteelt en drugsproductie. Tel hierbij op dat veel agrariërs zich in een financieel kwetsbare positie bevinden, wat hun weerbaarheid tegen druk vanuit criminele netwerken mogelijk vermindert. Hier is blijvend aandacht voor nodig.

Daarnaast wordt de transportsector (mede in relatie tot de bloemenveiling) steeds vaker in relatie gebracht met ondermijnende criminaliteit.

Witwassen

OMG’s

Signalen van witwassen (van met name met drugscriminaliteit verdiende middelen) zien we in alle gemeenten. Ook hierbij komen de vastgoedsector, de horeca en de automotivebranche in beeld. De vastgoedsector is als niet-transparante markt een van de meest kwetsbare sectoren in Nederland voor het witwassen van geld. Een belangrijk onderdeel van de aanpak van vastgoedcriminaliteit is het inzichtelijk maken van de facilitators, die bewust en onbewust betrokken zijn bij het verhullen van de herkomst van het crimineel verkregen vermogen. Voor de regio Den Haag is gekeken naar welke vorm van vastgoedcriminaliteit bij het notariaat in beeld kan komen en hoe het meldgedrag (op basis van verdachte transacties) er in deze regio uit ziet. Notarissen melden vooral beknopt en zien met name transacties die te maken hebben met afwijkende koopsommen en waardestijgingen, al dan niet gelinkt aan ABCtransacties. Bij de transacties zijn vaak vragen over de herkomst van middelen en de manier waarop financiering is geregeld.

In de regio Den Haag zijn nog altijd diverse Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s) actief in de criminaliteit. Inmiddels zijn vijf OMG’s door de civiele rechter verboden verklaard, waardoor ze minder zichtbaar zijn in het publieke domein. De clubs blijven echter wel in beweging. Zo zijn er nieuwe motorbendes ontstaan of ze gaan verder onder een andere naam. Het is daarom noodzakelijk om hier goed zicht op te blijven houden en vooral nieuwe aanwas te monitoren.

Conclusie Uit de ondermijningsbeelden blijkt dat de eerder gekozen focus op mensenhandel en drugscriminaliteit voor de regio Den Haag niet hoeft te worden aangepast in 2022. Binnen deze thema’s zullen we bijzondere aandacht geven aan vastgoed (zowel in stad als in het buitengebied), horeca, logistieke knooppunten (bedrijventerreinen, sierteelt- en transportsector, zoals benoemd in het nationale drugsbeeld) en het voorkomen van jonge aanwas.

Zicht en kennis Doorontwikkeling analysefunctie

Bij ondermijnende criminaliteit geldt het gezegde: ‘Als je niet kijkt, dan zie je het ook niet’. Het vergroten van zicht op zowel fenomenen als binnen casuïstiek is daarom een belangrijk onderdeel in de integrale samenwerking. In dit kader wordt binnen het RIEC verband gewerkt aan de doorontwikkeling van de analysefunctie, verdiepende fenomeenanalyses en verbetering van de integrale casusanalyses. Ook wordt er steeds meer invulling gegeven aan de kennisfunctie van het RIEC.

Een goede integrale informatiepositie ten aanzien van ondermijnende criminaliteit in de regio is van belang om met elkaar de juiste keuzes te maken in de integrale aanpak. In dit kader wordt zowel regionaal als landelijk nagedacht over de ontwikkeling van de analysefunctie van het RIEC en over de ontwikkeling van een integrale informatiepositie. Ook in 2022 staat dit hoog op de agenda van het RIEC. Daarnaast werken we gestaag verder aan het vergroten van het regionaal zicht door middel van verdiepende fenomeenanalyses die we maken en door het verbeteren van de analyses bij casuïstiek. Integrale casusanalyses In 2022 zal de integrale casusanalyse een belangrijk onderdeel blijven uitmaken van het RIEC-proces, om zo de partners in staat te stellen de juiste keuzes te maken in de aanpak van ondermijning. Een integrale analyse geeft zicht op de informatiepositie, waardoor de partners goed onderbouwde keuzes bij interventies kunnen maken. Ter ondersteuning van dit proces wordt er vanuit het analysecluster aangesloten bij het casusoverleg en worden informatierapporten en analyses opgesteld. Op basis hiervan kan met de partners in casusverband het gesprek worden gevoerd over mogelijkheden in de aanpak en kunnen duurzame interventies worden afgesproken.

Zicht en kennis Geo-analyse In 2022 zet het RIEC geo-analyse in bij casusanalyses en fenomeenonderzoek met een geografische component. Aan het eind van 2022 wordt de toegevoegde waarde geëvalueerd samen met partners van betreffende casuïstiek. Bij een positieve evaluatie wordt de mogelijkheid tot geo-analyse een standaard onderdeel van de RIEC-analyse-toolkit en draagt daarmee bij aan de verdere professionalisering van analysewerkzaamheden.

Fenomeenanalyses In 2021 heeft het RIEC samen met de partners een onderzoeksagenda 2021-2022 opgesteld, , waarin is aangegeven welke verdiepende fenomeenanalyses worden uitgevoerd. Voor 2022 zijn dat: •

Risicoscan bedrijventerreinen (gefinancierd uit incidentele middelen spoor 1) Door het RIEC is op basis van ervaringen uit het ondermijningsfondsproject revitalisering Rijnhavengebied in Alphen aan den Rijn en kennis van andere RIEC’s een scan ontwikkeld. Deze scan is gericht op het doorlichten van bedrijventerreinen. Hierbij is een draaiboek opgesteld, zodat dit herhaald kan worden voor andere bedrijventerreinen in de toekomst. Deze risicoscan is in 2021 gestart in district G en gedurende 2022 zullen de andere districten volgen (maximaal twee bedrijventerreinen per district). De informatie voor de risicoscan wordt gefaseerd verzameld en gekoppeld aan een aanpak vanuit de gemeente en andere partners. Het RIEC adviseert de partners over de mogelijke aanpak.

Zicht en kennis •

Witwassen van crimineel verdiend geld via vastgoed (gefinancierd uit incidentele middelen spoor 1) In dit onderzoek wordt in kaart gebracht hoe crimineel verdiend (drugs-)geld via vastgoed wordt witgewassen. In dit onderzoek is extra aandacht voor de onderliggende structuur die ondermijning faciliteert. Het onderzoek moet concrete handvatten voor de partners bieden, waardoor signalen tijdig kunnen worden herkend en de juiste interventies en barrières worden ingezet. Het onderzoek bouwt voort op de kennis die is opgedaan in het ondermijningsfondsproject Vastgoed Leiden en het onderzoek naar de rol van de notaris bij vastgoedcriminaliteit dat in 2021 door het RIEC is uitgevoerd.

•

Verdiepend onderzoek arbeidsuitbuiting Het RIEC zet in 2022 het verdiepende onderzoek naar arbeidsuitbuiting voort bij de gemeenten in district F, E en D. Voor dit onderzoek wordt gefaseerd informatie verzameld. De resultaten van het onderzoek geven gemeenten en districtelijke partners, zoals politie, Belastingdienst, OM en ISZW concrete acties om informatiepositie op te bouwen met betrekking tot het thema arbeidsuitbuiting. Daarnaast biedt het suggesties om beleid te ontwikkelen of aan te scherpen. Ten slotte zorgt het onderzoek ervoor dat gemeenten zelfstandig signalen

van arbeidsuitbuiting kunnen verzamelen en deze vervolgens bij de betreffende ondermijningstafel in kunnen brengen. Hier wordt bepaald of deze signalen geschikt zijn voor een integrale aanpak. Op basis van de gemeentelijke beelden zal een districtelijk beeld worden gemaakt. Dit verdiepende districtelijke beeld geeft gemeenten inzicht in elkaars situatie of problematiek en het bestaande beleid. Dit is voor gemeenten belangrijke informatie, omdat dit fenomeen zich niet beperkt tot gemeentegrenzen. Gemeenten kunnen met het districtelijk beeld (intensiever) samen werken in de aanpak van arbeidsuitbuiting. •

Crimescripts drugs Een crimescript is een werkwijze/ methode die bedoeld is om cruciale stappen in een (crimineel) proces inzichtelijk te maken. In 2021 zijn het RIEC en de politie gestart met het in kaart brengen van handelingsperspectief (voor partners) op basis van het crimescript synthetische drugs. Het doel is om per stap binnen het crimescript barrières te kunnen opwerpen in de strijd tegen drugscriminaliteit. In 2022 neemt de politie het voortouw om samen met het RIEC Den Haag en (RIEC-)partners dit crimescript synthetische drugs verder aan te vullen. Daarbij zal in het bijzonder worden gekeken naar mogelijkheden om barrières in te richten voor (bedoelde en onbedoelde) facilitators en kwetsbare branches.

Zicht en kennis Expertise op fenomenen en in samenwerking Drugs In 2022 ondersteunt het RIEC de partners concreet bij het verder vormgeven van de aanpak van drugscriminaliteit in het agrarisch buitengebied, glastuinbouw, sierteelt, vastgoed, horeca, bedrijventerreinen en mensenhandel. In 2022 worden er fenomeentafels ingericht op het terrein van de sierteelt, buitengebied en vastgoed waar de partners vanuit de RIECsamenwerking met experts (publiek en privaat) spreken over de aanpak. Het RIEC levert hiertoe het secretariaat en zal daarnaast haar kennis en adviesfunctie op deze onderwerpen verder verstevigen. Verder neemt het hoofd RIEC deel aan de landelijke fenomeentafel vastgoedcriminaliteit. Mensenhandel Op gebied van de aanpak van mensenhandel is het RIEC Den Haag op meerdere vlakken actief. Zo kunnen partners casuïstiek op gebied van mensenhandel inbrengen en wordt gewerkt aan een verdiepend onderzoek arbeidsuitbuiting. Verder wordt nauw samengewerkt met de regionale ketenregisseur mensenhandel van het RSIV en participeert het RIEC Den Haag in de regionale mensenhandel tafel. Tot slot neemt het RIEC Den Haag deel aan het landelijk overleg mensenhandel van het RIEC-LIEC-bestel. Hier bespreken dossierhouders landelijke ontwikkelingen, knelpunten in de samenwerking of informatie-uitwisseling, voorbeelden van succesvolle lokale of regionale aanpak en nieuwe trends.

RIEC Den Haag draagt hier onder andere aan bij door expertise en onderzoekservaring op het gebied van arbeidsuitbuiting te delen en professionals met elkaar te verbinden.

Zicht en kennis OMG’s Het RIEC ondersteunt de partners in de aanpak van OMG’s. Hiertoe is één medewerker van de politie bij het RIEC gedetacheerd. Deze medewerker trekt als casusregisseur casuïstiek op gebied van OMG’s en adviseert gemeenten over te nemen bestuurlijke maatregelen. De opgedane kennis wordt gedeeld in overleggen zoals het Regionaal Tactisch Overleg OMG’s, Regionaal Kernoverleg OMG’s, het overleg voor districtelijke OMG-portefeuillehouders en de landelijke fenomeentafel OMG’s. Daarnaast ondersteunt en adviseert het RIEC Den Haag de regionaal bestuurlijk portefeuillehouder OMG’s en wordt contact met de politiële portefeuillehouder OMG’s onderhouden. Voorkomen jonge aanwas en doorgroeiers Om ook aan de voorkant van de ondermijningsproblematiek te komen, is het van belang de maatschappelijke voedingsbodem waarin criminaliteit kan floreren aan te pakken. De pilot Dealbreakers is een aanjaagprogramma en beoogt lokale initiatieven te initiëren die duurzaam zijn, maar ook op korte termijn rendement kunnen opleveren. Daarom haakt de pilot zoveel mogelijk aan bij bestaande landelijke inspanningen en de lokale realiteit van de wijk. In 2021 is ingezet op het maken van een interventiepalet van bestaande en nieuwe interventies, landelijke samenwerking, lokale samenwerking en het neerzetten van de pijlers van de aanpak in het voorkomen van jonge aanwas.

Een belangrijke mijlpaal was het lanceren van de website www.dealbreakers.nl voor professionals, ouders en jongeren.

Zicht en kennis In 2022 gaan we nog een stapje verder. De website wordt verder ingericht met creatieve manieren om de doelgroep te bereiken. Hierbij denken we aan het betrekken van influencers en meer bereik via social mediakanalen.

Gemeenten hebben een beter beeld van de behoefte aan verschillende soorten interventies waardoor deze snel en gericht kunnen worden geïmplementeerd.

Door in contact te komen met de doelgroep wordt de informatiepositie van gemeente en politie versterkt.

Sport wordt als middel ingezet om jongeren een sterk netwerk te bieden waar ze ook later op kunnen terugvallen voor bijvoorbeeld een stageplek of een baan.

We gaan een samenwerking aan met wetenschappers en studenten om de interventies goed onderbouwd uit te rollen. De effectiviteit van de interventies wordt zo veel als mogelijk gemeten. De zorg- en veiligheidshuizen profileren zich als expertisecentrum en er wordt vaker samen gewerkt tussen de lokale aanpak, het Zorg- en Veiligheidshuis en het RIEC. De uitwerking van de repressieve aanpak wordt verder vormgegeven, waarbij aandacht is voor criminele uitbuiting. Jongeren die slachtoffer zijn van criminele uitbuiting wordt een uitweg geboden uit de criminaliteit.

De escaperoom en leerling alert worden (verder) ingevoerd op een aantal scholen waarmee een doorlopende leerlijn op voorkomen van jonge aanwas wordt bewerkstelligd. Daarmee wordt ook het lokale netwerk en de samenwerking tussen gemeente, school en politie verbeterd. De verbinding tussen de beleidsdomeinen zorg, veiligheid en onderwijs krijgt concreet vorm: • Informatiedeling tussen onderwijs/politie/ gemeente • Goede manier duiden van signalen • Inzet juiste interventies • Rolverdeling partners/organisaties is duidelijk beschreven

Het jaar 2022 is nog een pilot jaar, maar ook een jaar waarin wordt ingezet op duurzame borging van de effectieve interventies. Bovendien wordt door de projectleider een handreiking opgeleverd voor overige gemeenten in de eenheid, wat hen in staat stelt dit type problematiek aan te pakken.

Weerbaarheid Dashboard Ondermijning & Weerbaarheid

In 2022 zal het RIEC Den Haag de gemeenten ondersteunen bij het uitvoeren van aanbevelingen uit de weerbaarheidsscans. Deze weerbaarheidsscans zijn op moment van schrijven grotendeels opgeleverd. Het RIEC monitort ontwikkelingen en knelpunten in de aanpak van ondermijning bij gemeenten binnen de eenheid en daarbuiten. De kennis hierover wordt vervolgens verzameld en verspreid, bijvoorbeeld door het opstellen van handreikingen.

Het dashboard Ondermijning & Weerbaarheid wordt in 2022 doorontwikkeld. Het dashboard is een manier om ook na oplevering van de ondermijningsbeelden en weerbaarheidsscans gemeenten inzicht te geven in ondermijning. Daarnaast geeft het een beeld van de weerbaarheid van de gemeente, het district en de eenheid. Het dashboard heeft meerdere doelen: • Het helpt het RIEC om gemeenten gericht te adviseren, interventiestrategieën en beleid te ontwikkelen bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit en het versterken van de bestuurlijke weerbaarheid. • Het helpt gemeenten om zicht te krijgen op de aard en omvang van ondermijning in de gemeente en de inzet van haar bestuurlijke middelen om de aanpak te kunnen prioriteren. • Het geeft zowel het RIEC als gemeenten inzicht in hoe gemeenten zich tot elkaar verhouden om sneller kennis en kunde binnen de regio te verspreiden en gemeenten met elkaar te verbinden die kampen met dezelfde problematiek.

Weerbaarheid Het Bestuurlijk Ondersteuningsteam (het BOT) Het Bestuurlijk Ondersteuningsteam is ingericht binnen het RIEC met de incidentele middelen van het Rijk. Naast het voeren van de casusregie heeft het BOT als belangrijke taak om gemeenten actiegericht te ondersteunen om weerbaarder te worden tegen ondermijnende criminaliteit. Vele gemeenten zijn aan de slag met de aanbevelingen vanuit de ondermijningsbeelden, de weerbaarheidsscans en hebben gemeentelijke wet- en regelgeving aangepast. De medewerkers van het BOT geven advies en helpen bij het aanpassen van de APV en het beleid. Daarnaast wijst het BOT-team gemeenten op nieuwe mogelijke barrières om te voorkomen dat criminelen misbruik maken van de overheid. Het BOT pakt nadrukkelijk haar rol in het uitleren van kennis en kunde over ketenpartners, uit de fenomeenonderzoeken van het RIEC en uit de stappenplannen van de projecten die door het Ondermijningsfonds zijn opgeleverd. In 2022 zal de roadshow ondermijning in de regio worden uitgerold. Dit houdt in dat in elke gemeente een weerbaarheidsdag wordt georganiseerd, waarbij ambtenaren van de betreffende gemeenten kennis kunnen opdoen op het terrein van ondermijnende criminaliteit. Verder organiseert het BOT in het voorjaar 2022 een netwerkdag voor alle RIEC-partners. Doel is elkaar te leren kennen en te delen wat ieders mogelijkheden zijn in de aanpak van ondermijning.

Weerbaarheid Trainingen Het RIEC en het BOT-team ondersteunen de gemeenten door het geven van bewustwordingstrainingen en weerbaarheidssessies voor het ambtelijk apparaat, het college en de gemeenteraad. Ook voor medewerkers van de andere RIEC-partners worden trainingen gegeven door het RIEC. De weerbaarheidstraining voor de medewerkers van Inspectie SZW is hier een voorbeeld van. Verder is in 2021 een start gemaakt met het ontwikkelen van een e-learning voor ambtenaren en andere professionals in de regio. Hier was veel vraag naar vanuit de praktijk, mede naar aanleiding van de al gegeven bewustwordingssessies. Eind 2021/begin 2022 zal de e-learning opgeleverd en aangeboden worden aan de partners. Het BOT zal dit begeleiden en desgewenst ook andere trainingen (samen met het HEIT) over ondermijning (laten) verzorgen.

Bibob

Binnen de regio wordt steeds meer gebruik gemaakt van de mogelijkheden van de wet Bibob. In het afgelopen jaar zien we dan ook een stijging in de advies- en informatieverzoeken ten opzichte van voorgaande jaren. Waar Bibob tot een aantal jaren geleden voornamelijk werd ingezet bij horeca-gerelateerde vergunningen, wordt Bibob steeds vaker ook op andere terreinen ingezet. Het RIEC ondersteunt de partners – met name de gemeenten – in het Bibobproces. Ter versterking van de Bibob-adviesfunctie van het RIEC zullen 2 medewerkers van de Provincie Zuid-Holland met specifieke financiële kennis voor 4 uur per maand gedetacheerd worden bij het RIEC. Daarnaast zorgt het RIEC voor het delen van kennis en expertise gericht op een duurzame versterking van de Bibob functie binnen de regio en zullen er opleidingen aan gemeentelijke BIBOBmedewerkers worden verzorgd.

Weerbaarheid Integriteit en veiligheid

Communicatietoolkits

Integriteit en veilig kunnen werken vormen cruciale randvoorwaarden bij de weerbaarheid van gemeenten. Dit onderwerp speelt ook een rol in de bewustwordingstrainingen en weerbaarheidssessies. Daarnaast kunnen de accountmanagers en de BOT-medewerkers de partners ondersteunen wanneer er een integriteitskwestie speelt in een integrale of lokale casus. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een situatie waarbij er een relatie is tussen een subject en een ambtenaar, raadslid, wethouder of burgemeester, of als er een vermoeden is dat de veiligheid van een ambtenaar of bestuurder in het geding komt wanneer bepaalde interventies in een (integrale) casus worden ingezet.

In 2022 gaat het RIEC aan de slag met communicatietoolkits over verschillende thema’s rondom de aanpak van ondermijning. Deze toolkits bevatten communicatiemiddelen die partners kunnen inzetten om verschillende doelgroepen te bereiken, de bewustwording te vergroten en de doelgroepen weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit. Denk hierbij aan flyers, basisteksten, filmpjes, afbeeldingen en social media berichten. De toolkit bestaat deels uit bestaande communicatiemiddelen die zijn ontwikkeld door de partners of het RIEC. Daarnaast zullen nieuwe middelen worden gemaakt in een neutrale huisstijl, zodat deze geschikt zijn voor alle partners.

Informatie en toegang tot (data)systemen en fysieke locaties zijn belangrijke bronnen voor criminelen. Het tegengaan van ondermijning is ook het voorkomen dat criminelen medewerkers van de (RIEC)partners benaderen en/of toegang kunnen krijgen tot informatie. Alle RIEC-partners werken op dit punt aan de weerbaarheid van hun eigen organisatie. Het RIEC zal in 2022 werken aan het opstellen van (screenings)voorwaarden waaraan medewerkers van de gemeente moeten voldoen wanneer zij met RIEC-casuïstiek in aanraking komen. Daarnaast worden voor gemeenten richtlijnen opgesteld over het werken met en bewaren van gegevens met betrekking tot RIEC-casuïstiek.

Aanpakken en afpakken Ondersteuning in de aanpak Aan de districtelijke ondermijningstafels wordt met mandaat van het districtscollege/lokale driehoek in gezamenlijkheid bepaald welke signalen van ondermijnende criminaliteit als integrale casus worden opgepakt. Tijdens casusoverleggen worden vervolgens afspraken per casus gemaakt over de te nemen interventies. Bij de uitvoering van de ondermijningsaanpak zal het RIEC in 2022 wederom de partners ondersteunen, adviseren en zullen we (waar mogelijk) vaker inzetten op het afpakken van crimineel vermogen. Verder organiseert het RIEC Den Haag de districtelijke ondermijningstafels en het RISO. In het RISO is afgesproken om vaker kennis over fenomenen uit te wisselen. Verder wordt in 2022 de samenwerking met de landelijke partners, zoals de FIOD, ISZW, KMar, IND en UWV verder verstevigd. Ook wordt meer focus gelegd op de verbinding tussen de lokale, de regionale en de landelijke partners. Er wordt hiertoe een netwerk/kennisdag georganiseerd gericht op het inzichtelijk krijgen van elkaars mogelijkheden bij de aanpak van ondermijning.

Aanpakken en afpakken Afpakken

Casusregisseurs

De incidentele financiering van het Afpakproject loopt tot april 2022, maar de ontwikkelde expertise en het netwerk van de afgelopen jaren houden niet op te bestaan. Zo blijft in de RIEC-werkprocessen behouden hoe met verdachte transacties als informatiebron kan worden omgegaan. Extern maakt het projectteam afspraken met de informatieorganisatie van de politie en de afdeling financiële opsporing. Denk hierbij aan samenwerkingsmogelijkheden rondom analyse en onderzoek van de politie. Het onderzoek naar bestuurlijke afpakmogelijkheden levert verder een concrete handreiking op waarin gemeenten overzichtelijk hun instrumentarium en de afpakmogelijkheden vinden. Accountmanagers van het RIEC en de casusregisseurs hebben daarmee een hulpmiddel om in concrete casuïstiek gerichte afpakinterventies vanuit het bestuur te adviseren. Daarnaast komt een dashboard tool beschikbaar waarmee ook in de toekomst op laagdrempelige wijze cijfers over verdachte transacties per district en/of gemeente inzichtelijk gemaakt worden, zodat bijvoorbeeld aan districtelijke ondermijningstafels het gesprek gevoerd kan worden over criminele geldstromen.

Het RIEC heeft fors geïnvesteerd op het inwerken van casusregisseurs (zowel intern bij het RIEC als extern bij de partners). Zij zullen in 2022 regie voeren over integrale casuïstiek, zowel op proces als op inhoud. In 2022 zal onder andere bij integrale casuïstiek een goed geformuleerde integrale doelstelling en het te bereiken maatschappelijk effect centraal st aan. Eind 2021 is onder begeleiding van TNO hiervoor een traject gestart, wat in 2022 verder wordt vormgegeven. Hiervoor worden ook in 2022 intervisie- en trainingsbijeenkomsten georganiseerd.

Aanpakken en afpakken HEIT

TNO Ondermijningslab 2.0

In 2022 wordt de samenwerking met het HEIT geïntensiveerd. Er wordt momenteel verkend naar de mogelijkheden om samen met het HEIT en het BOT trainingen te geven over het vormgeven van lokale integrale handhavingsacties voor gemeenten. Het HEIT acteert op basis van signalen binnen heel het gebied van de politieeenheid Den Haag. In 2022 zal er door het HEIT themagericht worden gewerkt, waarbij alle gemeenten binnen de eenheid Den Haag en alle ketenpartners van het HEIT betrokken worden. In de voorbereiding van deze thema’s zal de samenwerking met het RIEC belangrijk zijn om doelgericht bestuurlijke controles te kunnen uitvoeren. Naar verwachting wordt in 2022 de Wet Gegevensverwerking door Samenwerkingsverbanden ingevoerd. Dit heeft tot gevolg dat het HEIT niet meer onder RIEC-convenant kan werken. Er wordt gezocht naar een goede juridische borging van de samenwerking.

Het RIEC Den Haag is samen met andere RIEC’s de samenwerking aangegaan met TNO in de doorontwikkeling van het ondermijningslab. De werkpakketten hiervan leveren in 2022 hulpmiddelen en advies, bijvoorbeeld op gebied van interventies. Experts van TNO denken op laagdrempelige wijze mee bij knelpunten in de integrale samenwerking. Dat kan met een ‘Scientist on the job’, waarbij een expert van TNO wordt ingezet in een casus of een project. Bovendien worden partners uitgenodigd bij het maandelijkse ‘inloopspreekuur’, waar korte adviesvragen gesteld kunnen worden en een specifiek onderwerp centraal staat in een webinar.

Ondermijningsfonds In 2019 zijn elf projecten in de regio gestart onder de noemer van het Ondermijningsfonds. De projecten worden lokaal uitgevoerd en onder de regie van een programmamanager bij het RIEC begeleid. Elk project heeft een eigen aanpak en eigen focus. Het ondermijningsfonds wordt gefinancierd vanuit het ministerie van Justitie & Veiligheid (hierna: min. van J&V). Het fonds kent in principe een looptijd tot eind 2021. Daar waar nodig kunnen projecten uitlopen naar 2022. De projecten Malafide autobranche en horeca (gemeente Zoetermeer), Money Transfer Kantoren (gemeente Den Haag) en de werkzaamheden van het OM onder het fonds zijn eind 2021 gesloten. Het programma van de gemeente Westland (Weerbare Sierteeltsector) wordt (onder voorbehoud) eind 2021 geborgd in een publiek-private samenwerking. Het project Automotive van de gemeente Rijswijk en de projecten aanpak criminele families en gezonde horeca van de gemeente Gouda zijn medio 2021 al gesloten. Het BOT (gemeente Krimpenerwaard) is als project geëindigd. Het BOT is als succesvol project uitgerold over de gehele RIEC regio Den Haag en ondergebracht bij het RIEC.

De projecten van de gemeenten Den Haag (Kwetsbare Wijken en Scheveningen), Alphen aan den Rijn (Gebiedsgerichte aanpak), Delft (geweld & liquidaties), Leiden (vastgoed) en het project Vastgoed RIEC hebben aangegeven 2022 te willen gebruiken voor het afronden van hun project. Voor de borging zijn stappenplannen opgesteld die beschikbaar zijn bij het RIEC. De lessons learned van de verschillende projecten worden gedeeld zodat de kennis verder kan worden gebruikt en ontwikkeld.

Privacy en infodeling Het jaar 2022 staat in het teken van de Data Protection Impact Assessment (DPIA). Dit instrument brengt de privacyrisico’s van een gegevensverwerking in kaart. Naar aanleiding van een DPIA kunnen maatregelen worden getroffen om de gesignaleerde risico’s te verkleinen. In 2021 is al een begin gemaakt om de privacyrisico’s van het BIBOB-werkproces te beoordelen. De uitkomsten worden vervolgens vertaald naar maatregelen, welke in 2022 verder in de praktijk worden uitgewerkt. Ook zullen de privacyrisico’s van het werkproces “Integrale casusaanpak” en “Handhavingsknelpunten” onder de loep worden genomen. Daarnaast wordt de regionale privacywerkgroep verder ingericht, die ontwikkelingen met betrekking tot de privacywet- en regelgeving toepast op de RIECsamenwerking. Het wetsvoorstel Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden wordt een belangrijk speerpunt in 2022 als de Eerste Kamer het voorstel aanneemt. Ook de invoering van de wet VOG-politiegegevens zal gevolgen hebben voor het RIEC Den Haag.

Bedrijfsvoering Rijksbijdrage

De RIEC-medewerkers zijn deels in dienst bij het RIEC Den Haag via de gemeente Den Haag en deels zijn het medewerkers geleverd door de samenwerkende partners. Naast de reguliere financiële bijdrage heeft het RIEC Den Haag diverse incidentele geldstromen toegekend gekregen. Deze incidentele stromen hebben elk hun eigen subsidievoorwaarden, wat de grip op de financiën complex maakt. Het is een kwestie van goed zicht houden op de verschillende budgetten en daar op tijd op bijsturen.

In november 2017 is de reguliere bijdrage van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor het RIEC Den Haag vastgesteld op € 735.000 voor de periode 2018-2021. Aan die bijdrage zijn een aantal verplichtingen gesteld, waaronder de cofinanciering van partners. In 2018 heeft het kabinet daarnaast aanvullende structurele financiële bijdragen aan de RIEC’s toegekend voor het maken van ondermijningsbeelden (€ 90.000) en voor versteviging van de intelligence, analyse en uitvoeringskracht (€ 453.000). Dit zijn structurele bijdragen. Het tweede gedeelte van de middelen voor versterking van de uitvoeringskracht (€ 400.000) is gebruikt om het Haags Economisch Interventie Team (HEIT) te versterken.

Regionale bijdrage

In de regio Den Haag hebben de gemeenten besloten ieder een financiële bijdrage te leveren aan het RIEC Den Haag. Dit bedrag wordt elk jaar gecorrigeerd voor inflatie en komt in 2022 daarom uit op een bijdrage van 11 cent per inwoner. Met de gemeente Den Haag is een aanvullende bijdrage afgesproken voor het aantrekken van een integraal projectleider specifiek voor de gemeente Den Haag van € 50.000. In totaal betekent dit een financiële bijdrage van ongeveer € 252.000. Daarnaast is er een eenmalige incidentele bijdrage van 108.000 vanuit de gemeente Den Haag gekomen om extra onderzoek/ analysecapaciteit in te zetten.

Bedrijfsvoering Politie, OM en de Belastingdienst leveren om niet langdurige capaciteit aan het RIEC. Hiermee wordt aan de voorwaarde voor cofinanciering van minimaal € 450.000 voldaan.

Ondermijningsfonds Uit het Ondermijningsfonds heeft de regio Den Haag €6 mln. ontvangen ten behoeve van de verschillende lokale projecten. De resterende projecten zullen in 2022 worden afgesloten.

Belastingdienst: 1 financieel analist (langdurig) OM: 1 accountmanager (langdurig) Politie: 1 expert opsporing/specialist OMG’s (langdurig) 0,6 informatierechercheurs (langdurig) 1 analist (langdurig) 1 accountmanager/projectleider (langdurig) Daarnaast maakt het RIEC om niet gebruik van analysetools via de politie.

Programmaplan Samen sterk tegen Ondermijning: intensiveringsmiddelen BOTOC Daarnaast heeft het ministerie voor 2021 en 2022 een extra impuls gegeven aan de aanpak van ondermijning door een investering van €3,5 miljoen. De besteding hiervan is vormgegeven in twee sporen. Spoor 1 omvat de versteviging van de aanpak van ondermijning door inrichten van een bestuurlijk ondersteuningsteam (BOT), het uitvoeren van een onderzoeksagenda en het opzetten van publiek-private samenwerking. Spoor 2 omvat het project Dealbreakers gericht op het voorkomen van jonge aanwas in de drugscriminaliteit.

Incidentele middelen

Voor 2022 zijn er de volgende incidentele toekenningen gedaan: Afpakproject Voor de periode 2019-2022 is er 1 miljoen toegekend voor het tijdelijke afpakproject. In 2022 zal dit project worden afgerond. Er wordt nog bezien met het ministerie waarvoor de overgebleven middelen voor mogen ingezet.

Klik hier om naar de begroting te gaan

Begroting RIEC 2022 Reguliere begroting Inkomsten Bijdrage Regulier Rijk

Bijdrage OMB Rijk Bijdrage Gemeenten Bijdrage projectleider GDH Versterkingsgelden Rijk Incidentele bijdrage onderzoek/analyse capaciteit gemeente Den Haag

Totaal inkomsten

Overige inkomsten HEIT Afpakgelden Ondermijningsfonds Spoor 1: Versteviging aanpak Spoor 2: Dealbreakers Totaal inkomsten

Uitgaven 735.000 Personeel in dienst van Gemeente Den Haag 90.000 Personele inhuur 210.000 Huisvestingskosten 50.000 Hard- en software 453.000 LIEC: DVO, Next Level, KPO 108.000 Vorming en opleiding Onderzoek/advies Communicatie Overig en teamdag Doorbelasting overhead Afpakken Doorbelasting overheadPPS 1.646.000 Totaal uitgaven Resultaat

Overige uitgaven 400.000 HEIT 134.500 Afpakgelden 880.000 Ondermijningsfonds 1.464.500 Spoor 1: Versteviging aanpak 630.000 Spoor 2: Dealbreak 3.509.000 Totaal uitgaven Resultaat

1.161.410 192.000 105.000 150.000 78.849 50.000

75.000 10.000 13.741 -40.000 -150.000 1.646.000 0

400.000 134.500 880.000 1.464.500 630.000 3.509.000 0

Uitgaven versterking uitvoeringskracht HEIT 2022 Omschrijving Medewerker HEIT (ondersteuning informatiecentrum, intake casuïstiek), schaal 9-10 2x medewerker HEIT (intake casuïstiek, advisering gemeenten en basisteams), opbouw en uitbouw expertise en beleidsmatige ondersteuning, schaal 9-10 en 10 Bouwinspecteur (controle panden i.v.m. misstanden vergunde en niet-vergunde prostitutie), schaal 8 Overhead (max. 10% van het totaal) Totaal

Uitgaven 90.000

180.000

90.000

40.000 400.000

Uitgaven afpakgelden Omschrijving

Uitgaven

Projectleider

28.000

Project analist 1

26.000

Project analist 2

13.000

Overhead

40.000

Financiële expertise

25.000

Onvoorzien Totaal

2500 134.500

Uitgaven Spoor 1 Omschrijving

Uitgaven

Casisregisseurs/bestuurlijk adviseurs

455.000

1 fte coördinator BOT

100.000

1 fte t.b.v. RISO 85.000

120.000

Analyse/onderzoekscapaciteit

150.000

Juridische/financiële expertise

55.000

1 trekker PPS ondermijning

85.000

Overhead (23.000 per fte)

177.000

Specialistische expertise

85.000

Netwerkdag

25.000

Materiaal ontwikkelen weerbaarheidscampagnes/roadshow Communicatiemedewerker

142.500

Totaal spoor 1

400.000

70.000

Uitgaven Spoor 2 Omschrijving Projectleider

Uitgaven 100.000

0,5 analysecapaciteit RIEC (schaal 9) Veiligheidshuis 2x 0.5 Kosten gemeenten Gerichte weerbaarheidstrajecten en producten/communicatie Totaal

50.000 100.000 200.000 180.000 630.000

Bijlagen Bijlage 1 Het RIEC ondersteunt vanuit account- en programmamanagement 9 gemeenten in 12 lopende projecten die worden gefinancierd uit het ondermijningsfonds van het ministerie van Justitie & Veiligheid. Het fonds loopt van 2019 tot en met 2021. In 2021 is het merendeel van de projecten lokaal en regionaal niveau geborgd en afgerond. Vanuit het ministerie van Justitie & Veiligheid is aangegeven dat 2022 waar nodig kan worden gebruikt om de laatste projecten af te ronden. Een aantal gemeenten maakt van deze termijn gebruik. Binnen het RIEC Den Haag lopen de volgende projecten door in 2022: •

Binnen de gemeente Den Haag lopen de projecten: Scheveningen Haven (i) en gebiedsgerichte aanpak (ii) door in 2022. Binnen de projecten staat het verkrijgen van zicht op de ondermijnende problematiek en het opwerpen van barrières centraal. Bijvoorbeeld door toezicht op vaarbewegingen te verkrijgen (i) en barrières tegen criminele inmenging in de wijk op te werpen (ii).

•

De gemeente Alphen aan den Rijn streeft naar de revitalisering een bedrijventerrein waar signalen van ondermijnende criminaliteit zijn geconstateerd. Dit gebeurt door het in beeld brengen van het gebied om vandaaruit criminele handelingen te verstoren en aan te pakken.

•

De gemeente Delft richt zich op het opzetten van een informatiesysteem om de drugs- en geweld gerelateerde problematiek in kaart te brengen en de organisatorische samenwerking tussen partners te verbeteren. Het doel is de integrale aanpak en de maatschappelijke weerbaarheid te versterken.

•

Bij de gemeente Leiden staat het thema vastgoed centraal. Het project is gericht op het inzichtelijk maken van de Leidse vastgoedmarkt, het elimineren van crimineel verkregen vermogen binnen de Leidse vastgoedmarkt en het ontwikkelen van modellen om het plaatsen van crimineel verkregen tegen te gaan.

Het RIEC richt zich met de middelen van het ondermijningsfonds richten een versnellingsslag in de aanpak van vastgoedgoedcriminaliteit. Het RIEC gaat regionale handreikingen ontwikkelen gericht op de aanpak van vastgoedcriminaliteit; maakt een analyse op de rol van notarissen (facilitator) en hun bedoelde/ onbedoelde bijdragen aan ondermijning en organiseert een webinar ‘vastgoed, ondermijning en witwassen’ voor de regio. In 2021 zijn de volgende projecten afgerond: •

Binnen het project Criminele Families en Gezonde Horeca van de gemeente Gouda wordt gewerkt aan het bevorderen van de uitstroom van familieleden uit de criminaliteit, het remmen van de instroom van nieuwe familieleden in de criminaliteit en de overdracht van crimineel gedrag tussen generaties te beëindigen. Voor wat betreft de horeca is de aanpak gericht op de uitstroom van malafide eigenaren van panden en/of bedrijven om de criminaliteit te remmen.

Bijlagen •

De gemeente Den Haag heeft het project Money Transfer Kantoren in 2021 afgerond. Er is een praktische aanpak opgesteld. De aanpak is geborgd in de uitvoering, die in samenwerking met het HEIT plaatsvindt. Waarbij in 2021 meerdere controles hebben plaatsgevonden.

•

Binnen District G onder de vlag van de gemeente Krimpenerwaard is een Bestuurlijk Ondersteuningsteam (BOT) ingesteld. De doelstelling van het BOT is om alle gemeenten in staat te stellen een volwaardige en slagvaardige rol in te nemen bij de aanpak van (signalen van) ondermijnende criminaliteit.

•

De gemeente Rijswijk maakt zich sterk voor een veilig en leefbaar ondernemersklimaat. Hierbij is prioriteit gegeven aan de automotive-branche en is een vergunningstelsel voor de branche ingevoerd.

•

De gemeente Zoetermeer gebruikt de middelen om het programma ondermijning te intensiveren door focus aan te brengen op thema’s waar nu signalen zijn van ondermijnende criminaliteit. De analyse- en juridische handhavingscapaciteit wordt ingezet voor de autobranche en de horecabranche.

•

De Gemeente Westland en Katwijk continueren de samenwerking van de Weerbare Sierteeltsector, dat zich richt op een duurzaam weerbare en integere sierteeltsector, onder de gelden vanuit het ondermijningsfonds in 2021. Binnen het programma is in de voorliggende jaren gewerkt aan het in beeld brengen van concrete verschijningsvormen van criminele fenomenen, het verhinderen dat deze criminele fenomenen de gelegenheid krijgen zich te ontwikkelen en zich nestelen op

en rond de veilinglocaties en breder in de sierteelt- en aanpalend de (weg)transportsector door het opwerpen van private en publieke barrières en faciliteren van repressief optreden. Het gaat om een fundamentele versteviging van de weerbaarheid van processen, ketens, organisaties om de sierteeltsector weerbaar te maken. De pijlers van het programma worden vanaf 2022 geborgd waarbij Royal Flora Holland, de politie, het OM, de Belastingdienst, de douane van Schiphol, de gemeenten Katwijk, Westland, Aalsmeer en Uithoorn én het RIEC AA en het RIEC DH zijn betrokken. Project ondermijningfonds Gemeente Delft – Geweld en liquidaties Gemeente Leiden – Vastgoed Gemeente Den Haag – Havenaanpak Gemeente Den Haag – Kwetsbare wijken Gemeente Alphen aan den Rijn -revitalisering Rijnhaven RIEC – Vastgoed RIEC – Programmamanagement Gemeente Rijswijk – Automotive Gemeente Gouda – Criminele families Gemeente Gouda – Horeca Gemeente Zoetermeer – Automotive en horeca Gemeente Den Haag – Money transfer kantoren Gemeente Krimpenerwaard - BOT

Termijn Loopt door in 2022 Loopt door in 2022 Loopt door in 2022 Loopt door in 2022 Loopt door in 2022 Loopt door in 2022 Loopt door in 2022 Afgerond medio 2021 Afgerond medio 2021 Afgerond medio 2021 Afronding eind 2021 Afronding eind 2021 Afronding eind 2021

Uitvoeringsagenda 2022 ‘Coalitie tegen ondermijning’

Ondermijning Klik!

Aanpak mensenhandel

Aanpak drugs

In deze uitvoeringsagenda 2022 wordt beschreven welke onderdelen van de ‘coalitie tegen ondermijning’ verder opgepakt worden in 2022. De uitvoeringsagenda 2021 is in 2021 integraal opgepakt en heeft samen met de toekenning van de incidentele middelen een regionale versteviging kunnen betekenen in de aanpak van ondermijning in de eenheid Den Haag. De uitvoeringsagenda 2022 kent dezelfde prioriteiten als die van 2021; mensenhandel en drugs. Binnen deze thema’s leggen we bijzondere aandacht op vastgoed (zowel in de stad als in het buitengebied), horeca, logistieke knooppunten (bedrijventerreinen, sierteelt- en transportsector, zoals benoemd in het nationale drugsbeeld) en voorkomen van jonge aanwas.

Algemeen ondermijning

•

Om de (maatschappelijke) effecten van de aanpak van ondermijning inzichtelijk te maken, is het streven om in de aanpak van ondermijningcasuïstiek te experimenteren met rijker verantwoorden dan wel sturen op (maatschappelijk) effect. Aan de ondermijningstafels en de regionale ondermijningstafel wordt hiervoor ruimte gecreëerd. De geleerde lessen worden uitgewisseld binnen de eenheid.

•

In 2022 zal het RIEC, samen met de gemeenten, het dashboard verder door ontwikkelen. Het dashboard maakt per gemeente inzichtelijk welke vorm van ondermijnende criminaliteit aanwezig is en geeft inzicht in de weerbaarheid van de gemeente. Hierdoor kan een gerichtere interventiestrategie worden ontwikkeld op de pijnpunten binnen een gemeente.

•

In 2022 zullen de gemeenten verder gaan met invulling geven aan de aanbevelingen uit de ondermijningsbeelden en de weerbaarheidsscans, en de districtelijke samenhang hierin. Het RIEC kan en zal de gemeenten blijven ondersteunen in 2022.

Aanpak mensenhandel Bestuurlijke aanpak: het basisniveau en meer

De aanpak van mensenhandel (arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting en seksuele uitbuiting) in de regio verdient verdere versterking door het vergroten van het bewustzijn, het verkrijgen van zicht op het probleem en het verbinden van relevante partners in de aanpak. Dit voorkomt dat mensen slachtoffer worden van mensenhandel, het beschermt slachtoffers en het zorgt voor een betere aanpak van daders van mensenhandel. 1

1 Enkele gemeenten in de regio hebben al een actieprogramma of een beleidsplan opgesteld, o.a. Den Haag.

•

De ketenregisseur mensenhandel van het RSIV heeft samen met de gemeenten in de regio en de betrokken ketenpartners een regionale handreiking opgesteld voor de brede aanpak van mensenhandel (arbeidsuitbuiting, seksuele uitbuiting en criminele uitbuiting). Hierin worden ook het prostitutie-/ vergunningenbeleid en bijbehorend handhavingsarrangement meegenomen. De handreiking wordt in 2022 geïmplementeerd in de gemeenten waarbij ruimte is voor lokale karakteristiek.

•

Om ervoor te zorgen dat de individuele gemeenten aan het einde van 2022 voldoen aan het basisniveau bestuurlijke aanpak mensenhandel in overeenstemming met de afspraken tussen VNG en het Rijk in het Interbestuurlijke Programma, biedt de ketenregisseur ondersteuning aan de hand van de opgestelde regionale handreiking.

•

Het RIEC, BOT en het RSIV adviseren gemeenten bij het organiseren van lokale bewustwordings-campagnes, zowel binnen het ambtelijk apparaat als bij burgers en mogelijke slachtoffers. Gemeenten zijn in de lead om bewustwordingsbijeenkomsten te hosten.

•

De ketenregisseur levert daarnaast een bijdrage aan het verbeteren van de lokale en (sub)regionale ketensamenwerking door samenwerkingspartners zoals gemeenten, politie, OM, RIEC, BOT, HEIT, ISZW, Zorg- en Veiligheidshuizen en zorgcoördinatoren, bij elkaar te brengen en verschillende netwerken met elkaar te verbinden. Dit gebeurt in de regionale mensenhandel-tafel waardoor we als regio invulling geven aan het verzoek van de landelijke Task Force Mensenhandel om in elke regio een mensenhandel-tafel te realiseren.

Aanpak mensenhandel Meer signalen van mensenhandel en meer integrale casuïstiek met concrete interventies •

Gemeenten zetten actief in op het genereren van signalen door middel van bewustwording en trainingen aan medewerkers die met potentiële slachtoffers en daders in contact komen.

•

Partners brengen actief signalen van mensenhandel aan bij de ondermijningstafels van het RIEC en bij de AVIM en de ISZW zodat er meer casuïstiek op het gebied van mensenhandel in de regio kan worden opgepakt. Voorlichting over het thema aan de deelnemers van de ondermijningstafels blijft hierbij een aandachtspunt, mede vanwege wisselende deelname.

•

•

De uit integrale casuïstiek voortkomende knelpunten en oplossingsrichtingen worden nader uitgewerkt en geadresseerd, bijvoorbeeld in de vorm van bestuurlijke rapportages (onder andere met betrekking tot huisvesting arbeidsmigranten, malafide uitzendbureaus en registratie verblijf/koppeling RNI met BRP). Vanuit lopende casuïstiek wordt tot barrièremodellen gekomen die breed in de regio (en landelijk) ingezet kunnen worden. Het RIEC voert een fenomeenonderzoek arbeidsuitbuiting uit in de regio. De nadruk voor het RIEC met betrekking tot aanpak mensenhandel ligt bij het aspect arbeidsuitbuiting. V.w.b. de strafrechtelijke handhaving: het gezag over de opsporing door de ISZW ligt bij het Functioneel Parket (FP). Het FP sluit niet aan bij de ondermijningstafels. Het OM Den Haag zal met het FP in overleg treden op welke wijze het FP nader kan worden betrokken bij de aanpak van arbeidsuitbuiting.

•

Politie zal in overeenstemming met de afspraak in de landelijke veiligheidsagenda investeren in een politie-breed bewustzijn van het fenomeen, met oog voor het oppikken, registreren en verwerken van signalen die duiden op uitbuiting.

•

Politie heeft in het kader van de landelijke veiligheidsagenda afgesproken om tot meer interventies te komen die gericht zijn op de aanpak van mensenhandel. Politie en OM hebben zich in de landelijke veiligheidsagenda verbonden aan een toename van complexe onderzoeken en interventies. Dit moet naar verwachting leiden tot meer OM-verdachten van mensenhandel en meer gemelde slachtoffers bij Comensha.

•

Het Haags Economisch Interventieteam (HEIT) houdt toezicht op de vergunde en niet-vergunde prostitutiebranche. Dit draagt bij aan het in kaart brengen van netwerken van mensenhandelaren. Relevante signalen worden via een warme overdracht aan Politie Opsporing (AVIM) gegeven. Daarnaast worden er integrale bestuurlijke controles uitgevoerd bij malafide ondernemers waarbij signalen van arbeidsuitbuiting kunnen worden geconstateerd; hieraan wordt opvolging gegeven door ISZW in het team.

•

Door het RSIV wordt onderzoek gedaan naar seksuele en criminele uitbuiting onder jeugd.

Aanpak drugs Bestuurlijke aanpak •

Op basis van het drugsconvenant in de Eenheid Den Haag worden verdere werkafspraken gemaakt over het aanpakken van de drugsproblematiek. De implementatie van de in 2020 door het RBO goedgekeurde handreiking met maatregelen die de gemeente kan treffen tegen drugshandel wordt verder gecontinueerd. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het sluiten van woningen en panden bij het aantreffen van een handelshoeveelheid drugs. Het BOT van het RIEC ondersteunt de gemeenten hierbij. De doelstelling is om districtelijk en regionaal soortgelijk beleid te realiseren om het waterbedeffect te voorkomen.

•

De toepassing van ‘last onder dwangsom voor drugsdealers’ wordt verder gecontinueerd en uitgebreid waar mogelijk. Het uitbreiden van het handhavingsinstrumentarium wordt vooral ingegeven door lokale behoefte.

•

In 2022 zijn alle gemeenten aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem, de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA), Informatieknooppunt zorgfraude (IKZ) en de Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI).

Aanpak drugs Veiligheidsagenda politie •

In de landelijke veiligheidsagenda is ondermijning opgenomen als prioriteit van politie en OM. In dat kader zijn de volgende afspraken relevant voor de eenheid Den Haag.

•

Afgesproken is dat politie in het bijzonder aandacht heeft voor drugs, financiële geldstromen en de handel in zware automatische wapens. Dit sluit aan bij de prioriteitstelling in de regio. De keuzes voor op te pakken RIEC-casuïstiek worden integraal gemaakt aan onder andere de districtelijke en regionale ondermijningstafels.

•

Er wordt gewerkt aan het verbeteren van de informatiepositie aan de voorkant van het proces als basis voor interventies in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Daartoe wordt een betere verbinding en uitwisseling tot stand gebracht tussen ‘blauw’, ‘intel’ en ‘opsporing’.

•

In alle ondermijningszaken wordt financieel onderzoek ingezet, tenzij uit de financiële analyse evident naar voren komt dat dit geen meerwaarde heeft.

•

Het OM verkent of meer strafrechtelijke casuïstiek en/ of informatie kan worden ingebracht in de OMT’s en/of de strafrechtelijke inzet op integrale casuïstiek nadrukkelijker kan worden verbonden aan de doelstellingen van de Veiligheidsagenda.

Growshops & Coffeeshops •

Binnen de Eenheid Den Haag is door het HEIT onderzocht op welke wijze growshops bestuurlijk aangepakt kunnen worden. Growshops faciliteren de productie en de handel van hennep door het leveren van goederen/kennis/informatie over hennep(teelt). Daarmee neemt een growshop een belangrijke positie binnen het crimescript hennep in. Op basis van een pilot in de gemeente Den Haag is hiertoe een handreiking opgesteld die in 2022 binnen de regio wordt verspreid. Het HEIT zal in 2022 samen met gemeenten en politie bezien hoe vaker bestuursrechtelijk kan worden opgetreden tegen growshops.

•

Onder leiding van de Belastingdienst wordt de verkenning doorgezet naar het verbeteren van het toezicht op de coffeeshops in de Eenheid Den Haag. De RIEC-partners participeren in deze verkenning en er komt een concreet voorstel hoe het toezicht te verbeteren.

Aanpak drugs Institutionele weerbaarheid

Leren van elkaar

•

•

De geleerde lessen en ontdekte mogelijkheden van de ondermijningsprojecten en de door het RIEC uitgevoerde fenomeenonderzoeken worden in 2022 door het RIEC toegankelijk gemaakt voor partners in concrete handreikingen. Deze kunnen partners vervolgens actief toepassen bij andere projecten/ casussen.

•

De politie (DRIO) organiseert bijeenkomst(en) voor RIEC-partners (analisten/projectleiders) waarin kennis wordt gedeeld over de totstandkoming van en werking met crime-scripts, het scoren van informatie en de ontwikkeling naar real time intelligence. Hierdoor kan de versterkingsaanpak leiden tot een eenduidige aanpak en het maken van gezamenlijke keuzes aan de ondermijningstafels. Naast expertiseopbouw dragen deze bijeenkomsten ook bij aan het versterken en vergroten van een integraal netwerk van analisteren en projectleiders.

•

In het voorjaar van 2022 zal het RIEC een netwerkdag organiseren voor de lokale, regionale en landelijke partners in de RIECsamenwerking. De wens van velen is om integraal de kennis van elkaars organisaties hernieuwd te delen en de samenwerking verder te verstevigen.

•

In 2022 zal, in navolging op de Roadshow van 2021 in district G, bij de districten door het BOT en de gemeenten ingezet worden op het vergroten van het bewustzijn bij de medewerkers van de gemeenten. Er kan bijvoorbeeld met een hennepcontainer op locatie één dag in de gemeente in het teken staan van de aanpak tegen ondermijning.

•

Informatie en toegang tot (data)systemen en fysieke locaties zijn belangrijke bronnen voor criminelen. Het tegengaan van ondermijning is niet alleen toepassen van een interventiepalet, maar ook het voorkomen dat criminelen medewerkers van de (RIEC-)partners benaderen om toegang te krijgen tot informatie. Hoe kunnen wij de weerbaarheid van onze organisaties vergroten? Welke kwetsbaarheden zijn er in onze organisaties en/of delen van organisaties? Alle RIEC-partners werken op dit punt aan de weerbaarheid van hun eigen organisatie. Het RIEC kan hierover advies geven en ontwikkelt in 2022 instrumenten om de partners hierbij te ondersteunen. Het RIEC doet onderzoek naar de uit de ondermijningsbeelden naar voren gekomen ‘blinde vlekken’. Gekozen is om samen met de ketenpartners actiegericht onderzoek te doen naar de buitengebieden en de glastuinbouw om zo beter zicht te krijgen op deze terreinen, een handelingsperspectief op te leveren en een netwerksamenwerking in te richten. In 2022 worden de aanbevelingen uit dit onderzoek samen met de partners opgepakt. Daarnaast is in 2021 gestart met verdiepend onderzoek naar bedrijventerreinen. Per district worden door het RIEC twee bedrijventerreinen verdiepend geanalyseerd op basis waarvan partners samen een aanpak ontwikkelen. Dit loopt in 2022 door.

Aanpak drugs Informatie gestuurd werken •

Er wordt een werkgroep integrale informatiepositie en integraal informatiegestuurd werken ingericht. Deelnemers zijn politie (DRIO), RIEC, OM (informatie-officier), Belastingdienst en een afvaardiging van enkele gemeenten die een voorstel zullen maken over hoe binnen de kaders van het RIEC-convenant meer integraal informatie gestuurd kan worden gewerkt. Ook wordt gewerkt aan het verbreden van het informatiebeeld ten behoeve van de OMT’s, zodat de keuzes die daar gemaakt worden zich beter verhouden tot het totaal aantal signalen van ondermijning in de regio.

Bewustzijn vergroten •

In 2022 worden bewustwordingsbijeenkomsten georganiseerd, gericht op specifieke doelgroepen zoals agrarische sector (bijvoorbeeld rond de bloemenveiling of in het buitengebied), transportsector, dienstverlenende sector of bedrijventerreinen. De mogelijkheden van de verdere digitalisering en het online samenwerken (webinars) worden hierbij meegenomen. Het RIEC ondersteunt de partners hierbij door het ontwikkelen van doelgroep gerichte communicatieproducten.

•

Het RIEC Den Haag vervult een belangrijke rol bij het verhogen van de weerbaarheid van gemeenten. Door middel van awareness-trainingen (veelal bij gemeenten, maar ook bij ‘weerbare sierteeltsector’), e-learning of anderszins zal het RIEC deze rol blijven vervullen.

•

In 2022 gaat het RIEC aan de slag met communicatietoolkits over verschillende thema’s rondom de aanpak van ondermijning. Deze toolkits bevatten communicatiemiddelen die partners kunnen inzetten om verschillende doelgroepen te bereiken en de bewustwording rondom ondermijning te vergroten. Denk hierbij aan flyers, basisteksten, filmpjes, afbeeldingen en social media berichten. De toolkit bestaat uit deels bestaande communicatiemiddelen die zijn ontwikkeld door de partners of het RIEC. Daarnaast zullen nieuwe middelen worden gemaakt in een neutrale huisstijl, zodat deze geschikt zijn voor alle partners.

Aanpak drugs Een barrière in het barrièremodel

Voorkomen jonge aanwas en criminele families

•

Crimineel verkregen geld wordt veelal geïnvesteerd in vastgoed en horeca(vastgoed). Bij het Organized Crime Field Lab (OCFL) Nasmaak dat in Den Haag heeft gedraaid, is duidelijk geworden dat drempels opgeworpen kunnen worden door de wet Bibob secuur toe te passen. Op deze manier wordt voorkomen dat het vergunningstelsel (onbedoeld) criminaliteit faciliteert. Door een integrale werkgroep, bestaande uit onder andere RIEC-partners, wordt onderzocht waar de quick wins en structurele verbeterpunten liggen. Hierbij is het essentieel om samen te werken met Landelijk Bureau Bibob, DRIO en RIEC-partners om dit proces vorm te geven.

•

Binnen de hoofdprioriteit drugs wordt ingezet op het voorkomen van jonge aanwas en de aanpak van criminele families in de regio. Het centrale doel is om te voorkomen dat (steeds) jonge(re) mensen toetreden tot netwerken van georganiseerde drugscriminaliteit en het verbinden van de aanpak van ondermijning aan de preventieve aanpak van gemeenten op het gebied van veiligheid, zorg, onderwijs en jeugd. De pilot Dealbreakers zal in 2022 samen met de 5 pilot gemeenten in de regio verder vormgeven aan de combinatie van preventieve en repressieve aanpak. Via het RSIV worden de lessen in de regio verspreid.

•

Er wordt handreiking ontwikkeld voor gemeenten over barrières tegen vastgoedcriminaliteit (die breder is dan alleen gericht op de aanpak van drugsgerelateerde criminaliteit) door het vastgoedproject Leiden in samenwerking met het RIEC.

•

Er wordt vaker samen gewerkt tussen de lokale aanpak, het Zorgen Veiligheidshuis en het RIEC.

•

Er wordt opvolging gegeven aan de aanbevelingen uit het onderzoeksrapport Beke naar jonge aanwas in de drugscriminaliteit. Organisaties die zich bezig houden met het sociaal domein, zorg en veiligheid moeten meer in verbinding komen met elkaar.

•

De politie en de RIEC-partners richten zich bij de aanpak van drugs op de cruciale locaties én facilitators die naar voren zijn gekomen bij netwerkanalyses van drugscriminaliteit.