RIS311769 Mkb vriendelijkste gemeente

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Saskia Bruines Wethouder van Economie, Internationaal en Dienstverlening

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

DSO/10261762 RIS311769 Contactpersoon

Ramon Jaikaran Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Economie Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

8 maart 2022

Ramon.jaikaran@denhaag.nl

Onderwerp

Mkb-vriendelijkste gemeente

Geachte voorzitter, Het college vindt de waardering die ondernemers geven aan het ondernemersklimaat belangrijk. Het ondernemersklimaat voor het mkb is een speerpunt uit de Economisch Visie wat zich heeft vertaald naar de Haagse Ondernemersagenda (RIS302187). Met de Haagse Ondernemersagenda is de basis gelegd voor het verbeteren van de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers. Vanuit deze agenda is intensief en samen met ondernemers gekeken naar wat beter kan en moet. Daarnaast wordt actief meegedaan aan het onderzoek naar de meest mkb-vriendelijke stad van Nederland. Het raadslid mevrouw Oudshoorn-van Ginderen van de VVD heeft op 28 oktober 2021 schriftelijke vragen gesteld over het onderzoek naar de meest mkb-vriendelijke stad van Nederland. In de beantwoording d.d. 23 november 2021 heeft het college aangegeven dat zij, in navolging op de toezegging in de commissievergadering d.d. 27 oktober 2021, de bevindingen in het rapport bespreekt met de koepels en brancheorganisaties die vertegenwoordigd zijn in het Bestuurlijk Overleg Economische Zaken (BOEZ)1 en hier middels een brief aan de raad terugkomt (RIS310419). In deze brief wordt eerst ingegaan op het rapport en de onderzoekswijze van Lexnova, gevolgd door de bevindingen.

Daarna wordt ingegaan op een aantal acties vanuit de Haagse Ondernemersagenda die gericht zijn op het verbeteren van de dienstverlening aan ondernemers. De brief wordt afgesloten met de blik vooruit: een plan van aanpak voor een integraal verbeterprogramma voor de gemeentelijke dienstverlening aan het mkb. Mkb vriendelijkste stad van Nederland MKB Nederland laat om het jaar een landelijk onderzoek uitvoeren naar de meest mkb-vriendelijke gemeente van Nederland. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door het onderzoeksbureau Lexnova. In het onderzoek wordt de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers gewogen aan de hand van vier pijlers, die tezamen optellen tot een rapportcijfer voor het gemeentelijke ondernemersklimaat. Met de rapportcijfers ontstaat een ranglijst van de mkb-vriendelijkste gemeenten. Gebleken is dat Den Haag geëindigd is op positie 316 van de 351 deelnemende gemeentes.

1 Aan het BOEZ nemen deel: Economic Board, VNO-NCW Den Haag, MKB Den Haag, Koninklijke Horeca Nederland en Stichting Bedrijventerreinen Haaglanden.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10269094

Deze plaats tussen de hekkensluiters op de ranglijst valt tegen. Niet alleen omdat er de laatste tijd zo veel producten en diensten zijn ontwikkeld voor ondernemers in de stad, maar vooral ook omdat dit college de stevige ambitie heeft gesteld op het creëren van een excellent ondernemersklimaat. Rapportcijfer Voor de ranglijst van meest mkb-vriendelijke gemeente, wordt om het jaar een steekproef gehouden onder ongeveer twintigduizend ondernemers in heel Nederland. Daarnaast heeft de gemeente Den Haag de opdracht gegeven aan Lexnova om jaarlijks een aanvullende steekproef te houden, specifiek voor Den Haag. Vraagstukken die onderzocht worden zijn onder andere klantvriendelijkheid, betalingssnelheid, kansen voor lokale gemeentelijke opdrachten, of de ondernemer ‘waar voor zijn geld’ krijgt, of de lokale belastingen opwegen tegen de voorzieningen et cetera. Dat leidt tot een tevredenheidscijfer, dat jaarlijks kan worden afgezet tegen een streefcijfer die als indicator is opgenomen in de programmabegroting. Om tot een Haags tevredenheidscijfer voor de landelijke peiling te komen heeft het onderzoeksbureau 403 Haagse ondernemers gesproken. Het totale tevredenheidscijfer voor het ondernemersklimaat 2021 in de gemeente Den Haag is een 6,3.

Dat is hetzelfde als vorig jaar en lager dan de eerdere jaren: Jaar 2022* 2021 2020 2019 2018 Cijfer 6,8 6.3 6,3 6,5 6,5 *streefcijfer (opgenomen in de programmabegroting 2022)

2017 6,8

2016 6,4

2015 6,4

Onderzoekswijze De plaats op de landelijke ranglijst is gebaseerd op vier pijlers: 1. De tevredenheid van ondernemers over de dienstverlening van de gemeente. 2. Het imago van de gemeente bij ondernemers buiten de gemeente. 3. De gemeentelijke communicatie en het gemeentelijk beleid met betrekking tot het mkb. 4. De prijs-kwaliteit verhouding. Voor het totale tevredenheidscijfer worden de scores per pijler bij elkaar opgeteld. Anders dan in andere gemeenten zijn in Den Haag de ondernemers telefonisch geënquêteerd. Het telefonisch afnemen van enquêtes gebeurt in Den Haag sinds 2005. Om ieder jaar een beeld te krijgen van de waardering van het Haagse ondernemersklimaat, stelt Den Haag ook 10 extra vragen. Deze vragen wegen niet mee in het waarderingscijfer, maar we maken gebruik van de mogelijkheid om meer informatie te vergaren op specifiek de Haagse situatie. De type vragen die gesteld worden raken bijvoorbeeld aan de aanleiding van contact met de gemeente, via welk kanaal het contact tot stand is gekomen, de bekendheid met het Ondernemersportaal en bekendheid met de nieuwsbrief. Bevindingen Uit de resultaten blijkt dat gemeente Den Haag in 2021 gemiddeld het hoogst scoort op de aspecten snelheid van betalen (6,3), betrouwbaarheid (6,2) en deskundigheid (5,9).

Daarentegen geven respondenten gemiddeld minder hoge cijfers voor de aspecten snelheid van dienstverlening (5,5), begrip voor de ondernemers (5,4) en vergunningverlening (5,3). Dit zijn de zes aspecten die het meest wegen voor de uiteindelijke waardering door de ondernemer van het ondernemersklimaat. Op 9 december 2021 is gesproken met het Bestuurlijk Overleg Economische Zaken (BOEZ) over de onderzoeksresultaten van Lexnova en de verbeterpunten die het laat zien. Het BOEZ heeft meerdere goede suggesties gedaan om de gemeentelijke dienstverlening te verbeteren. Zo is de snelheid van betalen door de gemeente aan het mkb genoemd als verbeterpunt. Gemeenten zijn gebonden aan een wettelijke betalingstermijn aan mkb-ondernemers van maximaal 30 dagen.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10269094

Als mkb-ondernemers sneller worden betaald, hebben ze meer financiële ademruimte om te investeren en een minder grote behoefte aan kredietverlening. Een ander punt is de verbetering van de bekendheid van het Ondernemersportaal. Uit de enquête blijkt dat bijna de helft van de ondervraagden niet bekend is met het Ondernemersportaal. In het vierde kwartaal van 2o21 is ingezet op de naamsbekendheid en zichtbaarheid van het Ondernemersportaal te vergroten. Hiervoor zijn diverse media ingezet om een zo groot mogelijk bereik te realiseren, onder andere met artikelen op Indebuurt, Haagse Courant, advertenties op Facebook, banners op websites waar veel ondernemers op kijken, het tv-programma MijnZaak op TV West en door middel van buitenreclame. Het BOEZ draagt graag haar steentje bij door te communiceren over het Ondernemersportaal bij hun achterban en leden. Ook is de aanbeveling gedaan om het lokale mkb komend jaar te ontzien van stijgende lokale lasten (bijvoorbeeld door kosten op het vlak van grote transities zoals de energietransitie en duurzaamheid). Daarnaast is voorgesteld om tussentijdse peilingen te houden, bijvoorbeeld tijdens evenementen zoals Den Haag Onderneemt! Het college neemt deze aanbeveling over. Afgesproken met het BOEZ is dat het ondernemersklimaat regelmatig terugkeert op de agenda.

In de zomer van 2021 is met de BOEZ-leden gesproken over het vergunningenproces omdat de achterban hierin knelpunten ervaarden. Parallel hieraan zijn de interne processen achter de vergunningverlening doorgelicht. Hieruit zijn verbeterpunten gekomen die betrekking hebben op de brede dienstverlening van de gemeente, zoals vergunningverlening en de afhandeling van (vergunning gerelateerde) vragen maar ook het betrekken van ondernemers bij bijvoorbeeld herinrichtingen. Dit zijn punten die ook naar voren komen in het onderzoek dat is uitgevoerd door Lexnova. Haagse Ondernemersagenda: mkb Dienstverlening Het ondernemersklimaat is een belangrijk onderwerp in de economische visie en is geconcretiseerd in de Haagse Ondernemersagenda (RIS302187), waarmee de basis is gelegd voor het verbeteren van de dienstverlening. Vanuit deze agenda is intensief en samen (via de service design methode) met ondernemers gekeken naar wat beter kan en moet. Daar kwamen verbetervoorstellen uit voort die gevat zijn in 8 lijnen, gericht op de versterking en verbetering van het Haagse ondernemersklimaat: 1. Basisinformatie verduidelijken; 2. Status inzichtelijk maken; 3. Aanbestedingen makkelijker maken; 4. Contact opnemen makkelijker maken; 5. Proactieve dienstverlening ontwikkelen; 6. Ondersteuning bieden bij digitale diensten; 7. Geschikte digitale omgeving bieden; en 8.

Dienstverleningscultuur ontwikkelen. In de uitwerking hiervan zijn producten en diensten vormgegeven vanuit de behoefte van de ondernemer. Een aantal producten en diensten zijn in de zomer van 2021 gerealiseerd, zoals de lancering van de nieuwe website www.ondernemersportaal.denhaag.nl; waarin alle informatie voor ondernemers overzichtelijk en begrijpelijk op één digitale plek te vinden is. De website is continu in ontwikkeling. Recent is een vertaalknop toegevoegd aan de nieuwe website, zodat anderstalige ondernemers de gemeentelijke informatie over dienstverlening indien gewenst in hun moedertaal kunnen lezen.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10269094

Ook het bundelen van gemeentelijke loketten onder één dak voor ondernemers bij het Ondernemersportaal in het Atrium van het stadhuis (o.a. Ondernemersportaal, Horecabalie, Vergunningen & Toezicht, team APV) is gereed, hoewel het loket vanwege corona nog nauwelijks open is geweest. Door de bundeling kunnen ondernemers die vastlopen bij wet- en regelgeving beter ‘bij de hand worden genomen’. Daarnaast is de capaciteit van het Ondernemersportaal opgeschaald. Tevens zijn, als vooruitgeschoven posten van het Ondernemersportaal, inmiddels drie bedrijfscontactfunctionarissen werkzaam in de meer kwetsbare gebieden van de stad: Zuidwest, Laak en Schilderswijk/Transvaal. Ondernemers worden proactief benaderd in deze gebieden en zij kunnen makkelijk en laagdrempelig contact opnemen met de gemeente. Op het gebied van financiering is een pilot gestart met een ‘microkredietunie’ in Laak, gericht op het bieden van maatwerk in relatie tot de financieringsbehoefte van het mkb in de wijken. Afgelopen jaar zijn er digitale en hybride ondernemersbijeenkomsten gerealiseerd op thema's als digitalisering, bedrijfsovernames en specifiek voor ZZP'ers. Om ondernemers te ondersteunen bij hun uitdagingen op het gebied van digitalisering worden Digitaliseringsvouchers aangeboden.

Ten aanzien van de vergunningverlening is de afgelopen periode geïnvesteerd in het verbeteren van de relatie met aanvragers, het sturen op afhandeltermijnen en de klantgerichtheid vanuit de vergunningverlenende afdelingen. De bovengenoemde acties zijn recent, waardoor het zich nog niet heeft kunnen doorvertalen in een beter waarderingscijfer. Blik vooruit: Integraal verbeterprogramma mkb dienstverlening Het college concludeert dat met de Haagse Ondernemersagenda goede stappen zijn gezet om de dienstverlening aan ondernemers te verbeteren en dat er meer nodig is. Op basis van een analyse van het onderzoeksrapport blijkt welke aspecten van de gemeentelijke dienstverlening met name minder goed gewaardeerd worden. Dat zijn: snelheid van dienstverlening, begrip voor ondernemers, klantgerichtheid, vergunningverlening, het nemen van initiatieven en afstemming en overleg met ondernemers. Dit zijn verbeterpunten die betrekking hebben op de brede dienstverlening van de gemeente Den Haag. Het creëren van een excellent ondernemersklimaat vergt dan ook inspanningen vanuit alle gemeentelijke diensten. Daarom wordt door het college een gemeentebreed plan van aanpak vastgesteld, waarin het Haagse mkb centraal staat en de dienstverlening integraal wordt verbeterd.

In het plan van aanpak wordt onder meer ingezet op de doorontwikkeling van het Ondernemersportaal, zodat het nog beter kan fungeren als het centrale aanspreekpunt voor ondernemers. Zo kan het Ondernemersportaal ondernemers die vastlopen bij wet- en regelgeving nog beter bij de hand nemen. Ook het (vooraf) toetsen van regels langs het BOEZ bij het brede mkb moet een plek krijgen en wordt ingezet op meer proactieve communicatie, bijvoorbeeld bij wegwerkzaamheden en herinrichtingsplannen. Het gemeentelijke vergunningenproces wordt van kop tot staart doorgelicht, fricties worden in kaart gebracht en voorzien van concrete verbetervoorstellen. Het plan van aanpak is erop gericht om de ondernemer nog beter in staat te stellen om te doen wat hij het beste kan: ondernemen. Uit ervaringen van andere gemeenten blijkt dat een gemeentebrede integrale aanpak de manier is om het ondernemersklimaat te verbeteren. Daarbij wordt het aspect 'begrip voor ondernemers’ gezien als essentiële sleutel. Het plan van aanpak omvat alle aspecten waarmee ondernemers te maken hebben en moet in het tweede kwartaal van 2022 gereed zijn. Gelet op de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen zullen onderdelen uit het plan van aanpak ter besluitvorming zijn aan een volgend college. Met vriendelijke groet, de wethouder Economie, Internationaal en Dienstverlening Saskia Bruines

4/4