RIS311732 Preadvies initiatiefvoorstel Stadsoase Stationsbuurt en Oude Centrum

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DSO/10342410 RIS311732 Contactpersoon Dienst

Stedelijke Ontwikkeling Afdeling Telefoonnummer

14070 E-mailadres

Datum

19 oktober 2022 Onderwerp

Preadvies initiatiefvoorstel stadsoase Stationsbuurt en Oude Centrum

Op 22 februari 2022 is het initiatiefvoorstel van gemeenteraadslid mevrouw Marieke van Doorn (D66), met als titel ‘Stadsoase Stationsbuurt en Oude Centrum’, aan de voorzitter van de gemeenteraad aangeboden (RIS311732). Hierbij biedt het college haar advies aan de gemeenteraad over dit initiatiefvoorstel aan. Het voorstel gaat uit van de realisatie van een ‘groene oase midden in het drukke, versteende en vergeten stuk stad tussen de Grote Marktstraat en Hollands Spoor’. Om dit te bereiken wordt gesteld dat een brede integrale visie voor beide buurten nodig is. Bewoners en ondernemers uit het gebied werken samen met de gemeente de visie uit op basis van zeven maatregelen, te weten: • Versterken toeristische functie van het gebied • Branchering van horeca met bizzen (bedrijveninvesteringszones) aanpassen • Ondersteunen plannen van ondernemers aan de gracht • Wijzigen verkeerssituatie om doorgaand verkeer en sluipverkeer te weren • Wijzigen parkeerregime • Aanbrengen extra groen op de Rabbijn Maarssenplein aan de kant van de parkeergarage, langs de (Dunne) Bierkade en de Amsterdamse Veerkade • Deels ontdempen Paviljoensgracht Het college spreekt de waardering uit voor de energie die de initiatiefnemer heeft gestoken in het initiatiefvoorstel. Het college herkent de ideeën en ambities.

Ze zijn waardevol om bij het opstellen van nieuwe plannen en beleid in te brengen, te onderzoeken en mogelijk te gebruiken. De veelheid en de verscheidenheid van de aangedragen ideeën valt te prijzen en geeft een breed perspectief op de opgaves in de gebieden. In lijn met gemeentelijke werkwijze, om integraal aan gebieden te werken, is het van belang dat de aangedragen ideeën in samenhang bekeken worden en, indien wenselijk, gekoppeld worden aan uitwerkingen van beleidsdocumenten, zoals wijkagenda’s, uitvoeringsagenda’s en gebiedsvisies.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/10342410

Daarom worden de onderwerpen uit het raadsinitiatief ingebracht bij de uitwerking van het Binnenstadsplan in een Uitvoeringsagenda en bij het opstellen van de wijkagenda’s voor de Stationsbuurt (start 2022) en het Oude Centrum (start 2023). Hier bepalen de bewoners, ondernemers, samenwerkingspartners en medewerkers van de gemeente samen in co-creatie wat het meest belangrijk is, welke kansen er liggen en dat dit plannen en maatregelen opleveren waar buurtbewoners en ondernemers beter, wijzer en gelukkiger van worden. Het resultaat is een gedragen plan door en voor de buurt. Daarbij moet het plan financieel uitvoerbaar zijn. Dat wil zeggen dat de beschikbare gemeentelijke middelen moeten passen binnen de door de raad vastgestelde beleidskaders. Indien aanvullende middelen nodig zijn zal dekking van de plannen worden bezien en gewogen via de reguliere besluitvormingsprocessen. Aandacht voor de wijken Het college onderschrijft het belang en de kwaliteiten van de wijken Het Oude Centrum en Stationsbuurt en heeft daarom de afgelopen jaren ook veel geïnitieerd en geïnvesteerd in deze gebieden. Voorbeelden hiervan zijn investeringen in de de openbare ruimte zoals het Huygenspark, het Oranjeplein en de nieuwe inrichting van de Loper Oude Centrum (tussen het Stationsplein Hollands Spoor en de Grote Marktstraat).

Deze investeringen in de buitenruimte brengen ruimtelijke en economische ontwikkelingen op gang. De herinrichtingsplannen van de Boekhorststraat en de Gedempte Gracht/Gedempte Burgwal zijn afgelopen periode in samenwerking met de buurt opgesteld. Lange termijnvisie op het Stationsgebied en het Oude Centrum Het lange termijnperspectief voor het gebied rondom station Hollands Spoor is verwoord in de de structuurvisie CID. Deze structuurvisie bevat een integraal ontwikkelingsperspectief, uitgangspunten voor een stedenbouwkundige opzet, een programmatisch profiel, mobiliteit, buitenruimte, groen, verdichting en verduurzaming. Voor het Oude Centrum wordt dit lange termijnperspectief omgeschreven in het nieuwe Binnenstadsplan 2030. Sinds 2000 wordt iedere 10 jaar voor de Haagse Binnenstad het Binnenstadsplan opgesteld: een visie waarin allerlei onderwerpen van de Binnenstad, in samenhang met elkaar, tot een integraal plan gebracht worden. Op basis van deze gedefinieerde koers, het kader voor ontwikkelingen in de Binnenstad, zijn de afgelopen jaren steeds diverse programma’s, producten en projecten als uitwerking van het Binnenstadsplan gemaakt. Het college is van mening dat er vanuit een integrale blik gekeken moet worden naar Het Oude Centrum. Die integrale blik moet resulteren in een Uitvoeringsagenda voor Het Oude Centrum, één van de sfeergebieden uit het Binnenstadsplan.

Dit document zal, na vaststelling van het Binnenstadsplan 2030, één van de uitwerkingsproducten van het Binnenstadsplan zijn en de genoemde thema's en bijbehorende verbetervoorstellen komen hierbinnen aan de orde. Concreet wordt de volgende procedure doorlopen; concept Binnenstadsplan gereed september 2022, afronding en vaststelling Binnenstadsplan vierde kwartaal 2022 en daarna start de uitwerking voor de verschillende deelgebieden, waaronder het opstellen van de Uitvoeringsagenda voor Het Oude Centrum. Op deze wijze wordt recht gedaan aan de onderwerpen zoals aangedragen in het raadsinitiatief en worden ze op een integrale manier, passend binnen de toekomstvisie van het Binnenstadsplan 2030, als logisch onderdeel van een totaalvisie, in de gemeentelijke planvorming opgenomen

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/10342410

De Stationsbuurt valt formeel niet onder de binnenstad, het gehele gebied binnen de grachten, en is daarom geen onderdeel van het nieuwe Binnenstadsplan, maar wel van het CID-gebied. Bij de ontwikkeling van het Binnenstadsplan 2030 bekijken we echter wel of het wenselijk is om meer verbindingen te leggen, zowel fysiek-ruimtelijk als ook programmatisch, naar gebieden die net buiten de binnenstad liggen. Deze gebieden, die steeds belangrijker worden voor wonen, werken en recreëren, kunnen de binnenstad versterken en andersom ook. Een aantal van de voorstellen uit het initiatief sluit aan bij lopende projecten of wordt inmiddels voorbereid in ofwel beleidsstukken of projecten. Hier blijft aan gewerkt worden. Daarom treft u onderstaand de huidige stand van zaken van de verschillende onderwerpen aan. Toeristische functie (2a) Ten aanzien van het uitbreiden van de toeristische functie met wandelroutes langs het échte oude Den Haag kan het college het volgende melden. Naar aanleiding van de motie "Geef Spinoza een prominente plek in het Haags beleid" wordt contact onderhouden met de Spinozastichting en meegedacht over het ontwikkelen van aanbod rond Spinoza. Het college gaat ook graag in gesprek met het Buitenmuseum om te horen welke ideeën er zijn om meer bezoekers naar dit gebied te trekken.

Bij uitwerking van het sfeergebied Oude Centrum in bet Binnenstadsplan 2030 wordt ook aandacht besteed aan de toeristische mogelijkheden (w.o. Spinoza). Branchering (2b) Branchering van horeca is juridisch planologisch lastig vast te leggen, maar het college spant zich in om de grenzen op te zoeken waar dat mogelijk is. Daarnaast vereist branchering een zeer intensieve medewerking van vastgoedeigenaren. Het vastgoed in Het Oude Centrum en de Stationsbuurt is verdeeld over een zeer groot aantal vastgoedeigenaren met een divers karakter. Het college onderzoekt de mogelijkheid om op basis van ruimtelijke argumenten een aparte horecacategorie voor fastfood op te stellen. In gebieden waar nieuwe vestigingen van fastfood ongewenst zijn vanwege de druk op de omgeving en de leefbaarheid, kan dan voor deze gebieden in het bestemmings- en/of omgevingsplan de fastfoodcategorie worden uitgezonderd. Zie ook de commissiebrief “Actualiseren van de horecacategorieën” RIS310893. De Gracht en De verkeerssituatie (2c, 2d) In het plan wordt voorgesteld om op korte termijn de Dunne Bierkade autovrij te maken en de Bierkade autoluw en in de toekomst ook autovrij (uitgezonderd bewoners en bevoorradingsverkeer). Voorafgaand hieraan wordt voorgesteld een pilot uit te voeren in de zomer van 2022.

In de zomer van 2021 is geprobeerd om tot een werkbare pilot te komen samen met ondernemers en bewoners van de Dunne Bierkade. Maar de verschillende belangen ten aanzien van parkeren bevoorrading in combinatie van het hebben van een veilige en handhaafbare verkeerssituatie maakte dit niet mogelijk om als pilot te organiseren. Het toepassen van een toegangsysteem zoals een poller is waarschijnlijk een effectieve oplossing om een werkbare situatie te creëren voor alle gebruikers van de Dunne Bierkade. Op dit moment zijn hier geen middelen of plannen voor en het vraagt een goede afstemming met belanghebbenden. Voor de Bierkade zelf is het autoluw maken een mogelijkheid wanneer de rijrichting wordt omgedraaid of deels autovrij als er een poller wordt toegepast. Omdat de verkeerseffecten van aanpassingen aan de Bierkade groter zijn dan aan de Dunne Bierkade is het noodzakelijk dit in een groter geheel te bekijken zie hiervoor ook de beantwoording onder punt 2d.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/10342410

Ten aanzien van de Boekhorststraat is het inderdaad gewenst de straat te herinrichten volgens het vastgestelde ontwerp en vervolgens te monitoren hoeveel verkeer door de straat rijdt na de herinrichting. Verkeersdrukte (2d) Het voorstel om een sectorenmodel toe te passen om zo doorgaand verkeer te verminderen in het Oude Centrum en Stationsbuurt is een effectieve manier om het gebied meer autoluw te maken en bereikbaar te houden voor bewoners en bevoorradingsverkeer. In de planontwikkeling van de Campus Boulevard (waaronder de versmaling van het Prins Bernhardviaduct) wordt het sectorenmodel uit de structuurvisie CID nader onderzocht. Hieruit bleek dat een dergelijk plan zorgt voor een afname in doorgaand autoverkeer in het gebied, begrensd door de Rijnstraat/Lekstraat-Weteringkade en de binnenstad. Hierdoor ontstaan mogelijkheden in de toekomst om straten en kruisingen anders in te richten met meer ruimte voor voetgangers, fietsers en ook ruimte voor meer groen. Bestaande knelpunten voor fietsers zoals onder meer de kruising Herengracht-Prinsessegracht, Lekstraat-Ammunitiehaven, Schedeldoekshaven-Turfhaven kunnen worden verbeterd en straten als de Pletterijkade worden aantrekkelijker om te lopen, fietsen en te verblijven. De Bierkade kan in een dergelijk plan ook autoluw worden gemaakt.

Het is waardevol om voor het gebied te onderzoeken of maatregelen ook gefaseerd kunnen worden uitgevoerd zodat de afhankelijkheid van projecten als de Campus Boulevard minder groot wordt. Op dit moment zijn er geen middelen om een dergelijk plan verder vorm te geven. Het parkeerregime (2e) Er wordt momenteel voor het Oude Centrum gewerkt aan een parkeerstrategie. In samenwerking met belanghebbenden uit de buurt wordt een maatregelenpakket samengesteld op het gebied van parkeren dat ook ingaat op de specifieke parkeeruitdagingen van dit gebied. Omdat deze parkeeruitdagingen groter zijn dan enkel het oude centrum wordt er, waar nodig, ook rekening gehouden met de omliggende wijken. De Stationsbuurt staat hierbij ook (gedeeltelijk) in de aandacht. Extra groen (2f) Het groener maken van de openbare ruimte is een doelstelling die terugkomt in vrijwel alle gemeentelijke plannen voor de buitenruimte waar verschillende moties voor aangenomen zijn. Met de Agenda ‘Groen voor de stad’ hebben we de ambitie benoemd om met ons groen een zo hoog mogelijk leefkwaliteit te willen bereiken. Het realiseren van extra groen is opgenomen in de Wegwijzer Den Haag klimaatbestendig en is één van de uitgangpunten bij ontwikkeling en herinrichting van de openbare ruimte. In de Nota Stadsbomen is de doelstelling 5% meer kroonoppervlak opgenomen.

In de - recent - aan de raad aangeboden Kadernota Openbare Ruimte hebben we de doelstelling opgenomen om 5% meer groen aan wijken toe te voegen. Om invulling te kunnen geven aan de opgave wordt nu gewerkt aan kansenstudies voor vergroening van de bestaande stad. Dit wordt voor verschillende wijken gedaan waaronder de Stationsbuurt. In deze studie worden concrete kansen benoemd voor extra groenvakken en extra bomen. Het vormt de basis om in projectgebieden waar de openbare ruimte wordt vernieuwd het gesprek te starten over vergroening. Het vormt ook de mogelijkheid om - bij beschikbaarheid van extra financiële middelen - in de bestaande stad actief te ontstenen en te vergroenen.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/10342410

Paviljoensgracht (2g) Voor wat betreft het ontdempen van grachten heeft het college een ingediende motie ‘Haagse grachten’ 26 januari 2021 afgedaan (RIS304667) door te stellen dat er op dit moment geen kansen zijn voor op zichzelf staande projecten voor het openmaken van grachten. Het is financieel een zeer grote opgave en heeft ook op het gebied van mobiliteit, logistiek en functioneren van de stad grote consequenties. Het college zal echter geen kansen onbenut laten om daar waar de gelegenheid zich voordoet, ontwikkelingen te koppelen aan de wens om waar mogelijk grachten in ere te herstellen. Financiering (3) Middels de motie 'Invulling overgebleven budget Loper Oude Centrum’ (RIS298677) is aangegeven het genoemde restbudget van Loper Oude Centrum in te zetten om de haalbaarheid te onderzoeken naar een 30 km/u inrichting van de Stille- en Amsterdamse Veerkade. Gezien de afhankelijkheid van overige ingrepen in het verkeersnetwerk (o.a. Prins Bernhardviaduct) werd herinrichting op korte termijn niet voorzien. Het restbudget is ingezet om juist op korte termijn andere buitenruimte projecten tot uitvoering te kunnen brengen, waaronder de Boekhorststraat in 2022. Advies College Het college reageert alles overziende als volgt op het concept dictum van het initiatiefvoorstel en stelt de raad voor de volgende besluiten te nemen: 1.

Dit initiatiefvoorstel als basis te gebruiken bij de nieuwe visie op de Binnenstad. Het college adviseert dit onderdeel van het dictum niet letterlijk over te nemen omdat de Stationsbuurt formeel niet onder de binnenstad valt en daarom geen onderdeel is van het Binnenstadsplan. Het college geeft aan de ideeën en onderwerpen uit dit initiatiefvoorstel te gebruiken bij de uitwerking van het Binnenstadsplan in een Uitvoeringsagenda en bij het opstellen van de komende wijkagenda’s voor de Stationsbuurt en het Oude Centrum. 2. Bij de visie op de Binnenstad de volgende maatregelen uit het initiatiefvoorstel in samenwerking met bewoners en ondernemers uit te werken en qua planning en financieel in kaart te brengen: a. Toeristische functie uitbreiden met wandelroutes langs het échte oude Den Haag met voormalige woon-, en werkvertrekken Spinoza, Paulus Potter en Van Gogh, maar ook het maakkwartier met straten als de Boekhorststraat en De Helena aan het Helena van Doeverenplantsoen (het maakkwartier is het woon- en werkgebied in het Oude Centrum voor en door makers in design, kunst en cultuur. Pioniers die hun vakmanschap willen inzetten voor zichzelf en de wijk om zo Den Haag op een vernieuwende wijze te versterken). b. De Branchering van horeca met de Bizzen aan te passen aan de autoluwe stadsoase en ondermijning tegen te gaan. c.

De Gracht, de plannen van ondernemers aan De Gracht en Downtown te ondersteunen, middels het autovrij maken van de (Dunne) Bierkade, met uitzondering van bevoorrading. d. De Verkeerssituatie wijzigen om doorgaand verkeer en sluipverkeer te weren middels een aangepaste versie van het sectorenmodel als geschetst in een bijlage van de structuurvisie CID.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/10342410

e. Het Parkeerregime wijzigen waardoor op korte termijn parkerende bezoekers de leegstaande garages in gaan en op middellange termijn de parkeerplaatsen aan de gracht worden opgeheven ten behoeve van terras en extra groen, middels een regeling voor bewoners. In parkeergarages komt plek voor deelmobiliteit. f. Extra groen aanbrengen op de Rabbijn Maarssenkant van de parkeergarage, langs de Dunne Bierkade en de Amsterdamse Veerkade. g. De Paviljoensgracht deels ontdempen, middels een lus vanaf de Dunne Bierkade/Zuidwal. Het college adviseert punt 2a t/m 2g van het dictum niet als individuele onderdelen over te nemen. Deze aangedragen ideeën uit het initiatiefvoorstel zijn waardevol maar moeten wel integraal (en financieel) beschouwd worden. Daarom nemen we ze mee in de uitwerkingen van de wijkagenda’s voor de Stationsbuurt en het Oude Centrum als ook daar waar het kan in de uitvoeringsagenda van het Binnenstadsplan 2030. Deze agenda’s worden samen met ondernemers, bewoners en anderen uit de twee wijken opgesteld. Op deze wijze wordt recht gedaan aan de ideeën en worden ze daar waar het kan op een integrale manier in de gemeentelijke planvorming opgenomen. Verder verwijzen we naar de overeenkomsten met het initiatiefvoorstel ‘Het Oude Centrum, een parel van de Haagse Binnenstad’ (RIS309337) en het preadvies hierop. 3.

Voor de plannings-, en begrotingswerkzaamheden de 500.ooo Euro die overbleef van de Rode Loper in te zetten. Het college adviseert dit onderdeel van het dictum niet over te nemen omdat budgetten zijn ingezet om op korte termijn buitenruimte projecten (o.a. Boekhorststraat) tot uitvoering te brengen. 4. De raad na een half jaar te informeren over de voortgang van de (financiële) planningswerkzaamheden. Het college adviseert dit onderdeel van het dictum niet over te nemen omdat de koppeling aan de Uitvoeringsagenda Binnenstad en de Wijkagenda’s voor de Stationsbuurt en het Oude Centrum een andere planning kent. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

6/6